Ang 847

ਸੁਨੁ ਰਾਜਾ ਤੁਮ ਬਿਨੁ ਅਧਿਕ ਤ੍ਰਿਯ ਪਾਯੋ ਤਨ ਦੁਖ੍ਯ ॥

sun raajaa tum bin adhik tiray paayo tan dhukhay ||

‘Listen, Raja, this damsel has borne enough anguish without you.

ਤੁਮ ਹਮ ਪੈ ਕੋਊ ਨ ਪਠਿਯੋ ਪੂਛਨ ਕੁਸਲ ਮਨੁਖ੍ਯ ॥੧੮॥

tum ham pai kouoo na paThiyo poochhan kusal manukhay ||18||

‘Moreover, neither you sent any body to inquire my welfare.’(l8)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਜਬ ਤ੍ਰਿਯ ਅਧਿਕ ਦੁਖ੍ਯ ਤਨ ਪਾਯੋ ॥

jab tiray adhik dhukhay tan paayo ||

ਪ੍ਰਾਨਾਕੁਲ ਹਮ ਕੂਕ ਸੁਨਾਯੋ ॥

praanaakul ham kook sunaayo ||

‘When the woman in me was very much aggrieved, she became irritated and pronounced,

ਜੋ ਯਾ ਦੁਖ ਤੇ ਬੈਦ ਉਸਾਰੈ ॥

jo yaa dhukh te baidh usaarai ||

‘When the woman in me was very much aggrieved, she became irritated and pronounced,

ਸੋ ਹਮਰੋ ਹ੍ਵੈ ਨਾਥ ਬਿਹਾਰੈ ॥੧੯॥

so hamaro havai naath bihaarai ||19||

“Who-so-ever saved her, would become her husband.”(l9)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਇਕ ਅਹੀਰ ਉਪਚਾਰ ਕਰਿ ਮੋ ਕੌ ਲਿਯੋ ਉਬਾਰਿ ॥

eik aheer upachaar kar mo kau liyo ubaar ||

‘One milkman planned and rescued me.

ਅਬ ਮੋ ਸੌ ਐਸੇ ਕਹਤ ਹੋਹਿ ਹਮਾਰੀ ਨਾਰਿ ॥੨੦॥

ab mo sau aaise kahat hoh hamaaree naar ||20||

‘And now he says, “You are my woman.” ‘(20)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਦੁਖਿਤ ਹੋਇ ਤੁਹਿ ਮੈ ਯੌ ਕਹੀ ॥

dhukhit hoi tuh mai yau kahee ||

ਮੋ ਕਰ ਤੇ ਬਤਿਯਾ ਅਬ ਰਹੀ ॥

mo kar te batiyaa ab rahee ||

‘Painfully, I am telling you that the matter is not in my hands.

ਕਹੁ ਰਾਜਾ ਮੋ ਕਹ ਕਾ ਕਰਿਯੈ ॥

kahu raajaa mo keh kaa kariyai ||

ਤੋ ਸੌ ਛਾਡਿ ਰੰਕ ਕਹ ਬਰਿਯੈ ॥੨੧॥

to sau chhaadd ra(n)k keh bariyai ||21||

‘Tell me, my Raja what should I do. Should I adopt that penniless and get rid of you.’ (21)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਤਾ ਕੋ ਨ੍ਰਿਪਤ ਲਯੋ ਅਹੀਰ ਬੁਲਾਇ ॥

sunat bachan taa ko nirapat layo aheer bulai ||

After listening to this, the raja called the milkman,

ਤੁਰਤ ਬਾਧਿ ਤਾ ਕੋ ਦਿਯਾ ਸਰਿਤਾ ਬਿਖੈ ਬਹਾਇ ॥੨੨॥

turat baadh taa ko dhiyaa saritaa bikhai bahai ||22||

And, immediately, tying him up, threw him m the river.(22)

