Ang 312

ਗੋ ਬਛਰੇ ਅਰੁ ਗੋਪ ਸਭੈ ਗਿਰਗੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਨ ਡਸੇ ਜਬ ਕਾਰੀ ॥

go bachhare ar gop sabhai girage sabh praan ddase jab kaaree ||

There the Kali serpent stung all the cows, calves and the gopa boys and they all fell down dead

ਧਾਇ ਕਹਿਯੋ ਮੁਸਲੀ ਪ੍ਰਭ ਪੈ ਸਭ ਸੈਨ ਸਖਾ ਤੁਮਰੀ ਹਰਿ ਮਾਰੀ ॥੨੦੪॥

dhai kahiyo musalee prabh pai sabh sain sakhaa tumaree har maaree ||204||

Seeing this Balram said to Krishna, “Run away, all your army of the boys has been killed by the snake.”204.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰਿਪਾ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਚਿਤਵੀ ਤਿਨੈ ਜੀਵ ਉਠੇ ਤਤਕਾਲ ॥

kirapaa dhirasaT chitavee tinai jeev uThe tatakaal ||

ਗਊ ਸਭੈ ਅਰੁ ਸੁਤ ਤਿਨੈ ਅਉ ਫੁਨਿ ਸਭੈ ਗੁਪਾਲ ॥੨੦੫॥

guoo sabhai ar sut tinai aau fun sabhai gupaal ||205||

Krishna looked towards all with his graceful glance and all the cows and gopa boys came back to life instantly.205.

ਉਠਿ ਪਾਇਨ ਲਾਗੇ ਤਬੈ ਕਰਹਿੰ ਬਡਾਈ ਸੋਇ ॥

auTh pain laage tabai karahi(n) baddaiee soi ||

ਜੀਅ ਦਾਨ ਹਮ ਕੋ ਦਯੋ ਇਹ ਤੇ ਬਡੋ ਨ ਕੋਇ ॥੨੦੬॥

jeea dhaan ham ko dhayo ieh te baddo na koi ||206||

All got up and toughed his feet, saying, “O Giver of life to us! none is greater than you.”206

ਅਥ ਕਾਲੀ ਨਾਗ ਨਾਥਬੋ ॥

ath kaalee naag naathabo ||

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਗੋਪ ਜਾਨ ਕੈ ਆਪਨੇ ਕੀਨੇ ਮਨੈ ਬਿਚਾਰ ॥

gop jaan kai aapane keene manai bichaar ||

ਦੁਸਟ ਨਾਗ ਸਰ ਮੈ ਬਸੇ ਤਾ ਕੋ ਲੇਉ ਨਿਕਾਰ ॥੨੦੭॥

dhusaT naag sar mai base taa ko leau nikaar ||207||

Krishna held consultations with the gopa boys that the tyrant Naga (Kali) lives in that tank and it should be ejected.”207.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਊਚ ਕਦੰਮਹਿ ਕੋ ਤਰੁ ਥੋ ਤਿਹ ਪੈ ਚੜਿ ਕੈ ਹਰਿ ਕੂਦ ਪਰਿਓ ॥

uooch kadha(n)meh ko tar tho teh pai chaR kai har koodh pario ||

Ascending the Kadamb-tree, Krishna jumped in the tank from its height

ਤਿਨ ਸੰਕ ਕਰੀ ਮਨ ਮੈ ਨ ਕਛੂ ਫੁਨਿ ਧੀਰਜ ਗਾਢ ਧਰਿਯੋ ਨ ਟਰਿਓ ॥

tin sa(n)k karee man mai na kachhoo fun dheeraj gaadd dhariyo na Tario ||

He did not fear even a little and moved patiently

ਮਨੁਖੋਸਤ ਲੌ ਜਲ ਉਚ ਭਯੋ ਨਿਕਸਿਯੋ ਤਬ ਨਾਗ ਬਡੋ ਨ ਡਰਿਯੋ ॥

manukhosat lau jal uch bhayo nikasiyo tab naag baddo na ddariyo ||

The water arose to sevenfold height of man and from that, the Naga appeared but Krishna even then was not frightened at all

ਪਟ ਪੀਤ ਧਰੇ ਤਨ ਪੈ ਨਰ ਦੇਖਿ ਮਹਾ ਬਲਿ ਕੈ ਤਿਨ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ॥੨੦੮॥

paT peet dhare tan pai nar dhekh mahaa bal kai tin judh kariyo ||208||

When the Naga saw a man riding upon him, he began to fight.208.

