Ang 275

ਗਣੰ ਦੇਵ ਹਰਖੇ ਪ੍ਰਬਰਖੰਤ ਫੂਲੰ ॥

gana(n) dhev harakhe prabarakha(n)t foola(n) ||

The gods were overjoyed in the sky and began to shower floweres

ਹਤਯੋ ਦੈਤ ਦ੍ਰੋਹੀ ਮਿਟਯੋ ਸਰਬ ਸੂਲੰ ॥੭੧੩॥

hatayo dhait dhrohee miTayo sarab soola(n) ||713||

With the killing of this malignant demon, all their agony ended.713.

ਲਵੰ ਨਾਸੁਰੈਯੰ ਲਵੰ ਕੀਨ ਨਾਸੰ ॥

lava(n) naasuraiya(n) lava(n) keen naasa(n) ||

All the saints were delighted with the destruction of the demon named Lavan

ਸਭੈ ਸੰਤ ਹਰਖੇ ਰਿਪੰ ਭੇ ਉਦਾਸੰ ॥

sabhai sa(n)t harakhe ripa(n) bhe udhaasa(n) ||

The enemies became depressed,

ਭਜੈ ਪ੍ਰਾਨ ਲੈ ਲੈ ਤਜਯੋ ਨਗਰ ਬਾਸੰ ॥

bhajai praan lai lai tajayo nagar baasa(n) ||

And fled away after forsaking the city

ਕਰਯੋ ਮਾਥੁਰੇਸੰ ਪੁਰੀਵਾ ਨਵਾਸੰ ॥੭੧੪॥

karayo maathuresa(n) pureevaa navaasa(n) ||714||

Shatrughan stayed in the city of Mathura.714.

ਭਯੋ ਮਾਥੁਰੇਸੰ ਲਵੰਨਾਸ੍ਰ ਹੰਤਾ ॥

bhayo maathuresa(n) lava(n)naasr ha(n)taa ||

ਸਭੈ ਸਸਤ੍ਰ ਗਾਮੀ ਸੁਭੰ ਸਸਤ੍ਰ ਗੰਤਾ ॥

sabhai sasatr gaamee subha(n) sasatr ga(n)taa ||

After destroying Lavan, Shatrughan ruled over Mathura and all the weapon-wielders gave the blessings of good wishes to him.

ਭਏ ਦੁਸਟ ਦੂਰੰ ਕਰੂਰੰ ਸੁ ਠਾਮੰ ॥

bhe dhusaT dhoora(n) karoora(n) su Thaama(n) ||

ਕਰਯੋ ਰਾਜ ਤੈਸੋ ਜਿਮੰ ਅਉਧ ਰਾਮੰ ॥੭੧੫॥

karayo raaj taiso jima(n) aaudh raama(n) ||715||

He ended all the tyrants and ruled over Mathura like Ram ruling over Avadh.715.

ਕਰਿਯੋ ਦੁਸਟ ਨਾਸੰ ਪਪਾਤੰਤ ਸੂਰੰ ॥

kariyo dhusaT naasa(n) papaata(n)t soora(n) ||

ਉਠੀ ਜੈ ਧੁਨੰ ਪੁਰ ਰਹੀ ਲੋਗ ਪੂਰੰ ॥

auThee jai dhuna(n) pur rahee log poora(n) ||

On destroying the tyrant, the people of all directions hailed Shatrughan his fame spread in all the directions nicely

ਗਈ ਪਾਰ ਸਿੰਧੰ ਸੁ ਬਿੰਧੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥

giee paar si(n)dha(n) su bi(n)dha(n) prahaara(n) ||

ਸੁਨਿਯੋ ਚੱਕ੍ਰ ਚਾਰੰ ਲਵੰ ਲਾਵਣਾਰੰ ॥੭੧੬॥

suniyo cha'kr chaara(n) lava(n) laavanaara(n) ||716||

And the people came to know with great zeal that demon Lavan had been killed.716.

