Ang 313

ਤ੍ਰਾਸ ਬਡੋ ਅਹਿ ਕੇ ਰਿਪੁ ਕੋ ਕਰਿ ਭਾਗਿ ਸਰਾ ਮਧਿ ਆਇ ਛਪੇ ਥੇ ॥

traas baddo eh ke rip ko kar bhaag saraa madh aai chhape the ||

“We people had great fear of garuda (blue jay) and we had concealed ourselves in this pool

ਗਰਬੁ ਬਡੋ ਹਮਰੇ ਪਤਿ ਮੈ ਅਬ ਜਾਨਿ ਹਮੈ ਹਰਿ ਨਾਹਿ ਜਪੇ ਥੇ ॥

garab baddo hamare pat mai ab jaan hamai har naeh jape the ||

Our husband had definitely some pride and he has not remembered the Lord

ਹੇ ਜਗ ਕੇ ਪਤਿ ਹੇ ਕਰੁਨਾ ਨਿਧਿ ਤੈ ਦਸ ਰਾਵਨ ਸੀਸ ਕਪੇ ਥੇ ॥

he jag ke pat he karunaa nidh tai dhas raavan sees kape the ||

“O Lord our foolish husband did not know that it were you who had chopped all the ten heads of Ravana

ਮੂਰਖ ਬਾਤ ਜਨੀ ਨ ਕਛੂ ਪਰਵਾਰ ਸਨੈ ਹਮ ਇਉ ਹੀ ਖਪੇ ਥੇ ॥੨੧੬॥

moorakh baat janee na kachhoo paravaar sanai ham iau hee khape the ||216||

We all had destroyed ourselves, our family in vain, on being agitaed.”216.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ਕਾਲੀ ਸੋ ॥

kaanreh baach kaalee so ||

Speech of Krishna addressed to the family of the serpent Kali:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੋਲਿ ਉਠਿਓ ਤਬ ਇਉ ਹਰਿ ਜੀ ਅਬ ਛਾਡਤ ਹਉ ਤੁਮ ਦਛਨਿ ਜਈਯੋ ॥

bol uThio tab iau har jee ab chhaaddat hau tum dhachhan jieeyo ||

Then Krishna said, “Now I release you all, you go away towards the south

ਰੰਚਕ ਨ ਬਸੀਯੋ ਸਰ ਮੈ ਸਭ ਹੀ ਸੁਤ ਲੈ ਸੰਗ ਬਾਟਹਿ ਪਈਯੋ ॥

ra(n)chak na baseeyo sar mai sabh hee sut lai sa(n)g baaTeh pieeyo ||

Do not abide ever in this pool, all of you may go away now alongwith your children.

ਸੀਘ੍ਰਤਾ ਐਸੀ ਕਰੋ ਤੁਮ ਹੂੰ ਤਿਰੀਆ ਲਈਯੋ ਅਰੁ ਨਾਮੁ ਸੁ ਲਈਯੋ ॥

seeghrataa aaisee karo tum hoo(n) tireeaa lieeyo ar naamu su lieeyo ||

“All of you, taking your women with you leave immediately and remember the name of the Lord.”

ਛੋਡਿ ਦਯੋ ਹਰਿ ਨਾਗ ਬਡੋ ਥਕਿ ਜਾਇ ਕੈ ਮਧਿ ਬਰੇਤਨ ਪਈਯੋ ॥੨੧੭॥

chhodd dhayo har naag baddo thak jai kai madh baretan pieeyo ||217||

In this way, Krishna released Kali and being tired he lay down on the sand.217.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਹੇਰਿ ਬਡੋ ਹਰਿ ਭੈ ਵਹ ਪੰਨਗ ਪੈ ਅਪਨੇ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਉਠਿ ਭਾਗਾ ॥

her baddo har bhai veh pa(n)nag pai apane gireh ko uTh bhaagaa ||

ਬਾਰੂ ਕੇ ਮਧਿ ਗਯੋ ਪਰ ਕੈ ਜਨ ਸੋਇ ਰਹਿਯੋ ਸੁਖ ਕੈ ਨਿਸਿ ਜਾਗਾ ॥

baaroo ke madh gayo par kai jan soi rahiyo sukh kai nis jaagaa ||

Krishna saw that huge snake got up and moved back to its own place and lying on the sand wanted to sleep comfortably as though he had remained awake for several nights