ਪ੍ਰਾਨ ਉਬਾਰਿਯੋ ਸੁਖ ਦੀਆ ਜਮ ਤੇ ਲੀਆ ਬਚਾਇ ॥

praan ubaariyo sukh dheeaa jam te leeaa bachai ||

‘The milkman who had saved her from the clutches of the death,

ਨ੍ਰਿਪ ਹਿਤ ਤੇ ਮਾਰਿਯੋ ਤਿਸੈ ਐਸੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਿਖਾਇ ॥੨੩॥

nirap hit te maariyo tisai aaiso charitr dhikhai ||23||

By enacting a play before the Raja, she got him killed.(23)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੋ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਉਨਤੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੯॥੫੭੭॥ਅਫਜੂੰ॥

eit sree charitr pakhayaane tirayaa charitro ma(n)tree bhoop sa(n)baadhe unateesavo charitr samaapatam sat subham sat ||29||577||afajoo(n)||

Twenty-ninth Parable of Auspicious Chritars Conversation of the Raja and the Minister, Completed with Benediction. (29)(577)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਚਿਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸੌ ਕਹੀ ॥

chitr si(n)gh ma(n)tree sau kahee ||

ਹਮ ਤੇ ਸਕਲ ਕੁਕ੍ਰਿਯਾ ਰਹੀ ॥

ham te sakal kukirayaa rahee ||

There Raja Chiter Singh to the Minister, ‘Whatever you said, it has eliminated any treachery from my mind.

ਤੁਮ ਜੋ ਹਮ ਸੌ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ॥

tum jo ham sau bachan uchaare ||

There Raja Chiter Singh to the Minister, ‘Whatever you said, it has eliminated any treachery from my mind.

ਜਾਨੁਕ ਸੁਧਾ ਸ੍ਰਵਨ ਭਰਿ ਡਾਰੇ ॥੧॥

jaanuk sudhaa sravan bhar ddaare ||1||

‘Whatever you tell me, it is like putting nectar into my ears.’(1)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਮਨ ਕ੍ਰਮ ਬਚ ਕਰਿ ਮੰਤ੍ਰਿ ਬਰਿ ਇਹੈ ਬਚਨ ਮੁਰ ਤੋਹਿ ॥

man kram bach kar ma(n)tr bar ihai bachan mur toh ||

‘Concentrating on your mind, body and soul, Oh My Minister, I request you,

ਜੋ ਕਛੁ ਚਰਿਤ ਇਸਤ੍ਰਿਨ ਕਰੇ ਸੁ ਕਛੁ ਕਹੋ ਸਭ ਮੋਹਿ ॥੨॥

jo kachh charit isatiran kare su kachh kaho sabh moh ||2||

‘What ever number of Auspicious Chritars you know, relate them to me.’(2)

ਏਕ ਰਾਵ ਕਾਨੋ ਹੁਤੋ ਤਾਹਿ ਕੁਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾਰ ॥

ek raav kaano huto taeh kukirayaa naar ||

There was one-eyed Raja whose woman was a pervert.

ਰਮੀ ਜਾਰ ਸੌ ਰਾਇ ਕੀ ਆਖ ਅੰਬੀਰਹ ਡਾਰਿ ॥੩॥

ramee jaar sau rai kee aakh a(n)beereh ddaar ||3||

(This is) how she enjoyed with her friend after putting coloured powder in the eyes of the Raja.(3)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਜਬ ਹੀ ਮਾਸ ਫਾਗੁ ਕੋ ਆਯੋ ॥

jab hee maas faag ko aayo ||

ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਆਨੰਦ ਬਢਾਯੋ ॥

nar naarin aana(n)dh baddaayo ||

‘With the approach of the spring, bloomed the hearts of the males and females.

ਘਰ ਘਰ ਹੋਤ ਕੁਲਾਹਲ ਭਾਰੀ ॥

ghar ghar hot kulaahal bhaaree ||

‘With the approach of the spring, bloomed the hearts of the males and females.

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਜਾਵਤ ਤਾਰੀ ॥੪॥

gaavat geet bajaavat taaree ||4||

Every house was showered with bliss and they revelled in singing with clapping hands.(4)

ਚਾਚਰ ਮਤੀ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਯ ਤਾ ਕੌ ॥

chaachar matee naam tiray taa kau ||

Every house was showered with bliss and they revelled in singing with clapping hands.(4)

ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਬਿਧ ਬਪੁ ਕਿਯ ਵਾ ਕੋ ॥

at su(n)dhar bidh bap kiy vaa ko ||

There was one female called Chaachar Mall who was pretty and endowed with a very slim body.

