Ang 342

ਜਿਉ ਸੰਗ ਮੀਨਨ ਕੇ ਲਰ ਕੈ ਤਿਨ ਤ੍ਯਾਗ ਸਭੋ ਮਨੋ ਬਾਰਿ ਧਰਇਯਾ ॥੪੮੦॥

jiau sa(n)g meenan ke lar kai tin tayaag sabho mano baar dhariyaa ||480||

Whatever happened with the gopis, the poet Shyam tells about it saying that they seemed like fish writhing after quarrelling and separating themselves from the sea.480.

ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਤਨ ਕੀ ਛੁਟਗੀ ਸੁਧਿ ਡੋਲਤ ਹੈ ਬਨ ਮੈ ਜਨੁ ਬਉਰੀ ॥

gopin ke tan kee chhuTagee sudh ddolat hai ban mai jan bauree ||

The gopis lost consciousness of their bodies and ran like mad men

ਏਕ ਉਠੈ ਇਕ ਝੂਮਿ ਗਿਰੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਮਹਰੀ ਇਕ ਆਵਤ ਦਉਰੀ ॥

ek uThai ik jhoom girai biraj kee maharee ik aavat dhauree ||

Someone is getting up and again falling down unconscious and somewhere some woman of Braja is coming running

ਆਤੁਰ ਹ੍ਵੈ ਅਤਿ ਢੂੰਡਤ ਹੈ ਤਿਨ ਕੇ ਸਿਰ ਕੀ ਗਿਰ ਗੀ ਸੁ ਪਿਛਉਰੀ ॥

aatur havai at ddoo(n)ddat hai tin ke sir kee gir gee su pichhauree ||

Being perturbed, they are searching Krishna, with disheveled hair

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੋ ਧ੍ਯਾਨ ਬਸਿਯੋ ਮਨ ਮੈ ਸੋਊ ਜਾਨ ਗਹੈ ਫੁਨਿ ਰੂਖਨ ਕਉਰੀ ॥੪੮੧॥

kaanreh ko dhayaan basiyo man mai souoo jaan gahai fun rookhan kauree ||481||

They are meditating on Krishna in their mind and they are calling for Krishna, kissing the trees.481.

ਫੇਰਿ ਤਜੈ ਤਿਨ ਰੂਖਨ ਕੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹੈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕਹਾ ਰੇ ॥

fer tajai tin rookhan ko ieh bhaat kahai na(n)dh laal kahaa re ||

ਚੰਪਕ ਮਉਲਸਿਰੀ ਬਟ ਤਾਲ ਲਵੰਗ ਲਤਾ ਕਚਨਾਰ ਜਹਾ ਰੇ ॥

cha(n)pak maulasiree baT taal lava(n)g lataa kachanaar jahaa re ||

Then leaving the trees, they are asking the bushes of Champak, Maulshri, Taal, Lavanglata, Kachnar etc. for the whereabouts of Krishna, saying

ਪੈ ਜਿਹ ਕੇ ਹਮ ਕਾਰਨ ਕੋ ਪਗਿ ਕੰਟਕਕਾ ਸਿਰਿ ਧੂਪ ਸਹਾ ਰੇ ॥

pai jeh ke ham kaaran ko pag ka(n)Takakaa sir dhoop sahaa re ||

ਸੋ ਹਮ ਕੌ ਤੁਮ ਦੇਹੁ ਬਤਾਇ ਪਰੈ ਤੁਮ ਪਾਇਨ ਜਾਵ ਤਹਾ ਰੇ ॥੪੮੨॥

so ham kau tum dheh batai parai tum pain jaav tahaa re ||482||

“We are wandering enduring the sunshine over our heads and the pain of thorns in our feet for his sake, tell us where is that Krishna we fall at your feet.”482.

ਬੇਲ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਜਿਹ ਜਾ ਗੁਲ ਚੰਪਕ ਕਾ ਸੁ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤਿ ਪਾਈ ॥

bel biraajat hai jeh jaa gul cha(n)pak kaa su prabhaa at paiee ||

ਮੌਲਿਸਿਰੀ ਗੁਲ ਲਾਲ ਗੁਲਾਬ ਧਰਾ ਤਿਨ ਫੂਲਨ ਸੋ ਛਬਿ ਛਾਈ ॥

maualisiree gul laal gulaab dharaa tin foolan so chhab chhaiee ||

Searching for Krishna, those gopis are wandering there where there are trees of Bel, bushes of Champa, and plants of Maulshri and red rose

ਚੰਪਕ ਮਉਲਸਿਰੀ ਬਟ ਤਾਲ ਲਵੰਗ ਲਤਾ ਕਚਨਾਰ ਸੁਹਾਈ ॥

cha(n)pak maulasiree baT taal lava(n)g lataa kachanaar suhaiee ||

ਬਾਰਿ ਝਰੈ ਝਰਨਾ ਗਿਰਿ ਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁਖਦਾਈ ॥੪੮੩॥

baar jharai jharanaa gir te kab sayaam kahai at hee sukhadhaiee ||483||

The trees of Champak, Maulshri, Lavanglata, Kachnar etc. look impressive and extremely peace-giving cataracts are flowing.483.

