Ang 289

ਤਿਮ ਰਘੁਬਰ ਤਨ ਕੋ ਤਜਾ ਸ੍ਰੀ ਜਾਨਕੀ ਬਿਯੋਗ ॥੮੫੦॥

tim raghubar tan ko tajaa sree jaanakee biyog ||850||

The way in which the king Aja had accepted Yoga for Indumati and left his home, in the same manner, Ram abandoned his body on having been separated from Sita.850.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਰਾਮਵਤਾਰੇ ਸੀਤਾ ਕੇ ਹੇਤ ਮ੍ਰਿਤ ਲੋਕ ਸੇ ਗਏ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥

eit sree bachitr naaTak raamavataare seetaa ke het mirat lok se ge dhiaai samaapata(n) ||

End of the chapter entitled ‘Forsaking the abode of Death for Sita’ in Ramavtar in BACHITTAR NATAK.

ਅਥ ਤੀਨੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਰੀਅਨ ਸਹਿਤ ਮਰਬੋ ਕਥਨੰ ॥

ath teeno bhraataa treean sahit marabo kathana(n) ||

The description of the Death of the Three Brothers alongwith their wives :

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਰਉਰ ਪਰੀ ਸਗਰੇ ਪੁਰ ਮਾਹੀ ॥

raur paree sagare pur maahee ||

ਕਾਹੂੰ ਰਹੀ ਕਛੂ ਸੁਧ ਨਾਹੀ ॥

kaahoo(n) rahee kachhoo sudh naahee ||

There was great tumult in the whole city and none of the residents was in his senses

ਨਰ ਨਾਰੀ ਡੋਲਤ ਦੁਖਿਆਰੇ ॥

nar naaree ddolat dhukhiaare ||

ਜਾਨੁਕ ਗਿਰੇ ਜੂਝਿ ਜੁਝਿਆਰੇ ॥੮੫੧॥

jaanuk gire joojh jujhiaare ||851||

The men and women staggered like the warriors writhing after falling during fight in the battlefield.851.

ਸਗਰ ਨਗਰ ਮਹਿ ਪਰ ਗਈ ਰਉਰਾ ॥

sagar nagar meh par giee rauraa ||

ਬਯਾਕੁਲ ਗਿਰੇ ਹਸਤ ਅਰੁ ਘੋਰਾ ॥

bayaakul gire hasat ar ghoraa ||

There was uproar throughout the city and the elephants and horses also began to fall, being worried, what type of sport has been played by Ram?

ਨਰ ਨਾਰੀ ਮਨ ਰਹਤ ਉਦਾਸਾ ॥

nar naaree man rahat udhaasaa ||

ਕਹਾ ਰਾਮ ਕਰ ਗਏ ਤਮਾਸਾ ॥੮੫੨॥

kahaa raam kar ge tamaasaa ||852||

Thinking about this thing the men and women remained under depression.852.

ਭਰਥਊ ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ ਸਾਜੀ ॥

bharathuoo jog saadhanaa saajee ||

ਜੋਗ ਅਗਨ ਤਨ ਤੇ ਉਪਰਾਜੀ ॥

jog agan tan te uparaajee ||

Bharat also produced Yoga fire in his body by practising Yoga and

ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰ ਝਟ ਦੈ ਕਰ ਫੋਰਾ ॥

brahamara(n)dhr jhaT dhai kar foraa ||

ਪ੍ਰਭ ਸੌ ਚਲਤ ਅੰਗ ਨਹੀ ਮੋਰਾ ॥੮੫੩॥

prabh sau chalat a(n)g nahee moraa ||853||

With a jerk got his Brahmrandhra burst and definitely went towards Ram.853.

ਸਕਲ ਜੋਗ ਕੇ ਕੀਏ ਬਿਧਾਨਾ ॥

sakal jog ke ke'ee bidhaanaa ||

ਲਛਮਨ ਤਜੇ ਤੈਸ ਹੀ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥

lachhaman taje tais hee praanaa ||

Lakshman alos did this, practicing all types of Yoga he gave up his life.

ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰ ਲਵ ਅਰਿ ਫੁਨ ਫੂਟਾ ॥

brahamara(n)dhr lav ar fun fooTaa ||

ਪ੍ਰਭ ਚਰਨਨ ਤਰ ਪ੍ਰਾਨ ਨਿਖੂਟਾ ॥੮੫੪॥

prabh charanan tar praan nikhooTaa ||854||

Then the Brahmrandhra of Shatrughan also burst and he breathed his last to be at the feet of the Lord.854.

ਲਵ ਕੁਸ ਦੋਊ ਤਹਾ ਚਲ ਗਏ ॥

lav kus dhouoo tahaa chal ge ||

ਰਘੁਬਰ ਸੀਅਹਿ ਜਰਾਵਤ ਭਏ ॥

raghubar se'eeh jaraavat bhe ||

Lava and Kusha both came forward and performed the funeral rites of Ram and Sita

ਅਰ ਪਿਤ ਭ੍ਰਾਤ ਤਿਹੂੰ ਕਹ ਦਹਾ ॥

ar pit bhraat tihoo(n) keh dhahaa ||

ਰਾਜ ਛਤ੍ਰ ਲਵ ਕੇ ਸਿਰ ਰਹਾ ॥੮੫੫॥

raaj chhatr lav ke sir rahaa ||855||

They also performed the funeral rites of the brothers of their father and in this way Lava assumed the royal canopy over his head.855.

