Ang 276

ਭਯੋ ਏਕ ਪੁੱਤ੍ਰੰ ਤਹਾ ਜਾਨਕੀ ਤੈ ॥

bhayo ek pu'tra(n) tahaa jaanakee tai ||

ਮਨੋ ਰਾਮ ਕੀਨੋ ਦੁਤੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲੈ ॥

mano raam keeno dhutee raam te lai ||

Sita bore a son there who was just a replica of Ram

ਵਹੈ ਚਾਰ ਚਿਹਨੰ ਵਹੈ ਉੱਗ੍ਰ ਤੇਜੰ ॥

vahai chaar chihana(n) vahai u'gr teja(n) ||

ਮਨੋ ਅੱਪ ਅੰਸੰ ਦੁਤੀ ਕਾਢਿ ਭੇਜੰ ॥੭੨੫॥

mano a'p a(n)sa(n) dhutee kaadd bheja(n) ||725||

He had the same colour, mask and splendour and it seemed that Ram had taken out his part and given to him.725.

ਦੀਯੋ ਏਕ ਪਾਲੰ ਸੁ ਬਾਲੰ ਰਿਖੀਸੰ ॥

dheeyo ek paala(n) su baala(n) rikheesa(n) ||

ਲਸੈ ਚੰਦ੍ਰ ਰੂਪੰ ਕਿਧੋ ਦਯੋਸ ਈਸੰ ॥

lasai cha(n)dhr roopa(n) kidho dhayos ieesa(n) ||

The great sage brought up that boy who was moonlike and lookede like the sun during the day.

ਗਯੋ ਏਕ ਦਿਵਸੰ ਰਿਖੀ ਸੰਧਿਯਾਨੰ ॥

gayo ek dhivasa(n) rikhee sa(n)dhiyaana(n) ||

ਲਯੋ ਬਾਲ ਸੰਗੰ ਗਈ ਸੀਅ ਨਾਨੰ ॥੭੨੬॥

layo baal sa(n)ga(n) giee seea naana(n) ||726||

One day the sage went for Sandhya-worship and Sita taking the boy with her went to take a bath.726.

ਰਹੀ ਜਾਤ ਸੀਤਾ ਮਹਾ ਮੋਨ ਜਾਗੇ ॥

rahee jaat seetaa mahaa mon jaage ||

ਬਿਨਾ ਬਾਲ ਪਾਲੰ ਲਖਯੋ ਸੋਕੁ ਪਾਗੇ ॥

binaa baal paala(n) lakhayo sok paage ||

When the sage came out of his contemplation after the departure of Sita, he became anxious on not seeing the boy

ਕੁਸਾ ਹਾਥ ਲੈ ਕੈ ਰਚਯੋ ਏਕ ਬਾਲੰ ॥

kusaa haath lai kai rachayo ek baala(n) ||

ਤਿਸੀ ਰੂਪ ਰੰਗੰ ਅਨੂਪੰ ਉਤਾਲੰ ॥੭੨੭॥

tisee roop ra(n)ga(n) anoopa(n) utaala(n) ||727||

He created another boy quickly of the same colour and form like the first boy out of the Kusha grass held by him in his hand.727.

ਫਿਰੀ ਨਾਇ ਸੀਤਾ ਕਹਾ ਆਨ ਦੇਖਯੋ ॥

firee nai seetaa kahaa aan dhekhayo ||

ਉਹੀ ਰੂਪ ਬਾਲੰ ਸੁਪਾਲੰ ਬਸੇਖਯੋ ॥

auhee roop baala(n) supaala(n) basekhayo ||

When Sita came back, she saw another boy of the same form seated there Sita said :

ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੋਨ ਰਾਜੰ ਘਨੀ ਜਾਨ ਕੀਨੋ ॥

kirapaa mon raaja(n) ghanee jaan keeno ||

ਦੁਤੀ ਪੁੱਤ੍ਰ ਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਾਨ ਦੀਨੋ ॥੭੨੮॥

dhutee pu'tr taa te kirapaa jaan dheeno ||728||

“O great sage, you had been highly graceful towards me and given me she gift of two sons gracefully.”728.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਰਾਮਵਤਾਰ ਦੁਇ ਪੁਤ੍ਰ ਉਤਪੰਨੇ ਧਯਾਇ ਧਯਾਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥੨੧॥

eit sree bachitr naaTake raamavataar dhui putr utapa(n)ne dhayai dhayai samaapata(n) ||21||

End of the chapter entitled ‘The Birth of two Sons’ in Ramavtar in BACHITTAR NATAK.21.

