Ang 305

ਸੰਗ ਸਖਾ ਲੈ ਕਪਿ ਸਭੈ ਆਏ ਸੈਨ ਬਨਾਇ ॥੧੪੦॥

sa(n)g sakhaa lai kap sabhai aae sain banai ||140||

Krishna, in rage, went out of the house, taking the gopa children and monkeys with him, he formulated an army and then returned.140.

ਪਾਥਰ ਕੋ ਗਹਿ ਕੈ ਕਰੈ ਦੀਨੋ ਮਟੁ ਸੁ ਭਗਾਇ ॥

paathar ko geh kai karai dheeno maTu su bhagai ||

All of them broke the pitchers of milk by pelting stones on them and the milk flowed on all the four sides

ਖੀਰ ਦਸੋ ਦਿਸ ਬਹਿ ਚਲਿਯੋ ਅਉ ਪੀਨੋ ਹਰਿ ਧਾਇ ॥੧੪੧॥

kheer dhaso dhis beh chaliyo aau peeno har dhai ||141||

Krishna and his companions drank the milk to their fill.141.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸੈਨ ਬਨਾਇ ਭਲੋ ਹਰਿ ਜੀ ਜਸੁਦਾ ਦਧਿ ਕੋ ਮਿਲਿ ਲੂਟਨ ਲਾਏ ॥

sain banai bhalo har jee jasudhaa dhadh ko mil looTan laae ||

In this way, formulating an army, Krishna began to plunder the milk of Yashoda

ਹਾਥਨ ਮੈ ਗਹਿ ਕੈ ਸਭ ਬਾਸਨ ਕੈ ਬਲ ਕੋ ਚਹੂੰ ਓਰਿ ਬਗਾਏ ॥

haathan mai geh kai sabh baasan kai bal ko chahoo(n) or bagaae ||

Catching the vessels in their hands, they began to throw them hither and thither

ਫੂਟ ਗਏ ਵਹ ਫੈਲ ਪਰਿਓ ਦਧਿ ਭਾਵ ਇਹੈ ਕਬਿ ਕੇ ਮਨਿ ਆਏ ॥

fooT ge veh fail pario dhadh bhaav ihai kab ke man aae ||

ਕੰਸ ਕੋ ਮੀਝ ਨਿਕਾਰਨ ਕੋ ਅਗੂਆ ਜਨੁ ਆਗਮ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜਨਾਏ ॥੧੪੨॥

ka(n)s ko meejh nikaaran ko agooaa jan aagam kaanreh janaae ||142||

Seeing the milk and curd spread here and there, this idea has come into the mind of the poet that the spread of milk is a sign in advance of the bursting of the marrow from the cracked skull.142.

ਫੋਰ ਦਏ ਤਿਨ ਜੋ ਸਭ ਬਾਸਨ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀ ਜਸੁਦਾ ਤਬ ਧਾਈ ॥

for dhe tin jo sabh baasan krodh bharee jasudhaa tab dhaiee ||

When all the vessels were broken by Krishna, then Yashoda ran with rage

ਫਾਧਿ ਚੜੇ ਕਪਿ ਰੂਖਨ ਰੂਖਨ ਗ੍ਵਾਰਨ ਗ੍ਵਾਰਨ ਸੈਨ ਭਗਾਈ ॥

faadh chaRe kap rookhan rookhan gavaiaaran gavaiaaran sain bhagaiee ||

The monkeys ascended the trees and the army of gopa children was made to run away by signs by Krishna

ਦਉਰਤ ਦਉਰਿ ਤਬੈ ਹਰਿ ਜੀ ਬਸੁਧਾ ਪਰਿ ਆਪਨੀ ਮਾਤ ਹਰਾਈ ॥

dhaurat dhaur tabai har jee basudhaa par aapanee maat haraiee ||

Krishna kept running and his mother was exhausted

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਫਿਰ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੈ ਪਤਿ ਊਖਲ ਸੋ ਫੁਨਿ ਦੇਹਿ ਬੰਧਾਈ ॥੧੪੩॥

sayaam kahai fir kai biraj kai pat uookhal so fun dheh ba(n)dhaiee ||143||

The poet Shyam says that when Krishna was caught, he the Lord of Braja was tied with the ukhal (large wooden mortar).143.

