Ang 325

ਮਾਨਹੁ ਲੈ ਸਿਵ ਕੇ ਰਿਪੁ ਆਪ ਦਯੋ ਬਿਧਨਾ ਰਸ ਯਾਹਿ ਨਿਚੋਹੈ ॥੩੧੭॥

maanahu lai siv ke rip aap dhayo bidhanaa ras yaeh nichohai ||317||

It seems that the god of love has himself, rinsing the whole essence, presented it before Krishna.317.

ਗਵਾਰਿ ਕੇ ਹਾਥ ਪੈ ਹਾਥ ਧਰੇ ਹਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਰੁ ਕੇ ਤਰਿ ਠਾਢੇ ॥

gavaar ke haath pai haath dhare har sayaam kahai tar ke tar Thaadde ||

Placing his hands on the hands of the gopa boys, Krishna is standing under a tree

ਪਾਟ ਕੋ ਪਾਟ ਧਰੇ ਪੀਯਰੋ ਉਰਿ ਦੇਖਿ ਜਿਸੈ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਬਾਢੇ ॥

paaT ko paaT dhare peeyaro ur dhekh jisai at aana(n)dh baadde ||

He is wearing the yellow garments, seeing which the pleasure has increased in the mind

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਅਤਿ ਹੀ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਜਿਉ ਚੁਨਿ ਲੀ ਤਿਸ ਕੋ ਚੁਨਿ ਕਾਢੈ ॥

taa chhab kee at hee upamaa kab jiau chun lee tis ko chun kaaddai ||

The poet has described this spectacle in this way:

ਮਾਨਹੁ ਪਾਵਸ ਕੀ ਰੁਤਿ ਮੈ ਚਪਲਾ ਚਮਕੀ ਘਨ ਸਾਵਨ ਗਾਢੇ ॥੩੧੮॥

maanahu paavas kee rut mai chapalaa chamakee ghan saavan gaadde ||318||

It seems that the lightning is flashing from the dark clouds.318.

ਲੋਚਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਨਿਹਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਿਜ ਰੂਪ ਕੈ ਪਾਨ ਮਹਾ ਮਤ ਹੂਈ ॥

lochan kaanreh nihaar tirayaa dhij roop kai paan mahaa mat hooiee ||

Seeing the eyes of Krishna, the wives of Brahmins were intoxicated with his beauty

ਹੋਇ ਗਈ ਤਨ ਮੈ ਗ੍ਰਿਹ ਕੀ ਸੁਧਿ ਯੌ ਉਡਗੀ ਜਿਮੁ ਪਉਨ ਸੋ ਰੂਈ ॥

hoi giee tan mai gireh kee sudh yau uddagee jim paun so rooiee ||

They forgot about their houses whose memory flew away like cotton before the wind

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਨ ਕੋ ਬਿਰਹਾਗਨਿ ਯੌ ਭਰਕੀ ਜਿਮੁ ਤੇਲ ਸੋ ਧੂਈ ॥

sayaam kahai tin ko birahaagan yau bharakee jim tel so dhooiee ||

The fire of the separation blazed in them like the fire when the oil is poured on it

ਜਿਉ ਟੁਕਰਾ ਪਿਖਿ ਚੁੰਬਕ ਡੋਲਤ ਬੀਚ ਮਨੋ ਜਲ ਲੋਹ ਕੀ ਸੂਈ ॥੩੧੯॥

jiau Tukaraa pikh chu(n)bak ddolat beech mano jal loh kee sooiee ||319||

Their condition was like the iron on seeing the magnet or like the iron-needle which gets extremely desirous of meeting magnet.319

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਿਜ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਿਯੋ ਦੁਖ ਦੂਰ ਭਏ ਹੈ ॥

kaanreh ke roop nihaar tirayaa dhij prem baddiyo dhukh dhoor bhe hai ||

ਭੀਖਮ ਮਾਤ ਕੋ ਜ੍ਯੋ ਪਰਸੇ ਛਿਨ ਮੈ ਸਭ ਪਾਪ ਬਿਲਾਇ ਗਏ ਹੈ ॥

bheekham maat ko jayo parase chhin mai sabh paap bilai ge hai ||

Seeing Krishna, the suffering of the wives of Brahmis was cast away and their love was greatly increased, just as the agony of Bhishma was removed on touching the feet of his mother

