Ang 543

ਐਸੇ ਕਹਿਓ ਬ੍ਰਿਜ ਕਉ ਤੁਮ ਤਿਆਗਿ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਜੀਅ ਐਸੋ ਹੀ ਭਾਯੋ ॥

aaise kahio biraj kau tum tiaag ge mathuraa jeea aaiso hee bhaayo ||

Came here, it seems that Matura is more dear to you

ਕਾ ਭਯੋ ਜੋ ਤੁਮ ਮਾਰਿ ਚੰਡੂਰ ਪ੍ਰਹਾਰਿ ਕੈ ਸੰਗਹਿ ਕੰਸਹਿ ਘਾਯੋ ॥

kaa bhayo jo tum maar cha(n)ddoor prahaar kai sa(n)geh ka(n)seh ghaayo ||

What then if you killed Chandur and knocked down and killed Kansa by catching him from his hair

ਹਉ ਨਿਰਮੋਹ ਨਿਹਾਰ ਦਸਾ ਹਮਰੀ ਤੁਮਰੇ ਮਨ ਮੋਹ ਨ ਆਯੋ ॥੨੪੧੭॥

hau niramoh nihaar dhasaa hamaree tumare man moh na aayo ||2417||

O unkind one! did you not feel even a little of affection on seeing our condition?”2417.

ਜਸੋਧਾ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੋ ॥

jasodhaa baach kaanreh joo so ||

Yashoda speech to Krshna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢਾਇ ਜਸੋਮਤਿ ਯੌ ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਸੋ ਇਕ ਬੈਨ ਉਚਾਰੋ ॥

preet baddai jasomat yau birajabhookhan so ik bain uchaaro ||

ਪਾਲ ਕੀਏ ਜਬ ਪੂਤ ਬਡੇ ਤੁਮ ਦੇਖਿਯੋ ਤਬੈ ਹਮ ਹੇਤ ਤੁਹਾਰੋ ॥

paal ke'ee jab poot badde tum dhekhiyo tabai ham het tuhaaro ||

Then Yashoda said affectionately to Krishna, “O son! I have brought you up, and you witnessed it your self that how much affection have you for me.

ਤੋ ਕਹ ਦੋਸ ਲਗਾਉ ਹਉ ਕਿਉ ਹਰਿ ਹੈ ਸਭ ਫੁਨਿ ਦੋਸ ਹਮਾਰੋ ॥

to keh dhos lagaau hau kiau har hai sabh fun dhos hamaaro ||

“But you are not at fault, all fault is mine, it appears that on tying you with the mortar,

ਊਖਲ ਸੋ ਤੁਹਿ ਬਾਧ ਕੈ ਮਾਰਿਯੋ ਹੈ ਜਾਨਤ ਹੋ ਸੋਊ ਬੈਰ ਚਿਤਾਰੋ ॥੨੪੧੮॥

uookhal so tuh baadh kai maariyo hai jaanat ho souoo bair chitaaro ||2418||

Once I beat you, remembering that affliction, you are taking this revenge.2418.

ਮਾਇ ਹ੍ਵੈ ਬਾਤ ਕਹੋ ਤੁਮ ਸੌ ਸੁ ਤੋ ਮੋ ਬਤੀਆ ਸੁਨਿ ਸਾਚ ਪਤੀਜੈ ॥

mai havai baat kaho tum sau su to mo bateeaa sun saach pateejai ||

“O mother! whatever I am saying unto you, consider it as true and

ਅਉਰਨ ਕੀ ਸਿਖ ਲੈ ਤਬ ਜਿਉ ਤੈਸੋ ਕਾਜ ਕਰੋ ਜਿਨਿ ਯੌ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥

aauran kee sikh lai tab jiau taiso kaaj karo jin yau sun leejai ||

Do not conclude anything on being told anything by someone else

ਨੈਕ ਬਿਛੋਹ ਭਏ ਤੁਮਰੇ ਮਰੀਐ ਤੁਮਰੇ ਪਲ ਹੇਰਤ ਜੀਜੈ ॥

naik bichhoh bhe tumare mareeaai tumare pal herat jeejai ||

“I feel the condition of death on being separated from you, and I can keep alive only on seeing you

ਬਾਲ ਬਲਾਇ ਲਿਉ ਹਉ ਬਹੁਰੋ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਭੂਖਿਤ ਕੀਜੈ ॥੨੪੧੯॥

baal balai liau hau bahuro biraj ko birajabhookhan bhookhit keejai ||2419||

O mother! during my childhood, you took all my sufferings on yourself, now give me the honour of making me the ornament of Braja again.”2419.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਨੰਦ ਜਸੋਦਹਿ ਕ੍ਰਿਸਨ ਮਿਲਿ ਅਤਿ ਚਿਤ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਇ ॥

na(n)dh jasodheh kirasan mil at chit mai sukh pai ||

ਸਭੈ ਗੋਪਿਕਾ ਜਹਿ ਹੁਤੀ ਤਹ ਹੀ ਪਹੁਚੇ ਜਾਇ ॥੨੪੨੦॥

sabhai gopikaa jeh hutee teh hee pahuche jai ||2420||

Nand, Yashoda and Krihsna, getting extreme happiness in their minds, reached at the place, where all the gopis were standing.2420.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥਹ ਕੋ ਜਬ ਹੀ ਲਖਿ ਕੈ ਤਿਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਆਗਮ ਪਾਯੋ ॥