ਗਰਬ ਗਯੋ ਗਿਰ ਕੈ ਤਿਹ ਕੋ ਰਨ ਕੈ ਹਰਿ ਕੇ ਰਸ ਸੋ ਅਨੁਰਾਗਾ ॥

garab gayo gir kai teh ko ran kai har ke ras so anuraagaa ||

His pride had been smashed and he was absorbed in the love of the Lord

ਲੇਟ ਰਹਿਓ ਕਰ ਕੇ ਉਪਮਾ ਇਹ ਡਾਰਿ ਚਲੇ ਕਿਰਸਾਨ ਸੁਹਾਗਾ ॥੨੧੮॥

leT rahio kar ke upamaa ieh ddaar chale kirasaan suhaagaa ||218||

He began to praise the Lord and lay down there like the unused manure left in the field by the farmer.218.

ਸੁਧਿ ਭਈ ਜਬ ਹੀ ਉਹ ਕੋ ਤਬ ਹੀ ਉਠ ਕੈ ਹਰਿ ਪਾਇਨ ਲਾਗਿਓ ॥

sudh bhiee jab hee uh ko tab hee uTh kai har pain laagio ||

When the consciousness of the snake returned, he fell at the feet of Krishna

ਪਉਢਿ ਰਹਿਓ ਥਕ ਕੈ ਸੁਨਿ ਮੋ ਪਤਿ ਪਾਇ ਲਗਿਓ ਜਬ ਹੀ ਫੁਨਿ ਜਾਗਿਓ ॥

paudd rahio thak kai sun mo pat pai lagio jab hee fun jaagio ||

“O Lord! Being tired, I had slept and on waking, I have come to touch your feet.”

ਦੀ ਧਰਿ ਮੋਰਿ ਸੁ ਨੈਕੁ ਬਿਖੈ ਤੁਮ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਤਿਹ ਕੋ ਉਠਿ ਭਾਗਿਓ ॥

dhee dhar mor su naik bikhai tum kaanreh kahee teh ko uTh bhaagio ||

ਦੇਖਿ ਲਤਾ ਤੁਮ ਕਉ ਨ ਬਧੈ ਮਮ ਬਾਹਨ ਮੋ ਰਸ ਮੋ ਅਨੁਰਾਗਿਓ ॥੨੧੯॥

dhekh lataa tum kau na badhai mam baahan mo ras mo anuraagio ||219||

Krishna said, ”Whatever I have said, you act on it and observe the Dharma (discipline) and O women! Undoubtedly my vehicle Garuda was desirous of killing him, but still I have not killed him.”219.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਕਾਲੀ ਨਾਗ ਨਿਕਾਰਬੋ ਬਰਨਨੰ ॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare kaalee naag nikaarabo baranana(n) ||

End of the description of “The Ejection of the Serpent Kali’ in Krishna Avatara in Bachittar Natak.

ਅਥ ਦਾਨ ਦੀਬੋ ॥

ath dhaan dheebo ||

Now begins the description of the bestowal of charity

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਨਾਗਿ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਕੈ ਗਰੜਧ੍ਵਜ ਆਇ ਮਿਲਿਓ ਅਪੁਨੇ ਪਰਵਾਰੈ ॥

naag bidhaa kar kai garaRadhavaij aai milio apune paravaarai ||

Bidding farewell to Naga, Krishna came to his family

ਧਾਇ ਮਿਲਿਓ ਗਰੇ ਤਾਹਿ ਹਲੀ ਅਰੁ ਮਾਤ ਮਿਲੀ ਤਿਹ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰੈ ॥

dhai milio gare taeh halee ar maat milee teh dhookh nivaarai ||

Balram came running to him, his mother met him and the sorrow of everyone ended

ਸ੍ਰਿੰਗ ਧਰੇ ਹਰਿ ਧੇਨ ਹਜਾਰ ਤਬੈ ਤਿਹ ਕੇ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਵਾਰੈ ॥

sira(n)g dhare har dhen hajaar tabai teh ke sir uoopar vaarai ||

At the same time, one thousand golden-horned cows, sacrificing them on Krishna, were given in charity

