Ang 381

ਅਥ ਕੰਸ ਬਧ ਕਥਨੰ ॥

ath ka(n)s badh kathana(n) ||

Now begins the description about the killing of Kansa

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਮਾਰਿ ਲਏ ਰਿਪੁ ਬੀਰ ਦੋਊ ਨ੍ਰਿਪ ਤਉ ਮਨ ਭੀਤਰਿ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰਿਯੋ ॥

maar le rip beer dhouoo nirap tau man bheetar krodh bhariyo ||

When both the brothers killed the enemies, the king was filled with rage

ਇਨ ਕੋ ਭਟ ਮਾਰਹੁ ਖੇਤ ਅਬੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਅਰੁ ਸੋਰ ਕਰਿਯੋ ॥

ein ko bhaT maarahu khet abai ieh bhaat kahiyo ar sor kariyo ||

He, in great tumultuousness, said to his warriors, “Kill both of them just now,”

ਜਦੁਰਾਇ ਭਰਥੂ ਤਬ ਪਾਨ ਲਗੋ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਡਰਿਯੋ ॥

jadhurai bharathoo tab paan lago apane man mai nahee naik ddariyo ||

The king of the Yadavas (Krishna) and his brother, catching hand of each other, stood there fearlessly

ਜੋਊ ਆਇ ਪਰਿਯੋ ਹਰ ਪੈ ਕੁਪਿ ਕੈ ਹਰਿ ਥਾ ਪਰ ਸੋ ਸੋਊ ਮਾਰਿ ਡਰਿਯੋ ॥੮੫੦॥

jouoo aai pariyo har pai kup kai har thaa par so souoo maar ddariyo ||850||

Whosoever fell upon them in fury, was killed at that place by Krishna and Balram.850.

ਹਰਿ ਕੂਦਿ ਤਬੈ ਰੰਗ ਭੂਮਹਿ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਥੋ ਸੁ ਜਹਾ ਤਹ ਹੀ ਪਗੁ ਧਾਰਿਯੋ ॥

har koodh tabai ra(n)g bhoomeh te nirap tho su jahaa teh hee pag dhaariyo ||

Now, jumping from the stage, Krishna stabilized his feet at the place where king Kansa was seated

ਕੰਸ ਲਈ ਕਰਿ ਢਾਲਿ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ਅਸਿ ਖੈਚ ਨਿਕਾਰਿਯੋ ॥

ka(n)s liee kar ddaal sa(n)bhaar kai kop bhariyo as khaich nikaariyo ||

Kansa, in anger, controlling his shield, pulled out his sword and struck a blow on Krishna

ਦਉਰਿ ਦਈ ਤਿਹ ਕੇ ਤਨ ਪੈ ਹਰਿ ਫਾਧਿ ਗਏ ਅਤਿ ਦਾਵ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

dhaur dhiee teh ke tan pai har faadh ge at dhaav sa(n)bhaariyo ||

Krishna jumped away and saved himself from this stratagem

ਕੇਸਨ ਤੇ ਗਹਿ ਕੈ ਰਿਪੁ ਕੋ ਧਰਨੀ ਪਰ ਕੈ ਬਲ ਤਾਹਿੰ ਪਛਾਰਿਯੋ ॥੮੫੧॥

kesan te geh kai rip ko dharanee par kai bal taahi(n) pachhaariyo ||851||

He caught hold of the enemy from his hair and with force dashed him on the ground.851.

ਗਹਿ ਕੇਸਨ ਤੇ ਪਟਕਿਯੋ ਧਰ ਸੋ ਗਹ ਗੋਡਨ ਤੇ ਤਬ ਘੀਸ ਦਯੋ ॥

geh kesan te paTakiyo dhar so geh goddan te tab ghees dhayo ||

Catching hold of his hair, Krishna threw Kansa on the erth and catching his leg, he dragged him

