Ang 442

ਅਉਰ ਕਿਤੇ ਬਲਬੰਡ ਹੁਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਿਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋਪਿ ਪਛਾਰੇ ॥

aaur kite balaba(n)dd hute kab sayaam jite nirap kop pachhaare ||

The king in fury knocked down many mighty warriors

ਜੁਧ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸੁ ਬੀਰ ਬਡੇ ਰਿਸਿ ਸਾਥ ਸੋਊ ਛਿਨ ਮਾਹਿ ਸੰਘਾਰੇ ॥

judh prabeen su beer badde ris saath souoo chhin maeh sa(n)ghaare ||

Getting enraged he killed the great heroes in an instant

ਸ੍ਯੰਦਨ ਕਾਟਿ ਦਏ ਤਿਨ ਕੇ ਗਜ ਬਾਜ ਘਨੇ ਸੰਗਿ ਬਾਨਨ ਮਾਰੇ ॥

saya(n)dhan kaaT dhe tin ke gaj baaj ghane sa(n)g baanan maare ||

He shattered their chariots and killed many elephants and horses with his arrows

ਰੁਦ੍ਰ ਕੋ ਖੇਲੁ ਕੀਯੋ ਰਨ ਮੈ ਜੇਊ ਜੀਵਤ ਤੇ ਤਜਿ ਜੁਧੁ ਪਧਾਰੇ ॥੧੪੫੨॥

rudhr ko khel keeyo ran mai jeuoo jeevat te taj judh padhaare ||1452||

The king danced in the battlefield like Rudra and those who survived, fled away.1452.

ਸੈਨ ਭਜਾਇ ਕੈ ਧਾਇ ਕੈ ਆਇ ਕੈ ਰਾਮ ਅਉ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸਾਥ ਅਰਿਓ ਹੈ ॥

sain bhajai kai dhai kai aai kai raam aau sayaam ke saath ario hai ||

ਲੈ ਬਰਛਾ ਜਮਧਾਰ ਗਦਾ ਅਸਿ ਕ੍ਰੁਧ ਹ੍ਵੈ ਜੁਧ ਨਿਸੰਗ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

lai barachhaa jamadhaar gadhaa as krudh havai judh nisa(n)g kario hai ||

Getting the army run away and running himself again, the king came to fight with Balram and Krishna and he waged the war fearlessly, taking the lance, axe, mace, sword etc. in his hands

ਤਉ ਬਹੁਰੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਧਨੁ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਪਾਨਿ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

tau bahuro kab sayaam bhanai dhan baan sa(n)bhaar kai paan dhario hai ||

ਜਿਉ ਘਨ ਬੂੰਦਨ ਤਿਉ ਸਰ ਸਿਉ ਕਮਲਾਪਤਿ ਕੋ ਤਨ ਤਾਲ ਭਰਿਓ ਹੈ ॥੧੪੫੩॥

jiau ghan boo(n)dhan tiau sar siau kamalaapat ko tan taal bhario hai ||1453||

After this he took bow and arrows in his hands and like the drops of rain from the clouds, he filled the tank of the body of Krishna with the arrows.1453.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਬੇਧਿਓ ਜਬ ਤਨ ਕ੍ਰਿਸਨ ਰਿਸਿ ਇੰਦ੍ਰਾਸਤ੍ਰ ਸੰਧਾਨ ॥

bedhio jab tan kirasan ris i(n)dhraasatr sa(n)dhaan ||

ਮੰਤ੍ਰਨ ਸਿਉ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰ ਕਰਿ ਗਹਿ ਧਨੁ ਛਾਡਿਓ ਬਾਨ ॥੧੪੫੪॥

ma(n)tran siau abhima(n)tr kar geh dhan chhaaddio baan ||1454||

When the body of Krishna was pierced by arrows, then he put his arrow named Indrastra in his bow and discharged it after reciting mantras. 1454.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿਕ ਬੀਰ ਜਿਤੇ ਤਬ ਹੀ ਸਰ ਛੂਟਤ ਭੂ ਪਰ ਆਏ ॥

