Ang 542

ਦੈ ਧਨ ਪਾਇ ਘਨੋ ਘਰਿ ਮੈ ਕਛੁ ਦੀਨਨ ਦੇਤ ਨ ਨੈਕੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ॥

dhai dhan pai ghano ghar mai kachh dheenan dhet na naik kirapaa kar ||

He gives so much to the helpless people, he may also kindly give me something

ਈਸ ਲਹੈ ਕਿਧੋ ਮੋਹਿ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਕੈਸੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਹੈ ਹਮ ਪੈ ਹਰਿ ॥੨੪੦੬॥

e'ees lahai kidho moh nihaar kai kaisee kirapaa kar hai ham pai har ||2406||

But I cannot say, only the Lord knows, whether he will do such thing with me.”2406.

ਮਾਰਗ ਨਾਖ ਕੈ ਬਿਪ੍ਰ ਜਬੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਭੀਤਰ ਆਯੋ ॥

maarag naakh kai bipr jabai gireh sree jadhubeer ke bheetar aayo ||

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਨਿਹਾਰਤ ਤਾਹਿ ਸੁ ਬਿਪ੍ਰ ਸੁਦਾਮਾ ਇਹੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥

sree birajanaath nihaarat taeh su bipr sudhaamaa ihai Thaharaayo ||

After finishing his journey, when the Brahmin reached the residence of Krishna, Krishna recognised him that he was the Brahmin Sudama

ਆਸਨ ਤੇ ਉਠਿ ਆਤੁਰ ਹੁਇ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢਾਇ ਕੈ ਲੈਬੇ ਕਉ ਧਾਯੋ ॥

aasan te uTh aatur hui at preet baddai kai laibe kau dhaayo ||

He advanced forward to receive him, affectionately, leaving his seat

ਪਾਇ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਕੋ ਹਰਿ ਜੀ ਫਿਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਉਠਿ ਕੰਠਿ ਲਗਾਯੋ ॥੨੪੦੭॥

pai pario teh ko har jee fir sayaam bhanai uTh ka(n)Th lagaayo ||2407||

He touched his feet and then hugged him.2407.

ਲੈ ਤਿਹ ਮੰਦਿਰ ਮਾਹਿ ਗਯੋ ਤਿਹ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਕਰਿ ਆਦਰੁ ਕੀਨੋ ॥

lai teh ma(n)dhir maeh gayo teh ko at hee kar aadhar keeno ||

He took him to his palace and welcomed and honoured him

ਬਾਰਿ ਮੰਗਾਇ ਤਹੀ ਦਿਜ ਕੋ ਦੋਊ ਪਾਇਨ ਧ੍ਵੈ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਲੀਨੋ ॥

baar ma(n)gai tahee dhij ko dhouoo pain dhavai charanaamirat leeno ||

He caused water to be brought, with which he washed the feet of the Brahmin, he also drank the washings of the feet

ਝੌਪਰੀ ਤੇ ਤਿਹ ਠਾ ਹਰਿ ਜੂ ਸੁਭ ਕੰਚਨ ਕੋ ਪੁਨਿ ਮੰਦਰਿ ਕੀਨੋ ॥

jhauaparee te teh Thaa har joo subh ka(n)chan ko pun ma(n)dhar keeno ||

On the other side, he transformed his hut into a palace

ਤਉ ਨ ਸਕਿਓ ਸੁ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਬਿਪਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਹ ਰੰਚ ਨ ਦੀਨੋ ॥੨੪੦੮॥

tau na sakio su bidhaa kar bipeh sayaam bhanai teh ra(n)ch na dheeno ||2408||

Doing all this, he bade farewell to the Brahmin and apparently, he did not give him anything.2408.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜਬ ਦਿਜ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪੜਤ ਤਬ ਮੋ ਸੋ ਹੁਤੋ ਗਰੋਹ ॥

