Ang 921

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਕਾਮਾ ਤੁਰਤ ਦਿਜ ਗ੍ਰਿਹ ਲਯੋ ਦੁਰਾਇ ॥

sunat bachan kaamaa turat dhij gireh layo dhurai ||

Listening to this, Kama hid him in her house,

ਰਾਜਾ ਕੀ ਨਿੰਦ੍ਯਾ ਕਰੀ ਤਾਹਿ ਗਰੇ ਸੋ ਲਾਇ ॥੧੭॥

raajaa kee ni(n)dhayaa karee taeh gare so lai ||17||

And she flew into a rage and criticised Raja.(17)

ਕਾਮਾ ਬਾਚ ॥

kaamaa baach ||

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਧ੍ਰਿਗ ਇਹ ਰਾਇ ਭੇਦ ਨਹਿ ਜਾਨਤ ॥

dhirag ieh rai bhedh neh jaanat ||

(She pronounced) ‘Curse be to Raja who did not grasp the secret.

ਤੁਮ ਸੇ ਚਤੁਰਨ ਸੌ ਰਿਸਿ ਠਾਨਤ ॥

tum se chaturan sau ris Thaanat ||

Became jealous of wise ones like you.

ਮਹਾ ਮੂੜ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਕਾ ਕਹਿਯੈ ॥

mahaa mooR nirap ko kaa kahiyai ||

‘What can we say about such a blockhead.

ਯਾ ਪਾਪੀ ਕੇ ਦੇਸ ਨ ਰਹਿਯੈ ॥੧੮॥

yaa paapee ke dhes na rahiyai ||18||

One should not live in the country of such a vice-man.(l8)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਚਲੌ ਤ ਏਕੈ ਮਗੁ ਚਲੌ ਰਹੇ ਰਹੌ ਤਿਹ ਗਾਉ ॥

chalau ta ekai mag chalau rahe rahau teh gaau ||

‘Corne, let us take the same path and live side by side,

ਨਿਸੁ ਦਿਨ ਰਟੌ ਬਿਹੰਗ ਜ੍ਯੋ ਮੀਤ ਤਿਹਾਰੋ ਨਾਉ ॥੧੯॥

nis dhin raTau biha(n)g jayo meet tihaaro naau ||19||

‘And I will always remember you and remain with you.’(19)

ਬਿਰਹ ਬਾਨ ਮੋ ਤਨ ਗਡੇ ਕਾ ਸੋ ਕਰੋ ਪੁਕਾਰ ॥

bireh baan mo tan gadde kaa so karo pukaar ||

‘I have been pierced with the arrow of separation, how could I remonstrate?

ਤਨਕ ਅਗਨਿ ਕੋ ਸਿਵ ਭਏ ਜਰੌ ਸੰਭਾਰਿ ਸੰਭਾਰਿ ॥੨੦॥

tanak agan ko siv bhe jarau sa(n)bhaar sa(n)bhaar ||20||

‘Slowly and steadily, I am scorching in the fire ofthis estrangement.(20)

ਆਜੁ ਸਖੀ ਮੈ ਯੌ ਸੁਨ੍ਯੋ ਪਹੁ ਫਾਟਤ ਪਿਯ ਗੌਨ ॥

aaj sakhee mai yau sunayo pahu faaTat piy gauan ||

‘Oh, rny friends, I have heard that at the day break my lover will go away.

ਪਹੁ ਹਿਯਰੇ ਝਗਰਾ ਪਰਿਯੋ ਪਹਿਲੇ ਫਟਿ ਹੈ ਕੌਨ ॥੨੧॥

pahu hiyare jhagaraa pariyo pahile faT hai kauan ||21||

‘The point is who will enact first (his leaving and rising of Sun).(21)

ਮਾਧਵ ਬਾਚ ॥

maadhav baach ||

Madhwan Talk

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਤੁਮ ਸੁਖ ਸੋ ਸੁੰਦਰਿ ਹ੍ਯਾਂ ਰਹੋ ॥

tum sukh so su(n)dhar hayaa(n) raho ||

ਹਮ ਕੋ ਬੇਗਿ ਬਿਦਾ ਮੁਖ ਕਹੋ ॥

ham ko beg bidhaa mukh kaho ||

‘You, the pretty one, stay here in bliss and bid me good-bye.