ਦਉਰਿ ਗਹੇ ਹਰਿ ਜੀ ਜਸੁਦਾ ਜਬ ਬਾਧਿ ਰਹੀ ਰਸੀਆ ਨਹੀ ਮਾਵੈ ॥

dhaur gahe har jee jasudhaa jab baadh rahee raseeaa nahee maavai ||

When Yashoda ran to catch Krishna and toed him, he began to cry

ਕੈ ਇਕਠੀ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਰਸੀਆ ਸਭ ਜੋਰਿ ਰਹੀ ਕਛੁ ਥਾਹਿ ਨ ਪਾਵੈ ॥

kai ikaThee biraj kee raseeaa sabh jor rahee kachh thaeh na paavai ||

The mother gathered together the roes of Braja, but Krishna could not be bound down

ਫੇਰਿ ਬੰਧਾਇ ਭਏ ਬ੍ਰਿਜ ਕੇ ਪਤਿ ਊਖਲ ਸੋ ਧਰਿ ਊਪਰ ਧਾਵੈ ॥

fer ba(n)dhai bhe biraj ke pat uookhal so dhar uoopar dhaavai ||

Ultimately, he was tied with ukhal and began to roll on the earth

ਸਾਧ ਉਧਾਰਨ ਕੋ ਜੁਮਲਾਰਜੁਨ ਤਾਹਿਾਂ ਨਿਮਿਤ ਕਿਧੋ ਵਹ ਜਾਵੈ ॥੧੪੪॥

saadh udhaaran ko jumalaarajun taahiaa(n) nimit kidho veh jaavai ||144||

This was being done only for the salvation of Yamlajuna.144.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਘੀਸਤਿ ਘੀਸਤਿ ਉਖਲਹਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਉਧਾਰਤ ਸਾਧ ॥

gheesat gheesat ukhaleh kaanreh udhaarat saadh ||

ਨਿਕਟਿ ਤਬੈ ਤਿਨ ਕੇ ਗਏ ਜਾਨਨਹਾਰ ਅਗਾਧ ॥੧੪੫॥

nikaT tabai tin ke ge jaananahaar agaadh ||145||

Dragging the ukhal behind him, Krishna began to emancipate the saints, He, the unfathomable Lord went near them.145.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਊਖਲ ਕਾਨ੍ਰਹ ਅਰਾਇ ਕਿਧੌ ਬਲ ਕੈ ਤਨ ਕੋ ਤਰੁ ਤੋਰ ਦਏ ਹੈ ॥

uookhal kaanreh arai kidhau bal kai tan ko tar tor dhe hai ||

Krishna entangled ukhal with the trees and uprooted them with force of his body

ਤਉ ਨਿਕਸੇ ਤਿਨ ਤੇ ਜੁਮਲਾਰਜਨ ਕੈ ਬਿਨਤੀ ਸੁਰ ਲੋਕ ਗਏ ਹੈ ॥

tau nikase tin te jumalaarajan kai binatee sur lok ge hai ||

There appeared Yamlarjuna from underneath the trees and after bowing before Krishna, he went to heaven

ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਭਏ ਹੈ ॥

taa chhab ko jas uch mahaa kab ke man mai ieh bhaat bhe hai ||

ਨਾਗਨ ਕੇ ਪੁਰਿ ਤੇ ਮਧੁ ਕੇ ਮਟ ਕੈ ਮਤਿ ਕੀ ਲਜੁ ਐਚ ਲਏ ਹੈ ॥੧੪੬॥

naagan ke pur te madh ke maT kai mat kee laj aaich le hai ||146||

The beauty of this spectacle has attracted so much the great poet tht it seemed that he has obtained the pitcher of honey, pulled down from the region of Nagas.146.

