Ang 383

ਰੋਦਨ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਮਿਲਿ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਅਤਿ ਹੋਇ ਬਿਚਾਰੀ ॥

rodhan kai sabh gavaiaaraneeyaa mil aaise kahiyo at hoi bichaaree ||

ਤ੍ਯਾਗਿ ਬ੍ਰਿਜੈ ਮਥੁਰਾ ਮੈ ਗਏ ਤਜਿ ਨੇਹ ਅਨੇਹ ਕੀ ਬਾਤ ਬਿਚਾਰੀ ॥

tayaag birajai mathuraa mai ge taj neh aneh kee baat bichaaree ||

All the gopis in their lamentation are saying modestly, “Abandoning the thoughts of love and separation, Krishna has gone to Mathura from Braja

ਏਕ ਗਿਰੈ ਧਰਿ ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਇਕ ਐਸੇ ਸੰਭਾਰਿ ਕਹੈ ਬ੍ਰਿਜਨਾਰੀ ॥

ek girai dhar yau keh kai ik aaise sa(n)bhaar kahai birajanaaree ||

ਰੀ ਸਜਨੀ ਸੁਨੀਯੋ ਬਤੀਯਾ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਰਿ ਸਭੈ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥਿ ਬਿਸਾਰੀ ॥੮੬੫॥

ree sajanee suneeyo bateeyaa biraj naar sabhai birajanaath bisaaree ||865||

Saying this someone is falling on the earth and someone, protecting herself, is saying, “O friends! listen to me, the Lord of Braja has forgotten all the women of Braja.”865,

ਆਖਨਿ ਆਗਹਿ ਠਾਢਿ ਲਗੈ ਸਖੀ ਦੇਤ ਨਹੀ ਕਿ ਹੇਤ ਦਿਖਾਈ ॥

aakhan aageh Thaadd lagai sakhee dhet nahee k het dhikhaiee ||

Krishna is always standing before my eyes, therefore I do not see anything else

ਜਾ ਸੰਗਿ ਕੇਲ ਕਰੇ ਬਨ ਮੈ ਤਿਹ ਤੇ ਅਤਿ ਹੀ ਜੀਯ ਮੈ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥

jaa sa(n)g kel kare ban mai teh te at hee jeey mai dhuchitaiee ||

They had been absorbed with him in amorous play, their dilemma is increasing now on remembering him

ਹੇਤੁ ਤਜਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਬਾਸਨ ਸੋ ਨ ਸੰਦੇਸ ਪਠਿਯੋ ਜੀਯ ਕੈ ਸੁ ਢਿਠਾਈ ॥

het tajiyo biraj baasan so na sa(n)dhes paThiyo jeey kai su ddiThaiee ||

He has forsaken the love of the residents of Braja and has become hard-hearted, because he has not sent any message

ਤਾਹੀ ਕੀ ਓਰਿ ਨਿਹਾਰਤ ਹੈ ਪਿਖੀਯੈ ਨਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਹਹਾ ਮੋਰੀ ਮਾਈ ॥੮੬੬॥

taahee kee or nihaarat hai pikheeyai nahee sayaam hahaa moree maiee ||866||

O my mother! we are seeing towards that Krishna, but he is not visible.866

ਬਾਰਹਮਾਹ ॥

baarahamaeh ||

Poem based on Twelve Months:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਫਾਗੁਨ ਮੈ ਸਖੀ ਡਾਰਿ ਗੁਲਾਲ ਸਭੈ ਹਰਿ ਸਿਉ ਬਨ ਬੀਚ ਰਮੈ ॥

faagun mai sakhee ddaar gulaal sabhai har siau ban beech ramai ||

In the moth of Phalgun, the young damsels are roaming with Krishna in the forest, throwing dry colours on each other

ਪਿਚਕਾਰਨ ਲੈ ਕਰਿ ਗਾਵਤਿ ਗੀਤ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਤਉਨ ਸਮੈ ॥

pichakaaran lai kar gaavat geet sabhai mil gavaiaaran taun samai ||

Taking the pumps in their hands, they are singing charming songs:

ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਕੇ ਬੀਚ ਕਿਧੌ ਮਨ ਕੇ ਕਰਿ ਦੂਰ ਗਮੈ ॥

at su(n)dhar ku(n)j galeen ke beech kidhau man ke kar dhoor gamai ||

ਅਰੁ ਤ੍ਯਾਗਿ ਤਮੈ ਸਭ ਧਾਮਨ ਕੀ ਇਹ ਸੁੰਦਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਮਾਨਿ ਤਮੈ ॥੮੬੭॥

ar tayaag tamai sabh dhaaman kee ieh su(n)dhar sayaam kee maan tamai ||867||

Removing the sorrows from their mind they are running in the alcoves and in the love of the beautiful Krishna, they have forgotten the decorum of their house.867.