ਆਨਨ ਦੇਖਿ ਕੇ ਸ੍ਯਾਮ ਘਨੋ ਚਿਤ ਬੀਚ ਬਸਿਯੋ ਦ੍ਰਿਗ ਮੂੰਦ ਲਏ ਹੈ ॥

aanan dhekh ke sayaam ghano chit beech basiyo dhirag moo(n)dh le hai ||

ਜਿਉ ਧਨਵਾਨ ਮਨੋ ਧਨ ਕੋ ਧਰਿ ਅੰਦਰ ਧਾਮ ਕਿਵਾਰ ਦਏ ਹੈ ॥੩੨੦॥

jiau dhanavaan mano dhan ko dhar a(n)dhar dhaam kivaar dhe hai ||320||

The women on seeing the face of Krishna, absorbed it in their mind and closed their eyes like the wealthy person closing his cash in his safe.320.

ਸੁਧਿ ਭਈ ਜਬ ਹੀ ਤਨ ਮੈ ਤਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹ ਜਾਵਹੁ ॥

sudh bhiee jab hee tan mai tab kaanreh kahee has kai gireh jaavahu ||

ਬਿਪਨ ਬੀਚ ਕਹੈ ਰਹੀਯੋ ਦਿਨ ਰੈਨ ਸਭੇ ਹਮਰੈ ਗੁਨ ਗਾਵਹੁ ॥

bipan beech kahai raheeyo dhin rain sabhe hamarai gun gaavahu ||

When those women regained some of their consciousness, then Krishna smilingly said to them, “Now you return to your homes, live with the Brahmins and remember me day and night

ਹੋਇ ਨ ਤ੍ਰਾਸ ਤੁਮੈ ਜਮ ਕੀ ਹਿਤ ਕੈ ਹਮ ਸੋ ਜੁ ਧਿਆਨ ਲਗਾਵਹੁ ॥

hoi na traas tumai jam kee hit kai ham so ju dhiaan lagaavahu ||

ਜੋ ਤੁਮ ਬਾਤ ਕਰੋ ਇਹ ਹੀ ਤਬ ਹੀ ਸਬ ਹੀ ਮੁਕਤਾ ਫਲੁ ਪਾਵਹੁ ॥੩੨੧॥

jo tum baat karo ieh hee tab hee sab hee mukataa fal paavahu ||321||

When you will remember me, you will not fear Yama (death) and in this way, you will attain salvation.321.

ਦਿਜਨ ਤ੍ਰਿਯੋ ਬਾਚ ॥

dhijan tirayo baach ||

Speech of the wives of Brahmins:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਪਤਨੀ ਦਿਜ ਕੀ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ ਹਮ ਸੰਗ ਨ ਛਾਡਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਤੁਮਾਰੋ ॥

patanee dhij kee ieh baat kahee ham sa(n)g na chhaaddat kaanreh tumaaro ||

ਸੰਗ ਫਿਰੈ ਤੁਮਰੇ ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਚਲੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੌ ਬ੍ਰਿਜ ਜੋਊ ਸਿਧਾਰੋ ॥

sa(n)g firai tumare dhin rain chalai biraj kau biraj jouoo sidhaaro ||

“We are the wives of Brahmins, but O Krishna! we will not abandon you, we shall stay with you day and night and if you go to Braja, then we all shall accompany you there

ਲਾਗ ਰਹਿਯੋ ਤੁਮ ਸੋ ਹਮਰੋ ਮਨ ਜਾਤ ਨਹੀ ਮਨ ਧਾਮ ਹਮਾਰੋ ॥

laag rahiyo tum so hamaro man jaat nahee man dhaam hamaaro ||

Our mind has merged in you and there is no desire now of returning home

ਪੂਰਨ ਜੋਗ ਕੋ ਪਾਇ ਜੁਗੀਸ੍ਵਰ ਆਨਤ ਨ ਧਨ ਬੀਚ ਸੰਭਾਰੋ ॥੩੨੨॥

pooran jog ko pai jugeesavair aanat na dhan beech sa(n)bhaaro ||322||

He, who becomes a Yogi completely and leaves his home, he does not take care of his home and wealth again.322.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥

kaanreh baach ||

Speech of Krishna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਤਿਨੈ ਪਿਖਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਿਯੋ ਮੁਖ ਤੇ ਤੁਮ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਰੋ ॥

sree bhagavaan tinai pikh prem kahiyo mukh te tum dhaam sidhaaro ||

ਜਾਇ ਸਭੈ ਪਤਿ ਆਪਨ ਆਪਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਥਾ ਕਹਿ ਤਾਹਿ ਉਧਾਰੋ ॥

jai sabhai pat aapan aapan kaanreh kathaa keh taeh udhaaro ||

Seeing them with affection, Krishna asked them to go home and also told them to redeem their husbands by relating to them the story of Krishna