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਨ ਮੋਹ ਬਢਾਇ ਬਹੁ ਪੁੰਨ ਕੈ ਬਾਮਨ ਕੋ ਦੈ ਡਾਰੈ ॥੨੨੦॥

sayaam kahai man moh baddai bahu pu(n)n kai baaman ko dhai ddaarai ||220||

The poet Shyam says that in this way, extending their extreme attachment in mind, this charity was given to Brahmins.220.

ਲਾਲ ਮਨੀ ਅਰੁ ਨਾਗ ਬਡੇ ਨਗ ਦੇਤ ਜਵਾਹਰ ਤੀਛਨ ਘੋਰੇ ॥

laal manee ar naag badde nag dhet javaahar teechhan ghore ||

ਪੁਹਕਰ ਅਉ ਬਿਰਜੇ ਚੁਨਿ ਕੈ ਜਰਬਾਫ ਦਿਵਾਵਤ ਹੈ ਦਿਜ ਜੋਰੇ ॥

puhakar aau biraje chun kai jarabaaf dhivaavat hai dhij jore ||

Red gems, pearls, jewels and horses were given in charity, many types of brocaded garments were given to Brahmins

ਮੋਤਿਨਿ ਹਾਰ ਹੀਰੇ ਅਰੁ ਮਾਨਿਕ ਦੇਵਤ ਹੈ ਭਰਿ ਪਾਨਨ ਬੋਰੇ ॥

motin haar heere ar maanik dhevat hai bhar paanan bore ||

ਕੰਚਨ ਰੋਕਿਨ ਕੇ ਗਹਨੇ ਗੜਿ ਦੇਤ ਕਹੈ ਸੁ ਬਚੇ ਸੁਤ ਮੋਰੇ ॥੨੨੧॥

ka(n)chan rokin ke gahane gaR dhet kahai su bache sut more ||221||

The bags filled with necklaces of diamonds, jewels and gems were given and giving the golden ornaments, the mother Yashoda prays that her son be protected.221.

ਅਥ ਦਾਵਾਨਲ ਕਥਨੰ ॥

ath dhaavaanal kathana(n) ||

Now begins the description of the forest-fire

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਹੋਇ ਪ੍ਰਸੰਨਿ ਸਭੇ ਬ੍ਰਿਜ ਕੇ ਜਨ ਰੈਨ ਪਰੇ ਘਰ ਭੀਤਰਿ ਸੋਏ ॥

hoi prasa(n)n sabhe biraj ke jan rain pare ghar bheetar soe ||

All the people of Braja, being pleased, slept in their homes at night

ਆਗ ਲਗੀ ਸੁ ਦਿਸਾ ਬਿਦਿਸਾ ਮਧਿ ਜਾਗ ਤਬੈ ਤਿਹ ਤੇ ਡਰਿ ਰੋਏ ॥

aag lagee su dhisaa bidhisaa madh jaag tabai teh te ddar roe ||

The fire broke out at night in all directions and all became afraid

ਰਛ ਕਰੈ ਹਮਰੀ ਹਰਿ ਜੀ ਇਹ ਚਿਤਿ ਬਿਚਾਰਿ ਤਹਾ ਕਹੁ ਹੋਏ ॥

rachh karai hamaree har jee ieh chit bichaar tahaa kahu hoe ||

All of them thought that they would be protected by Krishna

ਦ੍ਰਿਗ ਬਾਤ ਕਹੀ ਕਰੁਨਾ ਨਿਧਿ ਮੀਚ ਲਯੋ ਇਤਨੈ ਸੁ ਤਊ ਦੁਖ ਖੋਏ ॥੨੨੨॥

dhirag baat kahee karunaa nidh meech layo itanai su tuoo dhukh khoe ||222||

Krishna told them to close their eyes, so that all their sufferings may end.222.