ਕਉਤਕ ਦੇਖਿ ਸਭੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੇ ਜਨ ਜਾਇ ਤਬੈ ਜਸੁਦਾ ਪਹਿ ਆਖੀ ॥

kautak dhekh sabhai biraj ke jan jai tabai jasudhaa peh aakhee ||

ਤੋਰ ਦਏ ਤਨ ਕੋ ਬਲ ਕੈ ਤਰ ਭਾਤਿ ਭਲੀ ਹਰਿ ਕੀ ਸੁਭ ਸਾਖੀ ॥

tor dhe tan ko bal kai tar bhaat bhalee har kee subh saakhee ||

Seeing this wonderful spectacle, the people of Braja came running to Yashoda and told her that Krishna had uprooted the trees with the force of his body

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਉਪਮਾ ਅਤਿ ਹੀ ਕਬਿ ਨੇ ਅਪੁਨੇ ਮੁਖ ਤੇ ਇਮ ਭਾਖੀ ॥

taa chhab kee upamaa at hee kab ne apune mukh te im bhaakhee ||

ਫੇਰਿ ਕਹੀ ਭਹਰਾਇ ਤਿਤੈ ਉਡੇ ਜਿਉ ਧਰ ਤੇ ਉਡ ਜਾਤ ਹੈ ਮਾਖੀ ॥੧੪੭॥

fer kahee bhaharai titai udde jiau dhar te udd jaat hai maakhee ||147||

Describing that winsome scene, the poet has said that the mother was overwhelmed and she flew like a fly to see Krishna.147.

ਦੂਤਨ ਕੇ ਬਧ ਕੋ ਸਿਵ ਮੂਰਤਿ ਹੈ ਨਿਜ ਸੋ ਕਰਤਾ ਸੁਖ ਦਇਯਾ ॥

dhootan ke badh ko siv moorat hai nij so karataa sukh dhiyaa ||

Krishna is like Shiva for the killing of demons

ਲੋਗਨ ਕੋ ਬਰਤਾ ਹਰਤਾ ਦੁਖ ਹੈ ਕਰਤਾ ਮੁਸਲੀਧਰ ਭਇਯਾ ॥

logan ko barataa harataa dhukh hai karataa musaleedhar bhiyaa ||

He is the Creator, the Giver of comforts, the Remover of sufferings of the people and the brother of Balram

ਡਾਰ ਦਈ ਮਮਤਾ ਹਰਿ ਜੀ ਤਬ ਬੋਲ ਉਠੀ ਇਹ ਹੈ ਮਮ ਜਾਇਯਾ ॥

ddaar dhiee mamataa har jee tab bol uThee ieh hai mam jaiyaa ||

ਖੇਲ ਬਨਾਇ ਦਯੋ ਹਮ ਕੋ ਬਿਧਿ ਜੋ ਜਨਮ੍ਯੋ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪੂਤ ਕਨਇਯਾ ॥੧੪੮॥

khel banai dhayo ham ko bidh jo janamayo gireh poot kaniyaa ||148||

The mother, under the impact of attachment, called him as her son and said that this is the sport of God that a son like Krishna had taken birth in her house.148.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਤਰੁ ਤੋਰ ਜਮਲਾਰਜਨ ਉਧਾਰਬੋ ਬਰਨਨੰ ॥

eit sree bachitr naaTake gra(n)the kirasanaavataare tar tor jamalaarajan udhaarabo baranana(n) ||

End of the description of the “Salvation of Yamlarjuna by uprooting the trees” in Krishna Avatara in Bachittar Natak.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਤੋਰਿ ਦਏ ਤਰੁ ਜੋ ਤਿਹ ਹੀ ਤਬ ਗੋਪਨ ਬੂਢਨ ਮੰਤ੍ਰ ਬਿਚਾਰੋ ॥

tor dhe tar jo teh hee tab gopan booddan ma(n)tr bichaaro ||

ਗੋਕੁਲ ਕੋ ਤਜੀਐ ਚਲੀਐ ਬ੍ਰਿਜ ਹ੍ਵੈ ਈਹਾ ਭਾਵ ਤੇ ਭਾਵਨ ਭਾਰੋ ॥

gokul ko tajeeaai chaleeaai biraj havai ieehaa bhaav te bhaavan bhaaro ||

When the trees were uprooted, all the gopas decided after consultation that then they should leave Gokul and live in Braja, because it had become difficult to live in Gokul

