Ang 447

ਅੜਿਲ ॥

aRil ||

ARIL

ਭਾਜਿ ਜਛ ਸਬ ਗਏ ਤਬਹਿ ਹਰਿ ਮਹਾ ਬਲ ॥

bhaaj jachh sab ge tabeh har mahaa bal ||

ਰੁਦ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਦੀਓ ਛਾਡ ਸੁ ਕੰਪਿਯੋ ਤਲ ਬਿਤਲ ॥

rudhr asatr dheeo chhaadd su ka(n)piyo tal bital ||

When all the Yakshas had run away, then the mighty Krishna discharged Rudrastra (the arm in relation to Rudra), which made the earth and the nether-world tremble

ਤਬ ਸਿਵ ਜੂ ਉਠਿ ਧਾਏ ਸੂਲ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ॥

tab siv joo uTh dhaae sool sa(n)bhaar kai ||

Then Shiva holding his trident got up and ran

ਹੋ ਕਿਉ ਹਰਿ ਸਿਮਰਿਓ ਹਮੈ ਇਹੈ ਜੀਅ ਧਾਰ ਕੈ ॥੧੪੯੯॥

ho kiau har simario hamai ihai jeea dhaar kai ||1499||

He reflected how the Lord Krishna had remembered him?1499.

ਸੰਗ ਰੁਦ੍ਰ ਕੈ ਰੁਦ੍ਰ ਚਲੇ ਭਟ ਉਠਿ ਤਬੈ ॥

sa(n)g rudhr kai rudhr chale bhaT uTh tabai ||

Rudra and his other warriors started moving alongwith him

ਏਕ ਰਦਨ ਜੂ ਚਲੇ ਸੰਗ ਲੈ ਦਲ ਸਬੈ ॥

ek radhan joo chale sa(n)g lai dhal sabai ||

Ganesh also accompanied with all his army

ਔਰ ਸਕਲ ਗਨ ਚਲੈ ਸੁ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ॥

aauar sakal gan chalai su sasatr sa(n)bhaar kai ||

All other ganas, taking up their weapons, moved along

ਹੋ ਕੌਨ ਅਜਿਤ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਭਵ ਕਹੈ ਬਿਚਾਰ ਕੈ ॥੧੫੦੦॥

ho kauan ajit pragaTio bhav kahai bichaar kai ||1500||

They were all thinking as to who was that mighty hero born in the world, for killing whom, they had been called.1500.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕੋ ਭਟ ਉਪਜਿਯੋ ਜਗਤ ਮੈ ਸਬ ਯੌ ਕਰਤ ਬਿਚਾਰ ॥

ko bhaT upajiyo jagat mai sab yau karat bichaar ||

All of them are thinking as to who can be that mighty one born in the world

ਸਿਵ ਸਿਖਿ ਬਾਹਨ ਗਨ ਸਹਿਤ ਆਏ ਰਨਿ ਰਿਸਿ ਧਾਰਿ ॥੧੫੦੧॥

siv sikh baahan gan sahit aae ran ris dhaar ||1501||

The god Shiva and his ganas, in their fury, came out of their abodes.1501.

ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਕਰਤਾ ਜਹੀ ਆਏ ਤਿਹ ਠਾ ਦੌਰਿ ॥

pralai kaal karataa jahee aae teh Thaa dhauar ||

ਰਨ ਨਿਹਾਰਿ ਮਨ ਮੈ ਕਹਿਯੋ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਠੌਰ ॥੧੫੦੨॥

ran nihaar man mai kahiyo ieh chi(n)taa kee Thauar ||1502||

When the god of dissolution came himself in the battlefield, them the field itself indeed became the field of anxiety.1502.

