Ang 386

ਹੋਇ ਬਿਦਾ ਤਬ ਹੀ ਗੁਰ ਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਪੁਨੇ ਪੁਰਿ ਆਯੋ ॥੮੯੧॥

hoi bidhaa tab hee gur te kab sayaam kahai apune pur aayo ||891||

Bringing the Guru’s son with him, Krishna bowed his head at the feet of the Guru and bidding him farewell, he came back to his city.891.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਮਿਲੇ ਆਇ ਕੈ ਕੁਟੰਬ ਕੇ ਅਤਿ ਹੀ ਹਰਖ ਬਢਾਇ ॥

mile aai kai kuTa(n)b ke at hee harakh baddai ||

He came to meet his family, there was increase in the happiness of all

ਸੁਖ ਤਿਹ ਕੋ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਭਯੋ ਚਿਤਵਨ ਗਈ ਪਰਾਇ ॥੮੯੨॥

sukh teh ko praapat bhayo chitavan giee parai ||892||

All felt comforted and th uncertainty was destroyed.892.

ਇਤਿ ਸਸਤ੍ਰ ਬਿਦਿਆ ਸੀਖ ਕੈ ਸੰਦੀਪਨ ਕੋ ਪੁਤ੍ਰ ਆਨਿ ਦੇ ਕਰਿ ਬਿਦਾ ਹੋਇ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਆਵਤ ਭਏ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥

eit sasatr bidhiaa seekh kai sa(n)dheepan ko putr aan dhe kar bidhaa hoi gireh ko aavat bhe dhiaai samaapata(n) ||

End of the description entitled “After learning archery, the Guru’s dead son was brought back from the world of Yama and given back to his father as a religious gift.”

ਅਥ ਊਧੋ ਬ੍ਰਿਜ ਭੇਜਾ ॥

ath uoodho biraj bhejaa ||

Now begins the description of sending Udhava to Braja

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸੋਵਤ ਹੀ ਇਹ ਚਿੰਤ ਕਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਬਾਸਨ ਸਿਉ ਇਹ ਕਾਰਜ ਕਈਯੈ ॥

sovat hee ieh chi(n)t karee biraj baasan siau ieh kaaraj kieeyai ||

At the time of going to sleep, Krishna thought that he should do something for the residents of Braja

ਪ੍ਰਾਤ ਭਏ ਤੇ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ਊਧਵ ਭੇਜ ਕਹਿਯੋ ਤਿਹ ਠਉਰਹਿ ਦਈਯੈ ॥

praat bhe te bulai kai uoodhav bhej kahiyo teh Thaureh dhieeyai ||

Udhava be called early in the morning and sent to Braja,

ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਜਾਇ ਸੰਤੋਖ ਕਰੈ ਸੁ ਸੰਤੋਖ ਕਰੈ ਹਮਰੀ ਧਰਮ ਮਈਯੈ ॥

gavaiaaran jai sa(n)tokh karai su sa(n)tokh karai hamaree dharam mieeyai ||

So that he may convey words of comfort to his god-mother and the gopis and gopas

ਯਾ ਤੇ ਨ ਬਾਤ ਭਲੀ ਕਛੁ ਅਉਰ ਹੈ ਮੋਹਿ ਬਿਬੇਕਹਿ ਕੋ ਝਗਰਈਯੈ ॥੮੯੩॥

yaa te na baat bhalee kachh aaur hai moh bibekeh ko jhagarieeyai ||893||

And then there is no other way to solve the conflict of love and knowledge.893.

ਪ੍ਰਾਤ ਭਏ ਤੇ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ਊਧਵ ਪੈ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਹਿ ਭੇਜ ਦਯੋ ਹੈ ॥

praat bhe te bulai kai uoodhav pai biraj bhoomeh bhej dhayo hai ||

When the day dawned, Krishna called Udhava and sent him to Braja

ਸੋ ਚਲਿ ਨੰਦ ਕੇ ਧਾਮ ਗਯੋ ਬਤੀਯਾ ਕਹਿ ਸੋਕ ਅਸੋਕ ਭਯੋ ਹੈ ॥

so chal na(n)dh ke dhaam gayo bateeyaa keh sok asok bhayo hai ||

He reached the house of Nand, where the grief of all was dispelled

ਨੰਦ ਕਹਿਯੋ ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਕੇ ਕਬਹੂੰ ਹਰਿ ਜੀ ਮੁਹਿ ਚਿਤ ਕਯੋ ਹੈ ॥

