Ang 360

ਕਾਨ੍ਰਹ ਛੁਹਿਯੋ ਚਹੈ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੌ ਸੋਊ ਭਾਗ ਚਲੈ ਨਹੀ ਦੇਤ ਛੁਹਾਈ ॥

kaanreh chhuhiyo chahai gavaiaarin kau souoo bhaag chalai nahee dhet chhuhaiee ||

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਅਪਨੇ ਪਤਿ ਕੋ ਰਤਿ ਕੇਲ ਸਮੈ ਨਹੀ ਦੇਤ ਮਿਲਾਈ ॥

jiau miraganee apane pat ko rat kel samai nahee dhet milaiee ||

The gopis are not permitting Krishna to touch that part of the body, which he wants to touch, just like the doe slipping away from the deer during the sex-play

ਕੁੰਜਨ ਭੀਤਰ ਤੀਰ ਨਦੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੁ ਫਿਰੈ ਤਹ ਧਾਈ ॥

ku(n)jan bheetar teer nadhee birakhabhaan sutaa su firai teh dhaiee ||

ਠਉਰ ਤਹਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਖੇਲ ਮਚਾਈ ॥੬੫੮॥

Thaur tahaa kab sayaam kahai ieh bhaat so sayaam joo khel machaiee ||658||

On the bank of the river, within the alcoves, Radha is moving speedily hither and thither and according to the poet, in this way, Krishna has raised a tumult about the play.658.

ਰਾਤਿ ਕਰੀ ਛਠ ਮਾਸਨ ਕੀ ਅਤਿ ਉਜਲ ਪੈ ਸੋਊ ਅਰਧ ਅੰਧੇਰੀ ॥

raat karee chhaTh maasan kee at ujal pai souoo aradh a(n)dheree ||

The bright night of six months now changed into dark night alongwith the tumult about the play

ਤਾਹੀ ਸਮੈ ਤਿਹ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸਭੈ ਹਰਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਘੇਰੀ ॥

taahee samai teh Thaur bikhai kab sayaam sabhai har gavaiaarin gheree ||

At the same time Krishna besieged all the gopis

ਨੈਨ ਕੀ ਕੋਰ ਕਟਾਛਨ ਪੇਖਤ ਝੂਮਿ ਗਿਰੀ ਇਕ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ਚੇਰੀ ॥

nain kee kor kaTaachhan pekhat jhoom giree ik havai giee cheree ||

Someone got intoxicated on seeing the side-glanced of his eyes and someone immediately became his slaver

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਜੀਯ ਮੈ ਸਰ ਸੋ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਜਿਮ ਘਾਵਤ ਹੇਰੀ ॥੬੫੯॥

yau upajee upamaa jeey mai sar so miraganee jim ghaavat heree ||659||

They were moving like the does in a group towards the tank.659.

ਫੇਰ ਉਠੈ ਉਠਤੇ ਹੀ ਭਗੈ ਜਦੁਰਾ ਕੌ ਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਦੇਤ ਮਿਲਾਈ ॥

fer uThai uThate hee bhagai jadhuraa kau na gavaiaarin dhet milaiee ||

Krishna got up and ran, but still the gopis could not be caught by him

ਪਾਛੈ ਪਰੈ ਤਿਨ ਕੇ ਹਰਿ ਜੂ ਚੜਿ ਕੈ ਰਸ ਕੈ ਹਯ ਊਪਰ ਧਾਈ ॥

paachhai parai tin ke har joo chaR kai ras kai hay uoopar dhaiee ||

He pursued them riding the steed of his passion

ਰਾਧੇ ਕੋ ਨੈਨਨ ਕੇ ਸਰ ਸੰਗ ਬਧੈ ਮਨੋ ਭਉਹ ਕਮਾਨ ਚੜਾਈ ॥

raadhe ko nainan ke sar sa(n)g badhai mano bhauh kamaan chaRaiee ||

ਝੂਮਿ ਗਿਰੈ ਧਰਨੀ ਪਰ ਸੋ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਮ੍ਰਿਗਹਾ ਮਨੋ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਈ ॥੬੬੦॥

jhoom girai dharanee par so miraganee miragahaa mano maar giraiee ||660||

Radha was pierced by the arrows of his eyes discharged from the bow of his eyebrows and she has fallen down on the earth like a doe fallen down by a hunter.660.

