Ang 379

ਹਰਿ ਆਵਤ ਅਗ੍ਰ ਮਿਲੀ ਕੁਬਿਜਾ ਹਰਿ ਕੋ ਤਿਨਿ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥

har aavat agr milee kubijaa har ko tin su(n)dhar roop nihaariyo ||

At the time of coming, Krishna met Kubja standing in front

ਗੰਧ ਲਏ ਨ੍ਰਿਪ ਲਾਵਨ ਕੋ ਸੁ ਲਗਾਊ ਹਉ ਯਾ ਮਨ ਬੀਚ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥

ga(n)dh le nirap laavan ko su lagaauoo hau yaa man beech bichaariyo ||

Kubja saw Krishna’s charming form, she was taking away the balm for the king, she thought in her mind that it would be very good if she gets an opportunity for applying that balm on the body of K

ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਖੀ ਹਰਿ ਸੰਗ ਲਗੀ ਹਮਰੇ ਤਬ ਹੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

preet lakhee har sa(n)g lagee hamare tab hee ieh bhaat uchaariyo ||

When Krishna visualised her love, he said himself, “Bring it and apply it to me

ਲ੍ਯਾਵਹੁ ਲਾਵਹੁ ਰੀ ਹਮ ਕੋ ਕਬਿ ਨੈ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਇਮ ਸਾਰਿਯੋ ॥੮੨੮॥

layaavahu laavahu ree ham ko kab nai jas taa chhab ko im saariyo ||828||

’ The poet has described that spectacle.828.

ਜਦੁਰਾਇ ਕੋ ਆਇਸੁ ਮਾਨ ਤ੍ਰੀਯਾ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਇਹ ਚੰਦਨ ਦੇਹ ਲਗਾਯੋ ॥

jadhurai ko aais maan treeyaa nirap ko ieh cha(n)dhan dheh lagaayo ||

Obeying the words of the king of Yadavas, that woman applied that balm on his body

ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਰੂਪੁ ਨਿਹਾਰਤ ਹੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਮਨੈ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥

sayaam ko roop nihaarat hee kab sayaam manai at hee sukh paayo ||

Seeing the beauty of Krishna, the poet Shyam has attained extreme happiness

ਜਾ ਕੋ ਨ ਅੰਤ ਲਖਿਯੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਰਿ ਕੈ ਮਨਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਈ ਦਿਨ ਗਾਯੋ ॥

jaa ko na a(n)t lakhiyo brahamaa kar kai man prem kiee dhin gaayo ||

He is the same Lord, even Brahma eulogizing him could not know his mystery

ਭਾਗ ਬਡੋ ਇਹ ਮਾਲਿਨ ਕੇ ਹਰਿ ਕੇ ਤਨ ਕੋ ਜਿਨਿ ਹਾਥ ਛੁਹਾਯੋ ॥੮੨੯॥

bhaag baddo ieh maalin ke har ke tan ko jin haath chhuhaayo ||829||

This servant is very fortunate, who has touched the body of Krishna with her own hands.829.

ਹਰਿ ਏਕ ਧਰਿਯੋ ਪਗ ਪਾਇਨ ਪੈ ਅਰੁ ਹਾਥ ਸੋ ਹਾਥ ਗਹਿਯੋ ਕੁਬਜਾ ਕੋ ॥

har ek dhariyo pag pain pai ar haath so haath gahiyo kubajaa ko ||

Krishna put his foot on the foot of Kubja and caught her hand in his hand

ਸੀਧੀ ਕਰੀ ਕੁਬਰੀ ਤੇ ਸੋਊ ਇਤਨੋ ਬਲੁ ਹੈ ਜਗ ਮੈ ਕਹੁ ਕਾ ਕੋ ॥

seedhee karee kubaree te souoo itano bal hai jag mai kahu kaa ko ||

He straightened that hump-backed and the power of doing this is not with any other in the world

ਜਾਹਿ ਮਰਿਯੋ ਬਕ ਬੀਰ ਅਬੈ ਕਰਿ ਹੈ ਬਧ ਸੋ ਪਤਿ ਪੈ ਮਥੁਰਾ ਕੋ ॥

jaeh mariyo bak beer abai kar hai badh so pat pai mathuraa ko ||

He who killed Bakasura, he will now kill Kansa, the king of Mathura

ਭਾਗ ਬਡੇ ਇਹ ਕੇ ਜਿਹ ਕੋ ਉਪਚਾਰ ਕਰਿਯੋ ਹਰਿ ਬੈਦ ਹ੍ਵੈ ਤਾ ਕੋ ॥੮੩੦॥

bhaag badde ieh ke jeh ko upachaar kariyo har baidh havai taa ko ||830||

The fate of this jump-backed is appreciable, who was treated as a doctor by the Lord himself.830.

