Ang 390

ਗੋਪਿਨ ਬਾਚ ਊਧਵ ਸੋ ॥

gopin baach uoodhav so ||

Speech of the gopis addressed to Udhava:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਮਿਲ ਕੈ ਤਿਨ ਊਧਵ ਸੰਗਿ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਸੋ ਸੁਨ ਊਧਵ ਯੌ ਕਹੀਯੋ ॥

mil kai tin uoodhav sa(n)g kahiyo har so sun uoodhav yau kaheeyo ||

ਕਹਿ ਕੈ ਕਰਿ ਊਧਵ ਗ੍ਯਾਨ ਜਿਤੋ ਪਠਿਯੋ ਤਿਤਨੋ ਸਭ ਹੀ ਗਹੀਯੋ ॥

keh kai kar uoodhav gayaan jito paThiyo titano sabh hee gaheeyo ||

All of them collectively said to Udhava, “O Udhava! you may talk to Krishna like this that all the words of wisdom that he had sent through you, have been imbibed by us

ਸਭ ਹੀ ਇਨ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਪੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹਿਯੋ ਹਿਤ ਆਖਨ ਸੋ ਚਹੀਯੋ ॥

sabh hee in gavaiaaran pai kab sayaam kahiyo hit aakhan so chaheeyo ||

ਇਨ ਕੋ ਤੁਮ ਤਿਆਗ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਹਮਰੀ ਸੁਧਿ ਲੇਤ ਸਦਾ ਰਹੀਯੋ ॥੯੨੯॥

ein ko tum tiaag ge mathuraa hamaree sudh let sadhaa raheeyo ||929||

“O Udhava! taking into consideration our welfare, tell it definitely to Krishna that forsaking us he had gone to Matura, but there also he should keep in touch with us.”929.

ਜਬ ਊਧਵ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਤਬ ਊਧਵ ਕੋ ਮਨ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਿਯੋ ਹੈ ॥

jab uoodhav so ieh bhaat kahiyo tab uoodhav ko man prem bhariyo hai ||

When gopis said all this to Udhava, he was then also filled with love

ਅਉਰ ਗਈ ਸੁਧਿ ਭੂਲ ਸਭੈ ਮਨ ਤੇ ਸਭ ਗ੍ਯਾਨ ਹੁਤੋ ਸੁ ਟਰਿਯੋ ਹੈ ॥

aaur giee sudh bhool sabhai man te sabh gayaan huto su Tariyo hai ||

He lost his consciousness and the brilliance of wisdom ended in his mind

ਸੋ ਮਿਲਿ ਕੈ ਸੰਗਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕੀ ਬਾਤ ਕੇ ਸੰਗਿ ਢਰਿਯੋ ਹੈ ॥

so mil kai sa(n)g gavaiaaran ke at preet kee baat ke sa(n)g ddariyo hai ||

ਗ੍ਯਾਨ ਕੇ ਡਾਰ ਮਨੋ ਕਪਰੇ ਹਿਤ ਕੀ ਸਰਿਤਾ ਹਿਤ ਮਹਿ ਕੂਦ ਪਰਿਯੋ ਹੈ ॥੯੩੦॥

gayaan ke ddaar mano kapare hit kee saritaa hit meh koodh pariyo hai ||930||

He also began to talk about love in the company of gopis and it appeared that he had put off the clothes of wisdom and had plunged into the stream of love.930.

ਯੌ ਕਹਿ ਸੰਗਿ ਗੁਆਰਨਿ ਕੇ ਜਬ ਹੀ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੋ ਹਿਤ ਚੀਨੋ ॥

yau keh sa(n)g guaaran ke jab hee sabh gavaiaaran ko hit cheeno ||

When Udhava recognised the love of gopis, he also began to converse with the gopis about love

ਊਧਵ ਗ੍ਯਾਨ ਦਯੋ ਤਜਿ ਕੈ ਮਨ ਮੈ ਜਬ ਪ੍ਰੇਮ ਕੋ ਸੰਗ੍ਰਹ ਕੀਨੋ ॥

uoodhav gayaan dhayo taj kai man mai jab prem ko sa(n)greh keeno ||

Udhava gathered love in his mind and abandoned his wisdom

ਹੋਇ ਗਯੋ ਤਨਮੈ ਹਿਤ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਸੁ ਕਰਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਹੀਨੋ ॥

hoi gayo tanamai hit so ieh bhaat kahiyo su kariyo biraj heeno ||

His mind was fille with love to such an extent that he also said that on forsaking Braja, Krishna had made Braja very poor

ਤ੍ਯਾਗਿ ਗਏ ਤੁਮ ਕੋ ਮਥਰਾ ਤਿਹ ਤੇ ਹਰਿ ਕਾਮ ਸਖੀ ਘਟ ਕੀਨੋ ॥੯੩੧॥

tayaag ge tum ko matharaa teh te har kaam sakhee ghaT keeno ||931||

But O friend! the day when Krishna went to Mathura, his sexual instinct has deteriorated.931.

