Ang 347

ਨਾਚਤ ਸੋਊ ਮਹਾ ਹਿਤ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਨ ਕੀ ਇਮ ਛਾਜੈ ॥

naachat souoo mahaa hit so kab sayaam prabhaa tin kee im chhaajai ||

All are dancing with great affection and are looking winsome

ਗਾਇਬ ਪੇਖਿ ਰਿਸੈ ਗਨ ਗੰਧ੍ਰਬ ਨਾਚਬ ਦੇਖਿ ਬਧੂ ਸੁਰ ਲਾਜੈ ॥੫੩੧॥

gaib pekh risai gan ga(n)dhrab naachab dhekh badhoo sur laajai ||531||

Seeing them singing, the ganas and gandharvas are getting envious and seeing their dance, the wives of the gods are feeling shy.531.

ਰਸ ਕਾਰਨ ਕੋ ਭਗਵਾਨ ਤਹਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਰਸ ਖੇਲ ਕਰਿਯੋ ॥

ras kaaran ko bhagavaan tahaa kab sayaam kahai ras khel kariyo ||

Being deeply absorbed in love, Lord Krishna played his amorous play there

ਮਨ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਹਰਿ ਜੂ ਇਨ ਪੈ ਜਨੁ ਚੇਟਕ ਮੰਤ੍ਰ ਡਰਿਯੋ ॥

man yau upajee upamaa har joo in pai jan cheTak ma(n)tr ddariyo ||

It seemes tha the has charmed all with his mantra

ਪਿਖ ਕੈ ਜਿਹ ਕੋ ਸੁਰ ਅਛ੍ਰਨ ਕੇ ਗਿਰਿ ਬੀਚ ਲਜਾਇ ਬਪੈ ਸੁ ਧਰਿਯੋ ॥

pikh kai jeh ko sur achhran ke gir beech lajai bapai su dhariyo ||

Seeing them, the heavenly damsels feeling shy, hid themselves silently in caves

ਗੁਪੀਆ ਸੰਗਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਡੋਲਤ ਹੈ ਇਨ ਕੋ ਮਨੂਆ ਜਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਰਿਯੋ ॥੫੩੨॥

gupeeaa sa(n)g kaanreh ke ddolat hai in ko manooaa jab kaanreh hariyo ||532||

Krishna has stolen the mind of the gopis and they are all staggering with Krishna.532.

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਹੀ ਗੁਪੀਆ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਡੋਲਤ ਹੈ ਸਭ ਹੂਈਆ ॥

sayaam kahai sabh hee gupeeaa har ke sa(n)g ddolat hai sabh hooieeaa ||

The poet says that all the gopis are wandering with Krishna

ਗਾਵਤ ਏਕ ਫਿਰੈ ਇਕ ਨਾਚਤ ਏਕ ਫਿਰੈ ਰਸ ਰੰਗ ਅਕੂਈਆ ॥

gaavat ek firai ik naachat ek firai ras ra(n)g akooieeaa ||

Someone is singing, someone is dancing and someone is moving silently

ਏਕ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਇਕ ਲੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਰੈ ਗਿਰਿ ਭੂਈਆ ॥

ek kahai bhagavaan haree ik lai har naam parai gir bhooieeaa ||

Someone is repeating the name of Krishna and someone, repeating his name, is falling on the earth

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਪਿਖਿ ਚੁੰਮਕ ਲਾਗੀ ਫਿਰੈ ਤਿਹ ਕੇ ਸੰਗ ਸੂਈਆ ॥੫੩੩॥

yau upajee upamaa pikh chu(n)mak laagee firai teh ke sa(n)g sooieeaa ||533||

They are looking like needles attached to the magnet.533.

