Ang 439

ਯੌ ਖੜਗੇਸ ਰਹਿਓ ਥਿਰੁ ਹ੍ਵੈ ਜਿਮ ਪਉਨ ਲਗੈ ਨ ਹਲੇ ਕਨਕਾਚਲੁ ॥

yau khaRages rahio thir havai jim paun lagai na hale kanakaachal ||

Kharag Singh remained stable like the Sumeru mountain hit by the blows of wind

ਤਾ ਪੈ ਬਸਾਵਤੁ ਹੈ ਨ ਕਛੁ ਸਬ ਹੀ ਜਦੁ ਬੀਰਨ ਕੋ ਘਟਿ ਗਯੋ ਬਲੁ ॥੧੪੨੨॥

taa pai basaavat hai na kachh sab hee jadh beeran ko ghaT gayo bal ||1422||

There was no impact on him, but the strength of Yadavas began to decrease.1422.

ਕੋਪ ਕੀਯੋ ਧਨੁ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਜੁਗ ਭੂਪਨ ਕੀ ਬਹੁ ਸੈਨ ਹਨੀ ਹੈ ॥

kop keeyo dhan lai kar mai jug bhoopan kee bahu sain hanee hai ||

In his fury, Kharag Singh destroyed a good deal of army of both the kings

ਬਾਜ ਘਨੇ ਰਥਪਤਿ ਕਰੀ ਅਨੀ ਜੋ ਬਿਧਿ ਤੇ ਨਹੀ ਜਾਤ ਗਨੀ ਹੈ ॥

baaj ghane rathapat karee anee jo bidh te nahee jaat ganee hai ||

He destroyed many horses, chariots etc.

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਉਪਮਾ ਮਨ ਮੈ ਲਖ ਕੇ ਮੁਖ ਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੀ ਹੈ ॥

taa chhab kee upamaa man mai lakh ke mukh te kab sayaam bhanee hai ||

ਜੁਧ ਕੀ ਠਉਰ ਨ ਹੋਇ ਮਨੋ ਰਸ ਰੁਦ੍ਰ ਕੇ ਖੇਲ ਕੋ ਠਉਰ ਬਨੀ ਹੈ ॥੧੪੨੩॥

judh kee Thaur na hoi mano ras rudhr ke khel ko Thaur banee hai ||1423||

The poet says that battlefield instead of looking like a field of battle, seemed like a place of the sport of Rudra (Shiva).1423.

ਲੈ ਧਨੁ ਬਾਨ ਧਸਿਓ ਰਨ ਮੈ ਤਿਹ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਕੋਪ ਬਢਿਓ ॥

lai dhan baan dhasio ran mai teh ke man mai at kop baddio ||

ਜੁ ਹੁਤੋ ਦਲ ਬੈਰਨ ਕੋ ਸਬ ਹੀ ਰਿਸ ਤੇਜ ਕੇ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰਤਛ ਡਢਿਓ ॥

j huto dhal bairan ko sab hee ris tej ke sa(n)g pratachh ddaddio ||

Getting enraged in his mind, he penetrated into the army of the enemy and from the other side the enemy’s army became very violent

ਅਰਿ ਸੈਨ ਕੋ ਨਾਸ ਕੀਓ ਛਿਨ ਮੈ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਪਢਿਓ ॥

ar sain ko naas keeo chhin mai jas taa chhab ko kab sayaam paddio ||

ਤਮ ਜਿਉ ਡਰ ਕੇ ਅਰਿ ਭਾਜਿ ਗਏ ਇਹ ਸੂਰ ਨਹੀ ਮਾਨੋ ਸੂਰ ਚਢਿਓ ॥੧੪੨੪॥

tam jiau ddar ke ar bhaaj ge ieh soor nahee maano soor chaddio ||1424||

Kharag Singh destroyed the enemy’s army which fled away just as the darkness flies away fearing the sun.1424.