ਅਥ ਜਗ੍ਰਯ੍ਰਯਾਰੰਭ ਕਥਨੰ ॥

ath jagrayrayaara(n)bh kathana(n) ||

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g prayaat chha(n)dh ||

BHUJANG PRAYAAT STANZA

ਉਤੈ ਬਾਲ ਪਾਲੈ ਇਤੈ ਅਉਧ ਰਾਜੰ ॥

autai baal paalai itai aaudh raaja(n) ||

ਬੁਲੇ ਬਿੱਪ ਜਗਯੰ ਤਜਯੋ ਏਕ ਬਾਜੰ ॥

bule bi'p jagaya(n) tajayo ek baaja(n) ||

On that side the boys were brought up and on this side Ram, the king of Avadh called the Brahmins and performed a Yajna

ਰਿਪੰ ਨਾਸ ਹੰਤਾ ਦਯੋ ਸੰਗ ਤਾ ਕੈ ॥

ripa(n) naas ha(n)taa dhayo sa(n)g taa kai ||

ਬਡੀ ਫਉਜ ਲੀਨੇ ਚਲਯੋ ਸੰਗ ਵਾ ਕੈ ॥੭੨੯॥

baddee fauj leene chalayo sa(n)g vaa kai ||729||

And for this purpose he let off a horse, Shatrughan went with that horse with a huge army.729.

ਫਿਰਯੋ ਦੇਸ ਦੇਸੰ ਨਰੇਸਾਣ ਬਾਜੰ ॥

firayo dhes dhesa(n) naresaan baaja(n) ||

ਕਿਨੀ ਨਾਹਿ ਬਾਧਯੋ ਮਿਲੇ ਆਨ ਰਾਜੰ ॥

kinee naeh baadhayo mile aan raaja(n) ||

That horse reached in the territories of various kings, but none of them tied it

ਮਹਾ ਉਗ੍ਰ ਧਨਿਯਾ ਬਡੀ ਫਉਜ ਲੈ ਕੈ ॥

mahaa ugr dhaniyaa baddee fauj lai kai ||

ਪਰੇ ਆਨ ਪਾਯੰ ਬਡੀ ਭੇਟ ਦੈ ਕੈ ॥੭੩੦॥

pare aan paaya(n) baddee bheT dhai kai ||730||

The great kings alongwith their great forces fell at the feet of Shatrughan with presence.730.

ਦਿਸਾ ਚਾਰ ਜੀਤੀ ਫਿਰਯੋ ਫੇਰਿ ਬਾਜੀ ॥

dhisaa chaar jeetee firayo fer baajee ||

ਗਯੋ ਬਾਲਮੀਕੰ ਰਿਖਿਸਥਾਨ ਤਾਜੀ ॥

gayo baalameeka(n) rikhisathaan taajee ||

Wandering in the four direction the horse also reached the hermitage of the sage Valmiki

ਜਬੈ ਭਾਲ ਪਤ੍ਰੰ ਲਵੰ ਛੋਰ ਬਾਚਯੋ ॥

jabai bhaal patra(n) lava(n) chhor baachayo ||

ਬਡੋ ਉਗ੍ਰਧੰਨਯਾ ਰਸੰ ਰੁਦ੍ਰ ਰਾਚਯੋ ॥੭੩੧॥

baddo ugradha(n)nayaa rasa(n) rudhr raachayo ||731||

Where Lava and his companions read the letter written on the head of the horse, they in great fury looked like Rudra.731.