ਊਧਵ ਬਾਚ ਗੋਪਿਨ ਸੋ ॥

uoodhav baach gopin so ||

Speech of Udhava addressed to the gopis:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜਾਇ ਕੈ ਹਉ ਮਥਰਾ ਮੈ ਸਖੀ ਹਰਿ ਤੇ ਤੁਮ ਲਯੈਬੇ ਕੋ ਦੂਤ ਪਠੈ ਹੋਂ ॥

jai kai hau matharaa mai sakhee har te tum layaibe ko dhoot paThai ho(n) ||

“O young damsels! on reaching Matura, I shall cause to send an envoy through Krishna to take you to Mathura

ਬੀਤਤ ਜੋ ਤੁਮ ਪੈ ਬਿਰਥਾ ਸਭ ਹੀ ਜਦੁਰਾਇ ਕੇ ਪਾਸ ਕਹੈ ਹੋਂ ॥

beetat jo tum pai birathaa sabh hee jadhurai ke paas kahai ho(n) ||

Whatever difficulties experiencing, I shall relate them to Krishna

ਕੈ ਤੁਮਰੀ ਬਿਨਤੀ ਉਹ ਪੈ ਬਿਧਿ ਜਾ ਰਿਝ ਹੈ ਬਿਧਿ ਤਾ ਰਿਝਵੈ ਹੋਂ ॥

kai tumaree binatee uh pai bidh jaa rijh hai bidh taa rijhavai ho(n) ||

“I shall try to please Krishna in any possible way after conveying your request

ਪਾਇਨ ਪੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਕੌ ਬ੍ਰਿਜ ਭੀਤਰ ਫੇਰਿ ਲਿਯੈ ਹੋਂ ॥੯੩੨॥

pain pai kab sayaam kahai har kau biraj bheetar fer liyai ho(n) ||932||

I shall bring him again to Braja even falling at his feet.”932.

ਯੌ ਜਬ ਊਧਵ ਬਾਤ ਕਹੀ ਉਠਿ ਪਾਇਨ ਲਾਗਤ ਭੀ ਤਬ ਸੋਊ ॥

yau jab uoodhav baat kahee uTh pain laagat bhee tab souoo ||

When Udhava said these words, all the gopis arose to touch his feet

ਦੂਖ ਘਟਿਓ ਤਿਨ ਕੇ ਮਨ ਤੇ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਆਨੰਦ ਹੋਊ ॥

dhookh ghaTio tin ke man te at hee man bheetar aana(n)dh houoo ||

The sorrow of their mind was decreased and their inner happiness increased

ਕੈ ਬਿਨਤੀ ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਕੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਬਿਧਿ ਯਾ ਉਚਰੋਊ ॥

kai binatee sa(n)g uoodhav ke kab sayaam kahai bidh yaa ucharouoo ||

ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਜਾਇ ਕੈ ਯੌ ਕਹੀਯੋ ਕਰਿ ਕੈ ਕਹਿਯੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਤ੍ਯਾਗਤ ਕੋਊ ॥੯੩੩॥

sayaam so jai kai yau kaheeyo kar kai kahiyo preet na tayaagat kouoo ||933||

Imploring Udhava, they said, “O Udhava! when you go there you may tell Krishna that after falling in love, no one forsakes it.933.

ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਮੈ ਖੇਲਤ ਹੀ ਸਭ ਹੀ ਮਨ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੋ ਹਰਿਓ ॥

ku(n)j galeen mai khelat hee sabh hee man gavaiaaran ko hario ||

ਜਿਨ ਕੇ ਹਿਤ ਲੋਗਨ ਹਾਸ ਸਹਿਯੋ ਜਿਨ ਕੇ ਹਿਤ ਸਤ੍ਰਨ ਸੋ ਲਰਿਓ ॥

jin ke hit logan haas sahiyo jin ke hit satran so lario ||

“O Krishna, while playing in alcoves, you allured the mind of all gopis, for which you endured the ridicule of the people and for whom you fought with the enemies.”

ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਕੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਬਿਨਤੀ ਕਰਿ ਕੈ ਇਮ ਉਚਰਿਓ ॥

sa(n)g uoodhav ke kab sayaam kahai binatee kar kai im uchario ||

ਹਮ ਤ੍ਯਾਗਿ ਗਏ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਮਥਰਾ ਤਿਹ ਤੇ ਤੁਮ ਕਾਮ ਬੁਰੋ ਕਰਿਓ ॥੯੩੪॥

ham tayaag ge biraj mai matharaa teh te tum kaam buro kario ||934||

The gopis say this, while imploring Udhava, “O Krishna! on abandoning us, you went away to Matura, this was your very bad act.934.

ਬ੍ਰਿਜ ਬਾਸਨ ਤ੍ਯਾਗਿ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਪੁਰ ਬਾਸਿਨ ਕੇ ਰਸ ਭੀਤਰ ਪਾਗਿਓ ॥

biraj baasan tayaag ge mathuraa pur baasin ke ras bheetar paagio ||

“Forsaking the residents of Braja, you went away and absorbed yourself in the love of the residents of Matura

ਪ੍ਰੇਮ ਜਿਤੋ ਪਰ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਥੋ ਉਨ ਸੰਗਿ ਰਚੇ ਇਨ ਤੇ ਸਭ ਭਾਗਿਓ ॥

prem jito par gavaiaaran tho un sa(n)g rache in te sabh bhaagio ||

All the love that you had with the gopis, the same has now been relinquished,

ਦੈ ਤੁਹਿ ਹਾਥਿ ਸੁਨੋ ਬਤੀਯਾ ਹਮ ਜੋਗ ਕੇ ਭੇਖ ਪਠਾਵਨ ਲਾਗਿਓ ॥

dhai tuh haath suno bateeyaa ham jog ke bhekh paThaavan laagio ||

“And it is now associated with the residents of Matura

ਤਾ ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਯੌ ਕਹੀਯੋ ਹਰਿ ਜੂ ਤੁਮ ਪ੍ਰੇਮ ਸਭੈ ਅਬ ਤ੍ਯਾਗਿਓ ॥੯੩੫॥

taa sa(n)g uoodhav yau kaheeyo har joo tum prem sabhai ab tayaagio ||935||

O Udhava! he has sent to us the guise of yoga, O Udhava! tell Krishna that he has no love left for us.”935.

ਊਧਵ ਜੋ ਤਜਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਚਲਿ ਕੈ ਜਬ ਹੀ ਮਥੁਰਾ ਪੁਰਿ ਜਈਯੈ ॥

uoodhav jo taj kai biraj ko chal kai jab hee mathuraa pur jieeyai ||

ਪੈ ਅਪੁਨੇ ਚਿਤ ਮੈ ਹਿਤ ਕੈ ਹਮ ਓਰ ਤੇ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਪਾਇਨ ਪਈਯੈ ॥

pai apune chit mai hit kai ham or te sayaam ke pain pieeyai ||

“O Udhava! after leaving Braja, when you go to Matura, then fall at his feet with love from our side

ਕੈ ਅਤਿ ਹੀ ਬਿਨਤੀ ਤਿਹ ਪੈ ਫਿਰ ਕੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋ ਉਤਰ ਦਈਯੈ ॥

kai at hee binatee teh pai fir kai ieh bhaat so utar dhieeyai ||

“Then tell him with great humility that if one falls in love, he should carry it till the end

ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਿਬਾਹੀਯੈ ਤਉ ਕਰੀਯੈ ਪਰ ਯੌ ਨਹੀ ਕਾਹੂੰ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਈਯੈ ॥੯੩੬॥

preet nibaaheeyai tau kareeyai par yau nahee kaahoo(n) so preet karieeyai ||936||

If one cannot do it, then what is the use of falling in love.936.