ਹਮਰੋ ਕਛੂ ਤਾਪ ਨਹ ਕਰਿਯਹੁ ॥

hamaro kachhoo taap neh kariyahu ||

ਨਿਤ ਰਾਮ ਕੋ ਨਾਮ ਸੰਭਰਿਯਹੁ ॥੨੨॥

nit raam ko naam sa(n)bhariyahu ||22||

‘Do not be alarmed about me and meditate on god Rama’s name.’(22)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਕਾਮਾ ਤਬੈ ਭੂਮਿ ਪਰੀ ਮੁਰਛਾਇ ॥

sunat bachan kaamaa tabai bhoom paree murachhai ||

Hearing the advice, the lady became unconscious and fell flat on the ground,

ਜਨੁ ਘਾਯਲ ਘਾਇਨ ਲਗੇ ਗਿਰੈ ਉਠੈ ਬਰਰਾਇ ॥੨੩॥

jan ghaayal ghain lage girai uThai bararai ||23||

Like the injured man, tried to get up but fell down again.(23)

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

Sortha

ਅਧਿਕ ਬਿਰਹ ਕੇ ਸੰਗ ਪੀਤ ਬਰਨ ਕਾਮਾ ਭਈ ॥

adhik bireh ke sa(n)g peet baran kaamaa bhiee ||

In the wake of separation, Kama looked anaemic.

ਰਕਤ ਨ ਰਹਿਯੋ ਅੰਗ ਚਲਿਯੋ ਮੀਤ ਚੁਰਾਇ ਚਿਤ ॥੨੪॥

rakat na rahiyo a(n)g chaliyo meet churai chit ||24||

As the paramour had gone after stealing her heart; she looked totally drained.(24)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

ਟਾਕ ਤੋਲ ਤਨ ਨ ਰਹਿਯੋ ਮਾਸਾ ਰਹਿਯੋ ਨ ਮਾਸ ॥

Taak tol tan na rahiyo maasaa rahiyo na maas ||

ਬਿਰਹਿਨ ਕੌ ਤੀਨੋ ਭਲੇ ਹਾਡ ਚਾਮ ਅਰੁ ਸ੍ਵਾਸ ॥੨੫॥

birahin kau teeno bhale haadd chaam ar savaiaas ||25||

ਅਤਿ ਕਾਮਾ ਲੋਟਤ ਧਰਨਿ ਮਾਧਵਨਲ ਕੇ ਹੇਤ ॥

at kaamaa loTat dharan maadhavanal ke het ||

The separation of Madhwan made her to roll over on the ground,

ਟੂਟੋ ਅਮਲ ਅਫੀਮਿਯਹਿ ਜਨੁ ਪਸਵਾਰੇ ਲੇਤ ॥੨੬॥

TooTo amal afeemiyeh jan pasavaare let ||26||

Like an addict of opium, she tossed around in the dust.(26)

ਮਿਲਤ ਨੈਨ ਨਹਿ ਰਹਿ ਸਕਤ ਜਾਨਤ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਤੰਗ ॥

milat nain neh reh sakat jaanat preet pata(n)g ||

ਛੂਟਤ ਬਿਰਹ ਬਿਯੋਗ ਤੇ ਹੋਮਤ ਅਪਨੋ ਅੰਗ ॥੨੭॥

chhooTat bireh biyog te homat apano a(n)g ||27||

ਕਾਮਾ ਬਾਚ ॥

kaamaa baach ||

Kama Talk

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਖੰਡ ਖੰਡ ਕੈ ਤੀਰਥ ਕਰਿਹੌ ॥

kha(n)dd kha(n)dd kai teerath karihau ||

ਬਾਰਿ ਅਨੇਕ ਆਗਿ ਮੈ ਬਰਿਹੌ ॥

baar anek aag mai barihau ||

‘I will go around the pilgrim places and, again and again, will burn in fire of alienation.

