Ang 471

ਏਕ ਸਮੈ ਸਭ ਹੀ ਕੋ ਛੈ ਹੈ ॥੧੭੩੪॥

ek samai sabh hee ko chhai hai ||1734||

Who will curse them in distress and all of them will be destroyed once for all.”1734.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਪੁਨਿ ਬੋਲਿਓ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸਨ ਜੀ ਪੰਕਜ ਨੈਨ ਬਿਸਾਲ ॥

pun bolio sree kirasan jee pa(n)kaj nain bisaal ||

ਹੇ ਮੁਸਲੀਧਰ ਬੁਧਿ ਬਰ ਸੁਨ ਅਬ ਕਥਾ ਰਸਾਲ ॥੧੭੩੫॥

he musaleedhar budh bar sun ab kathaa rasaal ||1735||

The lotus-eyed Krishna said again, “O sagacious Balram! now you listen to the interesting episode,1735

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਸੁਨਿ ਦੈ ਸ੍ਰਉਨ ਬਾਤ ਕਹੋ ਤੋ ਸੋ ॥

sun dhai sraun baat kaho to so ||

ਕਵਨ ਜੁਧੁ ਕਰਿ ਜੀਤੈ ਮੋ ਸੋ ॥

kavan judh kar jeetai mo so ||

“Listen attentively to my words and understand who has been victorious over me in the war?

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਮੋ ਅੰਤਰ ਨਾਹੀ ॥

khaRag si(n)gh mo a(n)tar naahee ||

ਮੁਹਿ ਸਰੂਪ ਵਰਤਤ ਜਗ ਮਾਹੀ ॥੧੭੩੬॥

muh saroop varatat jag maahee ||1736||

There is no difference between me and Kharag Singh and my form only pervades the whole wold.1736.

ਸਾਚ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ਹੇ ਬਲਿਦੇਵਾ ॥

saach kahiyo hai he balidhevaa ||

ਪਾਯੋ ਨਹਿਨ ਕਿਸੂ ਇਹ ਭੇਵਾ ॥

paayo nahin kisoo ieh bhevaa ||

“O Balram! I am telling you the truth, none knows about this mystery

ਸੂਰਨ ਮੈ ਕੋਊ ਇਹ ਸਮ ਨਾਹੀ ॥

sooran mai kouoo ieh sam naahee ||

ਮੇਰੋ ਨਾਮ ਬਸੈ ਰਿਦ ਮਾਹੀ ॥੧੭੩੭॥

mero naam basai ridh maahee ||1737||

There is no warrior amongst the warriors like him, in whose heart abides my Name with such profundity.1737.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਉਦਰ ਮਾਝ ਬਸਿ ਮਾਸ ਦਸ ਤਜਿ ਭੋਜਨ ਜਲ ਪਾਨ ॥

audhar maajh bas maas dhas taj bhojan jal paan ||

“Residing in the womb of the mother for ten months, when he passed his life by relinquishing,

ਪਵਨ ਅਹਾਰੀ ਹੁਇ ਰਹਿਓ ਬਰੁ ਦੀਨੋ ਭਗਵਾਨ ॥੧੭੩੮॥

pavan ahaaree hui rahio bar dheeno bhagavaan ||1738||

Eating and drinking and subsisting only on air, then the Lord bestowed on him a boon.1738.

ਰਿਪੁ ਜੀਤਨ ਕੋ ਬਰੁ ਲੀਯੋ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਬਲਵਾਨ ॥

rip jeetan ko bar leeyo khaRag si(n)gh balavaan ||

“The powerful Kharag Singh asked for the boon of conquering the enemy and

ਬਹੁਰਿ ਤਪਸ੍ਯਾ ਬਨਿ ਕਰੀ ਦ੍ਵਾਦਸ ਬਰਖ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥੧੭੩੯॥

bahur tapasayaa ban karee dhavaiaadhas barakh pramaan ||1739||

Then for twelve years, he performed most stern aausterities.”1739.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਬੀਤੀ ਕਥਾ ਭਯੋ ਤਬ ਭੋਰ ॥

beetee kathaa bhayo tab bhor ||

ਜਾਗੇ ਸੁ ਭਟ ਦੁਹੂੰ ਦਿਸਿ ਓਰਿ ॥

jaage su bhaT dhuhoo(n) dhis or ||

This episode ended and the day dawned, the warriors of both the sides awoke

ਜਰਾਸੰਧਿ ਦਲੁ ਸਜਿ ਰਨਿ ਆਯੋ ॥

jaraasa(n)dh dhal saj ran aayo ||

ਜਾਦਵ ਦਲੁ ਬਲਿ ਲੈ ਸਮੁਹਾਯੋ ॥੧੭੪੦॥

jaadhav dhal bal lai samuhaayo ||1740||

Bedecking his army, Jarasandh came into the battlefield and from this side, the Yadava army, gathering all its warriors set itself against the enemy.1740.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸ੍ਰੀ ਬਲਦੇਵ ਸਬੈ ਦਲੁ ਲੈ ਇਤ ਤੇ ਉਮਡਿਓ ਉਤ ਤੇ ਉਇ ਆਏ ॥

sree baladhev sabai dhal lai it te umaddio ut te ui aae ||

Balram from this side and the enemy from the other side alonghwith their armies rushed forward

