Ang 346

ਜੋ ਰਿਪੁ ਪੈ ਮਗ ਜਾਤ ਚਲਿਯੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਉਪਮਾ ਚਲਿ ਦੇਖਤ ਓਊ ॥

jo rip pai mag jaat chaliyo sun kai upamaa chal dhekhat ouoo ||

The enemy walking on his path, deviates in order to see Krishna

ਅਉਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹੀਯੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਰਾਦਿਕ ਰੀਝਤ ਸੋਊ ॥੫੧੯॥

aaur kee baat kahaa kaheeyai kab sayaam suraadhik reejhat souoo ||519||

What to speak of other people, the gods are also getting pleased on seeing Krishna.519.

ਗੋਪਿਨ ਸੰਗ ਤਹਾ ਭਗਵਾਨ ਮਨੈ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਕੋ ਕਰ ਗਾਵੈ ॥

gopin sa(n)g tahaa bhagavaan manai at hee hit ko kar gaavai ||

ਰੀਝ ਰਹੈ ਖਗ ਠਉਰ ਸਮੇਤ ਸੁ ਯਾ ਬਿਧਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਰਿਝਾਵੈ ॥

reejh rahai khag Thaur samet su yaa bidh gavaiaarin kaanreh rijhaavai ||

Krishna is singing in extreme love alongwith gopis and he is enrapturing them in such a way that on seeing him, even the birds became motionless

ਜਾ ਕਹੁ ਖੋਜਿ ਕਈ ਗਣ ਗੰਧ੍ਰਬ ਕਿੰਨਰ ਭੇਦ ਨ ਰੰਚਕ ਪਾਵੈ ॥

jaa kahu khoj kiee gan ga(n)dhrab ki(n)nar bhedh na ra(n)chak paavai ||

ਗਾਵਤ ਸੋ ਹਰਿ ਜੂ ਤਿਹ ਜਾ ਤਜ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਚਲਿ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗ ਆਵੈ ॥੫੨੦॥

gaavat so har joo teh jaa taj kai miraganee chal kai mirag aavai ||520||

The Lord, whose mystery is not known to ganas, gandharvas, kinnars ets., that Lord is singing and on listening him singing, the does are coming up, abandoning their deer.520.

ਗਾਵਤ ਸਾਰੰਗ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਬਿਭਾਸ ਬਿਲਾਵਲ ਅਉ ਫੁਨਿ ਗਉਰੀ ॥

gaavat saara(n)g sudh malaar bibhaas bilaaval aau fun gauree ||

ਜਾ ਸੁਰ ਸ੍ਰੋਨਨ ਮੈ ਸੁਨ ਕੈ ਸੁਰ ਭਾਮਿਨ ਧਾਵਤ ਡਾਰਿ ਪਿਛਉਰੀ ॥

jaa sur sronan mai sun kai sur bhaamin dhaavat ddaar pichhauree ||

He is singing the musical modes of Sarang, Suddh Malhar, Vibhas, Bilawal and Gauri and listening to his tune, the wives of gods are also coming, abandoning their head-dresses

ਸੋ ਸੁਨ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਰਸ ਕੈ ਸੰਗ ਹੋਇ ਗਈ ਜਨੁ ਬਉਰੀ ॥

so sun kai sabh gavaiaaraniyaa ras kai sa(n)g hoi giee jan bauree ||

ਤਿਆਗ ਕੈ ਕਾਨਨ ਤਾ ਸੁਨ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗ ਲੈ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਚਲਿ ਆਵਤ ਦਉਰੀ ॥੫੨੧॥

tiaag kai kaanan taa sun kai mirag lai miraganee chal aavat dhauree ||521||

The gopis also, on listening to that tasteful sound, have become mad and come running in the company of deer and does, leaving the forest.521.

ਏਕ ਨਚੈ ਇਕ ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਜਾਵਤ ਤਾਲ ਦਿਖਾਵਤ ਭਾਵਨ ॥

ek nachai ik gaavat geet bajaavat taal dhikhaavat bhaavan ||

Someone is dancing, someone in singing and someone is exhibiting his emotions in various ways