ਊਧਵ ਮੋ ਸੁਨ ਲੈ ਬਤੀਯਾ ਜਦੁਬੀਰ ਕੋ ਧ੍ਯਾਨ ਜਬੈ ਕਰਿ ਹੋਂ ॥

uoodhav mo sun lai bateeyaa jadhubeer ko dhayaan jabai kar ho(n) ||

“O Udhava! listen to us

ਬਿਰਹਾ ਤਬ ਆਇ ਕੈ ਮੋਹਿ ਗ੍ਰਸੈ ਤਿਹ ਕੇ ਗ੍ਰਸਏ ਨ ਜੀਯੋ ਮਰਿ ਹੋਂ ॥

birahaa tab aai kai moh grasai teh ke grase na jeeyo mar ho(n) ||

Whenever we meditate on Krishna, then the pangs of the fire of separation greatly afflict us, by which we are neither alive nor dead

ਨ ਕਛੂ ਸੁਧਿ ਮੋ ਤਨ ਮੈ ਰਹਿ ਹੈ ਧਰਨੀ ਪਰ ਹ੍ਵੈ ਬਿਸੁਧੀ ਝਰਿ ਹੋਂ ॥

n kachhoo sudh mo tan mai reh hai dharanee par havai bisudhee jhar ho(n) ||

“We do not even have the consciousness of our body and we fall unconscious on the ground

ਤਿਹ ਤੇ ਹਮ ਕੋ ਬ੍ਰਿਥਾ ਕਹੀਐ ਕਿਹ ਭਾਤਿ ਸੋ ਧੀਰਜ ਹਉ ਧਰਿ ਹੋਂ ॥੯੩੭॥

teh te ham ko birathaa kaheeaai keh bhaat so dheeraj hau dhar ho(n) ||937||

How to describe our perplexity to him? You may tell us how we can remain patient.”937.

ਦੀਨ ਹ੍ਵੈ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਸੋਊ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜੁ ਥੀ ਅਤਿ ਹੀ ਅਭਿਮਾਨੀ ॥

dheen havai gavaiaaran souoo kahai kab sayaam ju thee at hee abhimaanee ||

Those gopis who remined proud earlier, they said these things in great humility

ਕੰਚਨ ਸੇ ਤਨ ਕੰਜ ਮੁਖੀ ਜੋਊ ਰੂਪ ਬਿਖੈ ਰਤਿ ਕੀ ਫੁਨਿ ਸਾਨੀ ॥

ka(n)chan se tan ka(n)j mukhee jouoo roop bikhai rat kee fun saanee ||

They are the same gopis, whose body was like gold, the face like lotus-flower and who were like Rati in beauty

ਯੌ ਕਹੈ ਬ੍ਯਾਕੁਲ ਹ੍ਵੈ ਬਤੀਯਾ ਕਬਿ ਨੇ ਤਿਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਪਹਿਚਾਨੀ ॥

yau kahai bayaakul havai bateeyaa kab ne teh kee upamaa pahichaanee ||

ਊਧਵ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਸਫਰੀ ਸਭ ਨਾਮ ਲੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਜੀਵਤ ਪਾਨੀ ॥੯੩੮॥

uoodhav gavaiaaraneeyaa safaree sabh naam lai sayaam ko jeevat paanee ||938||

They are saying these things, getting distempered and according to the poet they appear like fish to Udhava, who can only survive in the water of Krishna.938.

ਆਤੁਰ ਹ੍ਵੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਕੇ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਇਮ ਬੈਨਾ ॥

aatur havai birakhabhaan sutaa sa(n)g uoodhav ke su kahiyo im bainaa ||

ਭੂਖਨ ਭੋਜਨ ਧਾਮ ਜਿਤੋ ਹਮ ਕੇ ਜਦੁਬੀਰ ਬਿਨਾ ਸੁ ਰੁਚੈ ਨਾ ॥

bhookhan bhojan dhaam jito ham ke jadhubeer binaa su ruchai naa ||

Getting agitated, Radha said this to Udhava, “O Udhava! we do not like the ornaments, food, houses etc. without Krishna,”

ਯੌਂ ਕਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਯੋਗ ਬਿਖੈ ਬਸਿ ਗੇ ਕਬਿ ਨੇ ਜਸ ਯੌ ਉਚਰੈਨਾ ॥

yaua(n) keh sayaam biyog bikhai bas ge kab ne jas yau ucharainaa ||

Saying this Radha felt pangs of separation and also felt extreme hardship even in weeping

ਰੋਵਤ ਭੀ ਅਤਿ ਹੀ ਦੁਖ ਸੋ ਜੁ ਹੁਤੇ ਮਨੋ ਬਾਲ ਕੇ ਕੰਜਨ ਨੈਨਾ ॥੯੩੯॥

rovat bhee at hee dhukh so ju hute mano baal ke ka(n)jan nainaa ||939||

The eyes of that young damsel appeared like the lotus-flower.939.