Ang 418

ਸਮੁਹੇ ਹਰਿ ਕੇ ਆਇ ਕੈ ਬੋਲਿਯੋ ਹ੍ਵੈ ਕਰਿ ਢੀਠੁ ॥੧੨੦੪॥

samuhe har ke aai kai boliyo havai kar ddeeTh ||1204||

Aghar Singh did not run away even in being such a bad plight and confronting Krishna, spoke without feeling ashamed.1204.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਹਰਿ ਸਨਮੁਖਿ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਓ ॥

har sanamukh ieh bhaat uchaario ||

ਅਡਰ ਸਿੰਘ ਤੈ ਛਲ ਸੋ ਮਾਰਿਓ ॥

addar si(n)gh tai chhal so maario ||

He said to Krishna, “You have killed Addar Singh fraudulently

ਅਜਬ ਸਿੰਘ ਕਰਿ ਕਪਟ ਖਪਾਯੋ ॥

ajab si(n)gh kar kapaT khapaayo ||

ਇਹ ਸਭ ਭੇਦ ਹਮੋ ਲਖਿ ਪਾਯੋ ॥੧੨੦੫॥

eeh sabh bhedh hamo lakh paayo ||1205||

You have also killed Ajaib Singh Dishonestly and I know this secret very well.”1205.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਅਘੜ ਸਿੰਘ ਅਤਿ ਨਿਡਰ ਹ੍ਵੈ ਬੋਲਿਯੋ ਹਰਿ ਸਮੁਹਾਇ ॥

aghaR si(n)gh at niddar havai boliyo har samuhai ||

Aghar Singh spoke extremely fearlessly in front of Krishna

ਬਚਨ ਸ੍ਯਾਮ ਸੋਂ ਜੇ ਕਹੇ ਸੋ ਕਬਿ ਕਹਿਤ ਸੁਨਾਇ ॥੧੨੦੬॥

bachan sayaam so(n) je kahe so kab kahit sunai ||1206||

Whatever words he spoke to Krishna, the poet now tells them.1206.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਢੀਠ ਹ੍ਵੈ ਬੋਲਤ ਭਯੋ ਰਨ ਮੈ ਹਸਿ ਕੈ ਹਰਿ ਸੋ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਲੈਹੋ ॥

ddeeTh havai bolat bhayo ran mai has kai har so bateeyaa sun laiho ||

He spoke to Krishna in the battlefield without any shame, “You are uselessly angry with us

ਕ੍ਰੁਧ ਕੀਏ ਹਮ ਸੰਗਿ ਨਿਸੰਗ ਕਹਾ ਅਬ ਜੁਧ ਕੀਏ ਫਲੁ ਪੈ ਹੋ ॥

krudh ke'ee ham sa(n)g nisa(n)g kahaa ab judh ke'ee fal pai ho ||

What will you gain from this war? You are still a boy,

ਤਾ ਤੇ ਲਰੋ ਨਹੀ ਮੋ ਸੰਗਿ ਆਇ ਕੈ ਹੋ ਲਰਿਕਾ ਰਨ ਦੇਖਿ ਪਰੈ ਹੋ ॥

taa te laro nahee mo sa(n)g aai kai ho larikaa ran dhekh parai ho ||

“Therefore do not fight with me and run away

ਜੋ ਹਠ ਕੈ ਲਰਿ ਹੋ ਮਰਿ ਹੋ ਅਪੁਨੇ ਗ੍ਰਿਹ ਮਾਰਗਿ ਜੀਤਿ ਨ ਜੈਹੋ ॥੧੨੦੭॥

jo haTh kai lar ho mar ho apune gireh maarag jeet na jaiho ||1207||

In case you persist in fighting, then you will not find the way to your home and will be killed.”1207.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜਿਉ ਬੋਲਿਯੋ ਅਤਿ ਗਰਬ ਸਿਉ ਇਤਿ ਹਰਿ ਐਚਿ ਕਮਾਨ ॥

jiau boliyo at garab siau it har aaich kamaan ||

When he spoke with pride like this, Krishna pulled his bow and the arrow hit his face

ਸਰ ਮਾਰਿਯੋ ਅਰਿ ਮੁਖਿ ਬਿਖੈ ਪਰਿਯੋ ਮ੍ਰਿਤਕ ਛਿਤਿ ਆਨਿ ॥੧੨੦੮॥

sar maariyo ar mukh bikhai pariyo mritak chhit aan ||1208||

With the infliction of the arrow, he died and fell upon the earth.1208.

ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਤਬ ਢੀਠ ਹੁਇ ਕਹੀ ਕ੍ਰਿਸਨ ਸੋ ਬਾਤ ॥

arajan si(n)gh tab ddeeTh hui kahee kirasan so baat ||

ਮਹਾਬਲੀ ਹਉ ਆਜ ਹੀ ਕਰਿ ਹੋਂ ਤੇਰੋ ਘਾਤ ॥੧੨੦੯॥

mahaabalee hau aaj hee kar ho(n) tero ghaat ||1209||

Then the obstinate Arjun Singh said to Krishna, “I am a mighty warrior and shall knock you down immediately.”1209.