ਬਾਤ ਸੁਨੀ ਜਸੁਦਾ ਅਰੁ ਨੰਦਹਿ ਬ੍ਯੋਤ ਭਲੋ ਮਨ ਮਧਿ ਬਿਚਾਰੋ ॥

baat sunee jasudhaa ar na(n)dheh bayot bhalo man madh bichaaro ||

ਅਉਰ ਭਲੀ ਇਹ ਤੇ ਨ ਕਛੂ ਜਿਹ ਤੇ ਸੁ ਬਚੇ ਸੁਤ ਸ੍ਯਾਮ ਹਮਾਰੋ ॥੧੪੯॥

aaur bhalee ieh te na kachhoo jeh te su bache sut sayaam hamaaro ||149||

Hearing about such a decision, Yashoda and Nand also decided that there was no other suitable place except Braja for the protection of their son.149.

ਘਾਸਿ ਭਲੋ ਦ੍ਰੁਮ ਛਾਹ ਭਲੀ ਜਮੁਨਾ ਢਿਗ ਹੈ ਨਗ ਹੈ ਤਟਿ ਜਾ ਕੇ ॥

ghaas bhalo dhrum chhaeh bhalee jamunaa ddig hai nag hai taT jaa ke ||

The grass, the shade of trees, the bank of Yamuna and the mountain are all there

ਕੋਟਿ ਝਰੈ ਝਰਨਾ ਤਿਹ ਤੇ ਜਗ ਮੈ ਸਮਤੁਲਿ ਨਹੀ ਕਛੁ ਤਾ ਕੇ ॥

koT jharai jharanaa teh te jag mai samatul nahee kachh taa ke ||

There are many cataracts there and there is no other place like it in the world

ਬੋਲਤ ਹੈ ਪਿਕ ਕੋਕਿਲ ਮੋਰ ਕਿਧੌ ਘਨ ਮੈ ਚਹੁੰ ਓਰਨ ਵਾ ਕੇ ॥

bolat hai pik kokil mor kidhau ghan mai chahu(n) oran vaa ke ||

ਬੇਗ ਚਲੋ ਤੁਮ ਗੋਕੁਲ ਕੋ ਤਜਿ ਪੁੰਨ ਹਜਾਰ ਅਬੈ ਤੁਮ ਗਾ ਕੇ ॥੧੫੦॥

beg chalo tum gokul ko taj pu(n)n hajaar abai tum gaa ke ||150||

There the voice of peococks and nightingales is heard on all four sides, therefore we should leave Gokul immediately and go to Braja in order to earn the merit of thousands of virtuous actions.150.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਨੰਦ ਸਭੈ ਗੋਪਨ ਸਨੈ ਬਾਤ ਕਹੀ ਇਹ ਠਉਰ ॥

na(n)dh sabhai gopan sanai baat kahee ieh Thaur ||

ਤਜਿ ਗੋਕੁਲ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਚਲੇ ਇਹ ਤੇ ਭਲੀ ਨ ਅਉਰ ॥੧੫੧॥

taj gokul biraj ko chale ieh te bhalee na aaur ||151||

Nand said this to all the gopas that they should then leave Gokul for Braja, because there is no other good place like it.151.

ਲਟਪਟ ਬਾਧੇ ਉਠਿ ਚਲੇ ਆਏ ਜਬ ਬ੍ਰਿਜਿ ਹੀਰ ॥

laTapaT baadhe uTh chale aae jab biraj heer ||

All of them tied their good quickly and came to Braja

ਦੇਖਿਓ ਅਪਨੇ ਨੈਨ ਭਰਿ ਬਹਿਤੋ ਜਮੁਨਾ ਤੀਰ ॥੧੫੨॥

dhekhio apane nain bhar bahito jamunaa teer ||152||

There they saw the flowing waters of Yamuna.152.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA