Ang 384

ਫੂਲ ਚੰਬੇਲੀ ਕੇ ਫੂਲਿ ਰਹੇ ਜਹਿ ਨੀਰ ਘਟਿਯੋ ਜਮਨਾ ਜੀਅ ਆਈ ॥

fool cha(n)belee ke fool rahe jeh neer ghaTiyo jamanaa jeea aaiee ||

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਅਉਸਰ ਯਾਹਿ ਭਈ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੬॥

taun samai sukhadhaik thee rit aausar yaeh bhiee dhukhadhaiee ||876||

The flowers of jasmine are not blooming and in sorrow, the water of Yamuna has also decreased, O friend! the season alongwith Krishna was very joy-giving and this season is very troublesome.876.

ਬੀਚ ਸਰਦ ਰਿਤੁ ਕੇ ਸਜਨੀ ਹਮ ਖੇਲਤ ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਈ ॥

beech saradh rit ke sajanee ham khelat sayaam so preet lagaiee ||

ਆਨੰਦ ਕੈ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਮੈ ਤਜ ਕੈ ਸਭ ਹੀ ਜੀਯ ਕੀ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥

aana(n)dh kai at hee man mai taj kai sabh hee jeey kee dhuchitaiee ||

In winter season, we all had been happy in the company of Krishna and removing all our doubts we were absorbed in the amorous play

ਨਾਰਿ ਸਭੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀਨ ਬਿਖੈ ਮਨ ਕੀ ਤਜਿ ਕੈ ਸਭ ਸੰਕ ਕਨ੍ਰਹਾਈ ॥

naar sabhai biraj keen bikhai man kee taj kai sabh sa(n)k kanrahaiee ||

Krishna also unhesitatingly considered all the gopis of Braja as his wives

ਤਾ ਸੰਗ ਸੋ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਨਾ ਅਬ ਭੀ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੭॥

taa sa(n)g so sukhadhaik thee rit sayaam binaa ab bhee dhukhadhaiee ||877||

In his company that season was pleasure-giving and now the same season has become troublesome.877.

ਮਾਘ ਬਿਖੈ ਮਿਲ ਕੈ ਹਰਿ ਸੋ ਹਮ ਸੋ ਰਸ ਰਾਸ ਕੀ ਖੇਲ ਮਚਾਈ ॥

maagh bikhai mil kai har so ham so ras raas kee khel machaiee ||

In the month of Magh, we had made the amorous play very famous in the company of Krishna

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਜਾਵਤ ਥੋ ਮੁਰਲੀ ਤਿਹ ਅਉਸਰ ਕੋ ਬਰਨਿਯੋ ਨਹਿ ਜਾਈ ॥

kaanreh bajaavat tho muralee teh aausar ko baraniyo neh jaiee ||

At that time, Krishna played on his flute, that occasion cannot be described

ਫੂਲਿ ਰਹੇ ਤਹਿ ਫੂਲ ਭਲੇ ਪਿਖਿਯੋ ਜਿਹ ਰੀਝਿ ਰਹੈ ਸੁਰਰਾਈ ॥

fool rahe teh fool bhale pikhiyo jeh reejh rahai suraraiee ||

The flowers were blossoming and Indra, the king of gods, was getting pleased on seeing that spectacle

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਨਾ ਅਬ ਭੀ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੮॥

taun samai sukhadhaik thee rit sayaam binaa ab bhee dhukhadhaiee ||878||

O friend! that season was comfort-giving and now the same season has become distressing.878.

ਸ੍ਯਾਮ ਚਿਤਾਰਿ ਸਭੈ ਤਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜੁ ਹੁਤੀ ਬਡਭਾਗੀ ॥

sayaam chitaar sabhai teh gavaiaaran sayaam kahai ju hutee baddabhaagee ||

The poet Shyam says, “Those very fortunate gopis are remembering Krishna

ਤ੍ਯਾਗ ਦਈ ਸੁਧਿ ਅਉਰ ਸਭੈ ਹਰਿ ਬਾਤਨ ਕੇ ਰਸ ਭੀਤਰ ਪਾਗੀ ॥

tayaag dhiee sudh aaur sabhai har baatan ke ras bheetar paagee ||

Losing their consciousness, they are absorbed in the passionate love of Krihsna

ਏਕ ਗਿਰੀ ਧਰਿ ਹ੍ਵੈ ਬਿਸੁਧੀ ਇਕ ਪੈ ਕਰੁਨਾ ਹੀ ਬਿਖੈ ਅਨੁਰਾਗੀ ॥

ek giree dhar havai bisudhee ik pai karunaa hee bikhai anuraagee ||

Someone has fallen down, someone has become unconscious and someone has been fully engrossed in his love