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਹਰਿ ਖਗੁ ਲੈ ਅਰਿ ਸਿਰਿ ਝਾਰਿਯੋ ਧਾਇ ॥

sunat bachan har khag lai ar sir jhaariyo dhai ||

ਗਿਰਿਓ ਮਨੋ ਆਂਧੀ ਬਚੇ ਬਡੋ ਬ੍ਰਿਛ ਮੁਰਝਾਇ ॥੧੨੧੦॥

girio mano aa(n)dhee bache baddo birachh murajhai ||1210||

Hearing this, Krishna struck a blow on his head with his dagger and he fell down like a tree in a storm.1210.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਹਨ੍ਯੋ ਅਸਿ ਸਿਉ ਅਮਰੇਸ ਮਹੀਪ ਹਨਿਓ ਤਬ ਹੀ ॥

arajan si(n)gh hanayo as siau amares maheep hanio tab hee ||

ਅਟਲੇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਭਯੋ ਲਖਿ ਕੈ ਹਰਿ ਆਪੁਨੇ ਸਸਤ੍ਰ ਲਏ ਸਬ ਹੀ ॥

aTales prakop bhayo lakh kai har aapune sasatr le sab hee ||

Arjun Singh and the king named Amresh Singh were killed with the dagger, then Krishna held his weapons, getting furious on Atlesh

ਅਤਿ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਿ ਪਰਿਓ ਹਰਿ ਸਾਮੁਹੇ ਆਇ ਅਰਿਓ ਜਬ ਹੀ ॥

at maar hee maar pukaar pario har saamuhe aai ario jab hee ||

He also began to say “Kill, Kill”, while coming in front of Krishna

ਕਲਧਉਤ ਕੇ ਭੂਖਨ ਅੰਗ ਸਜੇ ਜਿਹ ਕੀ ਛਬਿ ਸੋ ਸਵਿਤਾ ਦਬ ਹੀ ॥੧੨੧੧॥

kaladhaut ke bhookhan a(n)g saje jeh kee chhab so savitaa dhab hee ||1211||

Before the glory of his limbs bedecked with gold ornaments, even the sun seemed bedimmed.1211.

ਜਾਮ ਪ੍ਰਮਾਨ ਕੀਓ ਘਮਸਾਨ ਬਡੌ ਬਲਵਾਨ ਨ ਜਾਇ ਸੰਘਾਰਿਯੋ ॥

jaam pramaan keeo ghamasaan baddau balavaan na jai sa(n)ghaariyo ||

He waged a violent war for one Pabar (about three hours), but he could not be killed

ਮੇਘ ਜਿਉ ਗਾਜਿ ਮੁਰਾਰਿ ਤਬੈ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਮੈ ਅਰਿ ਊਪਰਿ ਝਾਰਿਯੋ ॥

megh jiau gaaj muraar tabai as lai kar mai ar uoopar jhaariyo ||

Then Krishna thundering like the cloud, struck a blow on the enemy with his sword,

ਹੁਇ ਮ੍ਰਿਤ ਭੂਮਿ ਪਰਿਯੋ ਤਬ ਹੀ ਜਦੁਬੀਰ ਜਬੈ ਸਿਰੁ ਕਾਟਿ ਉਤਾਰਿਯੋ ॥

hui mirat bhoom pariyo tab hee jadhubeer jabai sir kaaT utaariyo ||

And when Krishna cut down his head, he died and fell on the earth

ਧੰਨਿ ਹੀ ਧੰਨਿ ਕਹੈ ਸਬ ਦੇਵ ਬਡੋ ਹਰਿ ਜੂ ਭਵ ਭਾਰ ਉਤਾਰਿਯੋ ॥੧੨੧੨॥

dha(n)n hee dha(n)n kahai sab dhev baddo har joo bhav bhaar utaariyo ||1212||

Seeing this, the gods hailed and said, “O Krishna! you have lightened a great burden of the earth.”1212.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਅਟਲ ਸਿੰਘ ਜਬ ਮਾਰਿਓ ਬਹੁ ਬੀਰਨ ਕੋ ਰਾਉ ॥

aTal si(n)gh jab maario bahu beeran ko raau ||

ਅਮਿਟ ਸਿੰਘ ਤਬ ਅਮਿਟ ਹੁਇ ਕੀਨੋ ਜੁਧ ਉਪਾਉ ॥੧੨੧੩॥

amiT si(n)gh tab amiT hui keeno judh upaau ||1213||

When Atal Singh, who was the king of many warriors, was killed, then Amit Singh started his efforts for waging war.1213.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੋਲਤ ਇਉ ਹਠਿ ਕੈ ਹਰਿ ਸੋ ਭਟ ਤਉ ਲਖਿ ਹੋ ਜਬ ਮੋ ਸੋ ਲਰੈਗੋ ॥

bolat iau haTh kai har so bhaT tau lakh ho jab mo so laraigo ||

He said to Krishna, “I shall consider you a great warrior, if you fight with me

ਮੋ ਕੋ ਕਹਾ ਹਨਿ ਰਾਜਨ ਜ੍ਯੋ ਛਲ ਮੂਰਤਿ ਹੁਇ ਛਲ ਸਾਥ ਛਰੈਗੋ ॥

mo ko kahaa han raajan jayo chhal moorat hui chhal saath chharaigo ||

Will you also deceive me like these kings through stratagem?