ਜੁਧੁ ਕੀਓ ਹਲ ਲੈ ਨਿਜ ਪਾਨਿ ਹਕਾਰਿ ਹਕਾਰਿ ਪ੍ਰਹਾਰ ਲਗਾਏ ॥

judh keeo hal lai nij paan hakaar hakaar prahaar lagaae ||

Balram took his plough in his hand and challenging the enemy struck his blows

ਏਕ ਪਰੇ ਭਟ ਜੂਝਿ ਧਰਾ ਪਰ ਏਕ ਲਰੈ ਮਿਲ ਕੈ ਇਕ ਧਾਏ ॥

ek pare bhaT joojh dharaa par ek larai mil kai ik dhaae ||

Someone died and fell upon the earth, someone fought and someone fled away

ਮੂਸਲ ਲੈ ਬਹੁਰੇ ਕਰ ਮੈ ਅਰਿ ਮਾਰਿ ਘਨੇ ਜਮ ਧਾਮਿ ਪਠਾਏ ॥੧੭੪੧॥

moosal lai bahure kar mai ar maar ghane jam dhaam paThaae ||1741||

Then Balram took his mace in his hand despatched many enemies to the abode of Yama.1741.

ਰੋਸ ਭਯੋ ਘਨ ਸ੍ਯਾਮ ਲਯੋ ਧਨੁ ਬਾਨੁ ਸੰਭਾਰਿ ਤਹੀ ਉਠਿ ਧਾਯੋ ॥

ros bhayo ghan sayaam layo dhan baan sa(n)bhaar tahee uTh dhaayo ||

ਆਨਿ ਪਰਿਓ ਤਬ ਹੀ ਤਿਨ ਪੈ ਰਿਪੁ ਕਉ ਹਤਿ ਕੈ ਨਦਿ ਸ੍ਰੋਨ ਬਹਾਯੋ ॥

aan pario tab hee tin pai rip kau hat kai nadh sron bahaayo ||

Krishna took his bow and arrows in his hands and marched towards the same side and falling upon the enemy, he caused a stream of blood to flow

ਬਾਜ ਕਰੀ ਰਥਪਤਿ ਬਿਪਤਿ ਪਰੀ ਰਨ ਮੈ ਨਹਿ ਕੋ ਠਹਿਰਾਯੋ ॥

baaj karee rathapat bipat paree ran mai neh ko Thahiraayo ||

A great affliction fell upon the horses, elephants and the chariot-owners

ਭਾਜਤ ਜਾਤ ਸਬੈ ਰਿਸਿ ਖਾਤ ਕਛੂ ਨ ਬਸਾਤ ਕਹੈ ਦੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥੧੭੪੨॥

bhaajat jaat sabai ris khaat kachhoo na basaat kahai dhukh paayo ||1742||

None could stay in the war arena, all are running away, they are in anger and anguish and also helpless.1742.

ਆਗੇ ਕੀ ਸੈਨ ਭਜੀ ਜਬ ਹੀ ਤਬ ਪਉਰਖ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਰਾਜ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

aage kee sain bhajee jab hee tab paurakh sree birajaraaj sa(n)bhaario ||

ਠਾਢੋ ਜਹਾ ਦਲ ਕੋ ਪਤਿ ਹੈ ਤਹਾ ਜਾਇ ਪਰ੍ਯੋ ਚਿਤ ਬੀਚ ਬਿਚਾਰਿਓ ॥

Thaaddo jahaa dhal ko pat hai tahaa jai parayo chit beech bichaario ||

When the confronging army fled, Krishna in extreme anger sustained his strength and thinking in his mind, he reached there, where the general of the army was standing

ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ਮੁਰਾਰਿ ਸਬੈ ਨ੍ਰਿਪ ਠਾਢੋ ਜਹਾ ਤਿਹ ਓਰਿ ਸਿਧਾਰਿਓ ॥

sasatr sa(n)bhaar muraar sabai nirap Thaaddo jahaa teh or sidhaario ||

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਗਹੀ ਘਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਰਾਸੰਧਿ ਕੋ ਅਭਿਮਾਨ ਉਤਾਰਿਓ ॥੧੭੪੩॥

baan kamaan gahee ghan sayaam jaraasa(n)dh ko abhimaan utaario ||1743||

Holding his weapons, Krishna reached that place, where the king Jarasandh was standing, he held his bow and arrows and pulversied the ego of Jarasandh.1743.