ਸੰਗ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਧ ਰਾਤਿ ਸਮੈ ॥

sa(n)g gavaiaarin kaanreh kahee has kai kab sayaam kahai adh raat samai ||

ਹਮ ਹੂੰ ਤੁਮ ਹੂੰ ਤਜਿ ਕੈ ਸਭ ਖੇਲ ਸਭੈ ਮਿਲ ਕੈ ਹਮ ਧਾਮਿ ਰਮੈ ॥

ham hoo(n) tum hoo(n) taj kai sabh khel sabhai mil kai ham dhaam ramai ||

At the dead of night, Krishna said to the gopis, “Let us, both you and me, run away, leaving our amorous play and be absorbed at home”

ਹਰਿ ਆਇਸੁ ਮਾਨਿ ਚਲੀ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਕਰਿ ਦੂਰ ਗਮੈ ॥

har aais maan chalee gireh ko sabh gavaiaaraneeyaa kar dhoor gamai ||

Obeying Krishna, all the gopis, forgetting their suffering left for home

ਅਬ ਜਾਇ ਟਿਕੈ ਸਭ ਆਸਨ ਮੈ ਕਰਿ ਕੈ ਸਭ ਪ੍ਰਾਤ ਕੀ ਨੇਹ ਤਮੈ ॥੫੩੪॥

ab jai Tikai sabh aasan mai kar kai sabh praat kee neh tamai ||534||

All of them came and slept in their homes and began to wait for the day-dawn.534.

ਹਰਿ ਸੋ ਅਰੁ ਗੋਪਿਨ ਸੰਗਿ ਕਿਧੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਖੇਲ ਭਯੋ ਹੈ ॥

har so ar gopin sa(n)g kidho kab sayaam kahai at khel bhayo hai ||

ਲੈ ਹਰਿ ਜੀ ਤਿਨ ਕੋ ਸੰਗ ਆਪਨ ਤਿਆਗ ਕੈ ਖੇਲ ਕੋ ਧਾਮਿ ਅਯੋ ਹੈ ॥

lai har jee tin ko sa(n)g aapan tiaag kai khel ko dhaam ayo hai ||

The poet Shyam says that in this way, the love between Krishna and the gopis continued. Krishna accompanied the gopis and leaving the amorous play came back home

ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਨੇ ਅਪੁਨੇ ਮਨਿ ਚੀਨ ਲਯੋ ਹੈ ॥

taa chhab ko jas uch mahaa kab ne apune man cheen layo hai ||

ਕਾਗਜੀਏ ਰਸ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁ ਮਨੋ ਗਨਤੀ ਕਰਿ ਜੋਰੁ ਦਯੋ ਹੈ ॥੫੩੫॥

kaagaje'ee ras ko at hee su mano ganatee kar jor dhayo hai ||535||

Describing the loveliness of this spectacle, the poet says that it seems to him that a grand total is being prepared, taking into account all the relevant sums.535.

ਅਥ ਕਰਿ ਪਕਰ ਖੇਲਬੋ ਕਥਨੰ ॥

ath kar pakar khelabo kathana(n) ||

End of the description (about amorous play) in Krishnavatara in Bachittar Natak.

ਰਾਸ ਮੰਡਲ ॥

raas ma(n)ddal ||

Now begins the description about the play with catching of hands-the arena of amorous sport

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਪ੍ਰਾਤ ਭਏ ਹਰਿ ਜੂ ਤਜਿ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹ ਧਾਇ ਗਏ ਉਠਿ ਠਉਰ ਕਹਾ ਕੋ ॥

praat bhe har joo taj kai gireh dhai ge uTh Thaur kahaa ko ||

ਫੂਲ ਰਹੇ ਜਿਹਿ ਫੂਲ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਤੀਰ ਬਹੈ ਜਮੁਨਾ ਸੋ ਤਹਾ ਕੋ ॥

fool rahe jeh fool bhalee bidh teer bahai jamunaa so tahaa ko ||

As soon as the day dawned, Krishna left his house and went to the place, where the flowers had blossomed and Yamuna was flowing

ਖੇਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਭਾਤਿ ਭਲੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਛੁ ਤ੍ਰਾਸ ਨ ਤਾ ਕੋ ॥

khelat hai souoo bhaat bhalee kab sayaam kahai kachh traas na taa ko ||

He began to play fearlessly in a nice manner

ਸੰਗ ਬਜਾਵਤ ਹੈ ਮੁਰਲੀ ਸੋਊ ਗਊਅਨ ਕੇ ਮਿਸ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਕੋ ॥੫੩੬॥

sa(n)g bajaavat hai muralee souoo guooan ke mis gavaiaaraniyaa ko ||536||

While playing with the pretext of the cows to listen he began to play on his flute in order to call the gopis.536.