ਮੋ ਅਤਿ ਕੋਪ ਭਰੋ ਲਖਿ ਕੈ ਰਹਿ ਹੋ ਨਹਿ ਆਹਵ ਹੂੰ ਤੇ ਟਰੈਗੋ ॥

mo at kop bharo lakh kai reh ho neh aahav hoo(n) te Taraigo ||

ਜਉ ਕਬਹੂੰ ਭਿਰ ਹੋ ਹਮ ਸੋ ਨਿਸਚੈ ਨਿਜ ਦੇਹ ਕੋ ਤਿਆਗੁ ਕਰੈਗੋ ॥੧੨੧੪॥

jau kabahoo(n) bhir ho ham so nisachai nij dheh ko tiaag karaigo ||1214||

“You will definitely run away from the field seeing me greatly infuriated and if you fight with me at any time, then you will assuredly leave your body.1214.

ਕਾਹੇ ਕਉ ਕਾਨ੍ਰਹ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਹਿਤ ਔਰਨ ਕੇ ਰਿਸ ਕੈ ਰਨ ਪਾਰੋ ॥

kaahe kau kaanreh ayodhan mai hit aauaran ke ris kai ran paaro ||

ਕਾਹੇ ਕਉ ਘਾਇ ਸਹੋ ਤਨ ਮੈ ਪੁਨਿ ਕਾ ਕੇ ਕਹੇ ਅਰਿ ਭੂਪਨਿ ਮਾਰੋ ॥

kaahe kau ghai saho tan mai pun kaa ke kahe ar bhoopan maaro ||

“O Krishna! why are you waging war in great anger? Why are you enduring wounds on your body? On whose bidding you are killing the kings?

ਜੀਵਤ ਹੋ ਤਬ ਲਉ ਜਗ ਮੈ ਜਬ ਲਉ ਮੁਹਿ ਸੰਗਿ ਭਿਰਿਓ ਨ ਬਿਚਾਰੋ ॥

jeevat ho tab lau jag mai jab lau muh sa(n)g bhirio na bichaaro ||

“You will remain alive only if you do not fight with me

ਸੁੰਦਰ ਜਾਨ ਕੈ ਛਾਡਤ ਹੋ ਤਜਿ ਕੈ ਰਨ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਰੋ ॥੧੨੧੫॥

su(n)dhar jaan kai chhaaddat ho taj kai ran sayaam joo dhaam sidhaaro ||1215||

Considering you beautiful, I condone you, therefore leave the war-arena and go to your home.”1215.

ਫੇਰਿ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਰਿਸਿ ਕੇ ਅਮਿਟੇਸ ਬਲੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੋ ॥

fer ayodhan mai ris ke amiTes balee ieh bhaat uchaaro ||

ਬੈਸ ਕਿਸੋਰ ਮਨੋਹਰਿ ਮੂਰਤਿ ਲੈ ਹੋ ਕਹਾ ਲਖਿ ਜੁਧ ਹਮਾਰੋ ॥

bais kisor manohar moorat lai ho kahaa lakh judh hamaaro ||

Amit Singh spoke again in the battlefield, “Still you rage is much less and it will be of no value to you, if you see me fighting

ਹਉ ਤੁਮ ਸਿਉ ਹਰਿ ਸਾਚ ਕਹਿਓ ਤੁਮ ਜਉ ਜੀਯ ਮੈ ਕਛੁ ਅਉਰ ਬਿਚਾਰੋ ॥

hau tum siau har saach kahio tum jau jeey mai kachh aaur bichaaro ||

“O Krishna! I am telling you the truth, but you are thinking something else in your mind

ਕੈ ਹਮ ਸੰਗਿ ਲਰੋ ਤਜਿ ਕੈ ਡਰ ਕੈ ਅਪੁਨੇ ਸਭ ਆਯੁਧ ਡਾਰੋ ॥੧੨੧੬॥

kai ham sa(n)g laro taj kai ddar kai apune sabh aayudh ddaaro ||1216||

You may now either fight with me fearlessly or throw away all your weapons.1216.

ਆਜੁ ਆਯੋਧਨ ਮੈ ਤੁਮ ਕੋ ਹਨਿ ਹੋ ਤੁਮਰੀ ਸਭ ਹੀ ਪ੍ਰਿਤਨਾ ਕੋ ॥

aaj aayodhan mai tum ko han ho tumaree sabh hee piratanaa ko ||

“I shall kill you and all your army today in the battlefield

ਜਉ ਰੇ ਕੋਊ ਤੁਮ ਮੈ ਭਟ ਹੈ ਬਹੁ ਆਵਤ ਹੈ ਬਿਧਿ ਆਹਵ ਜਾ ਕੋ ॥

jau re kouoo tum mai bhaT hai bahu aavat hai bidh aahav jaa ko ||

If there is any heroic fighter amongst you and if someone knows the art of warfare, then he should come forward to fight with me