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਸੋ ਸੁ ਰਿਝਾਵਨ ਕਾਜ ਸਭੈ ਮਨ ਭਾਵਨਿ ॥

raas bikhai at hee ras so su rijhaavan kaaj sabhai man bhaavan ||

In that amorous display all are alluring one another in captivating manner

ਚਾਦਨੀ ਸੁੰਦਰ ਰਾਤਿ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੁ ਬਿਖੈ ਰੁਤ ਸਾਵਨ ॥

chaadhanee su(n)dhar raat bikhai kab sayaam kahai su bikhai rut saavan ||

ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਤਜਿ ਕੈ ਪੁਰ ਕੋ ਮਿਲਿ ਖੇਲਿ ਕਰੈ ਰਸ ਨੀਕਨਿ ਠਾਵਨ ॥੫੨੨॥

gavaiaaraniyaa taj kai pur ko mil khel karai ras neekan Thaavan ||522||

The poet Shyam says that the gopis are playing with Krishna at nice places on abandoning the city in rainy season and moonlit nights.522.

ਸੁੰਦਰ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਿਲਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਖੇਲ ਕਰਿਯੋ ਹੈ ॥

su(n)dhar Thaur bikhai kab sayaam kahai mil gavaiaarin khel kariyo hai ||

ਮਾਨਹੁ ਆਪ ਹੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਸੁਧਿ ਬਨਾਇ ਧਰਿਯੋ ਹੈ ॥

maanahu aap hee te brahamaa sur ma(n)ddal sudh banai dhariyo hai ||

The poet Shyam says that gopis have played with Krishna at nice places and it seems that Brahma has created the sphere of gods

ਜਾ ਪਿਖ ਕੇ ਖਗ ਰੀਝ ਰਹੈ ਮ੍ਰਿਗ ਤਿਆਗ ਤਿਸੈ ਨਹੀ ਚਾਰੋ ਚਰਿਯੋ ਹੈ ॥

jaa pikh ke khag reejh rahai mirag tiaag tisai nahee chaaro chariyo hai ||

Seeing this spectacle, the birds are getting pleased, the deer have lost consciousness about food and water

ਅਉਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹੀਯੇ ਜਿਹ ਕੇ ਪਿਖਏ ਭਗਵਾਨ ਛਰਿਯੋ ਹੈ ॥੫੨੩॥

aaur kee baat kahaa kaheeye jeh ke pikhe bhagavaan chhariyo hai ||523||

What else should be said, the Lord himself has been deceived.523.

ਇਤ ਤੇ ਨੰਦਲਾਲ ਸਖਾ ਲੀਏ ਸੰਗਿ ਉਤੈ ਫੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਜੂਥ ਸਬੈ ॥

eit te na(n)dhalaal sakhaa le'ee sa(n)g utai fun gavaiaarin jooth sabai ||

On this side, Krishna was accompanied by his boy-friends and on that side the gopis gathered together and started

ਬਹਸਾ ਬਹਸੀ ਤਹ ਹੋਨ ਲਗੀ ਰਸ ਬਾਤਨ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਤਬੈ ॥

bahasaa bahasee teh hon lagee ras baatan so kab sayaam tabai ||

A dialogue ensued on various issues concerning pleasure according to the poet Shyam:

ਜਿਹ ਕੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀ ਅੰਤ ਲਖੈ ਨਹ ਨਾਰਦ ਪਾਵਤ ਜਾਹਿ ਛਬੈ ॥

jeh ko brahamaa nahee a(n)t lakhai neh naaradh paavat jaeh chhabai ||

The mystery of the Lord could not be known to Brahma and also the sage Narada

ਮ੍ਰਿਗ ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਮਹਿ ਰਾਜਤ ਹੈ ਹਰਿ ਤਿਉ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੀਚ ਫਬੈ ॥੫੨੪॥

mirag jiau miraganee meh raajat hai har tiau gan gavaiaarin beech fabai ||524||

Just as a deer looks elegant amongst the does in the ssame manner, Krishna amongst the gopis.524.

ਨੰਦ ਲਾਲ ਲਲਾ ਇਤ ਗਾਵਤ ਹੈ ਉਤ ਤੇ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਮਿਲਿ ਗਾਵੈ ॥

na(n)dh laal lalaa it gaavat hai ut te sabh gavaiaaraniyaa mil gaavai ||

On this side Krishna is singing and on that side the gopis are singing

ਫਾਗੁਨ ਕੀ ਰੁਤਿ ਊਪਰਿ ਆਬਨ ਮਾਨਹੁ ਕੋਕਿਲਕਾ ਕੁਕਹਾਵੈ ॥

faagun kee rut uoopar aaban maanahu kokilakaa kukahaavai ||

They seem like the nightingales singing on mango trees in the season in the moth of Phagun