ਰਾਸ ਕਥਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੁਨ ਕੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸੋਊ ਧਾਈ ॥

raas kathaa kab sayaam kahai sun kai birakhabhaan sutaa souoo dhaiee ||

The poet Shyam says that on hearing the story of the amorous play, Radha, the daughter of Brish Bhan came running

ਜਾ ਮੁਖ ਸੁਧ ਨਿਸਾਪਤਿ ਸੋ ਜਿਹ ਕੇ ਤਨ ਕੰਚਨ ਸੀ ਛਬਿ ਛਾਈ ॥

jaa mukh sudh nisaapat so jeh ke tan ka(n)chan see chhab chhaiee ||

The face of Radha is moonlike and her body is beautiful like gold

ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਬਿ ਦੇਤ ਸਭੈ ਸੋਊ ਤਾ ਮੈ ਰਜੈ ਬਰਨੀ ਨਹਿ ਜਾਈ ॥

jaa kee prabhaa kab dhet sabhai souoo taa mai rajai baranee neh jaiee ||

The charm of her body cannot be described

ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਸੋਭ ਸੁ ਗੋਪਿਨ ਤੇ ਸੁਨਿ ਕੈ ਤਰੁਨੀ ਹਰਨੀ ਜਿਮ ਧਾਈ ॥੫੩੭॥

sayaam kee sobh su gopin te sun kai tarunee haranee jim dhaiee ||537||

On listening to the glory of Krishna from the mouth of gopis, she came running like a doe.537.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਸੇਤ ਧਰੇ ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਕੀ ਕੁਮਾਰੀ ਜਸ ਹੀ ਕੀ ਮਨੋ ਬਾਰੀ ਐਸੀ ਰਚੀ ਹੈ ਨ ਕੋ ਦਈ ॥

set dhare saaree birakhabhaan kee kumaaree jas hee kee mano baaree aaisee rachee hai na ko dhiee ||

The daughter of Brish Bhan is wearing a white sari and it seems that God has not created anyone more winsome like her

ਰੰਭਾ ਉਰਬਸੀ ਅਉਰ ਸਚੀ ਸੁ ਮਦੋਦਰੀ ਪੈ ਐਸੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਾ ਕੀ ਜਗ ਬੀਚ ਨ ਕਛੂ ਭਈ ॥

ra(n)bhaa urabasee aaur sachee su madhodharee pai aaisee prabhaa kaa kee jag beech na kachhoo bhiee ||

The beauty of Rambha, Urvashi, Shachi dn Mandodari is insignificant before Radha

ਮੋਤਿਨ ਕੇ ਹਾਰ ਗਰੇ ਡਾਰਿ ਰੁਚਿ ਸੋ ਸੁਧਾਰ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਪੈ ਚਲੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਰਸ ਕੇ ਲਈ ॥

motin ke haar gare ddaar ruch so sudhaar kaanreh joo pai chalee kab sayaam ras ke liee ||

Wearing the pearl-necklace around her neck and getting ready, she started moving towards Krishna in order to receive the nectar of love

ਸੇਤੈ ਸਾਜ ਸਾਜਿ ਚਲੀ ਸਾਵਰੇ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਾਜ ਚਾਦਨੀ ਮੈ ਰਾਧਾ ਮਾਨੋ ਚਾਦਨੀ ਸੀ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥੫੩੮॥

setai saaj saaj chalee saavare kee preet kaaj chaadhanee mai raadhaa maano chaadhanee see havai giee ||538||

She bedecked herself and looking like moonshine in moonlit night, she came towards Krish,a being absorbed in his love.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਅੰਜਨ ਆਡਿ ਸੁ ਧਾਰ ਭਲੇ ਪਟ ਭੂਖਨ ਅੰਗ ਸੁ ਧਾਰ ਚਲੀ ॥

a(n)jan aadd su dhaar bhale paT bhookhan a(n)g su dhaar chalee ||

ਜਨੁ ਦੂਸਰ ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਪ੍ਰਗਟੀ ਜਨੁ ਰਾਜਤ ਕੰਜ ਕੀ ਸੇਤ ਕਲੀ ॥

jan dhoosar cha(n)dhrakalaa pragaTee jan raajat ka(n)j kee set kalee ||

With antimony in her eyes and wearing silken garments and ornaments she appears like manifestation of the supernatural power of moon or a white bud

