Ang 435

ਪੁਨਿ ਸੂਰਤਿ ਸਿੰਘ ਸਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਸੁ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਨਿਓ ਤਬ ਹੀ ॥

pun soorat si(n)gh sapooran si(n)gh su su(n)dhar si(n)gh hanio tab hee ||

After killing Maha Singh, Sar Singh was also killed and then Surat Singh, Sampuran Singh And Sundar Singh were also killed

ਬਰ ਸ੍ਰੀ ਮਤਿ ਸਿੰਘ ਕੋ ਸੀਸ ਕਟਿਓ ਲਖਿ ਜਾਦਵ ਸੈਨ ਗਈ ਦਬ ਹੀ ॥

bar sree mat si(n)gh ko sees kaTio lakh jaadhav sain giee dhab hee ||

ਨਭਿ ਮੈ ਗਨ ਕਿੰਨਰ ਸ੍ਰੀ ਖੜਗੇਸ ਕੀ ਕੀਰਤਿ ਗਾਵਤ ਹੈ ਸਬ ਹੀ ॥੧੩੮੦॥

nabh mai gan ki(n)nar sree khaRages kee keerat gaavat hai sab hee ||1380||

Seeing the cutting of the head of Mat Singh, the Yadava army became deprived of the vitality, but the ganas and kinners began to eulogise Kharag Singh in the sky.1380.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਛਿਅ ਭੂਪਨ ਕੋ ਛੈ ਕੀਯੋ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਬਲ ਧਾਮ ॥

chhia bhoopan ko chhai keeyo khaRag si(n)gh bal dhaam ||

ਅਉਰੋ ਭੂਪਤਿ ਤੀਨ ਬਰ ਧਾਇ ਲਰੈ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ॥੧੩੮੧॥

aauro bhoopat teen bar dhai larai sa(n)graam ||1381||

The mighty warrior Kharag Singh killed six kings and after that three other kings came to fight with him.1381.

ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਪੁਨਿ ਅਰਨ ਸੀ ਸਿੰਘ ਬਰਨ ਸੁਕੁਮਾਰ ॥

karan si(n)gh pun aran see si(n)gh baran sukumaar ||

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਰੁਪਿ ਰਨਿ ਰਹਿਓ ਏ ਤੀਨੋ ਸੰਘਾਰਿ ॥੧੩੮੨॥

khaRag si(n)gh rup ran rahio e teeno sa(n)ghaar ||1382||

Kharag Singh remained stable in the battle also after killing Karan Singh, Aran Singh, Baran Singh etc.1382.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਮਾਰ ਕੈ ਭੂਪ ਬਡੇ ਰਨ ਮੈ ਰਿਸ ਕੈ ਬਹੁਰੋ ਧਨ ਬਾਨ ਲੀਯੋ ॥

maar kai bhoop badde ran mai ris kai bahuro dhan baan leeyo ||

Killing many great kings and getting enraged again Kharag Singh took his bow and arrows in his hand

ਸਿਰ ਕਾਟਿ ਦਏ ਬਹੁ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਕਰਿ ਅਤ੍ਰਨ ਲੈ ਪੁਨਿ ਜੁਧੁ ਕੀਯੋ ॥

sir kaaT dhe bahu satran ke kar atran lai pun judh keeyo ||

He chopped the heads of many enemies and struck his blows on them with his arms

ਜਿਮਿ ਰਾਵਨ ਸੈਨ ਹਤੀ ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਘਵ ਤਿਉ ਦਲੁ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦੀਯੋ ॥

jim raavan sain hatee nirap raaghav tiau dhal maar bidhaar dheeyo ||

The manner in which Ram had destroyed the army of Ravana, in the same way, Kharag Singh killed the enemy’s army

ਗਨ ਭੂਤ ਪਿਸਾਚ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲਨ ਗੀਧਨ ਜੋਗਿਨ ਸ੍ਰਉਨ ਅਘਾਇ ਪੀਯੋ ॥੧੩੮੩॥

gan bhoot pisaach sira(n)gaalan geedhan jogin sraun aghai peeyo ||1383||

The ganas, ghosts, fiends, jackals, vultures and Yoginis drank the blood to their fill in the war.1383.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਕਰਿ ਖੜਗ ਲੈ ਰੁਦ੍ਰ ਰਸਹਿ ਅਨੁਰਾਗ ॥

khaRag si(n)gh kar khaRag lai rudhr raseh anuraag ||

Kharag Singh, filled with anger, taking his dagger in his hand,

ਯੌ ਡੋਲਤ ਰਨਿ ਨਿਡਰ ਹੁਇ ਮਾਨੋ ਖੇਲਤ ਫਾਗੁ ॥੧੩੮੪॥

yau ddolat ran niddar hui maano khelat faag ||1384||

Was fearlessly roaming in the war-arena, he seemed to be playing Holi.1384.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਾਨ ਚਲੇ ਤੇਈ ਕੁੰਕਮ ਮਾਨਹੁ ਮੂਠ ਗੁਲਾਲ ਕੀ ਸਾਗ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ॥

baan chale teiee ku(n)kam maanahu mooTh gulaal kee saag prahaaree ||

The arrows are being discharged like the vermilion diffused in air and the blood flowing with the blows of the lances seemed like gulal (red colour)

