Ang 908

ਬਾਲਕ ਬਾਰ ਤਜੇ ਬਰ ਨਾਰਿ ਤਜੋ ਅਸੁਰਾਰਿ ਯਹੈ ਠਹਰਾਈ ॥

baalak baar taje bar naar tajo asuraar yahai Thaharaiee ||

‘I am leaving the boys, the girls and the wife along with all their skirmishes.

ਜਾਇ ਬਸੋ ਬਨ ਮੈ ਸੁਖੁ ਸੋ ਸੁਨੁ ਸੁੰਦਰਿ ਆਜੁ ਇਹੈ ਮਨ ਭਾਈ ॥੬੭॥

jai baso ban mai sukh so sun su(n)dhar aaj ihai man bhaiee ||67||

‘Listen, the pretty lady, I will go and dwell in the jungle, and attain the bliss, and this I like it very much.’(67)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਤਿ ਛਾਡਿ ਕੈ ਬਸਤ ਧਾਮ ਕੇ ਮਾਹਿ ॥

jo isatree pat chhaadd kai basat dhaam ke maeh ||

The wife, who renounces her husband and remains at home,

ਤਿਨ ਕੋ ਆਗੇ ਸ੍ਵਰਗ ਕੇ ਭੀਤਰਿ ਪੈਠਬ ਨਾਹਿ ॥੬੮॥

tin ko aage savairag ke bheetar paiThab naeh ||68||

She gets no reception in the heaven hereafter.(68)

ਰਾਨੀ ਬਾਚ ॥

raanee baach ||

Rani’s Talk

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

Kabit

ਬਾਲਕਨ ਬੋਰੌ ਰਾਜ ਇੰਦ੍ਰਹੂੰ ਕੋ ਛੋਰੌ ਔਰ ਭੂਖਨਨ ਤੋਰੋ ਕਠਿਨਾਈ ਐਸੀ ਝਲਿਹੌਂ ॥

baalakan borau raaj i(n)dhrahoo(n) ko chhorau aauar bhookhanan toro kaThinaiee aaisee jhalihaua(n) ||

‘I will forsake the children and cast off (god) Indra’s Domain. ‘I will break all my ornaments, and get ready to face all sorts of inconveniences.

ਪਾਤ ਫਲ ਖੈਹੌ ਸਿੰਘ ਸਾਪ ਤੇ ਡਰੈਹੌ ਨਾਹਿ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਾਨ ਪ੍ਯਾਰੇ ਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਮੈ ਗਲਿਹੌਂ ॥

paat fal khaihau si(n)gh saap te ddaraihau naeh binaa praan payaare ke himaachal mai galihaua(n) ||

‘I will live on leaves and wild fruits, and fight with the reptiles and the lions.

ਜੌਨ ਹੌ ਸੁ ਹੈਹੌ ਮੁਖ ਦੇਖੌ ਪਾਛੇ ਚਲੀ ਜੈਹੌ ਨਾ ਤੌ ਬਿਰਹਾਗਨਿ ਕੀ ਆਗਿ ਬੀਚ ਬਲਿ ਹੌਂ ॥

jauan hau su haihau mukh dhekhau paachhe chalee jaihau naa tau birahaagan kee aag beech bal haua(n) ||

‘And without my beloved master, I will rot in Himalayan colds. ‘Come what may be, but, imbued in your vision, I will follow you.

ਕੌਨ ਕਾਜ ਰਾਜਹੂੰ ਕੋ ਸਾਜ ਮਹਾਰਾਜ ਬਿਨ ਨਾਥ ਜੂ ਤਿਹਾਰੋ ਰਹੇ ਰਹੌਂ ਚਲੇ ਚਲਿਹੌਂ ॥੬੯॥

kauan kaaj raajahoo(n) ko saaj mahaaraaj bin naath joo tihaaro rahe rahaua(n) chale chalihaua(n) ||69||

‘Failing which I will scorch myself in the fire of isolation. ‘Oh, my master, without you what good is this reign. ‘If, My Master, you go, I will depart to.(69)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਦੇਸ ਤਜੋ ਕਰਿ ਭੇਸ ਤਪੋ ਧਨ ਕੇਸ ਮਰੋਰਿ ਜਟਾਨਿ ਸਵਾਰੌਂ ॥

dhes tajo kar bhes tapo dhan kes maror jaTaan savaaraua(n) ||

‘I will relinquish my country, and, with mated hair, become a yogin (female ascetic).

ਲੇਸ ਕਰੌ ਨ ਕਛੂ ਧਨ ਕੌ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਪਨਿਯਾ ਪਰ ਹ੍ਵੈ ਤਨ ਵਾਰੌਂ ॥

les karau na kachhoo dhan kau prabh kee paniyaa par havai tan vaaraua(n) ||

‘I have no monetary affections and would sacrifice my life on for the sake of your shoes.