ਪੁਤ੍ਰਨ ਪਉਤ੍ਰਨ ਪਤਿਨ ਸੋ ਇਹ ਕੈ ਚਰਚਾ ਸਭ ਹੀ ਦੁਖੁ ਟਾਰੋ ॥

putran pautran patin so ieh kai charachaa sabh hee dhukh Taaro ||

ਗੰਧ ਮਲਿਯਾਗਰ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਨਾਮ ਲੈ ਰੂਖਨ ਕੋ ਕਰਿ ਚੰਦਨ ਡਾਰੋ ॥੩੨੩॥

ga(n)dh maliyaagar sayaam ko naam lai rookhan ko kar cha(n)dhan ddaaro ||323||

He asked them to remove the sufferings of sons, grandsons and husbands with this discussion and repeating the name ‘Krishna’, the giver of the fragrance of sandalwood, fill the other trees with this fragrance.323.

ਮਾਨ ਲਈ ਪਤਨੀ ਦਿਜ ਕੀ ਸਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਬਤੀਆ ॥

maan liee patanee dhij kee sam a(n)mirat kaanreh kahee bateeaa ||

ਜਿਤਨੋ ਹਰਿ ਯਾ ਉਪਦੇਸ ਕਰਿਯੋ ਤਿਤਨੋ ਨਹਿ ਹੋਤ ਕਛੂ ਜਤੀਆ ॥

jitano har yaa upadhes kariyo titano neh hot kachhoo jateeaa ||

Listening to the ambrosial words of Krishna, the wives of Brahmins agreed and the instructions given by Krishna to them cannot be given in the same volume by any celibate

ਚਰਚਾ ਜਬ ਜਾ ਉਨ ਸੋ ਇਨ ਕੀ ਤਬ ਹੀ ਉਨ ਕੀ ਭਈ ਯਾ ਗਤੀਆ ॥

charachaa jab jaa un so in kee tab hee un kee bhiee yaa gateeaa ||

ਇਨ ਸ੍ਰਯਾਹ ਭਏ ਮੁਖ ਯੌ ਜੁਵਤੀ ਮੁਖ ਲਾਲ ਭਏ ਵਹ ਜਿਉ ਰਤੀਆ ॥੩੨੪॥

ein srayaeh bhe mukh yau juvatee mukh laal bhe veh jiau rateeaa ||324||

When they discussed bout Krishna with their husbands, it led to this situation that their faces turned black and the faces of these ladies became red with the essence of love.324.

ਚਰਚਾ ਸੁਨਿ ਬਿਪ ਜੁ ਤ੍ਰੀਅਨ ਸੋ ਮਿਲ ਕੈ ਸਭ ਹੀ ਪਛੁਤਾਵਨ ਲਾਗੇ ॥

charachaa sun bip ju treean so mil kai sabh hee pachhutaavan laage ||

ਬੇਦਨ ਕੌ ਹਮ ਕੌ ਸਭ ਕੌ ਧ੍ਰਿਗ ਗੋਪ ਗਏ ਮੰਗ ਕੈ ਹਮ ਆਗੈ ॥

bedhan kau ham kau sabh kau dhirag gop ge ma(n)g kai ham aagai ||

All the Brahmins repented on listening to the discussion of their wives and said, “We alongwith the knowledge of our Vedas be cursed that the gopas came to beg from us and went away

ਮਾਨ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਮੈ ਬੂਡੇ ਹੁਤੇ ਹਮ ਚੂਕ ਗਯੋ ਅਉਸਰ ਤਉ ਹਮ ਜਾਗੇ ॥

maan samu(n)dhr mai boodde hute ham chook gayo aausar tau ham jaage ||

We remained immersed in the sea of pride and awoke only on losing the opportunity

ਪੈ ਜਿਨ ਕੀ ਇਹ ਹੈ ਪਤਨੀ ਤਿਹ ਤੇ ਫੁਨਿ ਹੈ ਹਮ ਹੂੰ ਬਡਭਾਗੇ ॥੩੨੫॥

pai jin kee ieh hai patanee teh te fun hai ham hoo(n) baddabhaage ||325||

Now we are fortunate only that our women dyed in the love of Krishna are our wives.”325.