ਤਿਹੂੰਅਨ ਕੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤਿਹ ਆਈ ॥

tihoo(n)an kee isatree teh aaiee ||

ਸੰਗਿ ਸਤੀ ਹ੍ਵੈ ਸੁਰਗ ਸਿਧਾਈ ॥

sa(n)g satee havai surag sidhaiee ||

The wives of the three brothers came there and they also became Satis and left for the heavenly abode.

ਲਵ ਸਿਰ ਧਰਾ ਰਾਜ ਕਾ ਸਾਜਾ ॥

lav sir dharaa raaj kaa saajaa ||

ਤਿਹੂੰਅਨ ਤਿਹੂੰ ਕੁੰਟ ਕੀਅ ਰਾਜਾ ॥੮੫੬॥

tihoo(n)an tihoo(n) ku(n)T keea raajaa ||856||

Lava assumed the kingship and made the three (cousins) the kings of three directions.856.

ਉੱਤਰ ਦੇਸ ਆਪੁ ਕੁਸ ਲੀਆ ॥

au'tar dhes aap kus leeaa ||

ਭਰਥ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕਹ ਪੂਰਬ ਦੀਆ ॥

bharath pu'tr keh poorab dheeaa ||

ਦੱਛਨ ਦੀਅ ਲੱਛਨ ਕੇ ਬਾਲਾ ॥

dha'chhan dheea la'chhan ke baalaa ||

ਪੱਛਮ ਸੱਤ੍ਰੁਘਨ ਸੁਤ ਬੈਠਾਲਾ ॥੮੫੭॥

pa'chham sa'trughan sut baiThaalaa ||857||

Kusha himself ruled over the north, the son of Bharat was given the kingship of the south and the son of Shatrughan the kingship of the west.857.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਰਾਮ ਕਥਾ ਜੁਗ ਜੁਗ ਅਟਲ ਸਭ ਕੋਈ ਭਾਖਤ ਨੇਤ ॥

raam kathaa jug jug aTal sabh koiee bhaakhat net ||

ਸੁਰਗ ਬਾਸ ਰਘੁਬਰ ਕਰਾ ਸਗਰੀ ਪੁਰੀ ਸਮੇਤ ॥੮੫੮॥

surag baas raghubar karaa sagaree puree samet ||858||

The story of Ram remain immortal throughout the ages and in this way Ram went to abide in heaven alongwith (all the resident of) the city.858.

ਇਤਿ ਰਾਮ ਭਿਰਾਤ ਤ੍ਰੀਅਨ ਸਹਿਤ ਸੁਰਗ ਗਏ ਅਰ ਸਗਰੀ ਪੁਰੀ ਸਹਿਤ ਸੁਰਗ ਗਏ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ॥

eit raam bhiraat treean sahit surag ge ar sagaree puree sahit surag ge dhiaai samaapatam ||

End of the chapter entitled ‘Ram went to Heaven alongwith brothers and their wives He went alongwith all the residents of the city’ in Ramavtar in BACHITTAR NATAK.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਜੋ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਨੈ ਅਰੁ ਗਾਵੈ ॥

jo ieh kathaa sunai ar gaavai ||

ਦੂਖ ਪਾਪ ਤਿਹ ਨਿਕਟਿ ਨ ਆਵੈ ॥

dhookh paap teh nikaT na aavai ||

ਬਿਸਨ ਭਗਤਿ ਕੀ ਏ ਫਲ ਹੋਈ ॥

bisan bhagat kee e fal hoiee ||

ਆਧਿ ਬਯਾਧਿ ਛ੍ਵੈ ਸਕੈ ਨ ਕੋਇ ॥੮੫੯॥

aadh bayaadh chhavai sakai na koi ||859||

He, who will listen to this story and sing it, he will be free from the sufferings and sins. The reward of the devotion to Vishnu (and his incarnation Ram) that no ailment of any kind will touch him.859.

ਸੰਮਤ ਸੱਤ੍ਰਹ ਸਹਸ ਪਚਾਵਨ ॥

sa(n)mat sa'treh sahas pachaavan ||

This Granth (book) has been complete (and improved)

ਹਾੜ ਵਦੀ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਸੁਖ ਦਾਵਨ ॥

haaR vadhee pirathamai sukh dhaavan ||

In Vadi first in the month of Asaarh in the year

ਤ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਕਰਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਧਾਰਾ ॥

tavai prasaadh kar gra(n)th sudhaaraa ||

Seventeen hundred and fifty-five

ਭੂਲ ਪਰੀ ਲਹੁ ਲੇਹੁ ਸੁਧਾਰਾ ॥੮੬੦॥

bhool paree lahu leh sudhaaraa ||860||

If there has remained any error in it, then kindly correct it.860.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਨੇਤ੍ਰ ਤੁੰਗ ਕੇ ਚਰਨ ਤਰ ਸਤਦ੍ਰੱਵ ਤੀਰ ਤਰੰਗ ॥

netr tu(n)g ke charan tar satadhra'v teer tara(n)g ||

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਤ ਪੂਰਨ ਕੀਯੋ ਰਘੁਬਰ ਕਥਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ॥੮੬੧॥

sree bhagavat pooran keeyo raghubar kathaa prasa(n)g ||861||

The story of Raghuvir Ram was complete by the Grace of God on the bank of Sutlej in the valley of the mountain.861.