ਸ੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਰਾਸਨੁ ਤੇ ਜਬ ਤੀਰ ਛੁਟੇ ਤਬ ਕੋ ਠਹਰਾਵੈ ॥

sree balabeer saraasan te jab teer chhuTe tab ko Thaharaavai ||

ਜਾਇ ਲਗੇ ਜਿਹ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਸਰ ਸੋ ਛਿਨ ਮੈ ਜਮ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਵੈ ॥

jai lage jeh ke ur mai sar so chhin mai jam dhaam sidhaavai ||

When the arrows were discharged from the bow of Krishna, who could then stand against him? Those who were hit by these arrows, they reached the abode of Yama in an instant

ਐਸੇ ਨ ਕੋ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਜਗ ਮੈ ਭਟ ਜੋ ਸਮੁਹਾਇ ਕੈ ਜੁਧੁ ਮਚਾਵੈ ॥

aaise na ko pragaTio jag mai bhaT jo samuhai kai judh machaavai ||

No such warrior has been born, who could fight in front of Krishna

ਭੂਪਤਿ ਕਉ ਨਿਜ ਬੀਰ ਕਹੈਂ ਹਰਿ ਮਾਰਤ ਸੈਨ ਚਲਿਓ ਰਨਿ ਆਵੈ ॥੧੭੪੪॥

bhoopat kau nij beer kahai(n) har maarat sain chalio ran aavai ||1744||

The warriors of the king said to him, “Krishna is coming alongwith his army in order to kill us.”1744.

ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਓਰ ਤੇ ਬਾਨ ਛੁਟੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਦਲ ਕੇ ਬਹੁ ਬੀਰਨ ਘਾਏ ॥

sayaam kee or te baan chhuTe nirap ke dhal ke bahu beeran ghaae ||

Many warriors on the side of the king were killed, when the arrows were discharged from the side of Krishna

ਜੇਤਿਕ ਆਇ ਭਿਰੇ ਹਰਿ ਸੋ ਛਿਨ ਬੀਚ ਤੇਊ ਜਮ ਧਾਮਿ ਪਠਾਏ ॥

jetik aai bhire har so chhin beech teuoo jam dhaam paThaae ||

Those who fought with Krishna, reached the abode of Yama

ਕਉਤੁਕ ਦੇਖ ਕੈ ਯੌ ਰਨ ਮੈ ਅਤਿ ਆਤੁਰ ਹੁਇ ਤਿਨ ਬੈਨ ਸੁਨਾਏ ॥

kautuk dhekh kai yau ran mai at aatur hui tin bain sunaae ||

ਆਵਨ ਦੇਹੁ ਅਬੈ ਹਮ ਲਉ ਨ੍ਰਿਪ ਐਸੇ ਕਹਿਓ ਸਿਗਰੇ ਸਮਝਾਏ ॥੧੭੪੫॥

aavan dheh abai ham lau nirap aaise kahio sigare samajhaae ||1745||

Seeing this spectacle, the king god agitated and told and instructed his warriors, “Let Krishna near me, then I shall see.”1745.

ਭੂਪ ਲਖਿਓ ਹਰਿ ਆਵਤ ਹੀ ਸੰਗ ਲੈ ਪ੍ਰਿਤਨਾ ਤਬ ਆਪੁ ਹੀ ਧਾਯੋ ॥

bhoop lakhio har aavat hee sa(n)g lai piratanaa tab aap hee dhaayo ||

When the king saw Krishna coming, he marched forward alongwith his army

ਆਗੇ ਕੀਏ ਨਿਜ ਲੋਗ ਸਬੈ ਤਬ ਲੈ ਕਰ ਮੋ ਬਰ ਸੰਖ ਬਜਾਯੋ ॥

aage ke'ee nij log sabai tab lai kar mo bar sa(n)kh bajaayo ||

He caused his warriors to advance and taking up his conch in his hand, he blew it

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਹ ਆਹਵ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਕੋ ਡਰ ਪਾਯੋ ॥

sayaam bhanai teh aahav mai at hee man bheetar ko ddar paayo ||

The poet says that there is no fear in the mind of anyone in the war

ਤਾ ਧੁਨਿ ਕੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਰ ਬੀਰਨ ਕੇ ਚਿਤਿ ਮਾਨਹੁ ਚਾਉ ਬਢਾਯੋ ॥੧੭੪੬॥

taa dhun ko sun kai bar beeran ke chit maanahu chaau baddaayo ||1746||

Hearing the sound of the conch, the minds of the warriors were excited.1746.