ਮੀਚ ਲਏ ਦ੍ਰਿਗ ਜਉ ਸਭ ਹੀ ਨਰ ਪਾਨ ਕਰਿਯੋ ਹਰਿ ਜੀ ਹਰਿਦੌ ਤਉ ॥

meech le dhirag jau sabh hee nar paan kariyo har jee haridhau tau ||

As soon as all the people closed their eyes, Krishna drank the whole fire

ਦੋਖ ਮਿਟਾਇ ਦਯੋ ਪੁਰ ਕੋ ਸਭ ਹੀ ਜਨ ਕੇ ਮਨ ਕੋ ਹਨਿ ਦਯੋ ਭਉ ॥

dhokh miTai dhayo pur ko sabh hee jan ke man ko han dhayo bhau ||

He removed all their sufferings and fears

ਚਿੰਤ ਕਛੂ ਨਹਿ ਹੈ ਤਿਹ ਕੋ ਜਿਨ ਕੋ ਕਰੁਨਾਨਿਧਿ ਦੂਰ ਕਰੈ ਖਉ ॥

chi(n)t kachhoo neh hai teh ko jin ko karunaanidh dhoor karai khau ||

ਦੂਰ ਕਰੀ ਤਪਤਾ ਤਿਹ ਕੀ ਜਨੁ ਡਾਰ ਦਯੋ ਜਲ ਕੋ ਛਲ ਕੈ ਰਉ ॥੨੨੩॥

dhoor karee tapataa teh kee jan ddaar dhayo jal ko chhal kai rau ||223||

They whose agony is removed by Krishna, how can they remain anxious for anything? The heat of all was cooled don as if they were cooled by washing in the waves of water.223.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਆਖੈ ਮਿਟਵਾਇ ਮਹਾ ਬਪੁ ਕੋ ਬਢਾਇ ਅਤਿ ਸੁਖ ਮਨਿ ਪਾਇ ਆਗਿ ਖਾਇ ਗਯੋ ਸਾਵਰਾ ॥

aakhai miTavai mahaa bap ko baddai at sukh man pai aag khai gayo saavaraa ||

By getting the eyes of the people closed and expanding his body in endless pleasure, Krishna devoured all the fire

ਲੋਕਨ ਕੀ ਰਛਨ ਕੇ ਕਾਜ ਕਰੁਨਾ ਕੇ ਨਿਧਿ ਮਹਾ ਛਲ ਕਰਿ ਕੈ ਬਚਾਇ ਲਯੋ ਗਾਵਰਾ ॥

lokan kee rachhan ke kaaj karunaa ke nidh mahaa chhal kar kai bachai layo gaavaraa ||

For the protection of the people, the benevolent Lord, through great deception has saved the city.

ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਤਿਨ ਕਾਮ ਕਰਿਓ ਦੁਖੁ ਕਰਿ ਤਾ ਕੋ ਫੁਨਿ ਫੈਲ ਰਹਿਓ ਦਸੋ ਦਿਸ ਨਾਵਰਾ ॥

kahai kab sayaam tin kaam kario dhukh kar taa ko fun fail rahio dhaso dhis naavaraa ||

ਦਿਸਟਿ ਬਚਾਇ ਸਾਥ ਦਾਤਨ ਚਬਾਇ ਸੋ ਤੋ ਗਯੋ ਹੈ ਪਚਾਇ ਜੈਸੇ ਖੇਲੇ ਸਾਗ ਬਾਵਰਾ ॥੨੨੪॥

dhisaT bachai saath dhaatan chabai so to gayo hai pachai jaise khele saag baavaraa ||224||

The poet Shyam says that Krishna did a very difficult task and with this his name spread in all the ten directions and all this work was done like a juggler, who chews and digests all, keeping himself out of sight.224.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਦਾਵਾਨਲ ਤੇ ਬਚੈਬੋ ਬਰਨਨੰ ॥

eit sree kirasanaavataare dhaavaanal te bachaibo baranana(n) ||

End of the description regarding the protection from forest-fire in Krishnavatara.

ਅਥ ਗੋਪਿਨ ਸੋ ਹੋਲੀ ਖੇਲਬੋ ॥

ath gopin so holee khelabo ||

Now begins the description of playing Holi with the gopas