ਢਾਲ ਮਨੋ ਡਫ ਮਾਲ ਬਨੀ ਹਥ ਨਾਲ ਬੰਦੂਕ ਛੁਟੇ ਪਿਚਕਾਰੀ ॥

ddaal mano ddaf maal banee hath naal ba(n)dhook chhuTe pichakaaree ||

The shields have become like tabors and the guns look like the pumps

ਸ੍ਰਉਨ ਭਰੇ ਪਟ ਬੀਰਨ ਕੇ ਉਪਮਾ ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਕੇਸਰ ਡਾਰੀ ॥

sraun bhare paT beeran ke upamaa jan ghor kai kesar ddaaree ||

The clothes of the warriors filled with blood appear having been saturated with dissolved saffron.

ਖੇਲਤ ਫਾਗੁ ਕਿ ਬੀਰ ਲਰੈ ਨਵਲਾਸੀ ਲੀਏ ਕਰਵਾਰ ਕਟਾਰੀ ॥੧੩੮੫॥

khelat faag k beer larai navalaasee le'ee karavaar kaTaaree ||1385||

The warriors carrying the swords appear carrying the sticks of flowers and playing Holi.1385.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਅਤਿ ਲਰਤ ਹੈ ਰਸ ਰੁਦ੍ਰਹਿ ਅਨੁਰਾਗਿ ॥

khaRag si(n)gh at larat hai ras rudhreh anuraag ||

ਰਨ ਚੰਚਲਤਾ ਬਹੁ ਕਰਤ ਜਨ ਨਟੂਆ ਬਡਭਾਗਿ ॥੧੩੮੬॥

ran cha(n)chalataa bahu karat jan naTooaa baddabhaag ||1386||

Kharag Singh is fighting in great anger and is agile like a healthy actor showing his acting.1386.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸਾਰਥੀ ਆਪਨੇ ਸੋ ਕਹਿ ਕੈ ਸੁ ਧਵਾਇ ਤਹੀ ਰਥ ਜੁਧੁ ਮਚਾਵੈ ॥

saarathee aapane so keh kai su dhavai tahee rath judh machaavai ||

Giving instructions to his charioteer and getting his chariot drive, he is waging a violent war

ਸਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰਤ ਸੂਰਨ ਪੈ ਕਰਿ ਹਾਥਨ ਕੋ ਅਰਥਾਵ ਦਿਖਾਵੈ ॥

sasatr prahaarat sooran pai kar haathan ko arathaav dhikhaavai ||

Making signs with his hands, he is striking blows with his weapons

ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਬਜੈ ਕਰਵਾਰ ਕਟਾਰਨ ਤਾਲ ਬਜਾਵੈ ॥

dhu(n)dhabh ddol miradha(n)g bajai karavaar kaTaaran taal bajaavai ||

Musical tunes are being played with small drums, drums, trumpets and swords .

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਉਚਾਰ ਕਰੈ ਮੁਖਿ ਯੌ ਕਰਿ ਨ੍ਰਿਤ ਅਉ ਗਾਨ ਸੁਨਾਵੈ ॥੧੩੮੭॥

maar hee maar uchaar karai mukh yau kar nirat aau gaan sunaavai ||1387||

He is dancing alongwith the shouts of “kill, kill and also singing.1387.

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਅਲਾਪ ਉਚਾਰਤ ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਪਾਰਾ ॥

maar hee maar alaap uchaarat dhu(n)dhabh ddol miradha(n)g apaaraa ||

The shouts of “kill, kill” and the sound of drums and trumpets are being heard

ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਸਿਰ ਅਤ੍ਰ ਤਰਾਕ ਲਗੈ ਤਿਹਿ ਤਾਲਨ ਕੋ ਠਨਕਾਰਾ ॥

satran ke sir atr taraak lagai teh taalan ko Thanakaaraa ||

With the blows of arms on the heads of the enemies, there is jingling of tunes

ਜੂਝਿ ਗਿਰੇ ਧਰਿ ਰੀਝ ਕੈ ਦੇਤ ਹੈ ਪ੍ਰਾਨਨ ਦਾਨ ਬਡੇ ਰਿਝਿਵਾਰਾ ॥

joojh gire dhar reejh kai dhet hai praanan dhaan badde rijhivaaraa ||

The warriors while fighting and falling down appear like offering their life-force with pleasure