ਪ੍ਰਤਿ ਉਤਰ ਬਾਚ ॥

prat utar baach ||

Speech in reply:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਪ੍ਰਭ ਧਾਮਿ ਅਬੈ ਚਲੀਯੈ ਹਮਰੇ ਇਹ ਭਾਤ ਕਹਿਯੋ ਕੁਬਜਾ ਹਰਿ ਸੋ ॥

prabh dhaam abai chaleeyai hamare ieh bhaat kahiyo kubajaa har so ||

ਅਤਿ ਹੀ ਮੁਖੁ ਦੇਖ ਕੈ ਰੀਝ ਰਹੀ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਬਿਨ ਹੀ ਡਰ ਸੋ ॥

at hee mukh dhekh kai reejh rahee su kahiyo nirap ke bin hee ddar so ||

Kubja asked the Lord to go with her to her home, she was fascinated on seeing the face of Krishna, but she was also afraid of the king

ਹਰਿ ਜਾਨ੍ਯੋ ਕਿ ਮੋ ਮੈ ਰਹੀ ਬਸ ਹ੍ਵੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਤਿਹ ਸੋ ਛਰ ਸੋ ॥

har jaanayo k mo mai rahee bas havai ieh bhaat kahiyo teh so chhar so ||

ਕਰਿਹੌ ਤੁਮਰੋ ਸੁ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਨ ਕੰਸ ਕੋ ਕੈ ਬਧ ਹਉ ਬਰ ਸੋ ॥੮੩੧॥

karihau tumaro su manorath pooran ka(n)s ko kai badh hau bar so ||831||

Krishna thought that she was allured on seeing him, but keeping her in illusion, the Lord (Krishan) said, “After killing Kansa, I shall fulfil your desire.”831.

ਕੁਬਜਾ ਕੋ ਸੁਵਾਰ ਕੈ ਕਾਜ ਤਬੈ ਪੁਨਿ ਦੇਖਨ ਕੇ ਰਸ ਮੈ ਅਨੁਰਾਗਿਯੋ ॥

kubajaa ko suvaar kai kaaj tabai pun dhekhan ke ras mai anuraagiyo ||

After finishing the task of Kubja, Krishna was absorbed in seeing the city

ਧਾਇ ਗਯੋ ਤਿਹ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ਧਨੁ ਸੁੰਦਰ ਕੋ ਸੋ ਦੇਖਨ ਲਾਗਿਯੋ ॥

dhai gayo teh Thaur bikhai dhan su(n)dhar ko so dhekhan laagiyo ||

The place where the women were standing, he went there to see them

ਭ੍ਰਿਤਨ ਕੇ ਕਰਤੇ ਸੁ ਮਨੈ ਹਰਿ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਕੁਪਿ ਜਾਗਿਯੋ ॥

bhiratan ke karate su manai har ke man mai at hee kup jaagiyo ||

The spies of the king forbade Krishna, but he was filled with rage

ਗਾੜੀ ਕਸੀਸ ਦਈ ਧਨ ਕੋ ਦ੍ਰਿੜ ਕੈ ਜਿਹ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਧਨੁ ਭਾਗਿਯੋ ॥੮੩੨॥

gaaRee kasees dhiee dhan ko dhiraR kai jeh te nirap ko dhan bhaagiyo ||832||

He pulled his bow with force and with its twang, the women of the king awoke with fear.832.

ਗਾੜੀ ਕਸੀਸ ਦਈ ਕੁਪਿ ਕੈ ਰੁਪਿ ਠਾਢ ਭਯੋ ਤਿਹ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ॥

gaaRee kasees dhiee kup kai rup Thaadd bhayo teh Thaur bikhai ||

Getting enraged, Krishna created fear and stood on the same place

ਬਰ ਸਿੰਘ ਮਨੋ ਦ੍ਰਿਗ ਕਾਢ ਕੈ ਠਾਢੋ ਹੈ ਪੇਖੈ ਜੋਊ ਗਿਰੈ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ॥

bar si(n)gh mano dhirag kaadd kai Thaaddo hai pekhai jouoo girai bhoom bikhai ||

He was standing like a lion gaping wide his eyes in wrath, whosoever saw him, fell on the ground