jab dhij ke gireh paRat tab mo so huto garoh ||

ਅਬ ਲਾਲਚ ਬਸਿ ਹਰਿ ਭਏ ਕਛੂ ਨ ਦੀਨੋ ਮੋਹ ॥੨੪੦੯॥

ab laalach bas har bhe kachhoo na dheeno moh ||2409||

When we studied at the house of our teacher, he loved me, but now the Lord has become covetous, therefore he did not give me anything.2409.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੈ ਪੁਨਿ ਪਾਵਤ ਹੈ ਬਹੁਤੋ ਧਨ ਸੋਊ ॥

jo birajanaath kee sevaa karai pun paavat hai bahuto dhan souoo ||

ਲੋਗ ਕਹਾ ਤਿਹ ਭੇਦਹਿ ਪਾਵਤ ਆਪਨੀ ਜਾਨਤ ਹੈ ਪੁਨਿ ਓਊ ॥

log kahaa teh bhedheh paavat aapanee jaanat hai pun ouoo ||

He, who serves Krishna, he obtains extreme wealth, but the people do not understand this mystery and only comprehend according to their understanding

ਸਾਧਨ ਕੇ ਬਰਤਾ ਹਰਤਾ ਦੁਖ ਬੈਰਨ ਕੇ ਸੁ ਬੜੇ ਘਰ ਖੋਊ ॥

saadhan ke barataa harataa dhukh bairan ke su baRe ghar khouoo ||

Krishna is the sustainer of the saints, remover of their sufferings and the destroyer of the demon houses

ਦੀਨਨ ਕੇ ਜਗ ਪਾਲਬੇ ਕਾਜ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਨ ਦੂਸਰ ਕੋਊ ॥੨੪੧੦॥

dheenan ke jag paalabe kaaj gareeb nivaaj na dhoosar kouoo ||2410||

There is none other except Krishna, who is the sustainer and supporter of the poor.2410.

ਸੋ ਸਿਸੁਪਾਲ ਹਨਿਯੋ ਛਿਨ ਮੈ ਜਿਹ ਸੋ ਕੋਊ ਅਉਰ ਨ ਮਾਨ ਧਰੈ ॥

so sisupaal haniyo chhin mai jeh so kouoo aaur na maan dharai ||

He, who did not care for anyone, that Shishupal was killed by him in an instant

ਅਰੁ ਦੰਤ ਬਕਤ੍ਰ ਹਨਿਯੋ ਜਮ ਲੋਕ ਤੇ ਜੋ ਕਬਹੂੰ ਨ ਰਤੀ ਕੁ ਡਰੈ ॥

ar dha(n)t bakatr haniyo jam lok te jo kabahoo(n) na ratee k ddarai ||

He even killed the demon Bakatra, who did never have the fear of the abode of Yama

ਰਿਸ ਸੋ ਭੂਮਾਸੁਰ ਜੀਤਿ ਲਯੋ ਜੋਊ ਇੰਦ੍ਰ ਸੇ ਬੀਰ ਨ ਸੰਗ ਅਰੈ ॥

ris so bhoomaasur jeet layo jouoo i(n)dhr se beer na sa(n)g arai ||

He even conquered Bhumasura, who fought like Indra and now has given the palace of gold to Sudama

ਅਬ ਕੰਚਨ ਧਾਮ ਕੀਯੋ ਦਿਜ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਬਿਨਾ ਐਸੀ ਕਉਨ ਕਰੈ ॥੨੪੧੧॥

ab ka(n)chan dhaam keeyo dhij ko birajanaath binaa aaisee kaun karai ||2411||

Then tell us, who else except him can do all this?2411.