ਤਿਹ ਕਾਨਨ ਕੋ ਹਰਿ ਕੇ ਹਿਤ ਤੇ ਗੁਪੀਆ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹੈ ॥

teh kaanan ko har ke hit te gupeeaa biraj kee ieh bhaat kahai ||

ਬਰ ਪੀਪਰ ਹੇਰਿ ਹਿਯਾ ਨ ਕਹੂੰ ਜਿਹ ਕੇ ਹਿਤ ਸੋ ਸਿਰਿ ਧੂਪ ਸਹੈ ॥

bar peepar her hiyaa na kahoo(n) jeh ke hit so sir dhoop sahai ||

Bound in the bond of love for Krishna, the gopis are saying, “Is he not there near the Peepal tree?” And saying this and enduring the sunshine over their heads, they are running hither and thither

ਅਹੋ ਕਿਉ ਤਜਿ ਆਵਤ ਹੋ ਭਰਤਾ ਬਿਨੁ ਕਾਨ੍ਰਹ ਪਿਖੇ ਨਹਿ ਧਾਮਿ ਰਹੈ ॥

aho kiau taj aavat ho bharataa bin kaanreh pikhe neh dhaam rahai ||

ਇਕ ਬਾਤ ਕਰੈ ਸੁਨ ਕੈ ਇਕ ਬੋਲਬ ਰੂਖਨ ਕੋ ਹਰਿ ਜਾਨਿ ਗਹੈ ॥੪੮੪॥

eik baat karai sun kai ik bolab rookhan ko har jaan gahai ||484||

Then they hold consultations among themselves why they have left their husbands and are oscillating here and there, but alongwith it they receive this reply from their mind that they are running because they cannot live without Krishna in this way someon

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਿਯੋਗ ਕੋ ਮਾਨਿ ਬਧੂ ਬ੍ਰਿਜ ਡੋਲਤ ਹੈ ਬਨ ਬੀਚ ਦਿਵਾਨੀ ॥

kaanreh biyog ko maan badhoo biraj ddolat hai ban beech dhivaanee ||

ਕੂੰਜਨ ਜਯੋ ਕੁਰਲਾਤ ਫਿਰੈ ਤਿਹ ਜਾ ਜਿਹ ਜਾ ਕਛੁ ਖਾਨ ਨ ਪਾਨੀ ॥

koo(n)jan jayo kuralaat firai teh jaa jeh jaa kachh khaan na paanee ||

The women of Braja have become mad in his separation and are wandering in the forest like the crying and wandering crane they are not conscious of eating and drinking

ਏਕ ਗਿਰੈ ਮੁਰਝਾਇ ਧਰਾ ਪਰ ਏਕ ਉਠੈ ਕਹਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਨੀ ॥

ek girai murajhai dharaa par ek uThai keh kai ieh baanee ||

ਨੇਹੁ ਬਢਾਇ ਮਹਾ ਹਮ ਸੋ ਕਤ ਜਾਤ ਭਯੋ ਭਗਵਾਨ ਗੁਮਾਨੀ ॥੪੮੫॥

neh baddai mahaa ham so kat jaat bhayo bhagavaan gumaanee ||485||

Someone droops and falls down on the ground and someone gets up saying where that proud Krishna, increasing his love with us, has gone?485.

ਨੈਨ ਨਚਾਇ ਮਨੋ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਸਭ ਗੋਪਿਨ ਕੋ ਮਨ ਚੋਰਿ ਲਯੋ ਹੈ ॥

nain nachai mano mirag se sabh gopin ko man chor layo hai ||

ਤਾਹੀ ਕੈ ਬੀਚ ਰਹਿਯੋ ਗਡਿ ਕੈ ਤਿਹ ਤੇ ਨਹਿ ਛੂਟਨ ਨੈਕੁ ਭਯੋ ਹੈ ॥

taahee kai beech rahiyo gadd kai teh te neh chhooTan naik bhayo hai ||

Krishna causing his eyes to dance like deer, has stolen the minds of the gopis their mind has been entrapped in the eyes of Krishna and does not move hither and thither for an instant

ਤਾਹੀ ਕੇ ਹੇਤ ਫਿਰੈ ਬਨ ਮੈ ਤਜਿ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹ ਸ੍ਵਾਸ ਨ ਏਕ ਲਯੋ ਹੈ ॥

taahee ke het firai ban mai taj kai gireh savaiaas na ek layo hai ||

ਸੋ ਬਿਰਥਾ ਹਮ ਸੋ ਬਨ ਭ੍ਰਾਤ ਕਹੋ ਹਰਿ ਜੀ ਕਿਹ ਓਰਿ ਗਯੋ ਹੈ ॥੪੮੬॥

so birathaa ham so ban bhraat kaho har jee keh or gayo hai ||486||

For him, withholding their breath, they are running hither and thither in the forest and saying, “O relatives of the forest! tell us, on which side Krishna has gone?486.