ਬ੍ਰਿਛੰ ਬਾਜ ਬਾਧਯੋ ਲਖਯੋ ਸਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ॥

birachha(n) baaj baadhayo lakhayo sasatr dhaaree ||

ਬਡੋ ਨਾਦ ਕੈ ਸਰਬ ਸੈਨਾ ਪੁਕਾਰੀ ॥

baddo naadh kai sarab sainaa pukaaree ||

They tied the horse with a tree and the whole army of Shatrughan saw it, the warriors of the army shouted :

ਕਹਾ ਜਾਤ ਰੇ ਬਾਲ ਲੀਨੇ ਤੁਰੰਗੰ ॥

kahaa jaat re baal leene tura(n)ga(n) ||

ਤਜੋ ਨਾਹਿ ਯਾ ਕੋ ਸਜੋ ਆਨ ਜੰਗੰ ॥੭੩੨॥

tajo naeh yaa ko sajo aan ja(n)ga(n) ||732||

“O boy! where are you taking this horse? Either leave it or wage a war with us. “732.

ਸੁਣਯੋ ਨਾਮ ਜੁੱਧੰ ਜਬੈ ਸ੍ਰਉਣ ਸੂਰੰ ॥

sunayo naam ju'dha(n) jabai sraun soora(n) ||

ਮਹਾ ਸਸਤ੍ਰ ਸਉਡੀ ਮਹਾ ਲੋਹ ਪੂਰੰ ॥

mahaa sasatr sauddee mahaa loh poora(n) ||

When those weapon-wielders heard the name of war, they showered arrows extensively

ਹਠੇ ਬੀਰ ਹਾਠੈ ਸਭੈ ਸਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੈ ॥

haThe beer haaThai sabhai sasatr lai kai ||

ਪਰਯੋ ਮੱਧਿ ਸੈਣੰ ਬਡੋ ਨਾਦਿ ਕੈ ਕੈ ॥੭੩੩॥

parayo ma'dh saina(n) baddo naadh kai kai ||733||

All the warriors began to fight with persistence, holding their weapons, and here Lava jumped into the army raising a frightening thundering sound.733.

ਭਲੀ ਭਾਤ ਮਾਰੈ ਪਚਾਰੇ ਸੁ ਸੂਰੰ ॥

bhalee bhaat maarai pachaare su soora(n) ||

ਗਿਰੇ ਜੁੱਧ ਜੋਧਾ ਰਹੀ ਧੂਰ ਪੂਰੰ ॥

gire ju'dh jodhaa rahee dhoor poora(n) ||

Many warriors were killed, they fell down on the earth and the dust arose on all the four sides

ਉਠੀ ਸਸਤ੍ਰ ਝਾਰੰ ਅਪਾਰੰਤ ਵੀਰੰ ॥

auThee sasatr jhaara(n) apaara(n)t veera(n) ||

ਭ੍ਰਮੇ ਰੁੰਡ ਮੁੰਡ ਤਨੰ ਤੱਛ ਤੀਰੰ ॥੭੩੪॥

bhrame ru(n)dd mu(n)dd tana(n) ta'chh teera(n) ||734||

The warriors began to shower blows of their weapons and the trunks and heads of the warriors began to fly hither and thither.734.

ਗਿਰੇ ਲੁੱਥ ਪੱਥੰ ਸੁ ਜੁੱਥਤ ਬਾਜੀ ॥

gire lu'th pa'tha(n) su ju'that baajee ||

ਭ੍ਰਮੈ ਛੂਛ ਹਾਥੀ ਬਿਨਾ ਸੁਆਰ ਤਾਜੀ ॥

bhramai chhoochh haathee binaa suaar taajee ||

The path was filled with the corpses of the horses and the elephants,

ਗਿਰੇ ਸਸਤ੍ਰ ਹੀਣੰ ਬਿਅੱਸਤ੍ਰੰਤ ਸੂਰੰ ॥

gire sasatr heena(n) bia'satra(n)t soora(n) ||

ਹਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤੰ ਭ੍ਰਮੀ ਗੈਣ ਹੂਰੰ ॥੭੩੫॥

hase bhoot preta(n) bhramee gain hoora(n) ||735||

And horses began to run without drivers, the warriors fell being deprived of weapons and the ghosts, fiends and the heavenly damsels began to wander smilingly.735.

ਘਣੰ ਘੋਰ ਨੀਸਾਣ ਬੱਜੇ ਅਪਾਰੰ ॥

ghana(n) ghor neesaan ba'je apaara(n) ||