ei(n)dhr te aadhik beer jite tab hee sar chhooTat bhoo par aae ||

ਰਾਮ ਭਨੈ ਅਗਨਾਯੁਧ ਲੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਲਖ ਕੈ ਕਰਿ ਕੋਪ ਚਲਾਏ ॥

raam bhanai aganaayudh lai nirap ko lakh kai kar kop chalaae ||

As soon as the arrow was discharged, many mighty warriors like Indra manifested themselves on the earth and manking the king their target, they began to shoot the arrows of fire

ਭੂਪ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਸੁ ਕਟੇ ਅਪਨੇ ਸਰ ਲੈ ਸੁਰ ਕੇ ਤਨ ਲਾਏ ॥

bhoop saraasan lai su kaTe apane sar lai sur ke tan laae ||

The king, taking his bow, intercepted those arrows and with his arrows, he wounded the manifested warriors

ਘਾਇਲ ਸ੍ਰਉਨ ਭਰੇ ਲਖਿ ਕੈ ਸੁਰ ਰਾਜ ਡਰੇ ਮਿਲਿ ਕੈ ਸਬ ਧਾਏ ॥੧੪੫੫॥

ghail sraun bhare lakh kai sur raaj ddare mil kai sab dhaae ||1455||

Besmeared with blood and in fear reached before Indra, the king of gods.1455.

ਦੇਵ ਰਵਾਦਿਕ ਬੀਰ ਘਨੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੇ ਅਤਿ ਕੋਪ ਤਏ ਹੈ ॥

dhev ravaadhik beer ghane kab sayaam bhane at kop te hai ||

ਲੈ ਬਰਛੀ ਕਰਵਾਰ ਗਦਾ ਸੁ ਸਬੈ ਰਿਸਿ ਭੂਪ ਸੋ ਆਇ ਖਏ ਹੈ ॥

lai barachhee karavaar gadhaa su sabai ris bhoop so aai khe hai ||

The warriors glorious like sun, got enraged and taking lances, swords, maces etc., fought with the king Kharag Singh

ਆਨਿ ਇਕਤ੍ਰ ਭਏ ਰਨ ਮੈ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੇ ਕਬਿ ਭਾਖ ਦਏ ਹੈ ॥

aan ikatr bhe ran mai jas taa chhab ke kab bhaakh dhe hai ||

ਭੂਪ ਕੇ ਬਾਨ ਸੁਗੰਧਿ ਕੇ ਲੈਬੇ ਕਉ ਭਉਰ ਮਨੋ ਇਕ ਠਉਰ ਭਏ ਹੈ ॥੧੪੫੬॥

bhoop ke baan suga(n)dh ke laibe kau bhaur mano ik Thaur bhe hai ||1456||

They all gathered together at one place like the god-like black bees gathered to take fragrance of flower-like arrows of the king.1456.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਦੇਵਨ ਮਿਲਿ ਖੜਗੇਸ ਕਉ ਘੇਰਿ ਚਹੂੰ ਦਿਸਿ ਲੀਨ ॥

dhevan mil khaRages kau gher chahoo(n) dhis leen ||

All the manifested gods besieged the king from all the four directions

ਤਬ ਭੂਪਤਿ ਧਨੁ ਬਾਨ ਲੈ ਕਹੋ ਜੁ ਪਉਰਖ ਕੀਨ ॥੧੪੫੭॥

tab bhoopat dhan baan lai kaho ju paurakh keen ||1457||

I relate now the courage shown at that time by the king. 1457.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸੂਰ ਕੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਬਾਨਨ ਬੇਧਿ ਕੈ ਅਉ ਸਸਿ ਕੋ ਦਸ ਬਾਨ ਲਗਾਏ ॥