ਫੂਲਿ ਸੀ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਫੂਲਿ ਰਹੀ ਪਟ ਰੰਗਨ ਕੇ ਫੁਨਿ ਫੂਲ ਲੀਏ ॥

fool see gavaiaaran fool rahee paT ra(n)gan ke fun fool le'ee ||

The gopis are blooming like flowers with the flowers attached to their garments

ਇਕ ਸ੍ਯਾਮ ਸੀਗਾਰ ਸੁ ਗਾਵਤ ਹੈ ਪੁਨਿ ਕੋਕਿਲਕਾ ਸਮ ਹੋਤ ਜੀਏ ॥

eik sayaam seegaar su gaavat hai pun kokilakaa sam hot je'ee ||

After bedecking themselves they are singing for Krishna like nightingale

ਰਿਤੁ ਨਾਮਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਯੋ ਸਜਨੀ ਤਿਹ ਤੇ ਸਭ ਛਾਜ ਸੁ ਸਾਜ ਦੀਏ ॥

rit naameh sayaam bhayo sajanee teh te sabh chhaaj su saaj dhe'ee ||

Now it is the spring season, therefore they have forsaken all the embellishment

ਪਿਖਿ ਜਾ ਚਤੁਰਾਨਨ ਚਉਕਿ ਰਹੈ ਜਿਹ ਦੇਖਤ ਹੋਤ ਹੁਲਾਸ ਹੀਏ ॥੮੬੮॥

pikh jaa chaturaanan chauk rahai jeh dhekhat hot hulaas he'ee ||868||

Seeing their glory even Brahma is wonder-struck.868.

ਏਕ ਸਮੈ ਰਹੈ ਕਿੰਸੁਕ ਫੂਲਿ ਸਖੀ ਤਹ ਪਉਨ ਬਹੈ ਸੁਖਦਾਈ ॥

ek samai rahai ki(n)suk fool sakhee teh paun bahai sukhadhaiee ||

Once the flowers of palas were blooming and the comfort-giving wind was blowing

ਭਉਰ ਗੁੰਜਾਰਤ ਹੈ ਇਤ ਤੇ ਉਤ ਤੇ ਮੁਰਲੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਬਜਾਈ ॥

bhaur gu(n)jaarat hai it te ut te muralee na(n)dh laal bajaiee ||

The black bees were humming here and there, Krishna had played on his flute

ਰੀਝਿ ਰਹਿਯੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਬਰਨਿਯੋ ਨਹੀ ਜਾਈ ॥

reejh rahiyo sun kai sur ma(n)ddal taa chhab ko baraniyo nahee jaiee ||

Hearing this flute the gods were getting pleased and the beauty of that spectacle is indescribable

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਅਉਸਰ ਯਾਹਿ ਭਈ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੬੯॥

taun samai sukhadhaik thee rit aausar yaeh bhiee dhukhadhaiee ||869||

At that time, that season was joy-giving, but now the same has become distressing.869.

ਜੇਠ ਸਮੈ ਸਖੀ ਤੀਰ ਨਦੀ ਹਮ ਖੇਲਤ ਚਿਤਿ ਹੁਲਾਸ ਬਢਾਈ ॥

jeTh samai sakhee teer nadhee ham khelat chit hulaas baddaiee ||

In the month of Jeth, O friend! we used to be absorbed in amorous play on the bank of the river, being pleased in our mind

