Ang 488

ਬਨ ਪਤ੍ਰਨ ਕੋਊ ਗਨਿ ਸਕੈ ਉਨੈ ਨ ਗਨਿਬੋ ਜਾਇ ॥੧੯੦੫॥

ban patran kouoo gan sakai unai na ganibo jai ||1905||

Kalyavana came with such a powerful and innumerable army and even if one wanted then he could count the leaves of the forest, but it was impossible to count the army.1905.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਡੇਰੋ ਪਰੈ ਤਿਨ ਕੋ ਜੁ ਜਹਾ ਲਘੁ ਘੋਰਨ ਕੀ ਨਦੀਆ ਉਠਿ ਧਾਵੈ ॥

ddero parai tin ko ju jahaa lagh ghoran kee nadheeaa uTh dhaavai ||

Wherever their tents were pitched, there the soldiers rushed forth like the river-flood

ਤੇਜ ਚਲੈ ਹਹਰਾਟ ਕੀਏ ਅਤਿ ਹੀ ਚਿਤ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਡਰ ਪਾਵੈ ॥

tej chalai haharaaT ke'ee at hee chit satran ke ddar paavai ||

On account of the speedy and thumping gait of the soldiers, the minds of the enemies were getting fearful

ਪਾਰਸੀ ਬੋਲ ਮਲੇਛ ਕਹੈ ਰਨ ਤੇ ਟਰਿ ਕੈ ਪਗੁ ਏਕ ਨ ਆਵੈ ॥

paarasee bol malechh kahai ran te Tar kai pag ek na aavai ||

ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕੋ ਟੁਕ ਹੇਰਿ ਕਹੈ ਸਰ ਏਕ ਹੀ ਸੋ ਜਮਲੋਕਿ ਪਠਾਵੈ ॥੧੯੦੬॥

sayaam joo ko Tuk her kahai sar ek hee so jamalok paThaavai ||1906||

The malechhas were saying in Persian language that they would not retrace even one step in the war and on seeing Krishna, they would dispatch him to the abode of Yama with a single arrow only.1906.

ਅਗਨੇ ਇਤ ਕੋਪਿ ਮਲੇਛ ਚੜੇ ਉਤ ਸੰਧ ਜਰਾ ਬਹੁ ਲੈ ਦਲੁ ਆਯੋ ॥

agane it kop malechh chaRe ut sa(n)dh jaraa bahu lai dhal aayo ||

On this side, the malechhas advanced in great fury, and on the other side Jrasandh came with a huge army

ਪਤ੍ਰ ਸਕੈ ਬਨ ਕੈ ਗਨ ਕੈ ਕੋਊ ਜਾਤਿ ਨ ਕੋ ਕਛੁ ਪਾਰ ਨ ਪਾਯੋ ॥

patr sakai ban kai gan kai kouoo jaat na ko kachh paar na paayo ||

The leaves of the trees can be counted, but this army cannot be estimated

ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਬਾਰੁਨੀ ਪੀਤੋ ਹੁਤੋ ਤਹ ਹੀ ਤਿਨਿ ਦੂਤ ਨੈ ਜਾਇ ਸੁਨਾਯੋ ॥

biraj naik baarunee peeto huto teh hee tin dhoot nai jai sunaayo ||

The messengers while drinking the wine, told about the latest situation to Krishna

ਅਉਰ ਜੋ ਹ੍ਵੈ ਡਰਿ ਪ੍ਰਾਨ ਤਜੈ ਇਤ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥੧੯੦੭॥

aaur jo havai ddar praan tajai it sree jadhubeer mahaa sukh paayo ||1907||

Though all others were filled with fear and agitation, but Krishna felt extremely pleased on listening to the news.1907.

ਇਤ ਕੋਪਿ ਮਲੇਛ ਚੜੇ ਅਗਨੇ ਉਤ ਆਇਯੋ ਲੈ ਸੰਧ ਜਰਾ ਦਲੁ ਭਾਰੋ ॥

eit kop malechh chaRe agane ut aaiyo lai sa(n)dh jaraa dhal bhaaro ||

On this side, the malechhas rushed forward in great fury, and the other Jarasandh reached there with his huge army

ਆਵਤ ਹੈ ਗਜ ਰਾਜ ਬਨੇ ਮਨੋ ਆਵਤ ਹੈ ਉਮਡਿਯੋ ਘਨ ਕਾਰੋ ॥

aavat hai gaj raaj bane mano aavat hai umaddiyo ghan kaaro ||

All were marching like intoxicated elephants and appeared like the rushing dark clouds