ਸੁਧਿ ਲੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਅਗ੍ਰਜ ਕੁੰਜਨ ਮੈ ਉਠਿ ਭਾਗੈ ॥

sudh lai birakhabhaan sutaa tab hee har agraj ku(n)jan mai uTh bhaagai ||

On regarding consciousness, Radha began to run in front of Krishan in those street-chambers

ਰਸ ਸੋ ਜਦੁਰਾਇ ਮਹਾ ਰਸੀਆ ਤਬ ਹੀ ਤਿਹ ਕੇ ਪਿਛੂਆਨ ਸੋ ਲਾਗੈ ॥

ras so jadhurai mahaa raseeaa tab hee teh ke pichhooaan so laagai ||

Great aesthete Krishna, then closely followed her

ਮੋਛ ਲਹੈ ਨਰ ਸੋ ਛਿਨ ਮੈ ਹਰਿ ਕੇ ਇਹ ਕਉਤੁਕ ਜੋ ਅਨੁਰਾਗੈ ॥

mochh lahai nar so chhin mai har ke ieh kautuk jo anuraagai ||

ਯੌ ਉਪਜੈ ਉਪਮਾ ਮਨ ਮੈ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਜਿਮ ਘਾਇਲ ਸ੍ਵਾਰ ਕੇ ਆਗੈ ॥੬੬੧॥

yau upajai upamaa man mai miraganee jim ghail savaiaar ke aagai ||661||

On seeing this amorous play, the beings were redeemed and Radha appeared like a doe moving in front of a horse-rider.661.

ਅਤਿ ਭਾਗਤ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਬਿਖੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਕੋ ਗਹੇ ਹਰਿ ਐਸੇ ॥

at bhaagat ku(n)j galeen bikhai birakhabhaan sutaa ko gahe har aaise ||

ਕੈਧੌ ਧਵਾਇ ਧਵਾਇ ਮਹਾ ਜਮੁਨਾ ਤਟਿ ਹਾਰਤ ਮਾਨਕ ਜੈਸੇ ॥

kaidhau dhavai dhavai mahaa jamunaa taT haarat maanak jaise ||

Krishna caught Radha running after her in the alcoves like someone wearing pearls after washing them on the bank of Yamuna

ਪੈ ਚੜਿ ਕੈ ਰਸ ਹੈ ਮਨ ਨੈਨਨ ਭਉਹ ਤਨਾਇ ਕੈ ਮਾਰਤ ਲੈਸੇ ॥

pai chaR kai ras hai man nainan bhauh tanai kai maarat laise ||

It appears that Krishna as god of love is discharging the arrows of passionate love by stretching his eyebrows

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਜਿਮ ਸ੍ਵਾਰ ਮਨੋ ਜਿਤ ਲੇਤ ਮ੍ਰਿਗੀ ਕਹੁ ਜੈਸੇ ॥੬੬੨॥

yau upajee upamaa jim savaiaar mano jit let miragee kahu jaise ||662||

The poet describing this spectacle figuratively says that Krishna caught Radha like a horse-rider in the forest catching a doe.662.

ਗਹਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਜਦੁਰਾਇ ਜੂ ਬੋਲਤ ਤਾ ਸੰਗਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ ॥

geh kai birakhabhaan sutaa jadhurai joo bolat taa sa(n)g a(n)mirat baanee ||

ਭਾਗਤ ਕਾਹੇ ਕੇ ਹੇਤ ਸੁਨੋ ਹਮ ਹੂੰ ਤੇ ਤੂੰ ਕਿਉ ਸੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਰਾਨੀ ॥

bhaagat kaahe ke het suno ham hoo(n) te too(n) kiau sun gavaiaarin raanee ||

After catching Radha, Krishna spoke these nectar-like sweet words to her, “O queen of gopis! Why are you running away from me?

ਕੰਜਮੁਖੀ ਤਨ ਕੰਚਨ ਸੋ ਹਮ ਹ੍ਵੈ ਮਨ ਕੀ ਸਭ ਬਾਤ ਪਛਾਨੀ ॥

ka(n)jamukhee tan ka(n)chan so ham havai man kee sabh baat pachhaanee ||

“O thou of the face of lotus and body of gold! I have know the secret of your mind

ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਛਕੀ ਮਨਿ ਸੁੰਦਰਿ ਹ੍ਵੈ ਬਨਿ ਖੋਜਤ ਸ੍ਯਾਮ ਦਿਵਾਨੀ ॥੬੬੩॥

sayaam ke prem chhakee man su(n)dhar havai ban khojat sayaam dhivaanee ||663||

You are searching krishna in the forest intoxicated with the passion of love."663.

ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਪਿਖਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੋ ਨਿਹੁਰਾਇ ਕੈ ਨੀਚੇ ਰਹੀ ਅਖੀਆ ॥

birakhabhaan sutaa pikh gavaiaarin ko nihurai kai neeche rahee akheeaa ||

Seeing gopise with her Radha lowered down her eyes

ਮਨੋ ਯਾ ਮ੍ਰਿਗ ਭਾ ਸਭ ਛੀਨ ਲਈ ਕਿ ਮਨੋ ਇਹ ਕੰਜਨ ਕੀ ਪਖੀਆ ॥

mano yaa mirag bhaa sabh chheen liee k mano ieh ka(n)jan kee pakheeaa ||

She appeared to have lost the glory of her lotus-eyes

ਸਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੀ ਹਸਿ ਕੈ ਤ੍ਰੀਯਾ ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗ ਹੈ ਅਖੀਆ ॥

sam a(n)mirat kee has kai treeyaa yau bateeyaa har ke sa(n)g hai akheeaa ||

Looking towards the eyes of Krishna

ਹਰਿ ਛਾਡਿ ਦੈ ਮੋਹਿ ਕਹਿਯੋ ਹਮ ਕੌ ਸੁ ਨਿਹਾਰਤ ਹੈ ਸਭ ਹੀ ਸਖੀਆ ॥੬੬੪॥

har chhaadd dhai moh kahiyo ham kau su nihaarat hai sabh hee sakheeaa ||664||

She said smilingly, "O Krishna, leave me, because all my companions are looking."664.

ਸੁਨ ਕੈ ਹਰਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੀ ਬਤੀਯਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਨਹੀ ਛੋਰਤ ਤੋ ਕੌ ॥

sun kai har gavaiaarin kee bateeyaa ieh bhaat kahiyo nahee chhorat to kau ||

ਦੇਖਤ ਹੈ ਤੋ ਕਹਾ ਭਯੋ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਪੈ ਇਨ ਤੇ ਕਛੂ ਸੰਕ ਨ ਮੋ ਕੌ ॥

dhekhat hai to kahaa bhayo gavaiaarin pai in te kachhoo sa(n)k na mo kau ||

Listening to the of Radha, Krishna said, "I sall not leave you, what then, if these gopis are looking, I do not fera them

ਅਉ ਹਮਰੀ ਰਸ ਖੇਲਨ ਕੀ ਇਹ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ਕੀ ਨਹੀ ਸੁਧਿ ਲੋਕੋ ॥

aau hamaree ras khelan kee ieh Thaur bikhai kee nahee sudh loko ||

Do the people not know that this is our own arena of amorous play

ਕਾਹੇ ਕਉ ਮੋ ਸੋ ਬਿਬਾਦ ਕਰੈ ਸੁ ਡਰੈ ਇਨ ਤੇ ਬਿਨ ਹੀ ਸੁ ਤੂ ਕੋ ਕੌ ॥੬੬੫॥

kaahe kau mo so bibaadh karai su ddarai in te bin hee su too ko kau ||665||

You are quarrelling with me in vain and fearing them without cause."665.

ਸੁਨਿ ਕੈ ਜਦੁਰਾਇ ਕੀ ਬਾਤ ਤ੍ਰੀਯਾ ਬਤੀਆ ਹਰਿ ਕੇ ਇਮ ਸੰਗਿ ਉਚਾਰੀ ॥

sun kai jadhurai kee baat treeyaa bateeaa har ke im sa(n)g uchaaree ||

ਚਾਦਨੀ ਰਾਤਿ ਰਹੀ ਛਕਿ ਕੈ ਦਿਜੀਯੈ ਹਰਿ ਹੋਵਨ ਰੈਨ ਅੰਧਯਾਰੀ ॥

chaadhanee raat rahee chhak kai dhijeeyai har hovan rain a(n)dhayaaree ||

Listening to the tallk of Krishna, Radha said, "O Krishna! Now the night is lit by the moon, let there be some darkness in the night

ਸੁਨ ਕੈ ਹਮਹੂੰ ਤੁਮਰੀ ਬਤੀਯਾ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਿਚਾਰੀ ॥

sun kai hamahoo(n) tumaree bateeyaa apane man mai ieh bhaat bichaaree ||

ਸੰਕ ਕਰੋ ਨਹੀ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੀ ਸੁ ਮਨੋ ਤੁਮ ਲਾਜ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰੀ ॥੬੬੬॥

sa(n)k karo nahee gavaiaarin kee su mano tum laaj bidhaa kar ddaaree ||666||

I have also reflected in my mind after listening to your talk in respect of lit by the moon, let there gopis; and consider this that shyness has been completely bidden adrieu.666.