ਮਾਨੀ ਸੈਨ ਨ੍ਰਿਪਤ ਕੋ ਨਾਮਾ ॥

maanee sain nirapat ko naamaa ||

There was one female called Chaachar Mall who was pretty and endowed with a very slim body.

ਚਾਚਰ ਮਤੀ ਜਵਨ ਕੀ ਬਾਮਾ ॥੫॥

chaachar matee javan kee baamaa ||5||

There was one Raja named Mani Sen who he had a wife called Chaachar Mati (5)

ਰੂਪਵੰਤ ਨਟ ਤਵਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥

roopava(n)t naT tavan nihaariyo ||

There was one Raja named Mani Sen who he had a wife called Chaachar Mati (5)

ਮਦਨ ਤਬੈ ਤਨ ਬਿਸਿਖ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥

madhan tabai tan bisikh prahaariyo ||

When she saw a handsome acrobat, she felt as if she was shot by the Cupid arrow.

ਮਨ ਕ੍ਰਮ ਬਚ ਕਰਿ ਕੈ ਬਸਿ ਭਈ ॥

man kram bach kar kai bas bhiee ||

When she saw a handsome acrobat, she felt as if she was shot by the Cupid arrow.

ਜਾਨੁਕ ਦਾਸ ਮੋਲ ਕੀ ਲਈ ॥੬॥

jaanuk dhaas mol kee liee ||6||

All her mind, body and soul were subdued, and she became like an acquired slave.( 6)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਘਰ ਘਰ ਚਾਚਰਿ ਖੇਲਹੀ ਘਰ ਘਰ ਗੈਯਹਿ ਗੀਤ ॥

ghar ghar chaachar khelahee ghar ghar gaiyeh geet ||

The songs were recited in every home .

ਘਰ ਘਰ ਹੋਤ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਧੁਨ ਘਰ ਘਰ ਨਚਤ ਸੰਗੀਤ ॥੭॥

ghar ghar hot miradha(n)g dhun ghar ghar nachat sa(n)geet ||7||

Every home had dances the beats of the drums.(7)

ਤਿਹ ਠਾ ਏਕ ਪ੍ਰਬੀਨ ਨਟ ਸਭ ਨਟੂਅਨ ਕੋ ਰਾਇ ॥

teh Thaa ek prabeen naT sabh naTooan ko rai ||

There came the acrobat, who seemed to be the Raja of all the acrobats,

ਮਦਨ ਛਪਾਏ ਕਾਢੀਐ ਮਦਨ ਕਿ ਨਵਰੰਗ ਰਾਇ ॥੮॥

madhan chhapaae kaaddeeaai madhan k navara(n)g rai ||8||

And he, whose name was Navrang, was epitome of the Cupid.(8)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਚਾਚਰ ਪਰੀ ਨਗਰ ਮੈ ਭਾਰੀ ॥

chaachar paree nagar mai bhaaree ||

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਸਭੈ ਨਰ ਨਾਰੀ ॥

gaavat geet sabhai nar naaree ||

Holy, the festival of colours was at full swing in the town, and every man and woman danced and sang.

ਨਵਲਾਸਿਨ ਹਾਥਨ ਲਹਕਾਵੈ ॥

navalaasin haathan lahakaavai ||

Holy, the festival of colours was at full swing in the town, and every man and woman danced and sang.

ਚਤੁਰਨ ਕੇ ਚਤੁਰਾ ਤਨ ਲਾਵੈ ॥੯॥

chaturan ke chaturaa tan laavai ||9||

The old enjoyed with old and threw flowers on each other.(9)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਘਰ ਘਰ ਚਾਚਰ ਗਾਵਹੀ ਘਰ ਘਰ ਬਜਤ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ॥

ghar ghar chaachar gaavahee ghar ghar bajat miradha(n)g ||

In the company of drums-beats, songs of Holy were Sung in every house.