ਬਾਧ ਲਯੋ ਹਰਿ ਕੋ ਤਨ ਸੋ ਕਰ ਕ੍ਰੁਧ ਕਿਧੋ ਤਿਹ ਕੋ ਤਨ ਕਾਟੇ ॥

baadh layo har ko tan so kar krudh kidho teh ko tan kaaTe ||

He intertwined Krishna, who in great furyu, chopped its body

ਢੀਲੋ ਰਹਿਯੋ ਹੁਇ ਪੈ ਹਰਿ ਜੀ ਪਿਖਿ ਯਾ ਰਨ ਕੇ ਹੀਯਰੇ ਫੁਨਿ ਫਾਟੇ ॥

ddeelo rahiyo hui pai har jee pikh yaa ran ke heeyare fun faaTe ||

The grasp of the snake on Krishna loosened, but the viewers held great fear in their hearts

ਰੋਵਤ ਆਵਤ ਹੈ ਪਤਨੀ ਬ੍ਰਿਜ ਠੋਕਤ ਮੂੰਡ ਉਖਾਰਤ ਝਾਟੇ ॥

rovat aavat hai patanee biraj Thokat moo(n)dd ukhaarat jhaaTe ||

The ladies of the Braja village started moving towards that side pulling their hair and carding their heads,

ਆਇ ਹੈ ਮਾਰ ਉਸੈ ਨਹੀ ਰੋਵਹੁ ਨੰਦ ਇਹੈ ਕਹਿ ਕੈ ਇਨ ਡਾਟੇ ॥੨੦੯॥

aai hai maar usai nahee rovahu na(n)dh ihai keh kai in ddaaTe ||209||

But Nand reprimanded them saying, “Do not weep, O people! Krishna will return only on killing him.”209.

ਕਾਨ੍ਰਹਿ ਲਪੇਟ ਬਡੋ ਵਹ ਪੰਨਗ ਫੂਕਤ ਹੈ ਕਰਿ ਕ੍ਰੁਧਹਿ ਕੈਸੇ ॥

kaanreh lapeT baddo veh pa(n)nag fookat hai kar krudheh kaise ||

Intertwining Krishna, that huge snake began to hiss in great rage

ਜਿਉ ਧਨ ਪਾਤ੍ਰ ਗਏ ਧਨ ਤੇ ਅਤਿ ਝੂਰਤ ਲੇਤ ਉਸਾਸਨ ਤੈਸੇ ॥

jiau dhan paatr ge dhan te at jhoorat let usaasan taise ||

The serpent was hissing like a moneylender sighing on the loss of his cash-box

ਬੋਲਤ ਜਿਉ ਧਮੀਆ ਹਰਿ ਮੈ ਸੁਰ ਕੈ ਮਧਿ ਸਵਾਸ ਭਰੇ ਵਹ ਐਸੇ ॥

bolat jiau dhameeaa har mai sur kai madh savaas bhare veh aaise ||

ਭੂਭਰ ਬੀਚ ਪਰੇ ਜਲ ਜਿਉ ਤਿਹ ਤੇ ਫੁਨਿ ਹੋਤ ਮਹਾ ਧੁਨਿ ਜੈਸੇ ॥੨੧੦॥

bhoobhar beech pare jal jiau teh te fun hot mahaa dhun jaise ||210||

That snake was breathing like a resounding drum or his voice was like that of a great whirlpool in water.210.