ਦੇਖਤ ਹੀ ਡਰਪਿਯੋ ਮਘਵਾ ਡਰਪਿਯੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋਊ ਲੇਖ ਲਿਖੈ ॥

dhekhat hee ddarapiyo maghavaa ddarapiyo brahamaa jouoo lekh likhai ||

Seeing this scene even Brahma and Indra were filled with fear

ਧਨੁ ਕੇ ਟੁਕਰੇ ਸੰਗ ਜੋਧਨ ਮਾਰਤ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁ ਤਿਖੈ ॥੮੩੩॥

dhan ke Tukare sa(n)g jodhan maarat sayaam kahai at hee su tikhai ||833||

Breaking his bow, Krishna began to kill with its sharp bits.833.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ਦੋਹਰਾ ॥

kabiyo baach dhoharaa ||

Speech of the poet: DOHRA

ਧਨੁਖ ਤੇਜ ਮੈ ਬਰਨਿਓ ਕ੍ਰਿਸਨ ਕਥਾ ਕੇ ਕਾਜ ॥

dhanukh tej mai baranio kirasan kathaa ke kaaj ||

For the sake of the story of Krishna, I have mentioned the strength of the bow

ਅਤਿ ਹੀ ਚੂਕ ਮੋ ਤੇ ਭਈ ਛਿਮੀਯੈ ਸੋ ਮਹਾਰਾਜ ॥੮੩੪॥

at hee chook mo te bhiee chhimeeyai so mahaaraaj ||834||

O Lord! I have greatly and extremely erred, forgive me for this.834.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਧਨੁ ਕੋ ਟੁਕਰਾ ਕਰਿ ਲੈ ਹਰਿ ਜੀ ਬਰ ਬੀਰਨ ਕੋ ਸੋਊ ਮਾਰਨ ਲਾਗਿਯੋ ॥

dhan ko Tukaraa kar lai har jee bar beeran ko souoo maaran laagiyo ||

Taking the bit of the bow in his hand Krishna began to kill there the great heroes

ਧਾਇ ਪਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਬੀਰ ਤਬੈ ਤਿਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਕੁਪਿ ਜਾਗਿਯੋ ॥

dhai pare nirap beer tabai tin ke man mai at hee kup jaagiyo ||

There those heroes also fell upon Krishna in great rage

ਫੇਰਿ ਲਗਿਯੋ ਤਿਨ ਕੋ ਹਰਿ ਮਾਰਨ ਜੁਧਹ ਕੇ ਰਸ ਮੋ ਅਨੁਰਾਗਿਯੋ ॥

fer lagiyo tin ko har maaran judheh ke ras mo anuraagiyo ||

Krishna also absorbed in fighting also began to kill them

ਸੋਰ ਭਯੋ ਅਤਿ ਠਉਰ ਤਹਾ ਸੁਨ ਕੈ ਜਿਹ ਕੋ ਸਿਵ ਜੂ ਉਠਿ ਭਾਗਿਯੋ ॥੮੩੫॥

sor bhayo at Thaur tahaa sun kai jeh ko siv joo uTh bhaagiyo ||835||

There was such a great noise there that on hearing the same even Shiva arose and fled.835.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਤੀਨੋ ਲੋਕ ਪਤਿ ਅਤਿ ਜੁਧੁ ਕਰਿ ਕੋਪਿ ਭਰੇ ਤਊਨੇ ਠਉਰ ਜਹਾ ਬਰਬੀਰ ਅਤਿ ਸ੍ਵੈ ਰਹੇ ॥

teeno lok pat at judh kar kop bhare tuoone Thaur jahaa barabeer at savai rahe ||

Where great warriors are standing firmly, there Krishna is fighting greatly enraged’

ਐਸੇ ਬੀਰ ਗਿਰੇ ਜੈਸੇ ਬਾਢੀ ਕੇ ਕਟੇ ਤੇ ਰੂਖ ਗਿਰੇ ਬਿਸੰਭਾਰੁ ਅਸਿ ਹਾਥਨ ਨਹੀ ਗਹੇ ॥

aaise beer gire jaise baaddee ke kaTe te rookh gire bisa(n)bhaar as haathan nahee gahe ||