ਜਿਨ ਹੂੰ ਬਨ ਬੀਚ ਮਰੀਚ ਮਰਿਯੋ ਪੁਰ ਰਾਵਨਿ ਸੇਵਕ ਜਾਹਿ ਦਹਿਯੋ ਹੈ ॥

jin hoo(n) ban beech mareech mariyo pur raavan sevak jaeh dhahiyo hai ||

ਤਾਹੀ ਸੋ ਹੇਤ ਕਰਿਯੋ ਹਮ ਹੂੰ ਬਹੁ ਲੋਗਨ ਕੋ ਉਪਹਾਸ ਸਹਿਯੋ ਹੈ ॥

taahee so het kariyo ham hoo(n) bahu logan ko upahaas sahiyo hai ||

He, who killed Marich in the forest and destroyed other servants of Ravana he is the one whom we have loved and have endured the satirical sayings of many people

ਵਾਸਰ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਸੁੰਦਰ ਸੋ ਮਿਲਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨਿਯਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ॥

vaasar se dhirag su(n)dhar so mil gavaiaariniyaa ieh bhaat kahiyo hai ||

ਤਾਹੀ ਕੀ ਚੋਟ ਚਟਾਕ ਲਗੇ ਹਮਰੋ ਮਨੂਆ ਮ੍ਰਿਗ ਠਉਰ ਰਹਿਯੋ ਹੈ ॥੪੮੭॥

taahee kee choT chaTaak lage hamaro manooaa mirag Thaur rahiyo hai ||487||

Regarding his delicious eyes all the gopis are saying thus with one voice “Because of the hurt of those eyes, the deer of our mind has become motionless at one place.”487.

ਬੇਦ ਪੜੈ ਸਮ ਕੋ ਫਲ ਹੋ ਬਹੁ ਮੰਗਨ ਕੋ ਜੋਊ ਦਾਨ ਦਿਵਾਵੈ ॥

bedh paRai sam ko fal ho bahu ma(n)gan ko jouoo dhaan dhivaavai ||

ਕੀਨ ਅਕੀਨ ਲਖੈ ਫਲ ਹੋ ਜੋਊ ਆਥਿਤ ਲੋਗਨ ਅੰਨ ਜਿਵਾਵੈ ॥

keen akeen lakhai fal ho jouoo aathit logan a(n)n jivaavai ||

He, who given charity to a beggar, he received the reward of one reading of the Vedas who gives to the stranger the food to eat, he receives many rewards

ਦਾਨ ਲਹੈ ਹਮਰੇ ਜੀਅ ਕੋ ਇਹ ਕੇ ਸਮ ਕੋ ਨ ਸੋਊ ਫਲ ਪਾਵੈ ॥

dhaan lahai hamare jeea ko ieh ke sam ko na souoo fal paavai ||

ਜੋ ਬਨ ਮੈ ਹਮ ਕੋ ਜਰਰਾ ਇਕ ਏਕ ਘਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦਿਖਾਵੈ ॥੪੮੮॥

jo ban mai ham ko jararaa ik ek gharee bhagavaan dhikhaavai ||488||

He, who can get us a sight of Krishna for a short while, he can undoubtedly have the gift of our life he will not receive a more assuring reward than this.488.

ਜਾਹਿ ਬਿਭੀਛਨ ਲੰਕ ਦਈ ਅਰੁ ਦੈਤਨ ਕੇ ਕੁਪਿ ਕੈ ਗਨ ਮਾਰੇ ॥

jaeh bibheechhan la(n)k dhiee ar dhaitan ke kup kai gan maare ||

ਪੈ ਤਿਨ ਹੂੰ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਸਾਧਨ ਰਾਖਿ ਅਸਾਧ ਸੰਘਾਰੇ ॥

pai tin hoo(n) kab sayaam kahai sabh saadhan raakh asaadh sa(n)ghaare ||

He, who gave Lanka to Vibishana and in great fury, killed the demons the poet Shyam says that it was he who protected the saints and destroyed the wicked