ਕੈ ਸੁਧਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਖੇਲਨ ਕੀ ਮਿਲ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਰੋਵਨ ਲਾਗੀ ॥੮੭੯॥

kai sudh sayaam ke khelan kee mil kai sabh gavaiaaran rovan laagee ||879||

All the gopis have begun weeping after remembering their amorous play with Krishna.879.

ਇਤਿ ਗੋਪੀਅਨ ਕੋ ਬ੍ਰਿਲਾਪ ਪੂਰਨੰ ॥

eit gopeean ko biralaap poorana(n) ||

Here ends the lamentation of the gopis.

ਅਥ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਮੰਤ੍ਰ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਸੀਖਨ ਸਮੈ ॥

ath kaanreh joo ma(n)tr gaitree seekhan samai ||

Now begins the description of learning Gayatri Mantra by Krishna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਉਤ ਤੇ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੀ ਭੀ ਦਸਾ ਇਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਥਾ ਭਈ ਤਾਹਿ ਸੁਨਾਊ ॥

aut te ieh gavaiaaran kee bhee dhasaa it kaanreh kathaa bhiee taeh sunaauoo ||

This was the condition of gopis on that side, on this side now I relate the condition of Krishna

ਲੀਪ ਕੈ ਭੂਮਹਿ ਗੋਬਰ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤ ਗਾਊ ॥

leep kai bhoomeh gobar so kab sayaam kahai sabh purohit gaauoo ||

All the priests were called in after plastering the earth with cow-dung.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬੈਠਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਬਿ ਪੈ ਗਰਗੈ ਸੁ ਪਵਿਤ੍ਰਹਿ ਠਾਊ ॥

kaanreh baiThai kai sayaam kahai kab pai garagai su pavitreh Thaauoo ||

The sage Garg was seated on the sacred spot

ਮੰਤ੍ਰ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਕੋ ਤਾਹਿ ਦਯੋ ਜੋਊ ਹੈ ਭੁਗੀਆ ਧਰਨੀਧਰ ਨਾਊ ॥੮੮੦॥

ma(n)tr gaitree ko taeh dhayo jouoo hai bhugeeaa dharaneedhar naauoo ||880||

That sage gave him (Krishna) the Gayatri mantra, which is the enjoyer of the whole earth.880.

ਡਾਰਿ ਜਨੇਊ ਸੁ ਸ੍ਯਾਮਿ ਗਰੈ ਫਿਰ ਕੈ ਤਿਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁ ਸ੍ਰਉਨ ਮੈ ਦੀਨੋ ॥

ddaar janeuoo su sayaam garai fir kai teh ma(n)tr su sraun mai dheeno ||

Krishna was made to wear the sacred thread and the mantra was given to him in his ear

ਸੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਹਰਿ ਪਾਇ ਪਰਿਯੋ ਗਰਗੈ ਬਹੁ ਭਾਤਨ ਕੋ ਧਨ ਦੀਨੋ ॥

so sun kai har pai pariyo garagai bahu bhaatan ko dhan dheeno ||

After listening to the mantra, Krishna bowed at the feet of Garg and gave him enormous wealth etc.

ਅਸ ਬਡੈ ਗਜਰਾਜ ਔ ਉਸਟ ਦਏ ਪਟ ਸੁੰਦਰ ਸਾਜ ਨਵੀਨੋ ॥

as baddai gajaraaj aau usaT dhe paT su(n)dhar saaj naveeno ||

ਲਾਲ ਪਨੇ ਅਰੁ ਸਬਜ ਮਨੀ ਤਿਹ ਪਾਇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਨੰਦ ਕੀਨੋ ॥੮੮੧॥

laal pane ar sabaj manee teh pai purohit aana(n)dh keeno ||881||

He was given horses, big elephants, camels and beautiful garments. On touching the feet of Garg, he was, with great delight, given rubies, emeralds and jewels, in charity.881.