ਗਨ ਗਨੇਸ ਸਿਵ ਖਟਬਦਨ ਦੇਖੈ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿ ॥

gan ganes siv khaTabadhan dhekhai nain nihaar ||

ਸੋ ਰਿਸ ਭੂਪਤਿ ਜੁਧ ਹਿਤ ਲੀਨੇ ਆਪ ਹਕਾਰਿ ॥੧੫੦੩॥

so ris bhoopat judh hit leene aap hakaar ||1503||

Already when Ganesh, Shiva, Dattatreya and ganas were viewing the battlefield, there and then the king himself challenged them to fight.1503.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਰੇ ਸਿਵ ਆਜ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਲਰਿ ਲੈ ਹਮ ਸੋ ਕਰ ਲੈ ਬਲ ਜੇਤੋ ॥

re siv aaj ayodhan mai lar lai ham so kar lai bal jeto ||

“O Shiva! whatever strength you have today, use it in this war

ਐ ਰੇ ਗਨੇਸ ਲਰੈ ਹਮਰੇ ਸੰਗ ਹੈ ਤੁਮਰੇ ਤਨ ਮੈ ਬਲ ਏਤੋ ॥

aai re ganes larai hamare sa(n)g hai tumare tan mai bal eto ||

O Ganesh! do have so much strength as to fight with me?

ਕਿਉ ਰੇ ਖੜਾਨਨ ਤੂ ਗਰਬੈ ਮਰ ਹੈ ਅਬ ਹੀ ਇਕ ਬਾਨ ਲਗੈ ਤੋ ॥

kiau re khaRaanan too garabai mar hai ab hee ik baan lagai to ||

“Hello Kartikeya! for what you are becoming egoistic? You will be killed with one arrow

ਕਾਹੇ ਕਉ ਜੂਝ ਮਰੋ ਰਨ ਮੈ ਅਬ ਲਉ ਨ ਗਯੋ ਕਛੁ ਜੀਅ ਮਹਿ ਚੇਤੋ ॥੧੫੦੪॥

kaahe kau joojh maro ran mai ab lau na gayo kachh jeea meh cheto ||1504||

Still nothing has gone wrong, why do you want to die while fighting in the war?”1504.

ਸਿਵ ਜੂ ਬਾਚ ਖੜਗੇਸ ਸੋ ॥

siv joo baach khaRages so ||

Speech of Shiva addressed to Kharag Singh:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੋਲਿ ਉਠਿਯੋ ਰਿਸਿ ਕੈ ਸਿਵ ਜੂ ਅਰੇ ਕਿਉ ਸੁਨ ਤੂ ਗਰਬਾਤੁ ਹੈ ਏਤੋ ॥

bol uThiyo ris kai siv joo are kiau sun too garabaat hai eto ||

Shiva spoke in anger, “O king! why are you so proud? Do not indulge in strife with us

ਏਤਨ ਸਿਉ ਜਿਨਿ ਰਾਰਿ ਮੰਡੋ ਅਬਿ ਹੀ ਲਖਿ ਹੈ ਹਮ ਮੈ ਬਲੁ ਜੇਤੋ ॥

etan siau jin raar ma(n)ddo ab hee lakh hai ham mai bal jeto ||

You will see just now what strength we have!

ਜੌ ਤੁਮ ਮੈ ਅਤਿ ਪਉਰਖ ਹੈ ਅਬ ਢੀਲ ਕਹਾ ਧਨੁ ਬਾਨਹਿ ਲੇਤੋ ॥

jau tum mai at paurakh hai ab ddeel kahaa dhan baaneh leto ||

ਜੇਤੋ ਹੈ ਦੀਰਘ ਗਾਤ ਤਿਹਾਰੋ ਸੁ ਬਾਨਨ ਸੋ ਕਰਿ ਹੋ ਲਹੁ ਤੇਤੋ ॥੧੫੦੫॥

jeto hai dheeragh gaat tihaaro su baanan so kar ho lahu teto ||1505||

“If you have greater courage, then why are you delaying, why do you not take your bow and arrows in your hands? You have a very large body and by piercing it with my arrows, I shall lighten it.”1505.

ਖੜਗੇਸ ਬਾਚ ਸਿਵ ਸੋ ॥

khaRages baach siv so ||

Speech of Kharag Singh addressed to Shiva:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕਿਉ ਸਿਵ ਮਾਨ ਕਰੈ ਇਤਨੋ ਭਜਿ ਹੈ ਤਬ ਹੀ ਜਬ ਮਾਰ ਮਚੈਗੀ ॥

kiau siv maan karai itano bhaj hai tab hee jab maar machaigee ||

“O Shiva! why are you so proud? Now when there will be dreadful fighting, you will run away