ਨਿਰਤ ਕਰੈ ਨਟ ਕੋਪ ਲਰੈ ਭਟ ਜੁਧ ਕੀ ਠਉਰ ਕਿ ਨ੍ਰਿਤ ਅਖਾਰਾ ॥੧੩੮੮॥

nirat karai naT kop larai bhaT judh kee Thaur k nirat akhaaraa ||1388||

The warriors are jumping up in anger and it cannot be said, whether it is the battlefield or the arena of dancing.1388.

ਰਨ ਭੂਮਿ ਭਈ ਰੰਗ ਭੂਮਿ ਮਨੋ ਧੁਨਿ ਦੁੰਦਭਿ ਬਾਜੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਹੀਯੋ ॥

ran bhoom bhiee ra(n)g bhoom mano dhun dhu(n)dhabh baaje miradha(n)g heeyo ||

The battlefield has become like an arena of dancing, where there is play of musical instruments and drums

ਸਿਰ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਪਰ ਅਤ੍ਰ ਲਗੈ ਤਤਕਾਰ ਤਰਾਕਨਿ ਤਾਲ ਲੀਯੋ ॥

sir satran ke par atr lagai tatakaar taraakan taal leeyo ||

The heads of the enemies are producing a special sound and tune with the blows of arms

ਅਸਿ ਲਾਗਤ ਝੂਮਿ ਗਿਰੈ ਮਰਿ ਕੈ ਭਟ ਪ੍ਰਾਨਨ ਮਾਨਹੁ ਦਾਨ ਕੀਯੋ ॥

as laagat jhoom girai mar kai bhaT praanan maanahu dhaan keeyo ||

The warriors falling on the earth seem to be making offerings of their life-breaths

ਬਰ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰੈ ਕਿ ਲਰੈ ਨਟ ਜ੍ਯੋਂ ਨ੍ਰਿਪ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਸੁ ਰਾਗ ਕੀਯੋ ॥੧੩੮੯॥

bar nirat karai k larai naT jayo(n) nirap maar hee maar su raag keeyo ||1389||

They are dancing and singing like the actors, the melody of “kill, kill”/1389.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਇਤੋ ਜੁਧ ਹਰਿ ਹੇਰਿ ਕੈ ਸਬਹਨਿ ਕਹਿਯੋ ਸੁਨਾਇ ॥

eito judh har her kai sabahan kahiyo sunai ||

ਕੋ ਭਟ ਲਾਇਕ ਸੈਨ ਮੈ ਲਰੈ ਜੁ ਯਾ ਸੰਗਿ ਜਾਇ ॥੧੩੯੦॥

ko bhaT laik sain mai larai ju yaa sa(n)g jai ||1390||

Seeing such a battle, Krishna uttered loudly, his words being heard by all, “Who is that worthy warrior, who is going to fight with Kharag Singh?”1390.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਘਨ ਸਿੰਘ ਘਾਤ ਸਿੰਘ ਦੋਊ ਜੋਧੇ ॥

ghan si(n)gh ghaat si(n)gh dhouoo jodhe ||

ਜਾਤ ਨ ਕਿਸੀ ਸੁਭਟ ਤੇ ਸੋਧੇ ॥

jaat na kisee subhaT te sodhe ||

GHAN Singh and Ghaat Singh were such warriors, whom no one could defeat

ਘਨਸੁਰ ਸਿੰਘ ਘਮੰਡ ਸਿੰਘ ਧਾਏ ॥

ghanasur si(n)gh ghama(n)dd si(n)gh dhaae ||

ਮਾਨਹੁ ਚਾਰੋ ਕਾਲ ਪਠਾਏ ॥੧੩੯੧॥

maanahu chaaro kaal paThaae ||1391||

Ghansur Singh and Ghamand Singh also moved and it seemed that death had itself called all the four.1391.

ਤਬ ਤਿਹ ਤਕਿ ਚਹੂੰਅਨ ਸਰ ਮਾਰੇ ॥

tab teh tak chahoo(n)an sar maare ||

ਚਾਰੋ ਪ੍ਰਾਨ ਬਿਨਾ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥

chaaro praan binaa kar ddaare ||

Then seeing towards them, the arrows were discharged on all the four and they were made lifeless

ਸ੍ਯੰਦਨ ਅਸ੍ਵ ਸੂਤ ਸਬ ਘਾਏ ॥

saya(n)dhan asavai soot sab ghaae ||