ਚਕ੍ਰਤ ਹੋਇ ਰਹੇ ਬ੍ਰਿਜ ਬਾਲਕ ਮਾਰ ਲਏ ਹਰਿ ਜੀ ਇਹ ਨਾਗੈ ॥

chakrat hoi rahe biraj baalak maar le har jee ieh naagai ||

ਦਛਨ ਤੀਅ ਭੁਜਾ ਗਹਿ ਕੈ ਇਹ ਮਤਿ ਲਗੈ ਦੁਖ ਅਉ ਸੁਖ ਭਾਗੈ ॥

dhachhan teea bhujaa geh kai ieh mat lagai dhukh aau sukh bhaagai ||

The boys of Braja were seeing all this in wonder and catching the arms of one another, they were thinking that Krishna should kill the snake in any way

ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਸਭੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੇ ਜਨ ਕਉਤਕ ਦੇਖਿ ਲਯੋ ਇਹ ਆਗੈ ॥

khojat khojat sabhai biraj ke jan kautak dhekh layo ieh aagai ||

ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਬਡੋ ਅਹਿ ਕਾਟਤ ਜਿਉ ਰੁਚ ਕੈ ਨਰ ਖਾਵਤ ਸਾਗੈ ॥੨੧੧॥

sayaameh sayaam baddo eh kaaTat jiau ruch kai nar khaavat saagai ||211||

All the men and women of Braja were seeing this wonderful spectacle and on this side black snake was biting Krishna like a person eating his food with relish.211.

ਰੋਵਨ ਲਾਗ ਜਬੈ ਜਸੁਦਾ ਚੁਪ ਤਾਹਿ ਕਰਾਵਤ ਪੈ ਜੁ ਅਲੀ ਹੈ ॥

rovan laag jabai jasudhaa chup taeh karaavat pai ju alee hai ||

ਦੈਤ ਤ੍ਰਿਨਾਵ੍ਰਤ ਅਉਰ ਬਕੀ ਵ ਬਕਾਸੁਰ ਹਨੇ ਇਹ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਲੀ ਹੈ ॥

dhait tiranaavrat aaur bakee v bakaasur hane ieh kaanreh balee hai ||

When Yashoda also began to weep, her friends consoled her saying, “Don’t be anxious at all, Krishna has killed demons like Tranavrata, Baki and Bakasura etc. Krishna is extremely powerful

ਆਇ ਹੈ ਮਾਰ ਅਬੈ ਇਹ ਸਾਪਹਿ ਬੋਲਿ ਉਠਿਓ ਇਹ ਭਾਤ ਹਲੀ ਹੈ ॥

aai hai maar abai ieh saapeh bol uThio ieh bhaat halee hai ||

ਤੋਰ ਡਰੈ ਸਭ ਹੀ ਇਹ ਕੇ ਫਨਿ ਪੈ ਕਰੁਨਾ ਨਿਧਿ ਜੋਰ ਛਲੀ ਹੈ ॥੨੧੨॥

tor ddarai sabh hee ieh ke fan pai karunaa nidh jor chhalee hai ||212||

“He will come back after killing the snake,” on the other side, Krishna destroyed all the hoods of that snake with his power.212.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Swayya

ਜਾਨਿ ਦੁਖੀ ਅਪਨ੍ਰਯੋ ਜਨ ਕੌ ਅਪਨੋ ਤਨ ਤਾ ਤੈ ਛਡਾਇ ਲਯੋ ਹੈ ॥

jaan dhukhee apanrayo jan kau apano tan taa tai chhaddai layo hai ||

Seeing all his people in great distress, standing on the bank,

ਬਕਤ੍ਰ ਬਿਲੋਕ ਬਡੋ ਵਹ ਪੰਨਗ ਪੈ ਮਨ ਭੀਤਰ ਕ੍ਰੁਧ ਭਯੋ ਹੈ ॥

bakatr bilok baddo veh pa(n)nag pai man bheetar krudh bhayo hai ||

Krishna got his body released from the entanglement of the snake, seeing this that dreadful snake got furious

ਸਉ ਫਨ ਕੋ ਸੁ ਫੁਲਾਇ ਉਚਾਇ ਕੈ ਸਾਮੁਹਿ ਤਾਹਿ ਕੇ ਧਾਇ ਗਯੋ ਹੈ ॥

sau fan ko su fulai uchai kai saamuh taeh ke dhai gayo hai ||

He again spread his hood, came running inn front of Krishna

ਕੂਦ ਕੈ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਚਾਇ ਕੈ ਦਾਵਹਿ ਉਪਰਿ ਮਾਥ ਜੁ ਠਾਢੋ ਭਯੋ ਹੈ ॥੨੧੩॥

koodh kai kaanreh bachai kai dhaaveh upar maath ju Thaaddo bhayo hai ||213||

Krishna, saving himself from the ambush, jumped and stood with his feet on the forehead of the serpent.213.