ਤੀਰ ਨਦੀ ਸੋਊ ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਜੋਊ ਉਨ ਕੇ ਮਨ ਭੀਤਰ ਭਾਵੈ ॥

teer nadhee souoo gaavat geet jouoo un ke man bheetar bhaavai ||

They are singing their favourite songs

ਨੈਨ ਨਛਤ੍ਰ ਪਸਾਰਿ ਪਿਖੈ ਸੁਰ ਦੇਵ ਬਧੂ ਮਿਲਿ ਦੇਖਨਿ ਆਵੈ ॥੫੨੫॥

nain nachhatr pasaar pikhai sur dhev badhoo mil dhekhan aavai ||525||

The stars of the sky are gazing their splendour with wide-open eyes the wives of the gods are also coming to see them.525.

ਮੰਡਲ ਰਾਸ ਬਚਿਤ੍ਰ ਮਹਾ ਸਮ ਜੇ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਵਾਨ ਰਚਿਯੋ ਹੈ ॥

ma(n)ddal raas bachitr mahaa sam je har kee bhagavaan rachiyo hai ||

That arena of amorous play is wonderful, where Lord Krishna danced

ਤਾਹੀ ਕੇ ਬੀਚ ਕਹੈ ਕਬਿ ਇਉ ਰਸ ਕੰਚਨ ਕੀ ਸਮਤੁਲਿ ਮਚਿਯੋ ਹੈ ॥

taahee ke beech kahai kab iau ras ka(n)chan kee samatul machiyo hai ||

In that arena, the gathering splendid like gold, has raised a tumult regarding the amorous play

ਤਾ ਸੀ ਬਨਾਇਬੇ ਕੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨ ਬਨੀ ਕਰਿ ਕੈ ਜੁਗ ਕੋਟਿ ਪਚਿਯੋ ਹੈ ॥

taa see banaibe ko brahamaa na banee kar kai jug koT pachiyo hai ||

Such a wonderful arena, even Brahma cannot create with his efforts for millions of ages

ਕੰਚਨ ਕੇ ਤਨਿ ਗੋਪਨਿ ਕੋ ਤਿਹ ਮਧਿ ਮਨੀ ਮਨ ਤੁਲਿ ਗਚਿਯੋ ਹੈ ॥੫੨੬॥

ka(n)chan ke tan gopan ko teh madh manee man tul gachiyo hai ||526||

The bodies of gopis are like gold and their minds seem splendid like pearls.526.

ਜਲ ਮੈ ਸਫਰੀ ਜਿਮ ਕੇਲ ਕਰੈ ਤਿਮ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਡੋਲੈ ॥

jal mai safaree jim kel karai tim gavaiaaraniyaa har ke sa(n)g ddolai ||

Just as the fish moves in the water, in the same manner, the gopis are roaming with Krishna

ਜਿਉ ਜਨ ਫਾਗ ਕੋ ਖੇਲਤ ਹੈ ਤਿਹ ਭਾਤਿ ਹੀ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਸਾਥ ਕਲੋਲੈ ॥

jiau jan faag ko khelat hai teh bhaat hee kaanreh ke saath kalolai ||

Just as the people play Holi fearlessly in the same manner the gopis are flirting with Krishna

ਕੋਕਿਲਕਾ ਜਿਮ ਬੋਲਤ ਹੈ ਤਿਮ ਗਾਵਤ ਤਾ ਕੀ ਬਰਾਬਰ ਬੋਲੈ ॥

kokilakaa jim bolat hai tim gaavat taa kee baraabar bolai ||

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਇਹ ਭਾਤਨ ਸੋ ਰਸ ਕਾਨ੍ਰਹਿ ਨਿਚੋਲੈ ॥੫੨੭॥

sayaam kahai sabh gavaiaaraniyaa ieh bhaatan so ras kaanreh nicholai ||527||

They are all warbling like a nightingale and are quaffing the Krishna-nectar.527.