ਬਾਲਕ ਕ੍ਰੋਰਿ ਕਰੌ ਇਕ ਓਰ ਸੁ ਬਸਤ੍ਰਨ ਛੋਰਿ ਕੈ ਰਾਮ ਸੰਭਾਰੌਂ ॥

baalak kror karau ik or su basatran chhor kai raam sa(n)bhaaraua(n) ||

‘Renouncing all my children and the fancy living, I will put my mind in the meditation of God.

ਇੰਦ੍ਰ ਕੋ ਰਾਜ ਨਹੀ ਮੁਹਿ ਕਾਜ ਬਿਨਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸਭੈ ਘਰ ਜਾਰੌਂ ॥੭੦॥

ei(n)dhr ko raaj nahee muh kaaj binaa mahaaraaj sabhai ghar jaaraua(n) ||70||

‘I have nothing to do, even, with god Indra and, without my lord, ‘I will put my dwellings on fire.(70)

ਅੰਗਨ ਮੈ ਸਜਿਹੌ ਭਗਵੈ ਪਟ ਹਾਥ ਬਿਖੈ ਚਿਪਿਯਾ ਗਹਿ ਲੈਹੌਂ ॥

a(n)gan mai sajihau bhagavai paT haath bikhai chipiyaa geh laihaua(n) ||

‘Adoring the saffron clothes (of an ascetic), I will take a beggingbowl in my hands.

ਮੁੰਦ੍ਰਨ ਕਾਨ ਧਰੈ ਅਪਨੇ ਤਵ ਮੂਰਤਿ ਭਿਛਹਿ ਮਾਗਿ ਅਘੈਹੌਂ ॥

mu(n)dhran kaan dharai apane tav moorat bhichheh maag aghaihaua(n) ||

‘With (yogic) ear-rings, I will be contended with begging for your sake.

ਨਾਥ ਚਲੌ ਤੁਮ ਠੌਰ ਜਹਾ ਹਮਹੂੰ ਤਿਹ ਠੌਰ ਬਿਖੈ ਚਲਿ ਜੈਹੋ ॥

naath chalau tum Thauar jahaa hamahoo(n) teh Thauar bikhai chal jaiho ||

‘Now I stress it to you that I will never remain in the house and,

ਧਾਮ ਰਹੋ ਨਹਿ ਬਾਤ ਕਹੋ ਪਟ ਫਾਰਿ ਸਭੈ ਅਬ ਜੋਗਿਨ ਹ੍ਵੈਹੌਂ ॥੭੧॥

dhaam raho neh baat kaho paT faar sabhai ab jogin havaihaua(n) ||71||

Tearing off my clothes, will become a yogin.’(71)

ਰਾਜਾ ਬਾਚੁ ॥

raajaa baach ||

Raja's Talk

ਰਾਨੀ ਕੋ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਮਹੀਪਤਿ ਸੋਚ ਬਿਚਾਰ ਕਰਿਯੋ ਚਿਤ ਮਾਹੀ ॥

raanee ko roop nihaar maheepat soch bichaar kariyo chit maahee ||

Watching the Rani in such a state, the Raja deliberated and said,

ਰਾਜ ਕਰੋ ਸੁਖ ਸੋ ਸੁਨਿ ਸੁੰਦਰਿ ਤੋਹਿ ਤਜੇ ਲਰਕਾ ਮਰਿ ਜਾਹੀ ॥

raaj karo sukh so sun su(n)dhar toh taje larakaa mar jaahee ||

‘You rule over with bliss. Without you all the children will die.’

ਸੋ ਨ ਮਿਟੈ ਨ ਹਟੈ ਬਨ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਝਾਰਿ ਪਛੋਰਿ ਭਲੇ ਅਵਗਾਹੀ ॥

so na miTai na haTai ban te nirap jhaar pachhor bhale avagaahee ||

The Raja tried to entice her but she did not concede.

ਮਾਤ ਪਰੀ ਬਿਲਲਾਤ ਧਰਾ ਪਰ ਨਾਰਿ ਹਠੀ ਹਠ ਛਾਡਤ ਨਾਹੀ ॥੭੨॥

maat paree bilalaat dharaa par naar haThee haTh chhaaddat naahee ||72||

The Raja thought) ‘On one side the mother earth is becoming desperate but the stubborn lady is not surrendering.’(72)

ਅੜਿਲ ॥

aRil ||

Arril

ਜਬ ਰਾਨੀ ਨ੍ਰਿਪ ਲਖੀ ਸਤਿ ਜੋਗਿਨਿ ਭਈ ॥

jab raanee nirap lakhee sat jogin bhiee ||

When the Raja found that Rani had really become a yogin,

ਛੋਰਿ ਨ ਚਲਿਯੋ ਧਾਮ ਸੰਗ ਅਪੁਨੇ ਲਈ ॥

chhor na chaliyo dhaam sa(n)g apune liee ||

He decided to leave the home along with her.