ਏਕ ਹੀ ਬਾਨ ਲਗੈ ਕਪਿ ਜਿਉ ਸਿਗਰੀ ਤੁਮਰੀ ਅਬ ਸੈਨ ਨਚੈਗੀ ॥

ek hee baan lagai kap jiau sigaree tumaree ab sain nachaigee ||

With the infliction of a single arrow, all your army will dance like a monkey

ਭੂਤ ਪਿਸਾਚਨ ਕੀ ਧੁਜਨੀ ਮਰਿ ਹੈ ਰਨ ਮੈ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਬਚੈਗੀ ॥

bhoot pisaachan kee dhujanee mar hai ran mai nahee naik bachaigee ||

“All the army of the ghosts and fiends will be vanquished and there will be no survivor

ਤੇਰੇ ਹੀ ਸ੍ਰਉਨਤ ਸੋ ਸੁਨਿ ਆਜੁ ਧਰਾ ਇਹ ਆਰੁਨ ਬੇਖ ਰਚੈਗੀ ॥੧੫੦੬॥

tere hee sraunat so sun aaj dharaa ieh aarun bekh rachaigee ||1506||

O Shiva! listen, this earth saturated with your blood will wear the red garb today.”1506.

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

toTak chha(n)dh ||

TOTAK STANZA

ਸਿਵ ਯੌ ਸੁਨਿ ਕੈ ਧਨੁ ਬਾਨ ਲੀਓ ॥

siv yau sun kai dhan baan leeo ||

ਕਸਿ ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਲਉ ਛਾਡਿ ਦੀਓ ॥

kas kaan pramaan lau chhaadd dheeo ||

Hearing these words, Shiva held up his bow and arrows and pulling his bow upto his ear, he discharged the arrow, which struck the face of the king

ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਮੁਖ ਲਾਗ ਬਿਰਾਜ ਰਹਿਓ ॥

nirap ke mukh laag biraaj rahio ||

ਖਗਰਾਜ ਮਨੋ ਅਹਿ ਰਾਜ ਗਹਿਓ ॥੧੫੦੭॥

khagaraaj mano eh raaj gahio ||1507||

It appeared that Garuda had caught the king of the snakes.1507.

ਬਰਛੀ ਤਬ ਭੂਪ ਚਲਾਇ ਦਈ ॥

barachhee tab bhoop chalai dhiee ||

ਸਿਵ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਲਗ ਕ੍ਰਾਤਿ ਭਈ ॥

siv ke ur mai lag kraat bhiee ||

Then the king struck his lance, which hit the chest of Shiva

ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਨੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹੀ ॥

aupamaa kab ne ieh bhaat kahee ||

ਰਵਿ ਕੀ ਕਰ ਕੰਜ ਪੈ ਮੰਡਿ ਰਹੀ ॥੧੫੦੮॥

rav kee kar ka(n)j pai ma(n)dd rahee ||1508||

It appeared that the ray of the sun was hovering over the lotus.1508.

ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਦ੍ਵੈ ਕਰਿ ਖੈਂਚਿ ਨਿਕਾਰੀ ॥

tab hee har dhavai kar khai(n)ch nikaaree ||

ਗਹਿ ਡਾਰ ਦਈ ਮਨੋ ਨਾਗਨਿ ਕਾਰੀ ॥

geh ddaar dhiee mano naagan kaaree ||

Then Shiva pulled it out with both his hands and threw that lance like a black she-serpent on the earth

ਬਹੁਰੋ ਨ੍ਰਿਪ ਮ੍ਯਾਨ ਤੇ ਖਗੁ ਨਿਕਾਰਿਓ ॥

bahuro nirap mayaan te khag nikaario ||

ਕਰਿ ਕੈ ਬਲੁ ਕੋ ਸਿਵ ਊਪਰ ਡਾਰਿਓ ॥੧੫੦੯॥

kar kai bal ko siv uoopar ddaario ||1509||

Then the king drew out his sword from the scabbard and with great force struck its blow on Shiva.1509.

ਹਰ ਮੋਹਿ ਰਹਿਓ ਗਿਰ ਭੂਮਿ ਪਰਿਓ ॥

har moh rahio gir bhoom pario ||

ਮਨੋ ਬਜ੍ਰ ਪਰਿਓ ਗਿਰਿ ਸ੍ਰਿੰਗ ਝਰਿਓ ॥

mano bajr pario gir sira(n)g jhario ||

Shiva became unconscious and fell on the ground like the peak of the mountain falling down with the blow of vajra