Ang 937

ਜਨੁ ਸਾਵਕ ਸਾਯਕ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥

jan saavak saayak ke maare ||

His looks had luring effect like the sight of a deer for the hunter.

ਚਿਤ ਮੈ ਅਧਿਕ ਰੀਝ ਕੇ ਰਹੈ ॥

chit mai adhik reejh ke rahai ||

ਰਾਝਨ ਰਾਝਨ ਮੁਖ ਤੇ ਕਹੈ ॥੨॥

raajhan raajhan mukh te kahai ||2||

They would yearn for him, and always recited ‘Ranjha, Ranjha.’(2)

ਕਰਮ ਕਾਲ ਤਹ ਐਸੋ ਭਯੋ ॥

karam kaal teh aaiso bhayo ||

ਤੌਨੇ ਦੇਸ ਕਾਲ ਪਰ ਗਯੋ ॥

tauane dhes kaal par gayo ||

There was time when the famine had spread over the country.

ਜਿਯਤ ਨ ਕੌ ਨਰ ਬਚਿਯੋ ਨਗਰ ਮੈ ॥

jiyat na kau nar bachiyo nagar mai ||

ਸੋ ਉਬਰਿਯੋ ਜਾ ਕੇ ਧਨੁ ਘਰ ਮੈ ॥੩॥

so ubariyo jaa ke dhan ghar mai ||3||

Lot of people did not escape death and the only ones who were wealthy survived.(3)

ਚਿਤ੍ਰ ਦੇਵਿ ਇਕ ਰਾਨਿ ਨਗਰ ਮੈ ॥

chitr dhev ik raan nagar mai ||

ਰਾਝਾ ਏਕ ਪੂਤ ਤਿਹ ਘਰ ਮੈ ॥

raajhaa ek poot teh ghar mai ||

In the city a Rani named Chitardevi, there used to live who had this son named Ranjah.

ਤਾ ਕੇ ਔਰ ਨ ਬਚਿਯੋ ਕੋਈ ॥

taa ke aauar na bachiyo koiee ||

ਮਾਇ ਪੂਤ ਵੈ ਬਾਚੇ ਦੋਈ ॥੪॥

mai poot vai baache dhoiee ||4||

Except those two, the mother and the son, none had survived.(4)

ਰਨਿਯਹਿ ਭੂਖ ਅਧਿਕ ਜਬ ਜਾਗੀ ॥

raniyeh bhookh adhik jab jaagee ||

ਤਾ ਕੌ ਬੇਚਿ ਮੇਖਲਾ ਸਾਜੀ ॥

taa kau bech mekhalaa saajee ||

When the hunger tormented the woman, she thought of a plan.

ਨਿਤਿ ਪੀਸਨ ਪਰ ਦ੍ਵਾਰੇ ਜਾਵੈ ॥

nit peesan par dhavaiaare jaavai ||

ਜੂਠ ਚੂਨ ਚੌਕਾ ਚੁਨਿ ਖਾਵੈ ॥੫॥

jooTh choon chauakaa chun khaavai ||5||

She would go to other houses to grind flour, and the left-over there, she would bring home to eat.(5)

ਐਸੇ ਹੀ ਭੂਖਨ ਮਰਿ ਗਈ ॥

aaise hee bhookhan mar giee ||

ਪੁਨਿ ਬਿਧਿ ਤਹਾ ਬ੍ਰਿਸਟਿ ਅਤਿ ਦਈ ॥

pun bidh tahaa birasaT at dhiee ||

ਸੂਕੇ ਭਏ ਹਰੇ ਜਨੁ ਸਾਰੇ ॥

sooke bhe hare jan saare ||

ਬਹੁਰਿ ਜੀਤ ਕੇ ਬਜੇ ਨਗਾਰੇ ॥੬॥

bahur jeet ke baje nagaare ||6||

ਤਹਾ ਏਕ ਰਾਝਾ ਹੀ ਉਬਰਿਯੋ ॥

tahaa ek raajhaa hee ubariyo ||

ਔਰ ਲੋਗ ਸਭ ਤਹ ਕੋ ਮਰਿਯੋ ॥

aauar log sabh teh ko mariyo ||

This way she eliminated her hunger and, then, suddenly, Almighty

ਰਾਝੋ ਜਾਟ ਹੇਤ ਤਿਨ ਪਾਰਿਯੋ ॥

raajho jaaT het tin paariyo ||

ਪੂਤ ਭਾਵ ਤੇ ਤਾਹਿ ਜਿਯਾਰਿਯੋ ॥੭॥

poot bhaav te taeh jiyaariyo ||7||

Had a benevolent observation; all that was dry became green(7)

ਪੂਤ ਜਾਟ ਕੋ ਸਭ ਕੋ ਜਾਨੈ ॥

poot jaaT ko sabh ko jaanai ||

ਤਿਸ ਤੇ ਕੋਊ ਨ ਰਹਿਯੋ ਪਛਾਨੈ ॥

tis te kouoo na rahiyo pachhaanai ||

All, now, realised that he (Ranjha) was the son of a Jat and no one realised his real identity (that he was the son of a Rani).

