Ang 909

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਮਾਤ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਮਾਨੀ ਕਛੂ ਤਜਿ ਰੋਵਤ ਹੀ ਰਨਿਵਾਸਹਿ ਆਯੋ ॥

maat kee baat na maanee kachhoo taj rovat hee ranivaaseh aayo ||

He did not agree to his mother, and, leaving her in distress, he came to the palace of Rani.

ਆਵਤ ਹੀ ਦਿਜ ਲੋਗ ਬੁਲਾਇ ਜਿਤੋ ਧਨ ਹੋ ਘਰ ਮੋ ਸੁ ਲੁਟਾਯੋ ॥

aavat hee dhij log bulai jito dhan ho ghar mo su luTaayo ||

Immediately he called Brahmins, the priests, and whatever wealth there was in the house, he distributed.

ਸੰਗ ਲਏ ਬਨਿਤਾ ਅਪੁਨੀ ਬਨਿ ਕੈ ਜੁਗਿਯਾ ਬਨ ਓਰ ਸਿਧਾਯੋ ॥

sa(n)g le banitaa apunee ban kai jugiyaa ban or sidhaayo ||

He took his wife with him, became yogi and travelled towards the jungle.

ਤ੍ਯਾਗ ਕੈ ਦੇਸ ਭਯੇ ਅਥਿਤੇਸ ਭਜੌ ਜਗਤੇਸ ਯਹੇ ਠਹਰਾਯੋ ॥੭੮॥

tayaag kai dhes bhaye athites bhajau jagates yahe Thaharaayo ||78||

After renouncing the country, he became a mendicant and determined to get into ruminations.(78)

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

Kabit

ਲਾਬੀ ਲਾਬੀ ਸਾਲ ਜਹਾ ਊਚੇ ਬਟ ਤਾਲ ਤਹਾ ਐਸੀ ਠੌਰ ਤਪ ਕੋ ਪਧਾਰੈ ਐਸੋ ਕੌਨ ਹੈ ॥

laabee laabee saal jahaa uooche baT taal tahaa aaisee Thauar tap ko padhaarai aaiso kauan hai ||

The laudability of this jungle makes (god) Indra’s garden Who is there, who could meditate quietly in such a jungle,

ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇਖਿ ਪ੍ਰਭਾ ਖਾਡਵ ਕੀ ਫੀਕੀ ਲਾਗੈ ਨੰਦਨ ਨਿਹਾਰਿ ਬਨ ਐਸੋ ਭਜੈ ਮੌਨ ਹੈ ॥

jaa kee prabhaa dhekh prabhaa khaaddav kee feekee laagai na(n)dhan nihaar ban aaiso bhajai mauan hai ||

Which is abounded (with trees) like the stars in the sky?

ਤਾਰਨ ਕੀ ਕਹਾ ਨੈਕੁ ਨਭ ਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ਜਾਇ ਸੂਰਜ ਕੀ ਜੋਤਿ ਤਹਾ ਚੰਦ੍ਰ ਕੀ ਨ ਜੌਨ ਹੈ ॥

taaran kee kahaa naik nabh na nihaariyo jai sooraj kee jot tahaa cha(n)dhr kee na jauan hai ||

Neither there could come the Sunrays, nor the Moonlight enters Neither there were the gods visible, nor were seen the demons.

ਦੇਵ ਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ਦੈਤ ਕੋਊ ਨ ਬਿਹਾਰਿਯੋ ਜਹਾ ਪੰਛੀ ਕੀ ਨ ਗੰਮ੍ਰਯ ਤਹਾ ਚੀਟੀ ਕੋ ਨ ਗੌਨ ਹੈ ॥੭੯॥

dhev na nihaariyo dhait kouoo na bihaariyo jahaa pa(n)chhee kee na ga(n)mray tahaa cheeTee ko na gauan hai ||79||

Neither it was approachable to the birds, nor the insects could trod in.(79)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਜਬ ਐਸੇ ਬਨ ਮੈ ਦੋਊ ਗਏ ॥

jab aaise ban mai dhouoo ge ||

ਹੇਰਤ ਤਵਨ ਮਹਲ ਕੋ ਭਏ ॥

herat tavan mahal ko bhe ||

When they reached such a jungle, they saw a palace like house.