ਮਾਨਿ ਸਭੈ ਦਿਜ ਆਪਨ ਕੋ ਧ੍ਰਿਗ ਫੇਰਿ ਕਰੀ ਮਿਲਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਡਾਈ ॥

maan sabhai dhij aapan ko dhirag fer karee mil kaanreh baddaiee ||

ਲੋਕਨ ਕੋ ਸਭ ਕੇ ਪਤਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਮੈ ਕਹਿ ਬੇਦਨ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥

lokan ko sabh ke pat kaanreh hamai keh bedhan baat sunaiee ||

The Brahmins cursing themselves eulogised Krishna and said, “TheVedas tell us that Krishna is the Lord of all the worlds

ਤੌ ਨ ਗਏ ਉਨ ਕੇ ਹਮ ਪਾਸਿ ਡਰੇ ਜੁ ਮਰੇ ਹਮ ਕਉ ਹਮ ਰਾਈ ॥

tau na ge un ke ham paas ddare ju mare ham kau ham raiee ||

ਸਤਿ ਲਖਿਯੋ ਤੁਮ ਕਉ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਹਮ ਸਤ ਕਹੀ ਨ ਬਨਾਈ ॥੩੨੬॥

sat lakhiyo tum kau bhagavaan kahee ham sat kahee na banaiee ||326||

We did not go to him out of the fear of Kansa, who may kill us, but O women! you have recognized that Lord in His Real Form.”326.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਪੂਤਨਾ ਸੰਘਾਰੀ ਤ੍ਰਿਣਾਵ੍ਰਤ ਕੀ ਬਿਦਾਰੀ ਦੇਹ ਦੈਤ ਅਘਾਸੁਰ ਹੂੰ ਕੀ ਸਿਰੀ ਜਾਹਿ ਫਾਰੀ ਹੈ ॥

pootanaa sa(n)ghaaree tiranaavrat kee bidhaaree dheh dhait aghaasur hoo(n) kee siree jaeh faaree hai ||

ਸਿਲਾ ਜਾਹਿ ਤਾਰੀ ਬਕ ਹੂੰ ਕੀ ਚੋਚ ਚੀਰ ਡਾਰੀ ਐਸੇ ਭੂਮਿ ਪਾਰੀ ਜੈਸੇ ਆਰੀ ਚੀਰ ਡਾਰੀ ਹੈ ॥

silaa jaeh taaree bak hoo(n) kee choch cheer ddaaree aaise bhoom paaree jaise aaree cheer ddaaree hai ||

Krishna, who killed Putana, who destroyed the body of Tranavrata who shattered the head of Aghasura, who redeemed Ahalya in the form o Ram and ripped the beak of Bakasura as if it was cleaved by a saw

ਰਾਮ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਦੈਤਨ ਕੀ ਸੈਨਾ ਜਿਨ ਮਾਰੀ ਅਰੁ ਆਪਨੋ ਬਿਭੀਛਨ ਕੋ ਦੀਨੀ ਲੰਕਾ ਸਾਰੀ ਹੈ ॥

raam havai kai dhaitan kee sainaa jin maaree ar aapano bibheechhan ko dheenee la(n)kaa saaree hai ||

ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਦਿਜਨ ਕੀ ਪਤਨੀ ਉਧਾਰੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਧ ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਉਧਾਰੀ ਹੈ ॥੩੨੭॥

aaisee bhaat dhijan kee patanee udhaaree avataar lai ke saadh jaise pirathamee udhaaree hai ||327||

He, who as Ram destroyed the army of demons and himself donated the complete kingdom of Lanka to Vibhishana, the same Krishna incarnating and redeeming the earth, also redeemed the wives of Brahmins.327.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਿਪਨ ਕੀ ਤ੍ਰਿਯ ਕੀ ਸੁਨ ਕੈ ਕਬਿ ਰਾਜ ਕਹਿਯੋ ਦਿਜ ਅਉਰ ਕਹੀਜੈ ॥

bipan kee tiray kee sun kai kab raaj kahiyo dhij aaur kaheejai ||

Listening to the words of their wives, the Brahmins asked them to relate more