na(n)dh kahiyo sa(n)g uoodhav ke kabahoo(n) har jee muh chit kayo hai ||

Nand asked Udhava whether Krishna had ever remembered him

ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਸੁਧਿ ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਕੈ ਧਰਨੀ ਪਰ ਸੋ ਮੁਰਝਾਇ ਪਯੋ ਹੈ ॥੮੯੪॥

yau keh kai sudh sayaameh kai dharanee par so murajhai payo hai ||894||

Saying only this, he, on remembering Krishna, became unconscious and fell down on the earth.894.

ਜਬ ਨੰਦ ਪਰਿਯੋ ਗਿਰ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਤਬ ਯਾਹਿ ਕਹਿਯੋ ਜਦੁਬੀਰ ਅਏ ॥

jab na(n)dh pariyo gir bhoom bikhai tab yaeh kahiyo jadhubeer ae ||

When Nand fell down on the earth, Udhava said that the hero of Yadavas had come

ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਤੀਯਾ ਉਠਿ ਠਾਢ ਭਯੋ ਮਨ ਕੇ ਸਭ ਸੋਕ ਪਰਾਇ ਗਏ ॥

sun kai bateeyaa uTh Thaadd bhayo man ke sabh sok parai ge ||

Hearing these words, forsaking his sorrow,

ਉਠ ਕੈ ਸੁਧਿ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਹਮ ਜਾਨਤ ਊਧਵ ਪੇਚ ਕਏ ॥

auTh kai sudh so ieh bhaat kahiyo ham jaanat uoodhav pech ke ||

ਤਜ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਪੁਰ ਬੀਚ ਗਏ ਫਿਰਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਨਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਅਏ ॥੮੯੫॥

taj kai biraj ko pur beech ge fir kai biraj mai nahee sayaam ae ||895||

Nand stood up and said, “O Udava! I know that you and Krishna have deceived us because after abandoning Braja and going to the city, Krishna had never returned.895.

ਸ੍ਯਾਮ ਗਏ ਤਜਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜ ਲੋਗਨ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਦੁਖੁ ਦੀਨੋ ॥

sayaam ge taj kai biraj ko biraj logan ko at hee dhukh dheeno ||

“Krishna, forsaking Braja, has given extreme grief to all the people

ਊਧਵ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਹਮਰੀ ਤਿਹ ਕੈ ਬਿਨੁ ਭਯੋ ਹਮਰੋ ਪੁਰ ਹੀਨੋ ॥

uoodhav baat suno hamaree teh kai bin bhayo hamaro pur heeno ||

O Udhava! without him, Braja has become poor

ਦੈ ਬਿਧਿ ਨੈ ਹਮਰੇ ਗ੍ਰਿਹ ਬਾਲਕ ਪਾਪ ਬਿਨਾ ਹਮ ਤੇ ਫਿਰਿ ਛੀਨੋ ॥

dhai bidh nai hamare gireh baalak paap binaa ham te fir chheeno ||

ਯੌ ਕਹਿ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਰਹਿਯੋ ਬਹੁ ਸੋਕ ਬਢਿਯੋ ਅਤਿ ਰੋਦਨ ਕੀਨੋ ॥੮੯੬॥

yau keh sees jhukai rahiyo bahu sok baddiyo at rodhan keeno ||896||

“The Lord-God gave a son in our house, but we do not know, for which sin of our he has snatched him from us?” Saying this Nand bowed his head and began to weep.896.

ਕਹਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਪਰਿਯੋ ਧਰਿ ਪੈ ਉਠਿ ਫੇਰਿ ਕਹਿਯੋ ਸੰਗ ਊਧਵ ਇਉ ॥

keh kai ieh baat pariyo dhar pai uTh fer kahiyo sa(n)g uoodhav iau ||

ਤਜਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਸ੍ਯਾਮ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਹਮ ਸੰਗ ਕਹੋ ਕਬ ਕਾਰਨਿ ਕਿਉ ॥

taj kai biraj sayaam ge mathuraa ham sa(n)g kaho kab kaaran kiau ||

Saying this, he fell down on the earth and getting up again, he said to Udhava, “O Udhava! tell me the reason why Krishna has left Braja and has gone to Matura?