ਐਸੇ ਕਾਲ ਬੀਤ ਕੈ ਗਯੋ ॥

aaise kaal beet kai gayo ||

ਤਾ ਮੈ ਮਦਨ ਦਮਾਮੋ ਦਯੋ ॥੮॥

taa mai madhan dhamaamo dhayo ||8||

The famine subsided and the age of sensuality over powered.(8)

ਮਹਿਖੀ ਚਾਰਿ ਨਿਤਿ ਗ੍ਰਿਹ ਆਵੈ ॥

mahikhee chaar nit gireh aavai ||

ਰਾਝਾ ਅਪਨੋ ਨਾਮ ਸਦਾਵੈ ॥

raajhaa apano naam sadhaavai ||

He used to come back in the evening after grazing the cattle and became known as Ranjah.

ਪੂਤ ਜਾਟ ਕੋ ਤਿਹ ਸਭ ਜਾਨੈ ॥

poot jaaT ko teh sabh jaanai ||

ਰਾਜਪੂਤੁ ਕੈ ਕੋ ਪਹਿਚਾਨੈ ॥੯॥

raajapoot kai ko pahichaanai ||9||

Every body thought him to be the son of a Jat and none acknowledged him as the son of a Raja.(9)

ਇਤੀ ਬਾਤ ਰਾਝਾ ਕੀ ਕਹੀ ॥

eitee baat raajhaa kee kahee ||

ਅਬ ਚਲਿ ਬਾਤ ਹੀਰ ਪੈ ਰਹੀ ॥

ab chal baat heer pai rahee ||

Thus far we have talked about Ranjha, now we consider Heer.

ਤੁਮ ਕੌ ਤਾ ਕੀ ਕਥਾ ਸੁਨਾਊ ॥

tum kau taa kee kathaa sunaauoo ||

ਤਾ ਤੇ ਤੁਮਰੋ ਹ੍ਰਿਦੈ ਸਿਰਾਊ ॥੧੦॥

taa te tumaro hiradhai siraauoo ||10||

I will narrate you their story to delight your mind.(10)

ਅੜਿਲ ॥

aRil ||

Arril

ਇੰਦ੍ਰ ਰਾਇ ਕੇ ਨਗਰ ਅਪਸਰਾ ਇਕ ਰਹੈ ॥

ei(n)dhr rai ke nagar apasaraa ik rahai ||

In the city ofInder Rai, a damsel lived,

ਮੈਨ ਕਲਾ ਤਿਹ ਨਾਮ ਸਕਲ ਜਗ ਯੌ ਕਹੈ ॥

main kalaa teh naam sakal jag yau kahai ||

Whose fame was spread all over the world.

ਤਾ ਕੌ ਰੂਪ ਨਰੇਸ ਜੋ ਕੋਊ ਨਿਹਾਰਹੀ ॥

taa kau roop nares jo kouoo nihaarahee ||

Any Raja who saw her would get pierced with the Cupid’s arrows.

ਹੋ ਗਿਰੈ ਧਰਨਿ ਪਰ ਝੂਮਿ ਮੈਨ ਸਰ ਮਾਰਹੀ ॥੧੧॥

ho girai dharan par jhoom main sar maarahee ||11||

Would fell flat on ground.(11)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਤੌਨੇ ਸਭਾ ਕਪਿਲ ਮੁਨਿ ਆਯੋ ॥

tauane sabhaa kapil mun aayo ||

ਔਸਰ ਜਹਾ ਮੈਨਕਾ ਪਾਯੋ ॥

aauasar jahaa mainakaa paayo ||

At that place, once the ascetic Kapil Munni had come and seen (the damsel) Maneka,

ਤਿਹ ਲਖਿ ਮੁਨਿ ਬੀਰਜ ਗਿਰਿ ਗਯੋ ॥

teh lakh mun beeraj gir gayo ||

ਚਪਿ ਚਿਤ ਮੈ ਸ੍ਰਾਪਤ ਤਿਹ ਭਯੋ ॥੧੨॥

chap chit mai sraapat teh bhayo ||12||

On her sight, his semen dripped down and he pronounced a curse,(12)

ਤੁਮ ਗਿਰਿ ਮਿਰਤ ਲੋਕ ਮੈ ਪਰੋ ॥

tum gir mirat lok mai paro ||

ਜੂਨਿ ਸਯਾਲ ਜਾਟ ਕੀ ਧਰੋ ॥

joon sayaal jaaT kee dharo ||

‘You go to the domain of humanity and take birth into the family of Sial Jat.’

ਹੀਰ ਆਪਨੋ ਨਾਮ ਸਦਾਵੋ ॥

heer aapano naam sadhaavo ||