soor ko dhavaiaadhas baanan bedh kai aau sas ko dhas baan lagaae ||

ਔਰ ਸਚੀਪਤਿ ਕਉ ਸਰ ਸਉ ਸੁ ਲਗੇ ਤਨ ਭੇਦ ਕੈ ਪਾਰ ਪਰਾਏ ॥

aauar sacheepat kau sar sau su lage tan bhedh kai paar paraae ||

He discharged twelve arrows towards Surya and ten towards Chandrama, he discharged a hundred arrows towards Indra, which, piercing his body went to the other side

ਜਛ ਜਿਤੇ ਸੁਰ ਕਿੰਨਰ ਗੰਧ੍ਰਬ ਤੇ ਸਬ ਤੀਰਨ ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਘਾਏ ॥

jachh jite sur ki(n)nar ga(n)dhrab te sab teeran so nirap ghaae ||

All the yakshas, gods, kinners, gandharvas etc. who were there, the king knocked them down with his arrows

ਕੇਤਕ ਭਾਜਿ ਗਏ ਰਨ ਤੇ ਡਰਿ ਕੇਤਕਿ ਤਉ ਰਨ ਮੈ ਠਹਰਾਏ ॥੧੪੫੮॥

ketak bhaaj ge ran te ddar ketak tau ran mai Thaharaae ||1458||

Many of the manifested gods ran away from battlefield, but there were many who stood there firmly.1458.

ਜੁਧੁ ਭਯੋ ਸੁ ਘਨੋ ਜਬ ਹੀ ਤਬ ਇੰਦ੍ਰ ਰਿਸੇ ਕਰਿ ਸਾਗ ਲਈ ਹੈ ॥

judh bhayo su ghano jab hee tab i(n)dhr rise kar saag liee hai ||

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਬਲ ਕੋ ਕਰਿ ਕੈ ਤਿਹ ਭੂਪ ਕੈ ਊਪਰਿ ਡਾਰ ਦਈ ਹੈ ॥

sayaam bhanai bal ko kar kai teh bhoop kai uoopar ddaar dhiee hai ||

When the war started intensively, being enraged Indra took the lance in his hand and discharged it towards the king (Kharag Singh) violently.

ਸ੍ਰੀ ਖੜਗੇਸ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਸਰ ਕਾਟਿ ਦਈ ਉਪਮਾ ਸੁ ਭਈ ਹੈ ॥

sree khaRages saraasan lai sar kaaT dhiee upamaa su bhiee hai ||

ਬਾਨ ਭਯੋ ਖਗਰਾਜ ਮਨੋ ਬਰਛੀ ਜਨੋ ਨਾਗਨਿ ਭਛ ਗਈ ਹੈ ॥੧੪੫੯॥

baan bhayo khagaraaj mano barachhee jano naagan bhachh giee hai ||1459||

Kharag Singh intercepted the spear with his arrow so accurately as if the garuda-like arrow of the king have swallowed the lance-like female serpent.1459.

ਪੀੜਤ ਕੈ ਸਬ ਬਾਨਨ ਸੋ ਪੁਨਿ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿਕ ਬੀਰ ਭਜਾਏ ॥

peeRat kai sab baanan so pun i(n)dhr te aadhik beer bhajaae ||

Inflicted by the arrows Indra etc. ran away

ਸੂਰ ਸਸੀ ਰਨ ਤ੍ਯਾਗਿ ਭਜੈ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਤ੍ਰਾਸ ਬਢਾਏ ॥

soor sasee ran tayaag bhajai apane man mai at traas baddaae ||

Surya, Chandra and other all abandoned the battlefield and were extremely frightened in their mind