ਭਾਖਤ ਹੋ ਬਤੀਯਾ ਹਮ ਸੋ ਹਸਿ ਕੈ ਹਰਿ ਕੈ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਭਾਰੋ ॥

bhaakhat ho bateeyaa ham so has kai har kai at hee hit bhaaro ||

ਮੁਸਕਾਤ ਹੈ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਹੇਰਿ ਉਤੈ ਪਿਖਿ ਕੈ ਹਮਰੋ ਇਹ ਕਉਤੁਕ ਸਾਰੋ ॥

musakaat hai gavaiaarin her utai pikh kai hamaro ieh kautuk saaro ||

O Krishna! You are talking to me here and there seeing the whole play, the gopis are smilingly;

ਛੋਰ ਦੈ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹਿਯੋ ਹਮ ਕੋ ਅਪਨੇ ਮਨ ਬੁਧਿ ਅਕਾਮ ਕੀ ਧਾਰੋ ॥

chhor dhai kaanreh kahiyo ham ko apane man budh akaam kee dhaaro ||

ਤਾਹੀ ਤੇ ਤੋ ਸੰਗਿ ਮੈ ਸੋ ਕਹੋ ਜਦੁਰਾਇ ਘਨੀ ਤੁਮ ਸੰਕ ਬਿਚਾਰੋ ॥੬੬੭॥

taahee te to sa(n)g mai so kaho jadhurai ghanee tum sa(n)k bichaaro ||667||

O Krishna! Accede to my request and leave me , and become desireless, O Krishna! I love you ,but still you are doubrful in your mind.667.

ਭੂਖ ਲਗੇ ਸੁਨੀਐ ਸਜਨੀ ਲਗਰਾ ਕਹੂੰ ਛੋਰਤ ਜਾਤ ਬਗੀ ਕੋ ॥

bhookh lage suneeaai sajanee lagaraa kahoo(n) chhorat jaat bagee ko ||

ਤਾਤ ਕੀ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਨੀ ਤੈ ਕਥਾ ਬਿਰਹੀ ਨਹਿ ਛੋਰਤ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਕੋ ॥

taat kee sayaam sunee tai kathaa birahee neh chhorat preet lagee ko ||

O Beloved! Does the monkey leave the fruit on becoming hungry?; in the same manner the lover does not leave the beloved,

ਛੋਰਤ ਹੈ ਸੁ ਨਹੀ ਕੁਟਵਾਰ ਕਿਧੌ ਗਹਿ ਕੈ ਪੁਰ ਹੂੰ ਕੀ ਠਗੀ ਕੋ ॥

chhorat hai su nahee kuTavaar kidhau geh kai pur hoo(n) kee Thagee ko ||

“And the police officer does not leave the cheat therefore I am not leaving you

ਤਾ ਤੇ ਨ ਛੋਰਤ ਹਉ ਤੁਮ ਕੌ ਕਿ ਸੁਨਿਯੋ ਕਹੂੰ ਛੋਰਤ ਸਿੰਘ ਮ੍ਰਿਗੀ ਕੋ ॥੬੬੮॥

taa te na chhorat hau tum kau k suniyo kahoo(n) chhorat si(n)gh miragee ko ||668||

Have you ever heard about a lion leaving the doe?”668.

ਕਹੀ ਬਤੀਯਾ ਇਹ ਬਾਲ ਕੇ ਸੰਗ ਜੁ ਥੀ ਅਤਿ ਜੋਬਨ ਕੇ ਰਸ ਭੀਨੀ ॥

kahee bateeyaa ieh baal ke sa(n)g ju thee at joban ke ras bheenee ||

Krishna thus said to that damsel, saturated with the passion of her youth

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਅਰੁ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤੇ ਅਤਿ ਰੂਪ ਕੇ ਬੀਚ ਹੁਤੀ ਜੁ ਨਵੀਨੀ ॥

cha(n)dhrabhagaa ar gavaiaarin te at roop ke beech hutee ju naveenee ||

Radha looked splendid in the new posture amongst Chandarbhaga and other gopis:

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਮ੍ਰਿਗੀ ਕੋ ਗਹੈ ਕਬਿ ਨੈ ਉਪਮਾ ਬਿਧਿ ਯਾ ਲਖਿ ਲੀਨੀ ॥

jiau miragaraaj miragee ko gahai kab nai upamaa bidh yaa lakh leenee ||

ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਬੈ ਕਰਵਾ ਗਹ ਕੈ ਅਪਨੇ ਬਲ ਸੰਗਿ ਸੋਊ ਬਸਿ ਕੀਨੀ ॥੬੬੯॥

kaanreh tabai karavaa geh kai apane bal sa(n)g souoo bas keenee ||669||

Just as a deer catches a doe, the poet says, Krishna, catching the wrist of Radha, subdued her with his strength.669.