ਰਸ ਕੀ ਚਰਚਾ ਤਿਨ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਕਰੀ ਹਿਤ ਸੋ ਨ ਕਛੂ ਕਮ ਕੈ ॥

ras kee charachaa tin so bhagavaan karee hit so na kachhoo kam kai ||

Lord Krishna held free discussion with them regarding amorous pleasure

ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤੁਮਰੇ ਮਾਹਿ ਖੇਲ ਬਨਿਓ ਹਮ ਕੈ ॥

eeh bhaat kahiyo kab sayaam kahai tumare maeh khel banio ham kai ||

The poet says that Krishna said to the gopis, “I have just become like a play for you”

ਕਹਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਦੀਯੋ ਹਸਿ ਕੈ ਸੁ ਪ੍ਰਭਾ ਸੁਭ ਦੰਤਨ ਯੌ ਦਮਕੈ ॥

keh kai ieh baat dheeyo has kai su prabhaa subh dha(n)tan yau dhamakai ||

ਜਨੁ ਦਿਉਸ ਭਲੇ ਰੁਤਿ ਸਾਵਨ ਕੀ ਅਤਿ ਅਭ੍ਰਨ ਮੈ ਚਪਲਾ ਚਮਕੈ ॥੫੨੮॥

jan dhiaus bhale rut saavan kee at abhran mai chapalaa chamakai ||528||

Saying this, Krishna laughed and his teeth glistened like the flash of lightning in clouds in the month of Sawan.528.

ਐਹੋ ਲਲਾ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕਹੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਅਤਿ ਮੈਨ ਭਰੀ ॥

aaiho lalaa na(n)dh laal kahai sabh gavaiaaraniyaa at main bharee ||

ਹਮਰੇ ਸੰਗ ਆਵਹੁ ਖੇਲ ਕਰੋ ਨ ਕਛੂ ਮਨ ਭੀਤਰ ਸੰਕ ਕਰੀ ॥

hamare sa(n)g aavahu khel karo na kachhoo man bheetar sa(n)k karee ||

The lustful gopis call Krishna and say, “Krishna! Come and play (sex) with us without hesitation

ਨੈਨ ਨਚਾਇ ਕਛੂ ਮੁਸਕਾਇ ਕੈ ਭਉਹ ਦੁਊ ਕਰਿ ਟੇਢਿ ਧਰੀ ॥

nain nachai kachhoo musakai kai bhauh dhauoo kar Tedd dharee ||

They are causing their eyes to dance, they are tilting their eyebrows

ਮਨ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਰਸ ਕੀ ਮਨੋ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਕੰਠਹਿ ਫਾਸਿ ਡਰੀ ॥੫੨੯॥

man yau upajee upamaa ras kee mano kaanreh ke ka(n)Theh faas ddaree ||529||

It seems that the nose of attachment has fallen on the neck of Krishna.529.

ਖੇਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮਧਿ ਸੋਊ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਜੂ ਛਬਿ ਵਾਰੋ ॥

khelat gavaiaarin madh souoo kab sayaam kahai har joo chhab vaaro ||

I am a sacrifice on the beautiful spectacle of Krishna playing amongst gopis (the poet says)

ਖੇਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਮੈਨ ਭਰੀ ਇਨ ਹੂੰ ਪਰ ਮਾਨਹੁ ਚੇਟਕ ਡਾਰੋ ॥

khelat hai souoo main bharee in hoo(n) par maanahu cheTak ddaaro ||

Full of lust, they are playing in the manner of one under magical charms

ਤੀਰ ਨਦੀ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਅਤਿ ਹੋਤ ਹੈ ਸੁੰਦਰ ਭਾਤਿ ਅਖਾਰੋ ॥

teer nadhee biraj bhoom bikhai at hot hai su(n)dhar bhaat akhaaro ||

ਰੀਝ ਰਹੈ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਕੇ ਸਭੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਸਾਰੋ ॥੫੩੦॥

reejh rahai pirathamee ke sabhai jan reejh rahiyo sur ma(n)ddal saaro ||530||

In the land of Braja and on the bank of the river, this beautiful arena has been formed and on seeing it, the dwellers of the earth and the whole sphere of gods is getting pleased.530.

ਗਾਵਤ ਏਕ ਨਚੈ ਇਕ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਤਾਰਿਨ ਕਿੰਕਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਬਾਜੈ ॥

gaavat ek nachai ik gavaiaaran taarin ki(n)kan kee dhun baajai ||

Some gopi is dancing, someone is singing, someone is playing on a stringed musical instrument and someone is playing on the flute

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗ ਰਾਜਤ ਬੀਚ ਮ੍ਰਿਗੀ ਹਰਿ ਤਿਉ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੀਚ ਬਿਰਾਜੈ ॥

jiau mirag raajat beech miragee har tiau gan gavaiaarin beech biraajai ||

Just as a deer looks elegant amongst the does, in the same manner Krishna is there amongst the gopis