ਮੰਤ੍ਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੈ ਹਰਿ ਕੋ ਧਨੁ ਲੈ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥

ma(n)tr purohit dhai har ko dhan lai bahut man mai sukh paayo ||

The priest was pleased on giving mantra to Krishna and receiving the wealth

ਤਿਆਗਿ ਸਬੈ ਦੁਖ ਕੋ ਤਬ ਹੀ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਆਨੰਦ ਬੀਚ ਬਢਾਯੋ ॥

tiaag sabai dhukh ko tab hee at hee man aana(n)dh beech baddaayo ||

All his sufferings ended and he attained supreme bliss.

ਸੋ ਧਨ ਪਾਇ ਤਹਾ ਤੇ ਚਲਿਯੋ ਚਲਿ ਕੈ ਅਪੁਨੇ ਗ੍ਰਿਹ ਭੀਤਰ ਆਯੋ ॥

so dhan pai tahaa te chaliyo chal kai apune gireh bheetar aayo ||

After receiving the wealth, he came to his house

ਸੋ ਸੁਨਿ ਮਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਨਿ ਭਏ ਗ੍ਰਿਹ ਤੇ ਸਭ ਦਾਰਿਦ ਦੂਰ ਪਰਾਯੋ ॥੮੮੨॥

so sun mitr prasa(n)n bhe gireh te sabh dhaaridh dhoor paraayo ||882||

Knowing all this, his friends were entremely pleased and all types of poverty of the sage were destroyed.882.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸਨਿ ਜੂ ਕੋ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿਖਾਇ ਜਗ੍ਰਯੋਪਵੀਤ ਗਰੇ ਡਾਰਾ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥

eit sree dhasam sika(n)dh puraane bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare sree kirasan joo ko gaitree ma(n)tr sikhai jagrayopaveet gare ddaaraa dhiaai samaapatam sat subham sat ||

End of the chapter entitled “Teaching of Gayatri Mantra to Krishna and wearing of the sacred thread” in Krishnavatara (based on Dasham Skandh Purana) in Bachittar Natak.

ਅਥ ਉਗ੍ਰਸੈਨ ਕੋ ਰਾਜ ਦੀਬੋ ॥

ath ugrasain ko raaj dheebo ||

Now begins the description of giving the kingdom to Uggarsain

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਮੰਤ੍ਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਹਰਿ ਲੈ ਅਪੁਨੇ ਰਿਪੁ ਕੋ ਫਿਰਿ ਤਾਤ ਛਡਾਯੋ ॥

ma(n)tr purohit te har lai apune rip ko fir taat chhaddaayo ||

Taking the mantra from the priest, then Krishna set his father free from imprisonment

ਛੂਟਤ ਸੋ ਹਰਿ ਰੂਪੁ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਆਇ ਕੈ ਪਾਇਨ ਸੀਸ ਝੁਕਾਯੋ ॥

chhooTat so har roop nihaar kai aai kai pain sees jhukaayo ||

After attaining freedom, seeing the divine form of Krishna, he bowed before him

ਰਾਜੁ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਕੋ ਤੁਮ ਲੇਹੁ ਜੂ ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਕੈ ਜਦੁਰਾਇ ਬੈਠਾਯੋ ॥

raaj kahiyo har ko tum leh joo so nirap kai jadhurai baiThaayo ||

ਆਨੰਦ ਭਯੋ ਜਗ ਮੈ ਜਸੁ ਭਯੋ ਹਰਿ ਸੰਤਨ ਕੋ ਦੁਖੁ ਦੂਰਿ ਪਰਾਯੋ ॥੮੮੩॥

aana(n)dh bhayo jag mai jas bhayo har sa(n)tan ko dhukh dhoor paraayo ||883||

Krishna said, “Now you rule over the kingdom” and then seated the king Uggarsain on the throne, there were rejoicings all over the world and the sufferings of the saints were removed.883.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜਬੈ ਰਿਪੁ ਕੋ ਬਧ ਕੈ ਰਿਪੁ ਤਾਤ ਕੋ ਰਾਜੁ ਕਿਧੋ ਫਿਰਿ ਦੀਨੋ ॥