ਹਰਿ ਦਰ ਰਾਗ ਅਲਾਪਿਯਤ ਘਰ ਘਰ ਬਜਤ ਮੁਚੰਗ ॥੧੦॥

har dhar raag alaapiyat ghar ghar bajat mucha(n)g ||10||

The harmonies were flowing at every door-step and music was report in all the households.(10)

ਘਰ ਘਰ ਅਬਲਾ ਗਾਵਹੀ ਮਿਲਿ ਮਿਲਿ ਗੀਤ ਬਚਿਤ੍ਰ ॥

ghar ghar abalaa gaavahee mil mil geet bachitr ||

The damsels were singing the songs in unison and enacting plays,

ਮੁਰਲੀ ਮੁਰਜ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਧੁਨ ਜਹ ਤਹ ਬਜਤ ਬਜਿਤ੍ਰ ॥੧੧॥

muralee muraj miradha(n)g dhun jeh teh bajat bajitr ||11||

The music flowing out of flutes, trumpets and bongos was prevailing all over.(11)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਮਿਲ ਖੇਲ ਰਚਾਯੋ ॥

nar naarin mil khel rachaayo ||

ਫੂਲ ਪਾਨ ਕੈਫਾਨ ਮੰਗਾਯੋ ॥

fool paan kaifaan ma(n)gaayo ||

The males and the females were sharing the amusements.

ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਨਵਲਾਸਿਨ ਮਾਰੈ ॥

dhuhoo(n) or navalaasin maarai ||

ਮਧੁਰ ਮਧੁਰ ਧੁਨਿ ਗੀਤ ਉਚਾਰੈ ॥੧੨॥

madhur madhur dhun geet uchaarai ||12||

From both sides colours were sprinkled under the efficacy of music.(12)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਛੈਲ ਛਬੀਲੀ ਖੇਲ ਹੀ ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਕੀ ਭੀਰ ॥

chhail chhabeelee khel hee nar naarin kee bheer ||

In the multitude of males, females and the damsels,

ਜਿਤ ਜਿਤ ਦ੍ਰਿਸਟ ਪਸਾਰਿਯੈ ਤਿਤਹਿ ਕਿਸਰਿਯਾ ਚੀਰ ॥੧੩॥

jit jit dhirasaT pasaariyai titeh kisariyaa cheer ||13||

The saffron colour apparels were predominant.(13)

ਘਰ ਘਰ ਚਾਚਰ ਖੇਲੀਯਹਿ ਹਸਿ ਹਸਿ ਗੈਯਹਿ ਗੀਤ ॥

ghar ghar chaachar kheleeyeh has has gaiyeh geet ||

Every household was busy in playing Holy and singing jovially,

ਘਰ ਘਰ ਹੋਤ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਧੁਨਿ ਘਰ ਘਰ ਨਚਤ ਸੰਗੀਤ ॥੧੪॥

ghar ghar hot miradha(n)g dhun ghar ghar nachat sa(n)geet ||14||

The voices of bongos accompanied by the dances were emanating from eachhouse.(l4 )

ਨਿਰਖਿ ਰੂਪ ਤਾ ਕੋ ਸਕਲ ਉਰਝਿ ਰਹਿਯੋ ਸੁ ਕੁਮਾਰ ॥

nirakh roop taa ko sakal urajh rahiyo su kumaar ||

That young man was entrapped by her looks,

ਰਾਨੀ ਹੂੰ ਚਟਪਟ ਅਟਕ ਨਟ ਸੋ ਕਿਯੋ ਪîਾਰ ॥੧੫॥

raanee hoo(n) chaTapaT aTak naT so kiyo paar ||15||

And the Rani, as well, was immediately entangled in his love.(l5)

ਖੇਲਤ ਫਾਗੁ ਬਚਿਤ੍ਰ ਗਤਿ ਨਰ ਨਾਰੀ ਸੁਖ ਪਾਇ ॥

khelat faag bachitr gat nar naaree sukh pai ||

Every man and woman was savouring the songs of spring,