sree birajanaatheh ko jab hee lakh kai teh gavaiaaran aagam paayo ||

ਆਗੇ ਹੀ ਏਕ ਚਲੀ ਉਠ ਕੈ ਨਹਿ ਏਕਨ ਕੇ ਉਰਿ ਆਨੰਦ ਮਾਯੋ ॥

aage hee ek chalee uTh kai neh ekan ke ur aana(n)dh maayo ||

When the gopis saw Krishna coming and one of them got up and went forward and the delight welled up in the minds of many

ਭੇਖ ਮਲੀਨ ਜੇ ਗੁਆਰਿ ਹੁਤੀ ਤਿਨ ਭੇਖ ਨਵੀਨ ਸਜੇ ਕਬਿ ਗਾਯੋ ॥

bhekh maleen je guaar hutee tin bhekh naveen saje kab gaayo ||

ਮਾਨਹੁ ਮ੍ਰਿਤਕ ਜਾਗ ਉਠਿਯੋ ਤਿਨ ਕੇ ਤਨ ਮੈ ਬਹੁਰੋ ਜੀਅ ਆਯੋ ॥੨੪੨੧॥

maanahu mritak jaag uThiyo tin ke tan mai bahuro jeea aayo ||2421||

The newness came on the gopis wearing unclean garbs as if some dead one had risen again and had got another lease of life.2421.

ਗ੍ਵਾਰਿਨਿ ਬਾਚ ॥

gavaiaarin baach ||

Speech of the gopi:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਯੌ ਇਕ ਭਾਖਤ ਹੈ ਮੁਖ ਤੇ ਮਿਲਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨਿ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਚਿਤੈ ਕੈ ॥

yau ik bhaakhat hai mukh te mil gavaiaarin sree birajanaath chitai kai ||

ਜਿਉ ਅਕ੍ਰੂਰ ਕੇ ਸੰਗ ਗਏ ਚੜਿ ਸ੍ਯੰਦਨ ਨਾਥ ਹੁਲਾਸ ਬਢੈ ਕੈ ॥

jiau akraoor ke sa(n)g ge chaR saya(n)dhan naath hulaas baddai kai ||

One of the gopis said on seeing Krishna, “Since the time, when Krishna delightfully went with Akrur, mounting on his chariot,

ਦੂਰ ਹੁਲਾਸ ਕੀਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਤੇ ਕਛੁ ਗੁਆਰਿਨ ਕੀ ਕਰੁਨਾ ਨਹਿ ਕੈ ਕੈ ॥

dhoor hulaas keeyo biraj te kachh guaarin kee karunaa neh kai kai ||

From that time he has relinquished his kindness towards the gopis and

ਏਕ ਕਹੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸਖੀ ਮੁਖ ਜੋਵਤ ਏਕ ਰਹੀ ਚੁਪ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥੨੪੨੨॥

ek kahai ieh bhaat sakhee mukh jovat ek rahee chup havai kai ||2422||

Thus finished the pleasure of Braja ,someone is talking like this and someone is standing silently.2422.

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਗਯੋ ਮਥੁਰਾ ਕਛੁ ਚਿਤ ਬਿਖੈ ਸਖੀ ਹੇਤ ਨ ਧਾਰਿਯੋ ॥

sree birajanaath gayo mathuraa kachh chit bikhai sakhee het na dhaariyo ||

“O friend! Krishna has gone to Matura, he has never thought about us with love

ਨੈਕ ਨ ਮੋਹ ਕੀਯੋ ਚਿਤ ਮੈ ਨਿਰਮੋਹ ਹੀ ਆਪਨ ਚਿਤ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥

naik na moh keeyo chit mai niramoh hee aapan chit bichaariyo ||

He had not even the slightest attachment for us and he became unkind in his mind

ਯੌ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਗ੍ਵਾਰਿ ਤਜੀ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

yau biraj naik gavaiaar tajee jas taa chhab ko kab sayaam uchaariyo ||

ਆਪੁਨੀ ਚਉਪਹਿ ਤੇ ਅਪੁਨੀ ਮਾਨੋ ਕੁੰਜਹਿ ਤਿਆਗ ਭੁਜੰਗ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥੨੪੨੩॥

aapunee chaupeh te apunee maano ku(n)jeh tiaag bhuja(n)g sidhaariyo ||2423||

Krishna has forsaken the gopis like the snake going away leaving behind his slough.”2423.

