Ang 938

ਜੂਠ ਕੂਠ ਤੁਰਕਨ ਕੀ ਖਾਵੋ ॥੧੩॥

jooTh kooTh turakan kee khaavo ||13||

‘You assume the name of Heer and devour the food at the household of Turks (Muslims).’(13)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਤਬ ਅਬਲਾ ਕੰਪਤਿ ਭਈ ਤਾ ਕੇ ਪਰਿ ਕੈ ਪਾਇ ॥

tab abalaa ka(n)pat bhiee taa ke par kai pai ||

Then the damsel, shaking, fell upon the feet of Munni and requested,

ਕ੍ਰਯੋਹੂ ਹੋਇ ਉਧਾਰ ਮਮ ਸੋ ਦਿਜ ਕਹੋ ਉਪਾਇ ॥੧੪॥

krayohoo hoi udhaar mam so dhij kaho upai ||14||

‘Tell me some resolve so that I can escape this agony.’(14)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਇੰਦ੍ਰ ਸੁ ਮ੍ਰਿਤ ਮੰਡਲ ਜਬ ਜੈਹੈ ॥

ei(n)dhr su mirat ma(n)ddal jab jaihai ||

ਰਾਝਾ ਅਪਨੋ ਨਾਮੁ ਕਹੈ ਹੈ ॥

raajhaa apano naam kahai hai ||

(Reply) ‘When god Indra will go to themundane world, he will call himself Ranjha.

ਤੋ ਸੌ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰੀਤਿ ਉਪਜਾਵੈ ॥

to sau adhik preet upajaavai ||

ਅਮਰਵਤੀ ਬਹੁਰਿ ਤੁਹਿ ਲ੍ਯਾਵੈ ॥੧੫॥

amaravatee bahur tuh layaavai ||15||

‘He will intensively fall in love with you and will bring you back to Amrawati (domain of emancipation).(15)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਜੂਨਿ ਜਾਟ ਕੀ ਤਿਨ ਧਰੀ ਮ੍ਰਿਤ ਮੰਡਲ ਮੈ ਆਇ ॥

joon jaaT kee tin dharee mirat ma(n)ddal mai aai ||

She took birth in the household of a Jat.

ਚੂਚਕ ਕੇ ਉਪਜੀ ਭਵਨ ਹੀਰ ਨਾਮ ਧਰਵਾਇ ॥੧੬॥

choochak ke upajee bhavan heer naam dharavai ||16||

She appeared in the house of Choochak and called herself as Heer.(16)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਇਸੀ ਭਾਤਿ ਸੋ ਕਾਲ ਬਿਹਾਨ੍ਰਯੋ ॥

eisee bhaat so kaal bihaanrayo ||

ਬੀਤਯੋ ਬਰਖ ਏਕ ਦਿਨ ਜਾਨ੍ਯੋ ॥

beetayo barakh ek dhin jaanayo ||

The time passed and the years went by,

ਬਾਲਾਪਨੋ ਛੂਟਿ ਜਬ ਗਯੋ ॥

baalaapano chhooT jab gayo ||

ਜੋਬਨ ਆਨਿ ਦਮਾਮੋ ਦਯੋ ॥੧੭॥

joban aan dhamaamo dhayo ||17||

The childhood was abandoned and the drums of the yoUth began to play.(l7)

ਰਾਝਾ ਚਾਰਿ ਮਹਿਖਿਯਨ ਆਵੈ ॥

raajhaa chaar mahikhiyan aavai ||

ਤਾ ਕੋ ਹੇਰਿ ਹੀਰ ਬਲਿ ਜਾਵੈ ॥

taa ko her heer bal jaavai ||

When Ranjha would come back after grazing the cattle, Heer would go crazy,

ਤਾ ਸੌ ਅਧਿਕ ਨੇਹੁ ਉਪਜਾਯੋ ॥

taa sau adhik neh upajaayo ||

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਸੌ ਮੋਹ ਬਢਾਯੋ ॥੧੮॥

bhaat bhaat sau moh baddaayo ||18||

She depicted intense love towards him and showered many affections.(18)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਖਾਤ ਪੀਤ ਬੈਠਤ ਉਠਤ ਸੋਵਤ ਜਾਗਤ ਨਿਤਿ ॥

khaat peet baiThat uThat sovat jaagat nit ||

Eating, drinking, sitting, standing, sleeping and awake,

ਕਬਹੂੰ ਨ ਬਿਸਰੈ ਚਿਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ ਨਮਿਤ ॥੧੯॥

kabahoo(n) na bisarai chit te su(n)dhar dharas namit ||19||

All the time she would not keep him out of her mind.(19)

ਹੀਰ ਬਾਚ ॥

heer baach ||

Heer Talk

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

ਬਾਹਰ ਜਾਉ ਤੌ ਬਾਹਰ ਹੀ ਗ੍ਰਿਹ ਆਵਤ ਆਵਤ ਸੰਗ ਲਗੇਹੀ ॥

baahar jaau tau baahar hee gireh aavat aavat sa(n)g lagehee ||

‘If he goes out, I go out too.