ਜਾ ਮਧੁ ਕੀਟਭ ਕੋ ਬਧ ਕੈ ਭੂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਈ ਕਰਿ ਕੈ ਕਰੁਨਾਈ ॥

jaa madh keeTabh ko badh kai bhoo i(n)dhr dhiee kar kai karunaiee ||

He, who on killing Madhu and Kaitabh, full of kindness, donated the earth to Indra

ਅਉਰ ਜਿਤੀ ਇਹ ਸਾਮੁਹੇ ਸਤ੍ਰਨ ਸੈਨ ਗਈ ਸਭ ਯਾਹਿ ਖਪਾਈ ॥

aaur jitee ieh saamuhe satran sain giee sabh yaeh khapaiee ||

He before whom all the armies that went, he destroyed them

ਜਾਹਿ ਬਿਭੀਛਨ ਰਾਜ ਦਯੋ ਅਰੁ ਰਾਵਨ ਮਾਰ ਕੈ ਲੰਕ ਲੁਟਾਈ ॥

jaeh bibheechhan raaj dhayo ar raavan maar kai la(n)k luTaiee ||

ਕੰਚਨ ਕੋ ਤਿਹ ਧਾਮ ਦਯੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਹੈ ਕਉਨ ਬਡਾਈ ॥੨੪੧੨॥

ka(n)chan ko teh dhaam dhayo kab sayaam kahai kahai kaun baddaiee ||2412||

He, who gave kingdom to Vibhishana and after killing Ravana, caused Lanka to be looted and if He has given today the palace of gold to the Brahmin, then in what way it can be a significant thing for Him?2412.

ਬਿਸਨਪਦ ਧਨਾਸਰੀ ॥

bisanapadh dhanaasaree ||

BISHANPADA DHANASARI

ਜਿਹ ਮ੍ਰਿਗ ਰਾਖੈ ਨੈਨ ਬਨਾਇ ॥

jeh mirag raakhai nain banai ||

ਅੰਜਨ ਰੇਖ ਸ੍ਯਾਮ ਪਰ ਅਟਕਤ ਸੁੰਦਰ ਫਾਧ ਚੜਾਇ ॥

a(n)jan rekh sayaam par aTakat su(n)dhar faadh chaRai ||

He, whose eyes are like the eyes of the deer, the line of antimony on those charming eyes looks splendid

ਮ੍ਰਿਗ ਮਨ ਹੇਰਿ ਜਿਨੇ ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਰਹਤ ਸਦਾ ਉਰਝਾਇ ॥

mirag man her jine nar naarin rahat sadhaa urajhai ||

That lime is like that trap, in which all the men and women always remain entangled

ਤਿਨ ਕੇ ਊਪਰਿ ਅਪਨੀ ਰੁਚਿ ਸਿਉ ਰੀਝਿ ਸ੍ਯਾਮ ਬਲਿ ਜਾਇ ॥੨੪੧੩॥

tin ke uoopar apanee ruch siau reejh sayaam bal jai ||2413||

Krishna, according to his inclination, remains pleased with all.2413.

ਹਰਿ ਕੇ ਨੈਨਾ ਜਲਜ ਠਏ ॥

har ke nainaa jalaj The ||

ਦਿਪਤ ਜੋਤਿ ਦਿਨ ਮਨਿ ਦੁਤਿ ਮੁਖ ਤੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਮੁੰਦਿਤ ਭਏ ॥

dhipat jot dhin man dhut mukh te kabahoo(n) na mu(n)dhit bhe ||

The eyes of Krishna are like lotus, which are never closed after illuminating the face

ਤਿਨ ਕਉ ਦੇਖਿ ਜਨਨ ਦ੍ਰਿਗ ਪੁਤਰੀ ਲਗੀ ਸੁ ਭਾਵ ਭਏ ॥

tin kau dhekh janan dhirag putaree lagee su bhaav bhe ||

ਜਨੁ ਪਰਾਗ ਕਮਲਨ ਕੀ ਊਪਰ ਭ੍ਰਮਰ ਕੋਟਿ ਭ੍ਰਮਏ ॥੨੪੧੪॥

jan paraag kamalan kee uoopar bhramar koT bhrame ||2414||

Seeing them the eyes of the mother, are also absorbed in them like the mumble been hovering over the lotus having pollen.2414.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਦਿਜ ਸੁਦਾਮਾ ਕੋ ਦਾਰਿਦ ਦੂਰ ਕਰਤ ਕੰਚਨ ਧਾਮ ਕਰ ਦੇਤ ਭਏ ॥

eit sree dhasam sika(n)dh puraane bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare dhij sudhaamaa ko dhaaridh dhoor karat ka(n)chan dhaam kar dhet bhe ||

End of the description of giving to Sudama the house of gold after removing his poverty in Krishnavatara (based on Dasham Skandh Purana) in Bachittar Natak.