ਨ੍ਰਿਪ ਮਾਰਿ ਹੁਲਾਸ ਬਢਿਯੋ ਜੀਯ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਪੁਰ ਭੀਤਰ ਸੋਰ ਪਯੋ ॥

nirap maar hulaas baddiyo jeey mai at hee pur bheetar sor payo ||

Killing the king Kansa, Krishna’s mind was filled with delight and on the other side there were loud lamentations in the palace

ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਿਖੋ ਹਰਿ ਕੋ ਜਿਨਿ ਸਾਧਨ ਰਾਖ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਛਯੋ ॥

kab sayaam prataap pikho har ko jin saadhan raakh kai satr chhayo ||

The poet says that the glory of Lord Krishna may be visualised, who has protected the saints and destroyed the enemies

ਕਟਿ ਬੰਧਨ ਤਾਤ ਦਏ ਮਨ ਕੇ ਸਭ ਹੀ ਜਗ ਮੈ ਜਸ ਵਾਹਿ ਲਯੋ ॥੮੫੨॥

kaT ba(n)dhan taat dhe man ke sabh hee jag mai jas vaeh layo ||852||

He has broken the bondages of all and in this way, he has broken the bondages of all and in this way, he has been praised by the world.

ਰਿਪੁ ਕੋ ਬਧ ਕੈ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜੂ ਬਿਸਰਾਤ ਕੇ ਘਾਟ ਕੈ ਊਪਰਿ ਆਯੋ ॥

rip ko badh kai tab hee har joo bisaraat ke ghaaT kai uoopar aayo ||

ਕੰਸ ਕੇ ਬੀਰ ਬਲੀ ਜੁ ਹੁਤੇ ਤਿਨ ਦੇਖਤ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਕੋਪੁ ਬਢਾਯੋ ॥

ka(n)s ke beer balee ju hute tin dhekhat sayaam ko kop baddaayo ||

After killing the enemy, Krishna came on the ferry of Yamuna and when he saw there other warriors of Kansa, he was greatly enraged

ਸੋ ਨ ਗਯੋ ਤਿਨ ਪਾਸ ਛਮਿਯੋ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਆਇ ਕੈ ਜੁਧ ਮਚਾਯੋ ॥

so na gayo tin paas chhamiyo har ke sa(n)g aai kai judh machaayo ||

He, who did not come to him, he was forgive, but still some warriors came and began to wage war with him

ਸ੍ਯਾਮ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਬਲ ਕੋ ਤਿਨ ਕੋ ਧਰਨੀ ਪਰ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਯੋ ॥੮੫੩॥

sayaam sa(n)bhaar tabai bal ko tin ko dharanee par maar giraayo ||853||

He sustaining his power, killed all of them.853.

ਗਜ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਕੁਪਿ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ਤਿਹ ਤੇ ਡਰਿ ਕੈ ਨਹੀ ਪੈਗ ਟਰੇ ॥

gaj so at hee kup judh kariyo teh te ddar kai nahee paig Tare ||

Krishna, highly infuriated, fought persistently with the elephant, in the beginning

ਦੋਊ ਮਲ ਮਰੇ ਰੰਗਿ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਤਹਾ ਪਹਰੇ ਕੁ ਲਰੇ ॥

dhouoo mal mare ra(n)g bhoom bikhai kab sayaam tahaa pahare k lare ||

Then, fighting continuously for a few hours, he killed both the wrestlers on the stage

ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਜ ਕੋ ਮਾਰ ਗਏ ਜਮੁਨਾ ਤਟਿ ਬੀਰ ਭਿਰੇ ਸੋਊ ਆਨਿ ਮਰੇ ॥

nirap raaj ko maar ge jamunaa taT beer bhire souoo aan mare ||

Then killing Kansa and reaching the bank of Yamuna, he fought with these warriors and killed them

ਰਖਿ ਸਾਧਨ ਸਤ੍ਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਨਭਿ ਤੇ ਤਿਹ ਊਪਰਿ ਫੂਲ ਪਰੇ ॥੮੫੪॥

rakh saadhan satr sa(n)ghaar dhe nabh te teh uoopar fool pare ||854||

There was shower of flowers from the sky, because Krishna protected the saints and killed the enemies.854.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਸ ਬਧਹਿ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ॥

eit sree dhasam sika(n)dh puraane bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare nirap ka(n)s badheh dhiaai samaapatam ||

End of the chapter entitled “The killing of the king Kansa” in Krishnavatra (based on Dasham Skandh Purana) in Bacittar Natak.