ਹਰਿ ਕੇ ਪਗ ਭੇਟਨ ਕਾਜ ਚਲੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੰਗ ਰਾਧੇ ਅਲੀ ॥

har ke pag bheTan kaaj chalee kab sayaam kahai sa(n)g raadhe alee ||

Radhika is going with her friend in order to touch the feet of Krishna

ਜਨੁ ਜੋਤਿ ਤ੍ਰਿਯਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤੇ ਇਹ ਚੰਦ ਕੀ ਚਾਦਨੀ ਬਾਲੀ ਭਲੀ ॥੫੩੯॥

jan jot tirayan gavaiaarin te ieh cha(n)dh kee chaadhanee baalee bhalee ||539||

It appears that the other gopis are like the light of earthen lamp and she herself is like the light of the moon.539.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢੀ ਤਿਹ ਕੀ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਨਹਿ ਨੈਕੁ ਘਟੀ ਹੈ ॥

kaanreh so preet baddee teh kee man mai at hee neh naik ghaTee hai ||

Her love for Krishna increased and she did not retrace her step slightly

ਰੂਪ ਸਚੀ ਅਰੁ ਪੈ ਰਤਿ ਤੈ ਮਨ ਤ੍ਰੀਯਨ ਤੇ ਨਹਿ ਨੈਕੁ ਲਟੀ ਹੈ ॥

roop sachee ar pai rat tai man treeyan te neh naik laTee hai ||

Her beauty is like Shachi, the wife of Indra and like Rati (the wife of god of love) other women are getting envious of her

ਰਾਸ ਮੈ ਖੇਲਨਿ ਕਾਜ ਚਲੀ ਸਜਿ ਸਾਜਿ ਸਭੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਨਟੀ ਹੈ ॥

raas mai khelan kaaj chalee saj saaj sabhai kab sayaam naTee hai ||

She is moving like all the bedecked dancers for the amorous play

ਸੁੰਦਰ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੈ ਘਨ ਮੈ ਮਨੋ ਰਾਧਿਕਾ ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਪ੍ਰਗਟੀ ਹੈ ॥੫੪੦॥

su(n)dhar gavaiaarin kai ghan mai mano raadhikaa cha(n)dhrakalaa pragaTee hai ||540||

She seems like lightning amongst the clouds-like beautiful gopis.540.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਿਖਿ ਕੈ ਜਿਹ ਰੀਝ ਰਹਿਓ ਜਿਹ ਕੋ ਦਿਖ ਕੈ ਸਿਵ ਧ੍ਯਾਨ ਛੁਟਾ ਹੈ ॥

brahamaa pikh kai jeh reejh rahio jeh ko dhikh kai siv dhayaan chhuTaa hai ||

Brahma is also getting pleased on seeing Radha and the meditation of Shiva has been disturbed

ਜਾ ਨਿਰਖੇ ਰਤਿ ਰੀਝ ਰਹੀ ਰਤਿ ਕੇ ਪਤਿ ਕੋ ਪਿਖਿ ਮਾਨ ਟੁਟਾ ਹੈ ॥

jaa nirakhe rat reejh rahee rat ke pat ko pikh maan TuTaa hai ||

Rati is also feeling captivated on seeing her and the pride of the god of love has been shattered

ਕੋਕਿਲ ਕੰਠ ਚੁਰਾਇ ਲੀਯੋ ਜਿਨਿ ਭਾਵਨ ਕੋ ਸਭ ਭਾਵ ਲੁਟਾ ਹੈ ॥

kokil ka(n)Th churai leeyo jin bhaavan ko sabh bhaav luTaa hai ||

The nightingale has become silent on listening to her speech and feels herself plundered

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਘਨ ਬੀਚ ਬਿਰਾਜਤ ਰਾਧਿਕਾ ਮਾਨਹੁ ਬਿਜੁ ਛਟਾ ਹੈ ॥੫੪੧॥

gavaiaarin ke ghan beech biraajat raadhikaa maanahu bij chhaTaa hai ||541||

She appears very alluring like lightning amongst the clouds-like gopis.541.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਪੂਜਨ ਪਾਇ ਚਲੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸਭ ਸਾਜ ਸਜੈ ॥

kaanreh ke poojan pai chalee birakhabhaan sutaa sabh saaj sajai ||

Radha is moving, bedecked in many ways in order to worship the feet of Krishna