Ang 409

ਬਾਲ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਗਹਿ ਕੈ ਜਦੁਬੀਰ ਹੂੰ ਧਾਇ ਪਰਿਯੋ ਹੈ ॥

baal kamaan kirapaan gadhaa geh kai jadhubeer hoo(n) dhai pariyo hai ||

All this talk of the enemy went deeper into the mind of Krishna, who in great anger fell upon him catching hold of his bow, sword, mace etc.

ਜੁਧ ਕੇ ਫੇਰਿ ਫਿਰਿਯੋ ਧਨ ਸਿੰਘ ਸਰਾਸਨੁ ਲੈ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਡਰਿਯੋ ਹੈ ॥

judh ke fer firiyo dhan si(n)gh saraasan lai nahee naik ddariyo hai ||

ਬਾਨਨ ਕੀ ਬਰਖਾ ਕਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲਰਿ ਕੈ ਬਲਿ ਸਾਥ ਅਰਿਯੋ ਹੈ ॥੧੧੧੫॥

baanan kee barakhaa kar kai har siau lar kai bal saath ariyo hai ||1115||

Dhan Singh also caught hold of his bow with fearless mind and turned again fro battle and stood firmly against Krishna.1115.

ਇਤ ਤੇ ਬਲਿਭਦ੍ਰ ਸੁ ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ਉਤ ਤੇ ਧਨ ਸਿੰਘ ਭਯੋ ਅਤਿ ਤਾਤੋ ॥

eit te balibhadhr su kop bhariyo ut te dhan si(n)gh bhayo at taato ||

On this side Balram was filled with rage and on the other side Dhan Singh got reddened with fury

ਜੁਧ ਕੀਯੋ ਰਿਸਿ ਘਾਇਨ ਸੋ ਸੁ ਦੁਹੂੰਨ ਕੇ ਅੰਗ ਭਯੋ ਰੰਗ ਰਾਤੋ ॥

judh keeyo ris ghain so su dhuhoo(n)n ke a(n)g bhayo ra(n)g raato ||

Both of them fought and blood oozing out of their wounds reddened their bodies

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਿ ਪਰੇ ਅਰਿ ਭੂਲਿ ਗਈ ਮਨ ਕੀ ਸੁਧਿ ਸਾਤੋ ॥

maar hee maar pukaar pare ar bhool giee man kee sudh saato ||

The enemies forgetting the consciousness of their bodies and minds began to shoud “Kill, Kill”

ਰਾਮ ਕਹੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਲਰੈ ਹਰਿ ਸੋ ਹਰਿ ਜਿਉ ਗਜ ਸੋ ਗਜ ਮਾਤੋ ॥੧੧੧੬॥

raam kahai ieh bhaat larai har so har jiau gaj so gaj maato ||1116||

The poet says that they fought like an elephant with an elephant.1116.

ਜੋ ਬਲਦੇਵ ਕਰੈ ਤਿਹ ਵਾਰ ਬਚਾਇ ਕੈ ਆਪਨੋ ਆਪੁ ਸੰਭਾਰੇ ॥

jo baladhev karai teh vaar bachai kai aapano aap sa(n)bhaare ||

He was saving himself from the blow of Balram and there and then he was running and striking blows on him with his sword

ਲੈ ਕਰ ਮੋ ਅਸਿ ਦਉਰਿ ਤਬੈ ਕਸਿ ਕੈ ਬਲ ਊਪਰ ਘਾਇ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

lai kar mo as dhaur tabai kas kai bal uoopar ghai prahaare ||

Seeing his brother in trouble

ਬੀਰ ਪੈ ਭੀਰ ਲਖੀ ਜਦੁਬੀਰ ਸੁ ਜਾਦਵ ਲੈ ਰਿਪੁ ਓਰ ਸਿਧਾਰੇ ॥

beer pai bheer lakhee jadhubeer su jaadhav lai rip or sidhaare ||

Krishna taking some Yadava warriors with him, moved to that side

ਘੇਰਿ ਲਯੋ ਧਨ ਸਿੰਘ ਤਬੈ ਨਿਸ ਮੈ ਸਸਿ ਕੀ ਢਿਗ ਜਿਉ ਲਖ ਤਾਰੇ ॥੧੧੧੭॥

gher layo dhan si(n)gh tabai nis mai sas kee ddig jiau lakh taare ||1117||

He surrounded Dhan Singh like lakhs of stars on all the four sides of the moon.1117.

ਬੇੜਿ ਲਯੋ ਧਨ ਸਿੰਘ ਜਬੈ ਗਜ ਸਿੰਘ ਜੁ ਠਾਢੋ ਹੁਤੋ ਸੋਊ ਧਾਯੋ ॥

beR layo dhan si(n)gh jabai gaj si(n)gh ju Thaaddo huto souoo dhaayo ||

When Dhan Dingh was surrounded, then Gaj Singh who was standing near came there

ਸ੍ਰੀ ਬਲਦੇਵ ਲਖਿਯੋ ਤਬ ਹੀ ਚੜਿ ਸਯੰਦਨ ਵਾਹੀ ਕੀ ਓਰਿ ਧਵਾਯੋ ॥

sree baladhev lakhiyo tab hee chaR saya(n)dhan vaahee kee or dhavaayo ||

When Balram saw this, he mounted on his chariot and came to that side,

ਆਵਨ ਸੋ ਨ ਦਯੋ ਹਰਿ ਲਉ ਅਧ ਬੀਚ ਹੀ ਬਾਨਨ ਸੋ ਬਿਰਮਾਯੋ ॥

aavan so na dhayo har lau adh beech hee baanan so biramaayo ||

ਠਾਢੋ ਰਹਿਯੋ ਗਜ ਸਿੰਘ ਤਹਾ ਸੁ ਮਨੋ ਗਜ ਕੇ ਪਗਿ ਸਾਕਰ ਪਾਯੋ ॥੧੧੧੮॥

Thaaddo rahiyo gaj si(n)gh tahaa su mano gaj ke pag saakar paayo ||1118||

And he did not allow Gaj singh to reach there and intercepted him midway, Gaj Singh stopped there as if the feet of the elephant had been enchanined.1118.

ਧਨ ਸਿੰਘ ਸੋ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਜੁਧੁ ਕਰੇ ਕਬਿ ਰਾਮ ਕਹੈ ਕਹੂੰ ਜਾਤ ਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥

dhan si(n)gh so sree har judh kare kab raam kahai kahoo(n) jaat na maariyo ||

Krishna is fighting with Dhan Singh and none of them is being killed

ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ਮਧੁਸੂਦਨ ਜੂ ਕਰ ਬੀਚ ਸੁ ਆਪਨੇ ਚਕ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

kop bhariyo madhusoodhan joo kar beech su aapane chakr sa(n)bhaariyo ||

Now Krishna, greatly infuriated held up his discus in his discus in his hand

ਛਾਡਿ ਦਯੋ ਰਨ ਮੈ ਬਰ ਕੈ ਧਨ ਸਿੰਘ ਕੋ ਕਾਟਿ ਕੈ ਸੀਸ ਉਤਾਰਿਯੋ ॥

chhaadd dhayo ran mai bar kai dhan si(n)gh ko kaaT kai sees utaariyo ||

He threw the discus, which cut off the head of Dhan Singh in the battlefield

ਯੌ ਤਰਫਿਯੋ ਧਰ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਮਨੋ ਮੀਨ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਗਹਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥੧੧੧੯॥

yau tarafiyo dhar bhoom bikhai mano meen sarovar te geh ddaariyo ||1119||

He writhed on the earth like a fish taken out of the tank.1119.

ਮਾਰਿ ਲਯੋ ਧਨ ਸਿੰਘ ਜਬੈ ਤਬ ਹੀ ਲਖਿ ਜਾਦਵ ਸੰਖ ਬਜਾਏ ॥

maar layo dhan si(n)gh jabai tab hee lakh jaadhav sa(n)kh bajaae ||

As soon as Dhan Singh was killed, the Yadavas blew their conch on seeing it

ਕੇਤਕ ਬੀਰ ਕਟੇ ਬਿਕਟੇ ਹਰਿ ਸੋ ਲਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਲੋਕਿ ਸਿਧਾਏ ॥

ketak beer kaTe bikaTe har so lar kai har lok sidhaae ||

Many warriors fought with Krishna and being chopped, they left for heaven

ਠਾਢੋ ਹੁਤੋ ਗਜ ਸਿੰਘ ਜਹਾ ਯਹ ਕਉਤੁਕ ਦੇਖ ਮਹਾ ਬਿਸਮਾਏ ॥

Thaaddo huto gaj si(n)gh jahaa yeh kautuk dhekh mahaa bisamaae ||

The place whre Gaj Singh was standing, he was wonder-struck on seeing this spectacle

ਤਉ ਲਗਿ ਭਾਗਲਿ ਆਇ ਕਹਿਯੋ ਜੋ ਰਹੇ ਭਜਿ ਕੈ ਤੁਮਰੇ ਪਹਿ ਆਏ ॥੧੧੨੦॥

tau lag bhaagal aai kahiyo jo rahe bhaj kai tumare peh aae ||1120||

Then the fleeing soldiers came to him and said, “Now we are the only survivors and have come to you.”1120.

ਯੌ ਸੁਨ ਕੈ ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਤੇ ਗਜ ਸਿੰਘ ਬਲੀ ਅਤਿ ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ॥

yau sun kai tin ke mukh te gaj si(n)gh balee at kop bhariyo ||

Hearing these words from their mouth, the mighty hero Gaj Singh was greatly infuriated