ਅਥ ਕੰਸ ਬਧੂ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਪਹਿ ਆਵਤ ਭਈ ॥

ath ka(n)s badhoo kaanreh joo peh aavat bhiee ||

Now begins the description about the coming of the wife of Kansa to Krishna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਦੁਖੁ ਮਾਨਿ ਮਨੈ ਤਜਿ ਧਾਮਨ ਕੋ ਹਰਿ ਜੂ ਪਹਿ ਆਈ ॥

raaj sutaa dhukh maan manai taj dhaaman ko har joo peh aaiee ||

The queen, in her extreme sorrow, left the palaces and came to Krishna

ਆਇ ਕੈ ਸੋ ਘਿਘਿਆਤ ਭਈ ਹਰਿ ਪੈ ਦੁਖ ਕੀ ਸਭ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥

aai kai so ghighiaat bhiee har pai dhukh kee sabh baat sunaiee ||

While weeping, she began to relate her suffering to Krishna

ਡਾਰਿ ਦਯੋ ਸਿਰ ਊਪਰ ਕੋ ਪਟ ਪੈ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਛਾਰ ਮਿਲਾਈ ॥

ddaar dhayo sir uoopar ko paT pai teh bheetar chhaar milaiee ||

The garment of her head had fallen down and there was dust in her head

ਕੰਠਿ ਲਗਾਇ ਰਹੀ ਭਰਤਾ ਹਰਿ ਜੂ ਤਿਹ ਦੇਖਤ ਗ੍ਰੀਵ ਨਿਵਾਈ ॥੮੫੫॥

ka(n)Th lagai rahee bharataa har joo teh dhekhat greev nivaiee ||855||

While coming, she hugged her (dead) husband to her bosom and seeing this, Krishna bowed down his head.855.

ਰਿਪੁ ਕਰਮ ਕਰੇ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜੀ ਫਿਰ ਕੈ ਸੋਊ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਪਹਿ ਆਏ ॥

rip karam kare tab hee har jee fir kai souoo maat pitaa peh aae ||

After performing the funeral rites of the king, Krishna came to his parents

ਤਾਤ ਨ ਮਾਤ ਭਏ ਬਸਿ ਮੋਹ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੁਹੂਨ ਕੋ ਸੀਸ ਨਿਵਾਏ ॥

taat na maat bhe bas moh ke putr dhuhoon ko sees nivaae ||

Both the parents also bowed their heads on account of the attachment and reverence

ਬ੍ਰਹਮ ਲਖਿਯੋ ਤਿਨ ਕੋ ਕਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਜੀ ਤਿਨ ਕੈ ਮਨ ਮੋਹ ਬਢਾਏ ॥

braham lakhiyo tin ko kar kai har jee tin kai man moh baddaae ||

They considered Krishna as God and Krishna also penetrated more attachment in their mind

ਕੈ ਬਿਨਤੀ ਅਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਭਾਵ ਕੈ ਬੰਧਨ ਪਾਇਨ ਤੇ ਛੁਟਵਾਏ ॥੮੫੬॥

kai binatee at bhaat ke bhaav kai ba(n)dhan pain te chhuTavaae ||856||

Krishna, with great modesty, instructed them in various ways and liberated them from bondages.856.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਕੰਸ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਿ ਤਾਤ ਮਾਤ ਕੋ ਛੁਰਾਵਤ ਭਏ ॥

eit sree dhasam sika(n)dhe puraane bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare ka(n)s ke karam kar taat maat ko chhuraavat bhe ||

End of the description regarding the liberation of the parents by Krishna after the funeral of Kansa in Krishnavatara in Bachittar Natak