ਧਾਰਿ ਜੋਗ ਕੋ ਭੇਸ ਮਾਤ ਪਹਿ ਆਇਯੋ ॥

dhaar jog ko bhes maat peh aaiyo ||

In ascetic’s garb he came to see his mother.

ਹੋ ਭੇਸ ਜੋਗ ਨ੍ਰਿਪ ਹੇਰਿ ਸਭਨ ਦੁਖ ਪਾਇਯੋ ॥੭੩॥

ho bhes jog nirap her sabhan dhukh paiyo ||73||

Everybody was astonished to see him dressed as a yogi.(73)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਬਿਦਾ ਦੀਜਿਯੈ ਦਾਸ ਕੌ ਬਨ ਕੌ ਕਰੈ ਪਯਾਨ ॥

bidhaa dheejiyai dhaas kau ban kau karai payaan ||

‘Please bid me farewell, to enable me to go to the jungle,

ਬੇਦ ਬਿਧਾਨਨ ਧ੍ਯਾਇ ਹੌ ਜੌ ਭਵ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ॥੭੪॥

bedh bidhaanan dhayai hau jau bhav ke bhagavaan ||74||

‘And, contemplating on the Vedas, meditate on the Lord God,’

ਮਾਤਾ ਬਾਚ ॥

maataa baach ||

Mother’s talk

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਪੂਤ ਰਹੌ ਬਲਿ ਜਾਉ ਕਛੂ ਦਿਨ ਪਾਲ ਕਰੌ ਇਨ ਦੇਸਨ ਕੌ ॥

poot rahau bal jaau kachhoo dhin paal karau in dhesan kau ||

‘Oh, my son, the dispenser of comforts, I am sacrifice to You

ਤੁਹਿ ਕ੍ਯੋ ਕਰਿ ਜਾਨ ਕਹੋ ਮੁਖ ਤੇ ਅਤਿ ਹੀ ਦੁਖ ਲਾਗਤ ਹੈ ਮਨ ਕੌ ॥

tuh kayo kar jaan kaho mukh te at hee dhukh laagat hai man kau ||

‘How can I ask you to go, it puts me in tremendous adversity.

ਗ੍ਰਿਹ ਤੇ ਤੁਹਿ ਕਾਢਿ ਇਤੋ ਸੁਖ ਛਾਡਿ ਕਹਾ ਕਹਿ ਹੌ ਇਨ ਲੋਗਨ ਕੌ ॥

gireh te tuh kaadd ito sukh chhaadd kahaa keh hau in logan kau ||

‘When you go away, what would I tell the entire Subject.

ਸੁਨੁ ਸਾਚੁ ਸਪੂਤ ਕਹੋ ਮੁਖ ਤੇ ਤੁਹਿ ਕੈਸੇ ਕੈ ਦੇਉ ਬਿਦਾ ਬਨ ਕੌ ॥੭੫॥

sun saach sapoot kaho mukh te tuh kaise kai dheau bidhaa ban kau ||75||

‘Tell me son, how can I bid you farewell to leave.(75)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਰਾਜ ਕਰੋ ਸੁਤ ਬਨ ਨ ਪਧਾਰੋ ॥

raaj karo sut ban na padhaaro ||

ਮੇਰੇ ਕਹਿਯੋ ਮੰਤ੍ਰ ਬੀਚਾਰੋ ॥

mere kahiyo ma(n)tr beechaaro ||

‘Yielding to my request, don’t go to jungle.

ਲੋਗਨ ਕੇ ਕਹਿਬੋ ਅਨੁਸਰਿਯੈ ॥

logan ke kahibo anusariyai ||

ਰਾਜ ਜੋਗ ਘਰਿ ਹੀ ਮਹਿ ਕਰਿਯੈ ॥੭੬॥

raaj jog ghar hee meh kariyai ||76||

‘Listen to the people and try to attain yogic domain at home.’(76)

ਰਾਜਾ ਬਾਚ ॥

raajaa baach ||

Raja's Talk

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਮਾਤਹਿ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਕੈ ਪੁਨਿ ਬੋਲਿਯੋ ਨ੍ਰਿਪ ਬੈਨ ॥

maateh sees jhukai kai pun boliyo nirap bain ||

Raja had bowed his head before his mother and said,

ਊਚ ਨੀਚ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾ ਜੈ ਹੈ ਜਮ ਕੇ ਐਨ ॥੭੭॥

uooch neech raajaa prajaa jai hai jam ke aain ||77||

‘The high and the low, and those above the subject, will all go to the domain of death.’(77)