ਅਥ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੇ ਦਿਨ ਕੁਰਖੇਤ੍ਰ ਗਵਨਿ ਕਥਨੰ ॥

ath kaanreh joo sooraj grahin ke dhin kurakhetr gavan kathana(n) ||

Now begins the description of coming to Kurukshetra on the day of Sun-Eclipse

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜਉ ਰਵਿ ਕੇ ਗ੍ਰਸਬੇ ਹੂ ਕੋ ਦਿਵਸ ਲਗਿਓ ਕਹਿ ਜੋਤਿਕੀ ਯੌ ਤੁ ਸੁਨਾਯੋ ॥

jau rav ke grasabe hoo ko dhivas lagio keh jotikee yau ta sunaayo ||

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੀ ਮਾਤ ਬਿਮਾਤ ਅਰੁ ਭ੍ਰਾਤ ਚਲੈ ਕੁਰੁਖੇਤ੍ਰਿ ਇਹੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥

kaanreh kee maat bimaat ar bhraat chalai kurukhetr ihai Thaharaayo ||

When the astrologers told about the sun-eclipse, then the mother and brother of Krishna thought about going to Kurukshetra

ਤਾਤ ਚਲਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੋ ਲੈ ਸੰਗਿ ਭਾਤਿਨ ਭਾਤਿ ਕੋ ਸੈਨ ਬਨਾਯੋ ॥

taat chaliyo birajanaath ko lai sa(n)g bhaatin bhaat ko sain banaayo ||

ਜੋ ਕੋਊ ਅੰਤੁ ਚਹੈ ਤਿਹ ਕੋ ਤਿਨ ਕੋ ਕਛੂ ਆਵਤ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੪੧੫॥

jo kouoo a(n)t chahai teh ko tin ko kachhoo aavat a(n)t na paayo ||2415||

Forming different groups, the father of Krishna started going and this all was so mysterious and wonderful that none could understand it.2415.

ਇਤ ਤੇ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਆਵਤ ਭੇ ਉਤ ਨੰਦ ਤੇ ਆਦਿ ਸਭੈ ਤਹ ਆਏ ॥

eit te biraj naik aavat bhe ut na(n)dh te aadh sabhai teh aae ||

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸਭ ਗੁਆਰਿਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਬੈ ਦਰਸਾਏ ॥

cha(n)dhrabhagaa birakhabhaan sutaa sabh guaarin sayaam jabai dharasaae ||

From this side, Krishna was coming and from that side Nand and all other people including Chander Bhaga, Radha and gopis were seen coming by Krishna

ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਰਹੀ ਚਕਿ ਕੈ ਜਕਿ ਗੀ ਕਛੁ ਬੈਨ ਕਹਿਓ ਨਹੀ ਜਾਏ ॥

roop nihaar rahee chak kai jak gee kachh bain kahio nahee jaae ||

They all became wonder-struck and silent on seeing the beauty of Krishna

ਨੰਦ ਜਸੋਮਤ ਮੋਹ ਬਢਾਇ ਕੈ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਲਪਟਾਏ ॥੨੪੧੬॥

na(n)dh jasomat moh baddai kai kaanreh joo ke ur mai lapaTaae ||2416||

Nand and Yashoda, feeling extreme affection, hugged him.2416.

ਨੰਦ ਜਸੋਮਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਾਇ ਕੈ ਨੈਨਨ ਤੇ ਦੁਹੂ ਨੀਰ ਬਹਾਯੋ ॥

na(n)dh jasomat prem baddai kai nainan te dhuhoo neer bahaayo ||

Nand-Yashoda, affectionately, with tears flowing from their eyes, said, “O Krishna! you had suddenly abandoned Braja and