Ang 359

ਆਵਤ ਥੋ ਇਕ ਜਖਛ ਬਡੋ ਇਹ ਰਾਸ ਕੋ ਕਉਤੁਕ ਤਾਹਿ ਬਿਲੋਕਿਯੋ ॥

aavat tho ik jakhachh baddo ieh raas ko kautuk taeh bilokiyo ||

A Yaksha came and he saw this wonderful play

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਦੇਖ ਕੈ ਮੈਨ ਬਢਿਯੋ ਤਿਹ ਤੇ ਤਨ ਮੈ ਨਹੀ ਰੰਚਕ ਰੋਕਿਯੋ ॥

gavaiaarin dhekh kai main baddiyo teh te tan mai nahee ra(n)chak rokiyo ||

Seeing the gopis he became lustful and could not restrain himself a little

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਲੈ ਸੁ ਚਲਿਯੋ ਨਭਿ ਕੋ ਕਿਨਹੂੰ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਤੇ ਨਹੀ ਟੋਕਿਯੋ ॥

gavaiaarin lai su chaliyo nabh ko kinahoo(n) teh bheetar te nahee Tokiyo ||

He flew in the sky, taking the gopis with him, without any opposition

ਜਿਉ ਮਧਿ ਭੀਤਰਿ ਲੈ ਮੁਸਲੀ ਹਰਿ ਕੇਹਰ ਹ੍ਵੈ ਮ੍ਰਿਗ ਸੋ ਰਿਪੁ ਰੋਕਿਯੋ ॥੬੪੭॥

jiau madh bheetar lai musalee har kehar havai mirag so rip rokiyo ||647||

Balram and Krishna obstructed him at the same time like a lion obstructing a deer.647.

ਜਖਛ ਕੇ ਸੰਗਿ ਕਿਧੌ ਮੁਸਲੀ ਹਰਿ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ਅਤਿ ਕੋਪੁ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

jakhachh ke sa(n)g kidhau musalee har judh kariyo at kop sa(n)bhaariyo ||

Highly infuriated Balram and Krishna waged a war with that Yaksha

ਲੈ ਤਰੁ ਬੀਰ ਦੋਊ ਕਰ ਭੀਤਰ ਭੀਮ ਭਏ ਅਤਿ ਹੀ ਬਲ ਧਾਰਿਯੋ ॥

lai tar beer dhouoo kar bheetar bheem bhe at hee bal dhaariyo ||

Both the brave warriors, assuming strength like Bhim, fought, taking the trees in their hands

ਦੈਤ ਪਛਾਰਿ ਲਯੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਬੈ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਐਸਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

dhait pachhaar layo ieh bhaat kabai jas taa chhab aais uchaariyo ||

In this way, they overpowered the demon

ਢੋਕੇ ਛੁਟੇ ਤੇ ਮਹਾ ਛੁਧਵਾਨ ਕਿਧੋ ਚਕਵਾ ਉਠਿ ਬਾਜਹਿੰ ਮਾਰਿਯੋ ॥੬੪੮॥

ddoke chhuTe te mahaa chhudhavaan kidho chakavaa uTh baajahi(n) maariyo ||648||

This spectacle appeared like a hungry falcon, pouncing upon arcane and killing him.648.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਗੋਪਿ ਛੁਰਾਇਬੋ ਜਖਛ ਬਧਹ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare gop chhuraibo jakhachh badheh dhiaai samaapata(n) ||

End of the description of “The abduction of Gopi and killing of Yaksha” in Krishnavtara in Baachittar Natak.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਮਾਰਿ ਕੈ ਤਾਹਿ ਕਿਧੌ ਮੁਸਲੀ ਹਰਿ ਬੰਸੀ ਬਜਾਈ ਨ ਕੈ ਕਛੁ ਸੰਕਾ ॥

maar kai taeh kidhau musalee har ba(n)see bajaiee na kai kachh sa(n)kaa ||

Krishna and Balram played on their fluted after killing the Yaksha

ਰਾਵਨ ਖੇਤ ਮਰਿਯੋ ਕੁਪ ਕੈ ਜਿਨਿ ਰੀਝਿ ਬਿਭੀਛਨ ਦੀਨ ਸੁ ਲੰਕਾ ॥

raavan khet mariyo kup kai jin reejh bibheechhan dheen su la(n)kaa ||

Krishna had killed Ravana in rage and had given the kingdom of Lanka to Vibhishna