ਖਾਇ ਕੈ ਘਾਇ ਘਨੇ ਤਨ ਮੈ ਭਜ ਗੇ ਸਬ ਹੀ ਨ ਕੋਊ ਠਹਰਾਏ ॥

khai kai ghai ghane tan mai bhaj ge sab hee na kouoo Thaharaae ||

After having been wounded, many of them ran away and none of them stayed there

ਜਾਇ ਬਸੇ ਅਪੁਨੇ ਪੁਰ ਮੈ ਸੁਰ ਸੋਕ ਭਰੇ ਸਬ ਲਾਜ ਲਜਾਏ ॥੧੪੬੦॥

jai base apune pur mai sur sok bhare sab laaj lajaae ||1460||

All the gods getting ashamed went back to their abodes.1460.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜਬੈ ਸਕਲ ਸੁਰ ਭਜਿ ਗਏ ਤਬ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀਨੋ ਮਾਨ ॥

jabai sakal sur bhaj ge tab nirap keeno maan ||

When all the gods ran away, the king became egoistic

ਧਨੁਖ ਤਾਨਿ ਕਰ ਮੈ ਪ੍ਰਬਲ ਹਰਿ ਪਰ ਮਾਰੇ ਬਾਨ ॥੧੪੬੧॥

dhanukh taan kar mai prabal har par maare baan ||1461||

Now he pulled his bow and showered arrows on Krishna.1461.

ਤਬ ਹਰਿ ਰਿਸਿ ਕੈ ਕਰਿ ਲਯੋ ਰਾਛਸ ਅਸਤ੍ਰ ਸੰਧਾਨ ॥

tab har ris kai kar layo raachhas asatr sa(n)dhaan ||

ਮੰਤ੍ਰਨ ਸਿਉ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰ ਕਰਿ ਛਾਡਿਓ ਅਦਭੁਤ ਬਾਨ ॥੧੪੬੨॥

ma(n)tran siau abhima(n)tr kar chhaaddio adhabhut baan ||1462||

Then Krishna, in his fury, took out his Daityastra (the arm meant for the demons) and discharged it after reciting mantras over this wonderful arrow.1462.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੈਤ ਅਨੇਕ ਭਏ ਤਿਹ ਤੇ ਬਲਵੰਡ ਕੁਰੂਪ ਭਯਾਨਕ ਕੀਨੇ ॥

dhait anek bhe teh te balava(n)dd kuroop bhayaanak keene ||

That arrow created dreadful demons, who had discs, axes,

ਚਕ੍ਰ ਧਰੇ ਜਮਦਾਰ ਛੁਰੀ ਅਸਿ ਢਾਲ ਗਦਾ ਬਰਛੀ ਕਰਿ ਲੀਨੇ ॥

chakr dhare jamadhaar chhuree as ddaal gadhaa barachhee kar leene ||

Knives, swords, shields, maces, and lances in their hands

ਮੂਸਲ ਔਰ ਪਹਾਰ ਉਖਾਰਿ ਲੀਏ ਕਰ ਮੈ ਦ੍ਰੁਮ ਪਾਤਿ ਬਿਹੀਨੇ ॥

moosal aauar pahaar ukhaar le'ee kar mai dhrum paat biheene ||

They had big maces in their hands for striking blows, they even uprooted the leafless trees

ਦਾਤਿ ਬਢਾਇ ਕੈ ਨੈਨ ਤਚਾਇ ਕੈ ਆਇ ਕੈ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਭਯ ਦੀਨੇ ॥੧੪੬੩॥

dhaat baddai kai nain tachai kai aai kai bhoopat ko bhay dheene ||1463||

They began to frighten the king, protruding their teeth and extending their eyes.1463.

ਕੇਸ ਬਡੇ ਸਿਰਿ ਬੇਸ ਬੁਰੇ ਅਰੁ ਦੇਹ ਮੈ ਰੋਮ ਬਡੇ ਜਿਨ ਕੇ ॥

kes badde sir bes bure ar dheh mai rom badde jin ke ||

They had long hair on their heads, wore dreadful garbs and had large hair on their bodies