ਸ੍ਯਾਮ ਹਲੀ ਮਥੁਰਾ ਹੀ ਕੇ ਭੀਤਰ ਘੇਰ ਲਏ ਜਸੁ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰੋ ॥

sayaam halee mathuraa hee ke bheetar gher le jas sayaam uchaaro ||

ਸੇਰ ਬਡੇ ਦੋਊ ਘੇਰਿ ਲਏ ਕਹੁ ਬੀਰਨ ਕੋ ਮਨੋ ਕੈ ਕਰਿ ਬਾਰੋ ॥੧੯੦੮॥

ser badde dhouoo gher le kahu beeran ko mano kai kar baaro ||1908||

Krishna and Balram were surrounded within Matura and it seemed that considering other warriors as children, these two great lions were besieged.1908.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਲੀ ਸਭ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਕ੍ਰੋਧ ਘਨੋ ਚਿਤ ਬੀਚ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥

kaanreh halee sabh sasatr sa(n)bhaar kai krodh ghano chit beech bichaariyo ||

Balram became highly infuriated and held up his weapons

ਸੈਨ ਮਲੇਛਨ ਕੋ ਜਹ ਥੋ ਤਿਹ ਓਰ ਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਪਗ ਧਾਰਿਯੋ ॥

sain malechhan ko jeh tho teh or hee sayaam bhanai pag dhaariyo ||

He advanced to the side where was the army of malechhas

ਪ੍ਰਾਨ ਕੀਏ ਬਿਨੁ ਬੀਰ ਘਨੇ ਘਨ ਘਾਇਲ ਕੈ ਘਨ ਸੂਰਨ ਡਾਰਿਯੋ ॥

praan ke'ee bin beer ghane ghan ghail kai ghan sooran ddaariyo ||

He made many warriors lifeless and knocked down many after wounding them

ਨੈਕੁ ਸੰਭਾਰ ਰਹੀ ਨ ਤਿਨੈ ਇਹੁ ਭਾਤਿ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਯੌ ਦਲੁ ਮਾਰਿਯੋ ॥੧੯੦੯॥

naik sa(n)bhaar rahee na tinai ih bhaat so sayaam joo yau dhal maariyo ||1909||

Krishna destroyed the enemy’s army in such a manner, that none remained in senses, even slightly.1909.

ਏਕ ਪਰੋ ਭਟ ਘਾਇਲ ਹੁਇ ਧਰਿ ਏਕ ਪਰੇ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਨ ਹੀ ਮਾਰੇ ॥

ek paro bhaT ghail hui dhar ek pare bin praan hee maare ||

Someone is lying wounded and someone lifeless on the ground

ਪਾਇ ਪਰੇ ਤਿਨ ਕੇ ਸੁ ਕਟੇ ਕਹੂੰ ਹਾਥ ਪਰੇ ਤਿਨ ਕੇ ਕਹੂੰ ਡਾਰੇ ॥

pai pare tin ke su kaTe kahoo(n) haath pare tin ke kahoo(n) ddaare ||

Somewhere there are lying chopped hands and somewhere chopped feet

ਏਕ ਸੁ ਸੰਕਤ ਹੁਇ ਭਟਵਾ ਤਜਿ ਤਉਨ ਸਮੇ ਰਨ ਭੂਮਿ ਸਿਧਾਰੇ ॥

ek su sa(n)kat hui bhaTavaa taj taun same ran bhoom sidhaare ||

Many warriors in a great suspense fled away from the battlefield

ਐਸੋ ਸੁ ਜੀਤ ਭਈ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਜੁ ਮਲੇਛ ਹੁਤੇ ਸਭ ਯਾ ਬਿਧਿ ਹਾਰੇ ॥੧੯੧੦॥

aaiso su jeet bhiee prabh kee ju malechh hute sabh yaa bidh haare ||1910||

In this way, Krishna became victorious and all the malecehhas were defeated.1910.