ਜਾ ਕੋ ਲਖਿਯੋ ਕੁਬਜਾ ਬਲ ਬਾਹਨ ਜਾ ਕੋ ਲਖਿਯੋ ਮੁਰ ਦੈਤ ਅਤੰਕਾ ॥

jaa ko lakhiyo kubajaa bal baahan jaa ko lakhiyo mur dhait ata(n)kaa ||

The servant Kubja was saved by his gracious glance and the demon named Mur was destroyed by his looks

ਰੀਝਿ ਬਜਾਇ ਉਠਿਯੋ ਮੁਰਲੀ ਸੋਈ ਜੀਤ ਦੀਯੋ ਜਸੁ ਕੋ ਮਨੋ ਡੰਕਾ ॥੬੪੯॥

reejh bajai uThiyo muralee soiee jeet dheeyo jas ko mano dda(n)kaa ||649||

The same Krishna causing the blaring of the drum of his praise, played on his flute.649.

ਰੂਖਨ ਤੇ ਰਸ ਚੂਵਨ ਲਾਗ ਝਰੈ ਝਰਨਾ ਗਿਰਿ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ॥

rookhan te ras choovan laag jharai jharanaa gir te sukhadhaiee ||

ਘਾਸ ਚੁਗੈ ਨ ਮ੍ਰਿਗਾ ਬਨ ਕੇ ਖਗ ਰੀਝ ਰਹੇ ਧੁਨਿ ਜਾ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥

ghaas chugai na miragaa ban ke khag reejh rahe dhun jaa sun paiee ||

On hearing the sound of the flute, the sap of the trees began to drip and peace-giving currents flowed, on hearing it, deer abandoned the grazing of grass and the birds of the forest also were fascinated

ਦੇਵ ਗੰਧਾਰਿ ਬਿਲਾਵਲ ਸਾਰੰਗ ਕੀ ਰਿਝ ਕੈ ਜਿਹ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥

dhev ga(n)dhaar bilaaval saara(n)g kee rijh kai jeh taan basaiee ||

ਦੇਵ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਦੇਖਤ ਕਉਤਕ ਜਉ ਮੁਰਲੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਬਜਾਈ ॥੬੫੦॥

dhev sabhai mil dhekhat kautak jau muralee na(n)dh laal bajaiee ||650||

The tunes of the musical modes of Devgandhar, Bilawal and Sarang were played from the flute and seeing Krishna, the son of Nand, playing on the flute, the god also got together to visualize the scene.650.

ਠਾਢ ਰਹੀ ਜਮੁਨਾ ਸੁਨਿ ਕੈ ਧੁਨਿ ਰਾਗ ਭਲੇ ਸੁਨਬੇ ਕੋ ਚਹੇ ਹੈ ॥

Thaadd rahee jamunaa sun kai dhun raag bhale sunabe ko chahe hai ||

With the desire of listening to the music, Yamuna also became motionless

ਮੋਹਿ ਰਹੇ ਬਨ ਕੇ ਗਜ ਅਉ ਮ੍ਰਿਗ ਇਕਠੇ ਮਿਲਿ ਆਵਤ ਸਿੰਘ ਸਹੇ ਹੈ ॥

moh rahe ban ke gaj aau mirag ikaThe mil aavat si(n)gh sahe hai ||

The elephants, lions and rabbits of the forest are also getting allured

ਆਵਤ ਹੈ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਕੇ ਸੁਰ ਤ੍ਯਾਗਿ ਸਭੈ ਸੁਰ ਧ੍ਯਾਨ ਫਹੇ ਹੈ ॥

aavat hai sur ma(n)ddal ke sur tayaag sabhai sur dhayaan fahe hai ||

The gods also, abandoning the heaven, are coming under the impact of the tune of flute

ਸੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਨ ਕੇ ਖਗਵਾ ਤਰੁ ਊਪਰ ਪੰਖ ਪਸਾਰਿ ਰਹੇ ਹੈ ॥੬੫੧॥

so sun kai ban ke khagavaa tar uoopar pa(n)kh pasaar rahe hai ||651||

Hearing the sound of the same flute, the birds of the forest, spreading their wings on the trees, are absorbed in it.651.