ਚੰਦਨ ਸੋ ਤਨ ਲੀਪ ਸਭੈ ਸੁ ਗੁਲਾਬਹਿ ਸੋ ਧਰਨੀ ਛਿਰਕਾਈ ॥

cha(n)dhan so tan leep sabhai su gulaabeh so dharanee chhirakaiee ||

We plastered our bodies with sandal and sprinkled rose-water on the earth

ਲਾਇ ਸੁਗੰਧ ਭਲੀ ਕਪਰਿਯੋ ਪਰ ਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਬਰਨੀ ਨਹੀ ਜਾਈ ॥

lai suga(n)dh bhalee kapariyo par taa kee prabhaa baranee nahee jaiee ||

We applied fragrance to our clothes and that glory is indescribable

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਇਹ ਅਉਸਰ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਨਾ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੦॥

taun samai sukhadhaik thee ieh aausar sayaam binaa dhukhadhaiee ||870||

That occasion was highly pleasing, but now the same occasion has become troublesome without Krishna.870.

ਪਉਨ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚਲੈ ਜਿਹ ਅਉਸਰ ਅਉਰ ਬਘੂਲਨ ਧੂਰਿ ਉਡਾਈ ॥

paun pracha(n)dd chalai jeh aausar aaur baghoolan dhoor uddaiee ||

ਧੂਪ ਲਗੈ ਜਿਹ ਮਾਸ ਬੁਰੀ ਸੁ ਲਗੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀਤਲ ਜਾਈ ॥

dhoop lagai jeh maas buree su lagai sukhadhaik seetal jaiee ||

The time, when the wind blew ferociously, the cranes arose and the sunshine was agonizing, even that time appeared to us as joy-giving

ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸੰਗ ਸਭੈ ਹਮ ਖੇਲਤ ਸੀਤਲ ਪਾਟਕ ਕਾਬਿ ਛਟਾਈ ॥

sayaam ke sa(n)g sabhai ham khelat seetal paaTak kaab chhaTaiee ||

All of us played with Krishna splashing water on one another

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਅਉਸਰ ਯਾਹਿ ਭਈ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੧॥

taun samai sukhadhaik thee rit aausar yaeh bhiee dhukhadhaiee ||871||

That time was extremely comfort-giving, but now the same time has become agonising.871.

ਜੋਰਿ ਘਟਾ ਘਟ ਆਏ ਜਹਾ ਸਖੀ ਬੂੰਦਨ ਮੇਘ ਭਲੀ ਛਬਿ ਪਾਈ ॥

jor ghaTaa ghaT aae jahaa sakhee boo(n)dhan megh bhalee chhab paiee ||

Look, O friend! the clouds have surrounded us and it is a beautiful spectacle created by raindrops

ਬੋਲਤ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦਾਦਰ ਅਉ ਘਨ ਮੋਰਨ ਪੈ ਘਨਘੋਰ ਲਗਾਈ ॥

bolat chaatirak dhaadhar aau ghan moran pai ghanaghor lagaiee ||

The sound of cuckoo, peacock and frog is resounding

ਤਾਹਿ ਸਮੈ ਹਮ ਕਾਨਰ ਕੇ ਸੰਗਿ ਖੇਲਤ ਥੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਾਈ ॥

taeh samai ham kaanar ke sa(n)g khelat thee at prem baddaiee ||

In such a time we were absorbed with Krishna in amorous play

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਅਉਸਰ ਯਾਹਿ ਭਈ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੨॥

taun samai sukhadhaik thee rit aausar yaeh bhiee dhukhadhaiee ||872||

How much comfortable was that time and now this time is greatly distressing.872.

ਮੇਘ ਪਰੈ ਕਬਹੂੰ ਉਘਰੈ ਸਖੀ ਛਾਇ ਲਗੈ ਦ੍ਰੁਮ ਕੀ ਸੁਖਦਾਈ ॥

megh parai kabahoo(n) ugharai sakhee chhai lagai dhrum kee sukhadhaiee ||

Sometimes the clouds burst into rain and the shade of the tree appeared comfort-giving

ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸੰਗਿ ਫਿਰੈ ਸਜਨੀ ਰੰਗ ਫੂਲਨ ਕੇ ਹਮ ਬਸਤ੍ਰ ਬਨਾਈ ॥

sayaam ke sa(n)g firai sajanee ra(n)g foolan ke ham basatr banaiee ||

We used to wander with Krishna, wearing the garments of flowers

ਖੇਲਤ ਕ੍ਰੀੜ ਕਰੈ ਰਸ ਕੀ ਇਹ ਅਉਸਰ ਕਉ ਬਰਨਿਯੋ ਨਹੀ ਜਾਈ ॥

khelat kreeR karai ras kee ieh aausar kau baraniyo nahee jaiee ||

While roaming, we were absorbed in amorous play

ਸ੍ਯਾਮ ਸਨੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਨਾ ਅਤਿ ਭੀ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੩॥

sayaam sanai sukhadhaik thee rit sayaam binaa at bhee dhukhadhaiee ||873||

It is impossible to describe that occasion, remaining with Krishna, that season has become distressing.873.

ਮਾਸ ਅਸੂ ਹਮ ਕਾਨਰ ਕੇ ਸੰਗਿ ਖੇਲਤ ਚਿਤਿ ਹੁਲਾਸ ਬਢਾਈ ॥

maas asoo ham kaanar ke sa(n)g khelat chit hulaas baddaiee ||

In the month of Ashvin, with great joy, we played with Krishna

ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਹਾ ਪੁਨਿ ਗਾਵਤ ਥੋ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਰਾਗਨ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥

kaanreh tahaa pun gaavat tho at su(n)dhar raagan taan basaiee ||

Being intoxicated Krishna used to play on (his flute) and produce tunes of charming musical modes,

ਗਾਵਤ ਥੀ ਹਮ ਹੂੰ ਸੰਗ ਤਾਹੀ ਕੇ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਬਰਨਿਯੋ ਨਹੀ ਜਾਈ ॥

gaavat thee ham hoo(n) sa(n)g taahee ke taa chhab ko baraniyo nahee jaiee ||

We sang with him and that spectacle is indescribable

ਤਾ ਸੰਗ ਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਨਾ ਅਬ ਭੀ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੪॥

taa sa(n)g mai sukhadhaik thee rit sayaam binaa ab bhee dhukhadhaiee ||874||

We remained in his company, that season was pleasure-giving and now the same season has become distressing.874.

ਕਾਤਿਕ ਕੀ ਸਖੀ ਰਾਸਿ ਬਿਖੈ ਰਤਿ ਖੇਲਤ ਥੀ ਹਰਿ ਸੋ ਚਿਤੁ ਲਾਈ ॥

kaatik kee sakhee raas bikhai rat khelat thee har so chit laiee ||

In the month of Kartik, we, in delight, were absorbed in amorous play with Krishna

ਸੇਤਹਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੇ ਪਟ ਛਾਜਤ ਸੇਤ ਨਦੀ ਤਹ ਧਾਰ ਬਹਾਈ ॥

seteh gavaiaaran ke paT chhaajat set nadhee teh dhaar bahaiee ||

In the current of the white river, the gopis also wore white clothes

ਭੂਖਨ ਸੇਤਹਿ ਗੋਪਨਿ ਕੇ ਅਰੁ ਮੋਤਿਨ ਹਾਰ ਭਲੀ ਛਬਿ ਪਾਈ ॥

bhookhan seteh gopan ke ar motin haar bhalee chhab paiee ||

The gopas also wore white ornaments and necklaces of pearls

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥੀ ਰਿਤੁ ਅਉਸਰ ਯਾਹਿ ਭਈ ਦੁਖਦਾਈ ॥੮੭੫॥

taun samai sukhadhaik thee rit aausar yaeh bhiee dhukhadhaiee ||875||

They all looked fine, that time was very comfortable and now this time has become extremely agonising.875.

ਮਘ੍ਰ ਸਮੈ ਸਬ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸੰਗਿ ਹੁਇ ਖੇਲਤ ਥੀ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਪਾਈ ॥

maghr samai sab sayaam ke sa(n)g hui khelat thee man aana(n)dh paiee ||

In the month of Maghar, in great pleasure, we used to play with Krishna

ਸੀਤ ਲਗੈ ਤਬ ਦੂਰ ਕਰੈ ਹਮ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਅੰਗ ਸੋ ਅੰਗ ਮਿਲਾਈ ॥

seet lagai tab dhoor karai ham sayaam ke a(n)g so a(n)g milaiee ||

When we felt cold, we removed the coolness by blending our limbs with the limbs of Krishna