ਵਾਹਿਦ ਖਾ ਫਰਜੁਲਹਿ ਖਾ ਬਰਬੀਰ ਨਿਜਾਬਤ ਖਾ ਹਰਿ ਮਾਰਿਯੋ ॥

vaahidh khaa farajuleh khaa barabeer nijaabat khaa har maariyo ||

ਜਾਹਿਦ ਖਾ ਲੁਤਫੁਲਹ ਖਾ ਇਨਹੂੰ ਕਰਿ ਖੰਡਨ ਖੰਡਹਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥

jaahidh khaa lutafuleh khaa inahoo(n) kar kha(n)ddan kha(n)ddeh ddaariyo ||

Krishna killed Wahid Khan, Farzullah Khan, Nijabat Khan, Zahid Khan, Latfullah Khan etc. and chopped them into bits

ਹਿੰਮਤ ਖਾ ਪੁਨਿ ਜਾਫਰ ਖਾ ਇਨ ਹੂੰ ਮੁਸਲੀ ਜੂ ਗਦਾ ਸੋ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥

hi(n)mat khaa pun jaafar khaa in hoo(n) musalee joo gadhaa so prahaariyo ||

ਐਸੇ ਸੁ ਜੀਤ ਭਈ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਭ ਸੈਨ ਮਲੇਛਨ ਕੋ ਇਮ ਹਾਰਿਯੋ ॥੧੯੧੧॥

aaise su jeet bhiee prabh kee sabh sain malechhan ko im haariyo ||1911||

Balram struck blows on Himmat Khan, Jafar Khan etc. with his mace and killing all the army of these malechhas, Krishna became victorious.1911.

ਏ ਉਮਰਾਵ ਹਨੇ ਜਦੁਨੰਦਨ ਅਉਰ ਘਨੋ ਰਿਸਿ ਸੋ ਦਲੁ ਘਾਯੋ ॥

e umaraav hane jadhuna(n)dhan aaur ghano ris so dhal ghaayo ||

In this way, getting enraged Krishna killed the enemy’s army and its kings

ਜੋ ਇਨ ਊਪਰ ਆਵਤ ਭਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਸੋਈ ਜੀਵਤ ਜਾਨ ਨ ਪਾਯੋ ॥

jo in uoopar aavat bhayo gireh ko soiee jeevat jaan na paayo ||

Whosoever confronted him, he could not go away alive

ਜੈਸੇ ਮਧਿਆਨ ਕੋ ਸੂਰ ਦਿਪੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕੋ ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਤੇਜ ਬਢਾਯੋ ॥

jaise madhiaan ko soor dhipai ieh bhaat ko krudh kai tej baddaayo ||

Getting brilliant like the noon-sun, Krishna aggravated his ire and

ਭਾਜਿ ਮਲੇਛਨ ਕੇ ਗਨ ਗੇ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਏਕ ਨ ਆਯੋ ॥੧੯੧੨॥

bhaaj malechhan ke gan ge jadhubeer ke saamuhe ek na aayo ||1912||

The malechhas ran away in this way and none could stand before Krishna.1912.

ਐਸੋ ਸੁ ਜੁਧ ਕੀਯੋ ਨੰਦ ਨੰਦਨ ਯਾ ਸੰਗਿ ਜੂਝ ਕਉ ਏਕ ਨ ਆਯੋ ॥

aaiso su judh keeyo na(n)dh na(n)dhan yaa sa(n)g joojh kau ek na aayo ||

Krishna waged such a war that there was no one left, who could fight with him

ਹੇਰਿ ਦਸਾ ਤਿਹ ਕਾਲ ਜਮਨ ਕਰੋਰ ਕਈ ਦਲ ਅਉਰ ਪਠਾਯੋ ॥

her dhasaa teh kaal jaman karor kiee dhal aaur paThaayo ||

Seeing his own plight, Kalyavana sent millions of more soldiers,

ਸੋਊ ਮਹੂਰਤ ਦੁ ਇਕ ਭਿਰਿਯੋ ਨ ਟਿਕਿਯੋ ਫਿਰਿ ਅੰਤ ਕੇ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਯੋ ॥

souoo mahoorat dh ik bhiriyo na Tikiyo fir a(n)t ke dhaam sidhaayo ||

Who fought for a very short time and went to abide in the region of Yama

ਰੀਝ ਰਹੇ ਸਭ ਦੇਵ ਕਹੈ ਇਵ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਭਲੋ ਰਨ ਪਾਯੋ ॥੧੯੧੩॥

reejh rahe sabh dhev kahai iv sree jadhubeer bhalo ran paayo ||1913||

All the gods, getting pleased, said, “Krishna is waging a fine war.”1913.

ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੇ ਰਨ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਇਕ ਜਾਦਵ ਸਸਤ੍ਰਨ ਕੋ ਗਹਿ ਕੈ ॥

krodh bhare ran bhoom bikhai ik jaadhav sasatran ko geh kai ||

The Yadavas holding their weapons, getting enraged in their mind,

ਬਲ ਆਪ ਬਰਾਬਰ ਸੂਰ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਜੂਝ ਕੋ ਜਾਤਿ ਤਹਾ ਚਹਿ ਕੈ ॥

bal aap baraabar soor nihaar kai joojh ko jaat tahaa cheh kai ||

Looking for the warriors equivalent to themselves, are fighting with them

ਕਰਿ ਕੋਪ ਭਿਰੈ ਨ ਟਰੈ ਤਹ ਤੇ ਦੋਊ ਮਾਰੁ ਹੀ ਮਾਰ ਬਲੀ ਕਹਿ ਕੈ ॥

kar kop bhirai na Tarai teh te dhouoo maar hee maar balee keh kai ||

They are fighting in ire and shouting “kill, kill”

ਸਿਰ ਲਾਗੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਪਰੈ ਕਟਿ ਕੈ ਤਨ ਭੀ ਗਿਰੈ ਨੈਕੁ ਖਰੈ ਰਹਿ ਕੈ ॥੧੯੧੪॥

sir laage kirapaan parai kaT kai tan bhee girai naik kharai reh kai ||1914||

The heads of the warriors on being struck with swords remaining stable for some time, are falling on the earth.1914.

ਬ੍ਰਿਜਰਾਜ ਕੋ ਬੀਚ ਅਯੋਧਨ ਕੇ ਸੰਗਿ ਸਸਤ੍ਰਨ ਕੈ ਜਬ ਜੁਧ ਮਚਿਯੋ ॥

birajaraaj ko beech ayodhan ke sa(n)g sasatran kai jab judh machiyo ||

ਭਟਵਾਨ ਕੇ ਲਾਲ ਭਏ ਪਟਵਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਨੋ ਆਰੁਣ ਲੋਕ ਰਚਿਯੋ ॥

bhaTavaan ke laal bhe paTavaa brahamaa mano aarun lok rachiyo ||

When Krishna waged a dreadful war in the battlefield, the clothes of the warriors became red as if Brahma had created a red world

ਅਉਰ ਨਿਹਾਰਿ ਭਯੋ ਅਤਿ ਆਹਵ ਖੋਲਿ ਜਟਾ ਸਬ ਈਸ ਨਚਿਯੋ ॥

aaur nihaar bhayo at aahav khol jaTaa sab iees nachiyo ||

Seeing the war Shiva loosened his matted locks and began to dance

ਪੁਨਿ ਵੈ ਸਭ ਸੈਨ ਮਲੇਛਨ ਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਨਹਿ ਏਕੁ ਬਚਿਯੋ ॥੧੯੧੫॥

pun vai sabh sain malechhan te kab sayaam kahai neh ek bachiyo ||1915||

And in this way none of the soldiers survived from the malechha army.1915.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਲ੍ਯਾਯੋ ਥੋ ਜੋ ਸੈਨ ਸੰਗਿ ਤਿਨ ਤੇ ਬਚਿਯੋ ਨ ਬੀਰ ॥

layaayo tho jo sain sa(n)g tin te bachiyo na beer ||

ਜੁਧ ਕਰਨ ਕੋ ਕਾਲ ਜਮਨ ਆਪੁ ਧਰਿਯੋ ਤਬ ਧੀਰ ॥੧੯੧੬॥

judh karan ko kaal jaman aap dhariyo tab dheer ||1916||

None of the warriors accompanying him survived and Kalyanana came himself to flight.1916.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜੰਗ ਦਰਾਇਦ ਕਾਲ ਜਮੰਨ ਬੁਗੋਇਦ ਕਿ ਮਨ ਫੌਜ ਕੋ ਸਾਹਮ ॥

ja(n)g dharaidh kaal jama(n)n bugoidh k man fauaj ko saaham ||

On coming to the war-arena, Kalyavana said, “O Krishna! come forward to fight unhesitatingly

ਬਾ ਮਨ ਜੰਗ ਬੁਗੋ ਕੁਨ ਬਿਯਾ ਹਰਗਿਜ ਦਿਲ ਮੋ ਨ ਜਰਾ ਕੁਨ ਵਾਹਮ ॥

baa man ja(n)g bugo kun biyaa haragij dhil mo na jaraa kun vaaham ||

I am the Lord of my army, I have arisen in the world like sun and I am hailed as unique