ਤੁਰਤੁ ਤਾਹਿ ਨ੍ਰਿਪ ਬਚਨ ਸੁਨਾਯੋ ॥

turat taeh nirap bachan sunaayo ||

ਤਪ ਕੋ ਭਲੇ ਠੌਰ ਹਮ ਪਾਯੋ ॥੮੦॥

tap ko bhale Thauar ham paayo ||80||

The Raja declared that he had found a place for meditation.(80)

ਰਾਨੀ ਬਾਚ ॥

raanee baach ||

Rani’s Talk

ਯਾ ਮੈ ਬੈਠਿ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਰਿ ਹੈ ॥

yaa mai baiTh tapasayaa kar hai ||

ਰਾਮ ਰਾਮ ਮੁਖ ਤੇ ਉਚਰਿ ਹੈ ॥

raam raam mukh te uchar hai ||

Here I will meditate by reciting the name of Rama.

ਯਾ ਘਰ ਮੈ ਦਿਨ ਕਿਤਕ ਬਿਤੈ ਹੈ ॥

yaa ghar mai dhin kitak bitai hai ||

ਭਸਮੀ ਭੂਤ ਪਾਪ ਸਭ ਕੈ ਹੈ ॥੮੧॥

bhasamee bhoot paap sabh kai hai ||81||

We will spend a lot of time in this house anderadicate our sins.(81)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਰਾਨੀ ਜਾਹਿ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ਭੇਦ ਕਹਿਯੋ ਸਮਝਾਇ ॥

raanee jaeh bulai kai bhedh kahiyo samajhai ||

The Rani had called some body and made him to discern (the secret).

ਵਹੈ ਪੁਰਖ ਜੁਗਿਯਾ ਬਨ੍ਯੋ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਮਿਲਤ ਭਯੋ ਆਇ ॥੮੨॥

vahai purakh jugiyaa banayo nirapeh milat bhayo aai ||82||

Then that man in Yogi’s attire appeared to meet the Raja.(82)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਤ੍ਰਿਯਹਿ ਕਹਿਯੋ ਸਮੁਝਾਈ ॥

nirap ko tirayeh kahiyo samujhaiee ||

ਜੋਗੀ ਵਹੈ ਪਹੂੰਚ੍ਯੋ ਆਈ ॥

jogee vahai pahoo(n)chayo aaiee ||

She told the Raja that the some yogi had come.

ਮਰਤ ਬਚਨ ਮੋ ਸੋ ਤਿਨ ਕਹਿਯੋ ॥

marat bachan mo so tin kahiyo ||

ਸੋ ਮੈ ਆਜੁ ਸਾਚੁ ਕਰਿ ਲਹਿਯੋ ॥੮੩॥

so mai aaj saach kar lahiyo ||83||

Whatever he (Yogi) had told me at the time of his death, is becoming true. (83)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਉਠਿ ਰਾਜਾ ਪਾਇਨ ਪਰਿਯੋ ਤਾ ਕਹ ਗੁਰੂ ਪਛਾਨਿ ॥

auTh raajaa pain pariyo taa keh guroo pachhaan ||

Raja, believing him to be his Guru, bowed on his feet.

ਬੈਠਿ ਗੋਸਟਿ ਦੋਨੋ ਕਰੀ ਸੋ ਮੈ ਕਹਤ ਬਖਾਨਿ ॥੮੪॥

baiTh gosaT dhono karee so mai kahat bakhaan ||84||

What discourse he delivered, I (the narrator) am going to relate it now.(84)

ਜੋਗੀ ਬਾਚ ॥

jogee baach ||

Yogi’s Talk

ਨ੍ਰਹਾਇ ਨਦੀ ਸੋ ਜੋ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਬੈਠਹੁਗੇ ਹ੍ਯਾਂ ਆਇ ॥

nrahai nadhee so jo nirapat baiThahuge hayaa(n) aai ||

‘After ablution in the rivulet, when you sit here,

ਤਬ ਤੁਮ ਸੈ ਮੈ ਭਾਖਿਹੋ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਦਿ ਸਮੁਝਾਇ ॥੮੫॥

tab tum sai mai bhaakhiho braham baadh samujhai ||85||

‘I will convey you the essence of the Godly knowledge.’(85)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਐਸੇ ਜਤਨ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋ ਟਾਰਿਯੋ ॥

aaise jatan nirapat ko Taariyo ||

ਛਾਤ ਬਿਖੈ ਇਕ ਨਰ ਪੈਠਾਰਿਯੋ ॥

chhaat bikhai ik nar paiThaariyo ||

Thus she made the Raja to go away from the place, and assigned another person to sit on the roof-top.

ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਇਹ ਬਚ ਸੁਨਿ ਕਹਿਯਹੁ ॥

saadh saadh ieh bach sun kahiyahu ||

ਤੀਨ ਬਾਰ ਕਹਿ ਕੈ ਚੁਪ ਰਹਿਯਹੁ ॥੮੬॥

teen baar keh kai chup rahiyahu ||86||

Saying three times, ‘listen to the Saint’s words,’ then kept quiet.(86)

ਨ੍ਰਹਾਇ ਧੋਇ ਰਾਜਾ ਜਬ ਆਯੋ ॥

nrahai dhoi raajaa jab aayo ||

ਤਬ ਤਿਹ ਨਰ ਯੌ ਬਚਨ ਸੁਨਾਯੋ ॥

tab teh nar yau bachan sunaayo ||

When Raja came back after bathing then he uttered the words,

ਸੁਨੁ ਨ੍ਰਿਪ ਜਬ ਮਾਟੀ ਮੈ ਲਈ ॥

sun nirap jab maaTee mai liee ||

ਧਰਮ ਰਾਜ ਆਗ੍ਯਾ ਮੁਹਿ ਦਈ ॥੮੭॥

dharam raaj aagayaa muh dhiee ||87||

‘Listen, when I had died, it was done with the consent of the Lord of Righteousness.’(87)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਤੈ ਰਾਜਾ ਕੋ ਤੀਰ ਤਜਿ ਕ੍ਯੋਨ ਆਯੋ ਇਹ ਠੌਰ ॥

tai raajaa ko teer taj kayon aayo ieh Thauar ||

(The Voice)’Why have you come here after deserting the Raj, the reigning?’

ਮੋ ਸੌ ਬ੍ਰਿਥਾ ਬਖਾਨਿਯੈ ਸੁਨੁ ਜੋਗਿਨ ਸਿਰਮੌਰ ॥੮੮॥

mo sau birathaa bakhaaniyai sun jogin siramauar ||88||

(The Raja )’Oh the Supreme Yogi, please narrate to me the whole story.’(88)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਧਰਮ ਰਾਜ ਮੁਹਿ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ॥

dharam raaj muh bachan uchaare ||

(The Voice) ‘What the Lord of Righteousness had expressed to me,

ਸੁ ਹੌ ਕਹਤ ਹੌ ਤੀਰ ਤਿਹਾਰੇ ॥

s hau kahat hau teer tihaare ||

Now I am going to tell you.

ਮੋਰੀ ਕਹੀ ਰਾਵ ਸੌ ਕਹਿਯਹੁ ॥

moree kahee raav sau kahiyahu ||

‘He had asked me to make you to abide by this,

ਨਾਤਰ ਭ੍ਰਮਤ ਨਰਕ ਮਹਿ ਰਹਿਯਹੁ ॥੮੯॥

naatar bhramat narak meh rahiyahu ||89||

Failing which, you will keeping on roaming around in the hell.(89)

ਜੈਸੋ ਕੋਟਿ ਜਗ੍ਯ ਤਪੁ ਕੀਨੋ ॥

jaiso koT jagay tap keeno ||

‘Like the benefit of the meditation of thousands of years

ਤੈਸੋ ਸਾਚ ਨ੍ਯਾਇ ਕਰਿ ਦੀਨੋ ॥

taiso saach nayai kar dheeno ||

You must indulge in the Justice.