ਕਾਸੀ ਬਿਖੈ ਕਰਵਤਿਹਿ ਪੈਹੌ ॥

kaasee bikhai karavateh paihau ||

ਢੂੰਢਿ ਮੀਤ ਤੋ ਕੌ ਤਊ ਲੈਹੌ ॥੨੮॥

ddoo(n)dd meet to kau tuoo laihau ||28||

‘I will face the saw at Kanshi but will never rest till I find you.(28)

ਅੜਿਲ ॥

aRil ||

Arril

ਜਹਾ ਪਿਯਰਵਾ ਚਲੇ ਪ੍ਰਾਨ ਤਿਤਹੀ ਚਲੇ ॥

jahaa piyaravaa chale praan titahee chale ||

‘Where there is love, there is my life.

ਸਕਲ ਸਿਥਿਲ ਭਏ ਅੰਗ ਸੰਗ ਜੈ ਹੈ ਭਲੇ ॥

sakal sithil bhe a(n)g sa(n)g jai hai bhale ||

‘All my body limbs are getting exhausted.

ਮਾਧਵਨਲ ਕੌ ਨਾਮੁ ਮੰਤ੍ਰ ਸੋ ਜਾਨਿਯੈ ॥

maadhavanal kau naam ma(n)tr so jaaniyai ||

‘I need the charm of Madhwan,

ਹੋ ਜਾਤੌ ਲਗਤ ਉਚਾਟ ਸਤਿ ਕਰਿ ਮਾਨਿਯੈ ॥੨੯॥

ho jaatau lagat uchaaT sat kar maaniyai ||29||

‘As my heart is yearning without him.’(29)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਜੋ ਤੁਮਰੀ ਬਾਛਾ ਕਰਤ ਪ੍ਰਾਨ ਹਰੈ ਜਮ ਮੋਹਿ ॥

jo tumaree baachhaa karat praan harai jam moh ||

‘If the god of death takes out my life in your remembrance,

ਮਰੇ ਪਰਾਤ ਚੁਰੈਲ ਹ੍ਵੈ ਚਮਕਿ ਚਿਤੈਹੌ ਤੋਹਿ ॥੩੦॥

mare paraat churail havai chamak chitaihau toh ||30||

‘I will become witch and keep on roaming and searching for you.(30)

ਬਰੀ ਬਿਰਹ ਕੀ ਆਗਿ ਮੈ ਜਰੀ ਰਖੈ ਹੌ ਨਾਉ ॥

baree bireh kee aag mai jaree rakhai hau naau ||

‘Burning in the fire of passion,

ਭਾਤਿ ਜਰੀ ਕੀ ਬਰੀ ਕੀ ਢਿਗ ਤੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਜਾਉ ॥੩੧॥

bhaat jaree kee baree kee ddig te kabahoo(n) na jaau ||31||

I will adopt my name as “the burnt one”.(31)

ਸਾਚ ਕਹਤ ਹੈ ਬਿਰਹਨੀ ਰਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਸੌ ਪਾਗਿ ॥

saach kahat hai birahanee rahee prem sau paag ||

‘I say truthfully that a disengaged one burns in love,

ਡਰਤ ਬਿਰਹ ਕੀ ਅਗਨਿ ਸੌ ਜਰਤ ਕਾਠ ਕੀ ਆਗਿ ॥੩੨॥

ddarat bireh kee agan sau jarat kaaTh kee aag ||32||

‘Exactly like the dry wood blazes with crackling sounds.’(32)