ਜੋਊ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਖੇਲਤ ਹੈ ਹਰਿ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਕੈ ਨ ਕਛੂ ਧਨ ਮੈ ॥

jouoo gavaiaarin khelat hai har so at hee hit kai na kachhoo dhan mai ||

The gopis, who are playing with Krishna, have extreme love in their mind

ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪੈ ਜਿਹ ਬੀਚ ਲਸੈ ਫੁਨਿ ਕੰਚਨ ਕੀ ਸੁ ਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਮੈ ॥

at su(n)dhar pai jeh beech lasai fun ka(n)chan kee su prabhaa tan mai ||

Very who have the bodies of gold, are extremely winsome

ਜੋਊ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਕਟਿ ਕੇਹਰਿ ਸੀ ਸੁ ਬਿਰਾਜਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥

jouoo cha(n)dhramukhee kaT kehar see su biraajat gavaiaarin ke gan mai ||

The gopi named Chandarmukhi, having slim waist like lion, appears splendid amongst other gopis,

ਸੁਨਿ ਕੈ ਮੁਰਲੀ ਧੁਨਿ ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਅਤਿ ਰੀਝਿ ਗਿਰੀ ਸੁ ਮਨੋ ਬਨ ਮੈ ॥੬੫੨॥

sun kai muralee dhun sraunan mai at reejh giree su mano ban mai ||652||

Hearing the sound of the flute and being fascinated, she fell down.652.

ਇਹ ਕਉਤੁਕ ਕੈ ਸੁ ਚਲੇ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਫੁਨਿ ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਹਲੀ ਹਰਿ ਆਛੇ ॥

eeh kautuk kai su chale gireh ko fun gaavat geet halee har aachhe ||

Having performed this wonderful play, Krishna and Balram came home singing

ਸੁੰਦਰ ਬੀਚ ਅਖਾਰੇ ਕਿਧੌ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਨਟੂਆ ਜਨੁ ਕਾਛੇ ॥

su(n)dhar beech akhaare kidhau kab sayaam kahai naTooaa jan kaachhe ||

The beautiful arenas and dancing theatres in the city have a magnificent look

ਰਾਜਤ ਹੈ ਬਲਭਦ੍ਰ ਕੇ ਨੈਨ ਯੌਂ ਮਾਨੋ ਢਰੇ ਇਹ ਮੈਨ ਕੇ ਸਾਛੇ ॥

raajat hai balabhadhr ke nain yaua(n) maano ddare ieh main ke saachhe ||

The eyes of Balram appear to have been prepared in the mould of god of love

ਸੁੰਦਰ ਹੈ ਰਤਿ ਕੇ ਪਤਿ ਤੈ ਅਤਿ ਮਾਨਹੁ ਡਾਰਤ ਮੈਨਹਿ ਪਾਛੇ ॥੬੫੩॥

su(n)dhar hai rat ke pat tai at maanahu ddaarat maineh paachhe ||653||

They are so charming that the god of love feels shy.653.

ਬੀਚ ਮਨੈ ਸੁਖ ਪਾਇ ਤਬੈ ਗ੍ਰਿਹ ਕੌ ਸੁ ਚਲੇ ਰਿਪੁ ਕੌ ਹਨਿ ਦੋਊ ॥

beech manai sukh pai tabai gireh kau su chale rip kau han dhouoo ||

Being pleased in the mind and killing the enemy, both have gone away to their home

ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਸਮ ਜਾ ਮੁਖ ਉਪਮ ਜਾ ਸਮ ਉਪਮ ਹੈ ਨਹਿ ਕੋਊ ॥

cha(n)dhraprabhaa sam jaa mukh upam jaa sam upam hai neh kouoo ||

They have the faces like moon, which can’t be compared with any other

ਦੇਖਤ ਰੀਝ ਰਹੈ ਜਿਹ ਕੋ ਰਿਪੁ ਰੀਝਤ ਸੋ ਇਨ ਦੇਖਤ ਸੋਊ ॥

dhekhat reejh rahai jeh ko rip reejhat so in dhekhat souoo ||

ਮਾਨਹੁ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਬਡੇ ਭਟ ਮਾਰਿ ਚਲੇ ਰਿਪੁ ਕੋ ਘਰ ਓਊ ॥੬੫੪॥

maanahu lachhaman raam badde bhaT maar chale rip ko ghar ouoo ||654||

Seeing them, the enemies are also charmed and they appeared like Ram and Lakshman returning to their home after killing the enemy.654.