ਸੋ ਇਹ ਜਾ ਹਮ ਤੇ ਛਪ ਗਯੋ ਅਤਿ ਹੀ ਕਰ ਕੈ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਮਾਰੇ ॥

so ieh jaa ham te chhap gayo at hee kar kai sa(n)g preet hamaare ||

ਪਾਇ ਪਰੋ ਕਹੀਯੋ ਬਨ ਭ੍ਰਾਤ ਕਹੋ ਹਰਿ ਜੀ ਕਿਹ ਓਰਿ ਪਧਾਰੇ ॥੪੮੯॥

pai paro kaheeyo ban bhraat kaho har jee keh or padhaare ||489||

The same Krishna has given love to us, but has disappeared from our eyes O forest-dwellers! We fall at your feet tell us to which direction Krishan has gone.489.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਖੋਜਿ ਰਹੀ ਬਨ ਮੈ ਹਰਿ ਜੀ ਬਨ ਮੈ ਨਹੀ ਖੋਜਤ ਪਾਏ ॥

gavaiaarin khoj rahee ban mai har jee ban mai nahee khojat paae ||

ਏਕ ਬਿਚਾਰ ਕਰਿਯੋ ਮਨ ਮੈ ਫਿਰ ਕੈ ਨ ਗਯੋ ਕਬਹੂੰ ਉਹ ਜਾਏ ॥

ek bichaar kariyo man mai fir kai na gayo kabahoo(n) uh jaae ||

The gopis searched for Krishna in the forest, but they could not find him then they thought in their mind that he might have gone to that direction

ਫੇਰਿ ਫਿਰੀ ਮਨ ਮੈ ਗਿਨਤੀ ਕਰਿ ਪਾਰਥ ਸੂਤ ਕੀ ਡੋਰ ਲਗਾਏ ॥

fer firee man mai ginatee kar paarath soot kee ddor lagaae ||

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਚਕਈ ਜਨੁ ਆਵਤ ਹੈ ਕਰ ਮੈ ਫਿਰਿ ਧਾਏ ॥੪੯੦॥

yau upajee upamaa chakiee jan aavat hai kar mai fir dhaae ||490||

They again think in their mind and associate the string of their mind with that Krishna the poet figuratively says about their running and thinking that they are running hither and thither like a female partridge.490.

ਆਇ ਕੇ ਢੂੰਢਿ ਰਹੀ ਸੋਊ ਠਉਰ ਤਹਾ ਭਗਵਾਨ ਨ ਢੂੰਢਡ ਪਾਏ ॥

aai ke ddoo(n)dd rahee souoo Thaur tahaa bhagavaan na ddoo(n)ddadd paae ||

ਇਉ ਜੁ ਰਹੀ ਸਭ ਹੀ ਚਕਿ ਕੈ ਜਨੁ ਚਿਤ੍ਰ ਲਿਖੀ ਪ੍ਰਿਤਿਮਾ ਛਬਿ ਪਾਏ ॥

eiau ju rahee sabh hee chak kai jan chitr likhee piratimaa chhab paae ||

The place where they go in search of Krishna, they do not find him the re and in this way like an idol of stone, they return in astonishment

ਅਉਰ ਉਪਾਵ ਕਰਿਯੋ ਪੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਚਿਤ ਲਗਾਏ ॥

aaur upaav kariyo pun gavaiaarin kaanreh hee bheetar chit lagaae ||

ਗਾਇ ਉਠੀ ਤਿਹ ਕੇ ਗੁਨ ਏਕ ਬਜਾਇ ਉਠੀ ਇਕ ਸ੍ਵਾਗ ਲਗਾਏ ॥੪੯੧॥

gai uThee teh ke gun ek bajai uThee ik savaiaag lagaae ||491||

Then they took another step and totally absorbed their mind in Krishna someone sang his qualities and someone wore the impressive garb of Krishna.491.

ਹੋਤ ਬਕੀ ਇਕ ਹੋਤ ਤ੍ਰਿਣਾਵ੍ਰਤ ਏਕ ਅਘਾਸੁਰ ਹ੍ਵੈ ਕਰਿ ਧਾਵੈ ॥

hot bakee ik hot tiranaavrat ek aghaasur havai kar dhaavai ||

ਹੋਇ ਹਰੀ ਤਿਨ ਮੈ ਧਸਿ ਕੈ ਧਰਨੀ ਪਰ ਤਾ ਕਹੁ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥

hoi haree tin mai dhas kai dharanee par taa kahu maar giraavai ||

Someone assumed the garb of Bakasura, someone of Tranavrata and someone of Aghasura and some putting on the garb of Krishna attached them and threw them on the ground

ਕਾਨ੍ਰਹ ਸੋ ਲਾਗ ਰਹਿਯੋ ਤਿਨ ਕੌ ਅਤ ਹੀ ਮਨ ਨੈਕ ਨ ਛੂਟਨ ਪਾਵੈ ॥

kaanreh so laag rahiyo tin kau at hee man naik na chhooTan paavai ||