The warriors are falling like the trees being cut by the carpenter

ਅਤਿ ਹੀ ਤਰੰਗਨੀ ਉਠੀ ਹੈ ਤਹਾ ਜੋਧਨ ਤੈ ਸੀਸ ਸਮ ਬਟੇ ਅਸਿ ਨਕ੍ਰ ਭਾਤਿ ਹ੍ਵੈ ਬਹੇ ॥

at hee tara(n)ganee uThee hai tahaa jodhan tai sees sam baTe as nakr bhaat havai bahe ||

There is a flood of warriors and the heads and swords are flowing the blood

ਗੋਰੇ ਪੈ ਬਰਦ ਚੜਿ ਆਇ ਥੇ ਬਰਦ ਪਤਿ ਗੋਰੀ ਗਉਰਾ ਗੋਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਰਾਤੇ ਰਾਤੇ ਹ੍ਵੈ ਰਹੇ ॥੮੩੬॥

gore pai baradh chaR aai the baradh pat goree gauraa gore rudhr raate raate havai rahe ||836||

Shiva and Gauri had come riding on the white bull, but here they were dyed in red.836.

ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੇ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਲਭਦ੍ਰ ਜੂ ਨੈ ਕੀਨੋ ਰਨ ਭਾਗ ਗਏ ਭਟ ਨ ਸੁਭਟ ਠਾਢ ਕੁਇ ਰਹਿਯੋ ॥

krodh bhare kaanreh balabhadhr joo nai keeno ran bhaag ge bhaT na subhaT Thaadd kui rahiyo ||

Krishna and Balram fought the battle in great ire, which caused all the warriors to run away

ਐਸੇ ਝੂਮਿ ਪਰੇ ਬੀਰ ਮਾਰੇ ਧਨ ਟੂਕਨ ਕੇ ਮਾਨੋ ਕੰਸ ਰਾਜਾ ਜੂ ਕੋ ਸਾਰੋ ਦਲੁ ਸ੍ਵੈ ਰਹਿਯੋ ॥

aaise jhoom pare beer maare dhan Tookan ke maano ka(n)s raajaa joo ko saaro dhal savai rahiyo ||

The warriors fell on being struck by the bits of the bow and it seemed that the whole army of king Kansa fell on the earth

ਕੇਤੇ ਉਠਿ ਭਾਗੇ ਕੇਤੇ ਜੁਧ ਹੀ ਕੋ ਫੇਰਿ ਲਾਗੇ ਸੋਊ ਸਮ ਬਨ ਹਰ ਹਰਿ ਤਾਤੋ ਹ੍ਵੈ ਕਹਿਯੋ ॥

kete uTh bhaage kete judh hee ko fer laage souoo sam ban har har taato havai kahiyo ||

Many warriors got up and ran away and many were again absorbed in fighting

ਗਜਨ ਕੇ ਸੁੰਡਨ ਤੇ ਐਸੇ ਛੀਟੈ ਛੂਟੀ ਜਾ ਤੇ ਅੰਬਰ ਅਨੂਪ ਲਾਲ ਛੀਟ ਛਬਿ ਹ੍ਵੈ ਰਹਿਯੋ ॥੮੩੭॥

gajan ke su(n)ddan te aaise chheeTai chhooTee jaa te a(n)bar anoop laal chheeT chhab havai rahiyo ||837||

The Lord Krishna also began to burn with anger like the hot water in the forest, there is splash of blood from the trunks of the elephants and the whole sky is looking reddish like the red splash.837

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰਿਸਨ ਹਲੀ ਧਨੁ ਟੂਕ ਸੋ ਘਨ ਦਲ ਦਯੋ ਨਿਘਾਇ ॥

kirasan halee dhan Took so ghan dhal dhayo nighai ||

Krishna and Balram destroyed the whole army of the enemy with the bits of the bow

ਤਿਨ ਸੁਨ ਕੈ ਬਧ ਸ੍ਰਉਨਿ ਨ੍ਰਿਪ ਅਉ ਪੁਨਿ ਦਯੋ ਪਠਾਇ ॥੮੩੮॥

tin sun kai badh sraun nirap aau pun dhayo paThai ||838||

Hearing about the killing of his army, Kansa sent more warriors there again.838.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੀਚ ਚਮੂੰ ਧਸਿ ਬੀਰਨ ਕੀ ਧਨ ਟੂਕਨ ਸੋ ਬਹੁ ਬੀਰ ਸੰਘਾਰੇ ॥

beech chamoo(n) dhas beeran kee dhan Tookan so bahu beer sa(n)ghaare ||

Krishna killed the four fold army with the bits of the bow