ਤੁਮਰੇ ਅਬ ਪਾਇ ਲਗੋ ਉਠ ਕੈ ਸੁ ਭਈ ਬਿਰਥਾ ਸੁ ਕਹੋ ਸਭ ਜਿਉ ॥

tumare ab pai lago uTh kai su bhiee birathaa su kaho sabh jiau ||

“I fall at your feet, you should give me all details

ਤਿਹ ਤੇ ਨਹੀ ਲੇਤ ਕਛੂ ਸੁਧਿ ਹੈ ਮੁਹਿ ਪਾਪਿ ਪਛਾਨਿ ਕਛੂ ਰਿਸ ਸਿਉ ॥੮੯੭॥

teh te nahee let kachhoo sudh hai muh paap pachhaan kachhoo ris siau ||897||

For what sin of mine, Krishna does not communicate with me?”897.

ਸੁਨਿ ਕੈ ਤਿਨ ਊਧਵ ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਇਹ ਭਾਤਨਿ ਸਿਉ ਤਿਹ ਉਤਰ ਦੀਨੋ ॥

sun kai tin uoodhav yau bateeyaa ieh bhaatan siau teh utar dheeno ||

ਥੋ ਸੁਤ ਸੋ ਬਸੁਦੇਵਹਿ ਕੋ ਤੁਮ ਤੇ ਸਭ ਪੈ ਪ੍ਰਭ ਜੂ ਨਹੀ ਛੀਨੋ ॥

tho sut so basudheveh ko tum te sabh pai prabh joo nahee chheeno ||

Hearing these words, Udhava replied, “He was actually the son of Vasudev, the Lord-God has not snatched him from you,”

ਸੁਨਿ ਕੈ ਪੁਰਿ ਕੋ ਪਤਿ ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਸਾਸ ਕਹੈ ਤਿਨ ਲੀਨੋ ॥

sun kai pur ko pat yau bateeyaa kab sayaam usaas kahai tin leeno ||

Hearing this, Nand heaved a cold sigh and lost patience

ਧੀਰ ਗਯੋ ਛੁਟਿ ਰੋਵਤ ਭਯੋ ਇਨ ਹੂੰ ਤਿਹ ਦੇਖਤ ਰੋਦਨ ਕੀਨੋ ॥੮੯੮॥

dheer gayo chhuT rovat bhayo in hoo(n) teh dhekhat rodhan keeno ||898||

And seeing towards Udhava, he began to weep.898.

ਹਠਿ ਊਧਵ ਕੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਪੁਰ ਕੇ ਪਤਿ ਸੋ ਕਛੁ ਸੋਕ ਨ ਕੀਜੈ ॥

haTh uoodhav kai ieh bhaat kahiyo pur ke pat so kachh sok na keejai ||

Udhava said persistently, “O Lord of Braja! do not be sorrowful

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੀ ਮੁਹਿ ਜੋ ਬਤੀਯਾ ਤਿਹ ਕੀ ਬਿਰਥਾ ਸਭ ਹੀ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥

sayaam kahee muh jo bateeyaa teh kee birathaa sabh hee sun leejai ||

Whatever Krishna has asked me to convey to you, all of you may listen to me

ਜਾ ਕੀ ਕਥਾ ਸੁਨਿ ਹੋਤ ਖੁਸੀ ਮਨ ਦੇਖਤ ਹੀ ਜਿਸ ਕੋ ਮੁਖ ਜੀਜੈ ॥

jaa kee kathaa sun hot khusee man dhekhat hee jis ko mukh jeejai ||

“He, hering whose words, the mind is pleased and seeing whose face all receive life-force,

ਵਾਹਿ ਕਹਿਯੋ ਨਹਿ ਚਿੰਤ ਕਰੋ ਨ ਕਛੂ ਇਹ ਤੇ ਤੁਮਰੋ ਫੁਨਿ ਛੀਜੈ ॥੮੯੯॥

vaeh kahiyo neh chi(n)t karo na kachhoo ieh te tumaro fun chheejai ||899||

That Krishna has asked you to abandon all anxiety, you would lose nothing.”899.