kaanreh jabai rip ko badh kai rip taat ko raaj kidho fir dheeno ||

When Krishna killed the enemy Kansa, he gave the kingdom to the father of Kansa

ਦੇਤ ਉਦਾਰ ਸੁ ਜਿਉ ਦਮਰੀ ਤਿਹ ਕੋ ਇਮ ਕੈ ਫੁਨਿ ਰੰਚ ਨ ਲੀਨੋ ॥

dhet udhaar su jiau dhamaree teh ko im kai fun ra(n)ch na leeno ||

The kingdom was given like giving the smallest of the coins, he himself did not accept anything, having not even the slight greed

ਮਾਰ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਅਭੇਖ ਕਰੇ ਸੁ ਦੀਯੋ ਸਭ ਸੰਤਨ ਕੇ ਸੁਖ ਜੀ ਨੋ ॥

maar kai satr abhekh kare su dheeyo sabh sa(n)tan ke sukh jee no ||

After killing the enemies, Krishna laid bare the hypocrisy of his enemies

ਅਸਤ੍ਰਨਿ ਕੀ ਬਿਧਿ ਸੀਖਨ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਹਲੀ ਮੁਸਲੀ ਮਨ ਕੀਨੋ ॥੮੮੪॥

asatran kee bidh seekhan ko kab sayaam halee musalee man keeno ||884||

After this he and Balram made up their mind for learning the science of arms and made preparations for it.884.

ਇਤਿ ਰਾਜਾ ਉਗ੍ਰਸੈਨ ਕੋ ਰਾਜ ਦੀਬੋ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨੰ ॥

eit raajaa ugrasain ko raaj dheebo dhiaai sa(n)poorana(n) ||

End of the chapter entitled “Bestowal of the kingdom on the king Uggarsain.

ਅਥ ਧਨੁਖ ਬਿਦਿਆ ਸੀਖਨ ਸੰਦੀਪਨ ਪੈ ਚਲੇ ॥

ath dhanukh bidhiaa seekhan sa(n)dheepan pai chale ||

Now begins the description of learning Archery

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਆਇਸ ਪਾਇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦੋਊ ਧਨੁ ਸੀਖਨ ਕੀ ਬਿਧਿ ਕਾਜ ਚਲੇ ॥

aais pai pitaa te dhouoo dhan seekhan kee bidh kaaj chale ||

After getting the permission of their father regarding the learning of archery, both the brothers (Krishna and Balram) started (for their destination)

ਜਿਨ ਕੇ ਮੁਖਿ ਕੀ ਸਮ ਚੰਦ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾ ਜੋਊ ਬੀਰਨ ਤੇ ਬਰਬੀਰ ਭਲੇ ॥

jin ke mukh kee sam cha(n)dhr prabhaa jouoo beeran te barabeer bhale ||

Their faces are beautiful like moon and both are great heroes

ਗੁਰ ਪਾਸਿ ਸੰਦੀਪਨ ਕੇ ਤਬ ਹੀ ਦਿਨ ਥੋਰਨਿ ਮੈ ਭਏ ਜਾਇ ਖਲੇ ॥

gur paas sa(n)dheepan ke tab hee dhin thoran mai bhe jai khale ||

After a few days, they reached the place of the sage Sandipan

ਜਿਨਹੂੰ ਕੁਪਿ ਕੈ ਮੁਰ ਨਾਮ ਮਰਯੋ ਜਿਨ ਹੂੰ ਛਲ ਸੋ ਬਲਿ ਰਾਜ ਛਲੇ ॥੮੮੫॥

jinahoo(n) kup kai mur naam marayo jin hoo(n) chhal so bal raaj chhale ||885||

They are the same, who, in great fury, killed the demon named Mur and deceived the king Bali.885.

ਚਉਸਠ ਦਿਵਸ ਮੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਹੀ ਤਿਹ ਤੇ ਬਿਧਿ ਸੀਖ ਸੁ ਲੀਨੀ ॥

chausaTh dhivas mai sayaam kahai sabh hee teh te bidh seekh su leenee ||

The poet Shyam says that they learnt all the sciences in sixty-four days