ਕੂਦਤ ਹੈ ਚੜਿ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਸ੍ਰਉਨ ਸੰਬੂਹ ਚਲੈ ਸਿਰ ਤਾ ਤੇ ॥

koodhat hai chaR sir uoopar sraun sa(n)booh chalai sir taa te ||

Ascending on the head of that snake, Krishna began to jump and the currents of the hot blood began to flow from the head (of the serpent)

ਪ੍ਰਾਨ ਲਗੇ ਛੁਟਨੇ ਜਬ ਹੀ ਛਿਨ ਮੈਨ ਗਈ ਉਡ ਕੈ ਮੁਖਰਾ ਤੇ ॥

praan lage chhuTane jab hee chhin main giee udd kai mukharaa te ||

When that serpent was about to breathe his last, all the luster of his being ended

ਤਉ ਹਰਿ ਜੀ ਬਲਿ ਕੈ ਤਨ ਕੋ ਸਰ ਤੀਰ ਨਿਕਾਸ ਲਯੋ ਬਹੁ ਭਾਤੇ ॥

tau har jee bal kai tan ko sar teer nikaas layo bahu bhaate ||

Then Krishna dragged the serpent to the bank of the river with his power

ਜਾਤ ਬਡੋ ਸਰ ਤੀਰ ਬਹਿਯੋ ਰਸਰੇ ਬੰਧ ਖੈਚਤ ਹੈ ਚਹੂੰ ਘਾਤੇ ॥੨੧੪॥

jaat baddo sar teer bahiyo rasare ba(n)dh khaichat hai chahoo(n) ghaate ||214||

That Naga was pulled towards the bank and on tying ropes from all the four sides, he was dragged out.214.

ਕਾਲੀ ਨਾਗ ਕੀ ਤ੍ਰਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kaalee naag kee tirayo baach ||

Speech of the wife of the serpent Kali:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਤਉ ਤਿਹ ਕੀ ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਭ ਹੀ ਸੁਤ ਅੰਜੁਲ ਜੋਰ ਕੈ ਯੌ ਘਿਘਯਾਵੈ ॥

tau teh kee tirayaa sabh hee sut a(n)jul jor kai yau ghighayaavai ||

ਰਛ ਕਰੋ ਇਹ ਕੀ ਹਰਿ ਜੀ ਤੁਮ ਪੈ ਬਰੁ ਦਾਨ ਇਹੈ ਹਮ ਪਾਵੈ ॥

rachh karo ieh kee har jee tum pai bar dhaan ihai ham paavai ||

Then the wives of the snake, while weeping, said, with folded hands, “O Lord! grant us the boon of the protection of this snake

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਤ ਵਹੈ ਹਮ ਲਿਆਵਤ ਬਿਖ ਦਈ ਵਹ ਹੀ ਹਮ ਲਿਆਵੈ ॥

a(n)mirat dhet vahai ham liaavat bikh dhiee veh hee ham liaavai ||

“O Lord! if you give ambrosia to us, we adopt the same and if you give the poison, that also is adopted by us

ਦੋਸ ਨਹੀ ਹਮਰੇ ਪਤਿ ਕੋ ਕਛੁ ਬਾਤ ਕਹੈ ਅਰੁ ਸੀਸ ਝੁਕਾਵੈ ॥੨੧੫॥

dhos nahee hamare pat ko kachh baat kahai ar sees jhukaavai ||215||

There is no fault of our husband in this,” saying this much they bowed their heads.215.