ਸੁਨਿ ਕੈ ਇਮ ਊਧਵ ਤੇ ਬਤੀਯਾ ਫਿਰਿ ਊਧਵ ਕੋ ਸੋਊ ਪੂਛਨ ਲਾਗਿਯੋ ॥

sun kai im uoodhav te bateeyaa fir uoodhav ko souoo poochhan laagiyo ||

Hearing the talk of Udhava in this way, Nand further questioned Udhava and hearing the story of Krishna

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਥਾ ਸੁਨਿ ਚਿਤ ਕੇ ਬੀਚ ਹੁਲਾਸ ਬਢਿਓ ਸਭ ਹੀ ਦੁਖ ਭਾਗਿਯੋ ॥

kaanreh kathaa sun chit ke beech hulaas baddio sabh hee dhukh bhaagiyo ||

All his grief was dispelled and happiness was increased in his mind

ਅਉਰ ਦਈ ਸਭ ਛੋਰਿ ਕਥਾ ਹਰਿ ਬਾਤ ਸੁਨੈਬੇ ਬਿਖੈ ਅਨੁਰਾਗਿਯੋ ॥

aaur dhiee sabh chhor kathaa har baat sunaibe bikhai anuraagiyo ||

He forsook all other talk and absorbed himself in knowing about Krishna

ਧ੍ਯਾਨ ਲਗਾਵਤ ਜਿਉ ਜੁਗੀਯਾ ਇਹ ਤਿਉ ਹਰਿ ਧ੍ਯਾਨ ਕੇ ਭੀਤਰ ਪਾਗਿਯੋ ॥੯੦੦॥

dhayaan lagaavat jiau jugeeyaa ieh tiau har dhayaan ke bheetar paagiyo ||900||

The way in which the yogis meditate, just like that he only concentrated on Krishna.900.

ਯੌ ਕਹਿ ਊਧਵ ਜਾਤ ਭਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਜਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੀ ਸੁਧਿ ਪਾਈ ॥

yau keh uoodhav jaat bhayo biraj mai jeh gavaiaaran kee sudh paiee ||

After saying this, Udhava went to the village in order to apprise himself about the state of gopis

ਮਾਨਹੁ ਸੋਕ ਕੋ ਧਾਮ ਹੁਤੋ ਦ੍ਰੁਮ ਠਉਰ ਰਹੇ ਸੁ ਤਹਾ ਮੁਰਝਾਈ ॥

maanahu sok ko dhaam huto dhrum Thaur rahe su tahaa murajhaiee ||

All the Braja appeared to him as the abode of sorrow, there the trees and plants had withered with grief

ਮੋਨ ਰਹੀ ਗ੍ਰਿਹ ਬੈਠਿ ਤ੍ਰੀਯਾ ਮਨੋ ਯੌ ਉਪਜੀ ਇਹ ਤੇ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥

mon rahee gireh baiTh treeyaa mano yau upajee ieh te dhuchitaiee ||

The women were sitting silently in their houses

ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਨੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ੍ਯ ਭਈ ਨਹਿ ਆਇ ਸੁਨੇ ਫਿਰਿ ਭੀ ਦੁਖਦਾਈ ॥੯੦੧॥

sayaam sune te prasa(n)nay bhiee neh aai sune fir bhee dhukhadhaiee ||901||

They appeared to be entrapped in a great uncertainty, they became pleased when they heard about Krishna, but when they came to know this that he had not come, they felt anguish.901.

ਊਧਵ ਬਾਚ ॥

uoodhav baach ||

Speech of Udhava:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਊਧਵ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਕੀ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥

uoodhav gavaiaaran so ieh bhaat kahiyo har kee bateeyaa sun leejai ||

Udhava said to the gopis, “Liston to me all about Krishna

ਮਾਰਗ ਜਾਹਿ ਕਹਿਯੋ ਚਲੀਯੈ ਜੋਊ ਕਾਜ ਕਹਿਯੋ ਸੋਊ ਕਾਰਜ ਕੀਜੈ ॥

maarag jaeh kahiyo chaleeyai jouoo kaaj kahiyo souoo kaaraj keejai ||

The path on which he has asked you to tread, walk on it and whatever work he has asked you to do, you may do that

ਜੋਗਿਨ ਫਾਰਿ ਸਭੈ ਪਟ ਹੋਵਹੁ ਯੌ ਤੁਮ ਸੋ ਕਹਿਯੋ ਸੋਊ ਕਰੀਜੈ ॥

jogin faar sabhai paT hovahu yau tum so kahiyo souoo kareejai ||

“Tear our garments and become yogins and whatever is being said to you, you may do that