ਕੋਪਿ ਝਝਾਝੜ ਸਿੰਘ ਤਬੈ ਅਸਿ ਤੀਛਨ ਲੈ ਕਰਿ ਤਾਹਿ ਪ੍ਰਹਾਰਿਓ ॥

kop jhajhaajhaR si(n)gh tabai as teechhan lai kar taeh prahaario ||

ਭੂਪ ਛਿਨਾਇ ਲੀਯੋ ਕਰ ਤੇ ਬਰ ਕੈ ਅਰਿ ਕੇ ਤਨ ਊਪਰਿ ਝਾਰਿਓ ॥

bhoop chhinai leeyo kar te bar kai ar ke tan uoopar jhaario ||

Then Jharajhar Singh, getting infuriated, taking his sword in his hand struck a blow on Kharag Singh, which was snatched away from his hand

ਲਾਗਤ ਹੀ ਕਟਿ ਮੂੰਡ ਗਿਰਿਓ ਧਰਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਭਾਉ ਨਿਹਾਰਿਓ ॥

laagat hee kaT moo(n)dd girio dhar taa chhab ko kab bhaau nihaario ||

He struck the same sword on the enemy’s body, by which his trunk was cut down and it fell on the earth

ਮਾਨਹੁ ਈਸ੍ਵਰ ਕੋਪ ਭਯੋ ਸਿਰ ਪੂਤ ਕੋ ਕਾਟਿ ਜੁਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਓ ॥੧੪੨੫॥

maanahu ieesavair kop bhayo sir poot ko kaaT judhaa kar ddaario ||1425||

According toe the poet it appeared that Shiva in great anger had cut down and thrown the head of Ganesha.1425.

ਬੀਰ ਹਨਿਓ ਜਬ ਹੀ ਰਨ ਮੈ ਤਬ ਦੂਸਰ ਕੇ ਮਨਿ ਕੋਪ ਛਯੋ ॥

beer hanio jab hee ran mai tab dhoosar ke man kop chhayo ||

When this warrior was killed, then the second (Jujhan Singh) got infuriated in his mind

ਸੁ ਧਵਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯੰਦਨ ਤਾਹੀ ਕੀ ਓਰ ਗਯੋ ਅਸਿ ਤੀਛਨ ਪਾਨਿ ਲਯੋ ॥

s dhavai kai saya(n)dhan taahee kee or gayo as teechhan paan layo ||

He caused his chariot to be driven and immediately taking his sword in his hand, went towards him (Kharag Singh)

ਤਬ ਭੂਪ ਸਰਾਸਨੁ ਬਾਨ ਲਯੋ ਅਰਿ ਕੋ ਅਸਿ ਮੂਠ ਤੇ ਕਾਟਿ ਦਯੋ ॥

tab bhoop saraasan baan layo ar ko as mooTh te kaaT dhayo ||

ਮਾਨੋ ਜੀਹ ਨਿਕਾਰਿ ਕੈ ਧਾਇਓ ਹੁਤੋ ਜਮੁ ਜੀਭ ਕਟੀ ਬਿਨੁ ਆਸ ਭਯੋ ॥੧੪੨੬॥

maano jeeh nikaar kai dhaio huto jam jeebh kaTee bin aas bhayo ||1426||

Then the king also chopped off his head with his bow and arrows and he appeared like the one going forward greedily moving his tongue, but on account of the cutting away of his tongue, his hopes of getting relish had ended.1426.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜਬ ਹੀ ਕਰਿ ਕੋ ਅਸਿ ਕਾਟਿ ਦਯੋ ਭਟ ਜੇਊ ਭਜੇ ਹੁਤੇ ਤੇ ਸਭ ਧਾਏ ॥

jab hee kar ko as kaaT dhayo bhaT jeuoo bhaje hute te sabh dhaae ||

When he chopped the warrior huge like elephant with his sword, then all other warriors who were there, fell upon him

ਆਯੁਧ ਲੈ ਅਪੁਨੇ ਅਪੁਨੇ ਕਰਿ ਚਿਤ ਬਿਖੈ ਅਤਿ ਕੋਪੁ ਬਢਾਏ ॥

aayudh lai apune apune kar chit bikhai at kop baddaae ||

They had got enraged taking their weapons in their hands

ਬੀਰ ਬਨੈਤ ਬਨੇ ਸਿਗਰੇ ਤਿਮ ਕੇ ਗੁਨ ਸ੍ਯਾਮ ਕਬੀਸਰ ਗਾਏ ॥

beer banait bane sigare tim ke gun sayaam kabeesar gaae ||

ਮਾਨਹੁ ਭੂਪ ਸੁਅੰਬਰ ਜੁਧੁ ਰਚਿਓ ਭਟ ਏਨ ਬਡੇ ਨ੍ਰਿਪ ਆਏ ॥੧੪੨੭॥

maanahu bhoop sua(n)bar judh rachio bhaT en badde nirap aae ||1427||

They were the praiseworthy warriors and appeared to have gathered as other kings gathered in the ceremony of swayamvara performed by a king.1427.