ਅਥ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਮੈ ਖੇਲਬੋ ॥

ath ku(n)j galeen mai khelabo ||

Now beings the description of playing in the street-chamber

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਕਹਿਯੋ ਇਮ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਅਬ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਮੈ ਖੇਲ ਮਚਈਯੈ ॥

har sa(n)g kahiyo im gavaiaarin ke ab ku(n)j galeen mai khel machieeyai ||

Krishna said to gopis, “Now the amorous play be performed in alcoves and streets

ਨਾਚਤ ਖੇਲਤ ਭਾਤਿ ਭਲੀ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਯੌ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਬਸਈਯੈ ॥

naachat khelat bhaat bhalee su kahiyo yau su(n)dhar geet basieeyai ||

While dancing and playing, charming songs may be sung

ਜਾ ਕੇ ਹੀਏ ਮਨੁ ਹੋਤ ਖੁਸੀ ਸੁਨੀਯੈ ਉਠਿ ਕੇ ਸੋਊ ਕਾਰਜ ਕਈਯੈ ॥

jaa ke he'ee man hot khusee suneeyai uTh ke souoo kaaraj kieeyai ||

The work on doing which the mind is pleased, the same work should be done

ਤੀਰ ਨਦੀ ਹਮਰੀ ਸਿਖ ਲੈ ਸੁਖ ਆਪਨ ਦੈ ਹਮ ਹੂੰ ਸੁਖ ਦਈਯੈ ॥੬੫੫॥

teer nadhee hamaree sikh lai sukh aapan dhai ham hoo(n) sukh dhieeyai ||655||

Whatever you had done under my instruction n the bank of the river, enjoy yourselves in the same way, also imparting the pleasure to me.655.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੋ ਆਇਸੁ ਮਾਨਿ ਤ੍ਰੀਯਾ ਬ੍ਰਿਜ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਮੈ ਖੇਲ ਮਚਾਯੋ ॥

kaanreh ko aais maan treeyaa biraj ku(n)j galeen mai khel machaayo ||

ਗਾਇ ਉਠੀ ਸੋਊ ਗੀਤ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਜੋ ਹਰਿ ਕੇ ਮਨ ਭੀਤਰ ਭਾਯੋ ॥

gai uThee souoo geet bhalee bidh jo har ke man bheetar bhaayo ||

Obeying Krishna, the women began the performance of the amorous play in the streets and chamber of Braja, and began to sing songs which Krishna liked

ਦੇਵ ਗੰਧਾਰਿ ਅਉ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਬਿਖੈ ਸੋਊ ਭਾਖਿ ਖਿਆਲ ਬਸਾਯੋ ॥

dhev ga(n)dhaar aau sudh malaar bikhai souoo bhaakh khiaal basaayo ||

They sand in the musical modes of Gandhar and Shuddh Malhar

ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਪੁਰਿ ਮੰਡਲ ਅਉ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਪੈ ਜਿਨ ਹੂੰ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥੬੫੬॥

reejh rahiyo pur ma(n)ddal aau sur ma(n)ddal pai jin hoo(n) sun paayo ||656||

Whosoever heard it on the earth or in heaven was fascinated.656.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹਿਯੋ ਸਿਰ ਪੈ ਧਰ ਕੈ ਮਿਲਿ ਕੁੰਜਨ ਮੈ ਸੁਭ ਭਾਤਿ ਗਈ ਹੈ ॥

kaanreh kahiyo sir pai dhar kai mil ku(n)jan mai subh bhaat giee hai ||

All the gopis met Krishna in alcoves

ਕੰਜ ਮੁਖੀ ਤਨ ਕੰਚਨ ਸੇ ਸਭ ਰੂਪ ਬਿਖੈ ਮਨੋ ਮੈਨ ਮਈ ਹੈ ॥

ka(n)j mukhee tan ka(n)chan se sabh roop bikhai mano main miee hai ||

Their faces are like gold and the whole figure is inebriated with lust

ਖੇਲ ਬਿਖੈ ਰਸ ਕੀ ਸੋ ਤ੍ਰੀਯਾ ਸਭ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਆਗੇ ਹ੍ਵੈ ਐਸੇ ਧਈ ਹੈ ॥

khel bikhai ras kee so treeyaa sabh sayaam ke aage havai aaise dhiee hai ||

ਯੌ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਉਪਮਾ ਗਜ ਗਾਮਨਿ ਕਾਮਿਨ ਰੂਪ ਭਈ ਹੈ ॥੬੫੭॥

yau kab sayaam kahai upamaa gaj gaaman kaamin roop bhiee hai ||657||

In the play, the women are running in front of Krishna and the poet says that all are extremely beautiful damsels with the gait of the elephants.657.