ਜੌ ਹਠਿ ਬੈਠਿ ਰਹੋ ਘਰ ਮੈ ਪਿਯ ਪੈਠਿ ਰਹੈ ਹਿਯ ਮੈ ਪਹਿ ਲੇਹੀ ॥

jau haTh baiTh raho ghar mai piy paiTh rahai hiy mai peh lehee ||

‘If he stays at home I feel I am sitting with him.

ਨੀਂਦ ਹਮੈ ਨਕਵਾਨੀ ਕਰੀ ਛਿਨ ਹੀ ਛਿਨ ਰਾਮ ਸਖੀ ਸੁਪਨੇਹੀ ॥

nee(n)dh hamai nakavaanee karee chhin hee chhin raam sakhee supanehee ||

‘He has snatched my sleep away and in the sleep he does not let me

ਜਾਗਤ ਸੋਵਤ ਰਾਤਹੂੰ ਦ੍ਯੋਸ ਕਹੂੰ ਮੁਹਿ ਰਾਝਨ ਚੈਨ ਨ ਦੇਹੀ ॥੨੦॥

jaagat sovat raatahoo(n) dhayos kahoo(n) muh raajhan chain na dhehee ||20||

Alone. ‘Day in and day out, Ranjha does not let me be in serenity.’(20)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਰਾਝਨ ਰਾਝਨ ਸਦਾ ਉਚਾਰੈ ॥

raajhan raajhan sadhaa uchaarai ||

ਸੋਵਤ ਜਾਗਤ ਤਹਾ ਸੰਭਾਰੈ ॥

sovat jaagat tahaa sa(n)bhaarai ||

ਬੈਠਤ ਉਠਤ ਚਲਤ ਹੂੰ ਸੰਗਾ ॥

baiThat uThat chalat hoo(n) sa(n)gaa ||

ਤਾਹੀ ਕੌ ਜਾਨੈ ਕੈ ਅੰਗਾ ॥੨੧॥

taahee kau jaanai kai a(n)gaa ||21||

ਕਾਹੂੰ ਕੋ ਜੋ ਹੀਰ ਨਿਹਾਰੈ ॥

kaahoo(n) ko jo heer nihaarai ||

ਰਾਝਨ ਹੀ ਰਿਦ ਬੀਚ ਬਿਚਾਰੈ ॥

raajhan hee ridh beech bichaarai ||

She would recite ‘Ranjhan, Ranjhan’ all the time,

ਐਸੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰਿਆ ਕੀ ਲਾਗੀ ॥

aaisee preet priaa kee laagee ||

ਨੀਂਦ ਭੂਖ ਤਾ ਕੀ ਸਭ ਭਾਗੀ ॥੨੨॥

nee(n)dh bhookh taa kee sabh bhaagee ||22||

Her love was so much intensified that she lost all her appetite.(22)

ਰਾਝਨ ਹੀ ਕੇ ਰੂਪ ਵਹ ਭਈ ॥

raajhan hee ke roop veh bhiee ||

ਜ੍ਯੋ ਮਿਲਿ ਬੂੰਦਿ ਬਾਰਿ ਮੋ ਗਈ ॥

jayo mil boo(n)dh baar mo giee ||

She merged into Ranjha like a drop of water into the water itself.

ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਗ ਮ੍ਰਿਗਯਾ ਕੋ ਲਹੇ ॥

jaise mirag miragayaa ko lahe ||

ਹੋਤ ਬਧਾਇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਗਹੇ ॥੨੩॥

hot badhai binaa hee gahe ||23||

She became an epitome of deer who becomes a slave without being tied up.(23)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਜੈਸੇ ਲਕਰੀ ਆਗ ਮੈ ਪਰਤ ਕਹੂੰ ਤੇ ਆਇ ॥

jaise lakaree aag mai parat kahoo(n) te aai ||

She became a piece of wood, which falls into the fire,

ਪਲਕ ਦ੍ਵੈਕ ਤਾ ਮੈ ਰਹੈ ਬਹੁਰਿ ਆਗ ਹ੍ਵੈ ਜਾਇ ॥੨੪॥

palak dhavaik taa mai rahai bahur aag havai jai ||24||

And remains as wood for a few moments only and then becomes the fire itself. (24)

ਹਰਿ ਜਾ ਅਸਿ ਐਸੇ ਸੁਨ੍ਯੋ ਕਰਤ ਏਕ ਤੇ ਦੋਇ ॥

har jaa as aaise sunayo karat ek te dhoi ||

ਬਿਰਹ ਬਢਾਰਨਿ ਜੋ ਬਧੇ ਏਕ ਦੋਇ ਤੇ ਹੋਇ ॥੨੫॥

bireh baddaaran jo badhe ek dhoi te hoi ||25||