ਨ੍ਯਾਇ ਸਾਸਤ੍ਰ ਲੈ ਰਾਜ ਕਮਾਵੈ ॥

nayai saasatr lai raaj kamaavai ||

‘One who does justice according to the righteousness of Shastras,

ਤਾ ਕੇ ਨਿਕਟ ਕਾਲ ਨਹੀ ਆਵੈ ॥੯੦॥

taa ke nikaT kaal nahee aavai ||90||

‘The god of destruction does not come near him.(90)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਜੋ ਨ੍ਰਿਪ ਨ੍ਯਾਇ ਕਰੈ ਨਹੀ ਬੋਲਤ ਝੂਠ ਬਨਾਇ ॥

jo nirap nayai karai nahee bolat jhooTh banai ||

‘The Raja who does not execute justice and depends on falsehood,

ਰਾਜ ਤ੍ਯਾਗ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਰੈ ਪਰੈ ਨਰਕ ਮਹਿ ਜਾਇ ॥੯੧॥

raaj tayaag tapasayaa karai parai narak meh jai ||91||

‘And, after forsaking governance, goes to meditate, he is destined for hell.(91)

ਬ੍ਰਿਧ ਮਾਤਾ ਅਰੁ ਤਾਤ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰਿਯੋ ਨਿਤ ॥

biradh maataa ar taat kee sevaa kariyo nit ||

‘He should have served his aging mother,

ਤ੍ਯਾਗ ਨ ਬਨ ਕੋ ਜਾਇਯੈ ਯਹੈ ਧਰਮੁ ਸੁਨੁ ਮਿਤ ॥੯੨॥

tayaag na ban ko jaiyai yahai dharam sun mit ||92||

‘Had listened to the righteousness and not gone to the jungle.(92)

ਜੌ ਹੌ ਜੋਗੀ ਵਹੈ ਹੌ ਪਠੈ ਦਯੋ ਧ੍ਰਮਰਾਇ ॥

jau hau jogee vahai hau paThai dhayo dhramarai ||

‘I am the same yogi, whom the Lord of Righteousness had sent.’

ਹੌਂ ਈਹਾ ਬੋਲੈ ਤੁਰਤੁ ਅਪਨੋ ਰੂਪ ਛਪਾਇ ॥੯੩॥

haua(n) ieehaa bolai turat apano roop chhapai ||93||

Thus had spoken the one who had been hiding (behind the cove).(93)

ਜਬ ਜੋਗੀ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਤਾਹਿ ਭੇਦ ਸਮੁਝਾਇ ॥

jab jogee aaise kahiyo taeh bhedh samujhai ||

When the yogi had made the Raja to understand his explication,

ਸਤਿ ਸਤਿ ਤਬ ਤਿਨ ਕਹਿਯੋ ਤੀਨ ਬਾਰ ਮੁਸਕਾਇ ॥੯੪॥

sat sat tab tin kahiyo teen baar musakai ||94||

He smiled and repeated three times, ‘it is true.’(94)

ਜਿਯਬੋ ਜਗ ਕੌ ਸਹਲ ਹੈ ਯਹੈ ਕਠਿਨ ਦ੍ਵੈ ਕਾਮ ॥

jiyabo jag kau sahal hai yahai kaThin dhavai kaam ||

(And he continued) ‘It is easy to live in this world,

ਪ੍ਰਾਤ ਸੰਭਰਿਬੋ ਰਾਜ ਕੋ ਰਾਤਿ ਸੰਭਰਿਬੋ ਰਾਮ ॥੯੫॥

praat sa(n)bharibo raaj ko raat sa(n)bharibo raam ||95||

‘But, to run the reign during day and meditate at night, both are not two tiresome duties.’(95)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਮਹਾਰਾਜ ਜੈਸੀ ਸੁਨਿ ਬਾਨੀ ॥

mahaaraaj jaisee sun baanee ||

ਚਿਤ ਕੈ ਬਿਖੈ ਸਾਚ ਕਰਿ ਮਾਨੀ ॥

chit kai bikhai saach kar maanee ||

Listening to such pontificating, the Raja deemed it true in his heart.

ਦਿਨ ਕੌ ਰਾਜੁ ਆਪਨੌ ਕਰਿਹੌ ॥

dhin kau raaj aapanau karihau ||

(He determined) ‘I will rule over the country during day and, at night,

ਪਰੇ ਰਾਤ੍ਰਿ ਕੇ ਰਾਮ ਸੰਭਰਿਹੌ ॥੯੬॥

pare raatr ke raam sa(n)bharihau ||96||

I will delve in meditations too.’(96)

ਰਾਨੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮਝਾਇਸਿ ॥

raanee mahaaraaj samajhais ||

Thus Rani prevailed cognisance on the Raja.