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ਨੰਦ ਪ੍ਰਤਿ ॥

kaanreh joo baach na(n)dh prat ||

Now begins the speech of Krishna addressed to Nand

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਚਲਿ ਆਇ ਕੈ ਸੋ ਫਿਰਿ ਨੰਦ ਕੇ ਧਾਮਿ ਕਿਧੌ ਤਿਨ ਸੋ ਬਿਨਤੀ ਅਤਿ ਕੀਨੀ ॥

chal aai kai so fir na(n)dh ke dhaam kidhau tin so binatee at keenee ||

ਹਉ ਬਸੁਦੇਵਹਿ ਕੋ ਸੁਤ ਹੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਤਿਨ ਮਾਨ ਕੈ ਲੀਨੀ ॥

hau basudheveh ko sut ho ieh bhaat kahiyo tin maan kai leenee ||

Krishna then came to the place of Nand and humbly requested him to tell him whether he was actually the son of Vasudev, to which Nand agreed.

ਜਾਹੁ ਕਹਿਯੋ ਤੁਮ ਧਾਮਨ ਕੋ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਮੋਹ ਪ੍ਰਜਾ ਬ੍ਰਿਜ ਭੀਨੀ ॥

jaahu kahiyo tum dhaaman ko bateeyaa sun moh prajaa biraj bheenee ||

Then Nand asked all the people present there to go to their homes

ਨੰਦ ਕਹਿਯੋ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਬਿਨੁ ਕਾਨ੍ਰਹ ਭਈ ਸੁ ਪੁਰੀ ਸਭ ਹੀਨੀ ॥੮੫੭॥

na(n)dh kahiyo su kahiyo biraj kee bin kaanreh bhiee su puree sabh heenee ||857||

This was what Nand said, but without Krishna the land of Braja would lose all its glory.857.

ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਗਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਸੋਕ ਭਯੋ ਹੈ ॥

sees jhukai gayo biraj ko at hee man bheetar sok bhayo hai ||

Bowing his head, Nand also left for Braja, with extreme sorrow in his mind

ਜਿਉ ਕੋਊ ਤਾਤ ਮਰੈ ਪਛੁਤਾਤ ਹੈ ਪ੍ਯਾਰੋ ਕੋਊ ਮਨੋ ਭ੍ਰਾਤ ਛਯੋ ਹੈ ॥

jiau kouoo taat marai pachhutaat hai payaaro kouoo mano bhraat chhayo hai ||

All of them are in great anguish like the bereavement on the death of the father or brother

ਪੈ ਜਿਮ ਰਾਜ ਬਡੇ ਰਿਪੁਰਾਜ ਕੀ ਪੈਰਨ ਮੈ ਪਤਿ ਖੋਇ ਗਯੋ ਹੈ ॥

pai jim raaj badde ripuraaj kee pairan mai pat khoi gayo hai ||

Or like the seizure of the kingdom and honour of a great sovereign by an enemy

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਬਸੁਦੇ ਠਗਿ ਸ੍ਯਾਮ ਮਨੋ ਧਨ ਲੂਟਿ ਲਯੋ ਹੈ ॥੮੫੮॥

yau upajee upamaa basudhe Thag sayaam mano dhan looT layo hai ||858||

The poet says that it appears to him that a thug like Vasudev has plundered the wealth of Krishna.858.

ਨੰਦ ਬਾਚ ਪੁਰ ਜਨ ਸੋ ॥

na(n)dh baach pur jan so ||

Speech of Nand addressed to the residents of the city:

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਨੰਦ ਆਇ ਬ੍ਰਿਜ ਪੁਰ ਬਿਖੈ ਕਹੀ ਕ੍ਰਿਸਨ ਕੀ ਬਾਤ ॥

na(n)dh aai biraj pur bikhai kahee kirasan kee baat ||

ਸੁਨਤ ਸੋਕ ਕੀਨੋ ਸਬੈ ਰੋਦਨ ਕੀਨੋ ਮਾਤ ॥੮੫੯॥

sunat sok keeno sabai rodhan keeno maat ||859||

On coming to Braja, Nand told all the matter regarding Krishna, hearing which all were filled with anguish and Yashoda also began to weep.859.