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਕਉ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥

cha(n)dhrabhagaa birakhabhaan sutaa biraj naik kau ieh bhaat sunaiee ||

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਤਜਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਭੈ ਬਿਸਰਾਈ ॥

sree birajanaath ge mathuraa taj kai biraj preet sabhai bisaraiee ||

Chandarbhaga and Radha said this to Krishna, “Krishna, relinquishing his attachment for Braja, has gone to Mathura,

ਰਾਧਿਕਾ ਜਾ ਬਿਧਿ ਮਾਨ ਕੀਯੋ ਹਰਿ ਤੈਸੇ ਹੀ ਮਾਨ ਕੀਯੋ ਜੀਅ ਆਈ ॥

raadhikaa jaa bidh maan keeyo har taise hee maan keeyo jeea aaiee ||

“The way in which Radha had exhibited her pride, Krishna also thought that he should also do the same

ਤਾ ਦਿਨ ਕੇ ਬਿਛੁਰੇ ਬਿਛੁਰੇ ਸੁ ਦਈ ਹਮ ਕਉ ਅਬ ਆਨਿ ਦਿਖਾਈ ॥੨੪੨੪॥

taa dhin ke bichhure bichhure su dhiee ham kau ab aan dhikhaiee ||2424||

We are seeing each other now after having been separated for a long time.”2424.

ਏਕ ਮਿਲੀ ਕਹਿ ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਜੁ ਹੁਤੀ ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਕਉ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ॥

ek milee keh yau bateeyaa ju hutee birajabhookhan kau at piaaree ||

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਜੁ ਧਰੇ ਤਨ ਬੀਚ ਕੁਸੁੰਭਨ ਸਾਰੀ ॥

cha(n)dhrabhagaa birakhabhaan sutaa ju dhare tan beech kusu(n)bhan saaree ||

Saying thus, Chandarbhaga and Radha, looking charming in their red saris, met Krishna

ਕੇਲ ਕਥਾ ਦਈ ਛੋਰਿ ਰਹੀ ਚਕਿ ਚਿਤ੍ਰਹ ਕੀ ਪੁਤਰੀ ਸੀ ਸਵਾਰੀ ॥

kel kathaa dhiee chhor rahee chak chitreh kee putaree see savaaree ||

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਤਬੈ ਸਬ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਗਿਆਨ ਹੀ ਮੈ ਕਰਿ ਡਾਰੀ ॥੨੪੨੫॥

sayaam bhanai birajanaath tabai sab gavaiaarin giaan hee mai kar ddaaree ||2425||

Leaving the narration of the story of wonderful play, they are seeing Krishna with wonder and the poet Shyam says that Krishna instructed the gopis about knowledge.2425.

ਬਿਸਨਪਦ ਧਨਾਸਰੀ ॥

bisanapadh dhanaasaree ||

BISHANPADA DHANASSARI

ਸੁਨਿ ਪਾਈ ਬ੍ਰਿਜਬਾਲਾ ਮੋਹਨ ਆਏ ਹੈ ਕੁਰੁਖੇਤਿ ॥

sun paiee birajabaalaa mohan aae hai kurukhet ||

The damsels of Braja heard that Krishna had come to Kurukshetra he is the same Krishna

ਦਰਸਨ ਦੇਖਿ ਸਭੈ ਦੁਖ ਬਿਸਰੇ ਬੇਦ ਕਹਤ ਜਿਹ ਨੇਤਿ ॥

dharasan dhekh sabhai dhukh bisare bedh kahat jeh net ||

, Seeing whom all the afflictions come to an end

ਤਨ ਮਨ ਅਟਕਿਓ ਚਰਨ ਕਵਲ ਸੋ ਧਨ ਨਿਵਛਾਵਰਿ ਦੇਤ ॥

tan man aTakio charan kaval so dhan nivachhaavar dhet ||

And who is called eternal (nitya) by the Vedas, our mind and body is absorbed in his lotus-feet and our wealth is a sac

ਕ੍ਰਿਸਨ ਇਕਾਤਿ ਕੀਯੋ ਤਿਹ ਹੀ ਛਿਨ ਕਹਿਯੋ ਗਿਆਨ ਸਿਖਿ ਲੇਹੁ ॥

kirasan ikaat keeyo teh hee chhin kahiyo giaan sikh leh ||

Then Krishna called all of them in seclusion and asking them to engross themselves in the instructions of Knowledge,

ਮਿਲ ਬਿਛੁਰਨ ਦੋਊ ਇਹ ਜਗ ਮੈ ਮਿਥਿਆ ਤਨੁ ਅਸਨੇਹੁ ॥੨੪੨੬॥

mil bichhuran dhouoo ieh jag mai mithiaa tan asaneh ||2426||

He said, “The union and separation is the tradition of this world and the love for the body is false.”2426.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਠਾਢਿ ਭਏ ਉਠ ਕੈ ਸਭ ਗੁਆਰਨਿ ਕਉ ਐਸੇ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ॥

biraj naik Thaadd bhe uTh kai sabh guaaran kau aaise giaan dhiraRaae ||

Krishna got up after imparting to them the instructions about knowledge in this way

ਨੰਦ ਜਸੋਮਤਿ ਪੰਡੁ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰਨ ਸੰਗਿ ਮਿਲੇ ਅਤਿ ਹੇਤੁ ਬਢਾਏ ॥

na(n)dh jasomat pa(n)dd ke putran sa(n)g mile at het baddaae ||

Nand and Yashoda were also pleased on meeting the Pandavas