ਤਬ ਮਾਧਵਨਲ ਉਠਿ ਚਲਿਯੋ ਭਯੋ ਪਵਨ ਕੋ ਭੇਸ ॥

tab maadhavanal uTh chaliyo bhayo pavan ko bhes ||

In the meantime, Madhwan had flown away like air,

ਜਸ ਧੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸਿਰ ਧੁਨਿ ਗਯੋ ਬਿਕ੍ਰਮ ਜਹਾ ਨਰੇਸ ॥੩੩॥

jas dhun sun sir dhun gayo bikram jahaa nares ||33||

And reached there where the reverend Bikrimajeet used to sit.(33)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਬਿਕ੍ਰਮ ਜਹਾ ਨਿਤਿ ਚਲਿ ਆਵੈ ॥

bikram jahaa nit chal aavai ||

ਪੂਜਿ ਗੌਰਜਾ ਕੌ ਗ੍ਰਿਹ ਜਾਵੈ ॥

pooj gauarajaa kau gireh jaavai ||

Bikrim used to visit the place and perform prayers to goddess gory.

ਮੰਦਿਰ ਊਚ ਧੁਜਾ ਫਹਰਾਹੀ ॥

ma(n)dhir uooch dhujaa faharaahee ||

ਫਟਕਾਚਲ ਲਖਿ ਤਾਹਿ ਲਜਾਹੀ ॥੩੪॥

faTakaachal lakh taeh lajaahee ||34||

The temple was lofty and its grace was unsurpassable.(34)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਤਿਹੀ ਠੌਰਿ ਮਾਧਵ ਗਯੋ ਦੋਹਾ ਲਿਖ੍ਯੋ ਬਨਾਇ ॥

tihee Thauar maadhav gayo dhohaa likhayo banai ||

Madhwan went there and wrote a couplet at the place,

ਜੌ ਬਿਕ੍ਰਮ ਇਹ ਬਾਚਿ ਹੈ ਹ੍ਵੈ ਹੋ ਮੋਰ ਉਪਾਇ ॥੩੫॥

jau bikram ieh baach hai havai ho mor upai ||35||

(Thinking) ‘When Bikrim reads it he will suggest some resolve for me.‘(35)

ਜੇ ਨਰ ਰੋਗਨ ਸੌ ਗ੍ਰਸੇ ਤਿਨ ਕੋ ਹੋਤ ਉਪਾਉ ॥

je nar rogan sau grase tin ko hot upaau ||

If a person is sick he can be suggested some remedy,

ਬਿਰਹ ਤ੍ਰਿਦੋਖਨ ਜੇ ਗ੍ਰਸੇ ਤਿਨ ਕੋ ਕਛੁ ਨ ਬਚਾਉ ॥੩੬॥

bireh tiradhokhan je grase tin ko kachh na bachaau ||36||

But for a person who is suffering from love-sickness, there is no sanctuary.(36)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਬਿਕ੍ਰਮ ਸੈਨਿ ਤਹਾ ਚਲਿ ਆਯੋ ॥

bikram sain tahaa chal aayo ||

ਆਨ ਗੌਰਜਾ ਕੌ ਸਿਰ ਨ੍ਯਾਯੋ ॥

aan gauarajaa kau sir nayaayo ||

Bikrim came there in the evening and paid his obeisance to the goddess Gory,

ਬਾਚਿ ਦੋਹਰਾ ਕੋ ਚਕਿ ਰਹਿਯੋ ॥

baach dhoharaa ko chak rahiyo ||

ਕੋ ਬਿਰਹੀ ਆਯੋ ਹ੍ਯਾਂ ਕਹਿਯੋ ॥੩੭॥

ko birahee aayo hayaa(n) kahiyo ||37||

He read the couplet and inquired if there had come some love-sick person.(37)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਕੋ ਬਿਰਹੀ ਆਯੋ ਹ੍ਯਾਂ ਤਾ ਕੌ ਲੇਹੁ ਬੁਲਾਇ ॥

ko birahee aayo hayaa(n) taa kau leh bulai ||

(She pronounced) ‘The one who is love-sick, has come here, call

ਜੋ ਵਹੁ ਕਹੈ ਸੋ ਹੌ ਕਰੌ ਤਾ ਕੌ ਜਿਯਨ ਉਪਾਇ ॥੩੮॥

jo vahu kahai so hau karau taa kau jiyan upai ||38||

Him. ‘Whatever he desires, I will fulfi1.’(38)