ਅਥ ਸੀਤਾ ਕੋ ਬਨਬਾਸ ਦੀਬੋ ॥

ath seetaa ko banabaas dheebo ||

Now begins the description about the Exile of Sita :

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g prayaat chha(n)dh ||

It happened then like this and on this side Ram said to Sita with love:

ਭਈ ਏਮ ਤਉਨੈ ਇਤੈ ਰਾਵਣਾਰੰ ॥

bhiee em taunai itai raavanaara(n) ||

ਕਹੀ ਜਾਨਕੀ ਸੋ ਸੁਕੱਥੰ ਸੁਧਾਰੰ ॥

kahee jaanakee so suka'tha(n) sudhaara(n) ||

ਰਚੇ ਏਕ ਬਾਗੰ ਅਭਿਰਾਮੰ ਸੁ ਸੋਭੰ ॥

rache ek baaga(n) abhiraama(n) su sobha(n) ||

ਲਖੇ ਨੰਦਨੰ ਜਉਨ ਕੀ ਕ੍ਰਾਤ ਛੋਭੰ ॥੭੧੭॥

lakhe na(n)dhana(n) jaun kee kraat chhobha(n) ||717||

“A forest may be created, seeing which the brightness of Nandan forest (of heaven) be dimmed.”717.

ਸੁਨੀ ਏਮ ਬਾਨੀ ਸੀਆ ਧਰਮ ਧਾਮੰ ॥

sunee em baanee seeaa dharam dhaama(n) ||

ਰਚਿਯੋ ਏਕ ਬਾਗੰ ਮਹਾ ਅਭਰਾਮੰ ॥

rachiyo ek baaga(n) mahaa abharaama(n) ||

Listening to the orders of Ram, the abode of Dharma, a very beautiful garden was created

ਮਣੀ ਭੂਖਿਤੰ ਹੀਰ ਚੀਰੰ ਅਨੰਤੰ ॥

manee bhookhita(n) heer cheera(n) ana(n)ta(n) ||

ਲਖੇ ਇੰਦ੍ਰ ਪੱਥੰ ਲਜੇ ਸ੍ਰੋਭ ਵੰਤੰ ॥੭੧੮॥

lakhe i(n)dhr pa'tha(n) laje srobh va(n)ta(n) ||718||

That garden looked like one bedecked with gems and diamonds and before which the forest of Indra felt shy.718.

ਮਣੀ ਮਾਲ ਬਜ੍ਰੰ ਸਸੋਭਾਇ ਮਾਨੰ ॥

manee maal bajra(n) sasobhai maana(n) ||

ਸਭੈ ਦੇਵ ਦੇਵੰ ਦੁਤੀ ਸੁਰਗ ਜਾਨੰ ॥

sabhai dhev dheva(n) dhutee surag jaana(n) ||

It was thus decorated with jewels, wreaths and diamonds that all the gods had considered it as a second heaven.

ਗਏ ਰਾਮ ਤਾ ਮੋ ਸੀਆ ਸੰਗ ਲੀਨੇ ॥

ge raam taa mo seeaa sa(n)g leene ||

ਕਿਤੀ ਕੋਟ ਸੁੰਦਰੀ ਸਭੈ ਸੰਗਿ ਕੀਨੇ ॥੭੧੯॥

kitee koT su(n)dharee sabhai sa(n)g keene ||719||

Ram Chander went to abide there with Sita and many beautiful women.719.

ਰਚਯੋ ਏਕ ਮੰਦ੍ਰੰ ਮਹਾ ਸੁਭ੍ਰ ਠਾਮੰ ॥

rachayo ek ma(n)dhra(n) mahaa subhr Thaama(n) ||

ਕਰਯੋ ਰਾਮ ਸੈਨੰ ਤਹਾ ਧਰਮ ਧਾਮੰ ॥

karayo raam saina(n) tahaa dharam dhaama(n) ||

A beautiful palace was built there where Ram, the abode of Dharma,

ਕਰੀ ਕੇਲ ਖੇਲੰ ਸੁ ਬੇਲੰ ਸੁ ਭੋਗੰ ॥

karee kel khela(n) su bela(n) su bhoga(n) ||

ਹੁਤੋ ਜਉਨ ਕਾਲੰ ਸਮੈ ਜੈਸ ਜੋਗੰ ॥੭੨੦॥

huto jaun kaala(n) samai jais joga(n) ||720||

Used to sleep and enjoyed at different times in various ways.720.

ਰਹਯੋ ਸੀਅ ਗਰਭੰ ਸੁਨਯੋ ਸਰਬ ਬਾਮੰ ॥

rahayo seea garabha(n) sunayo sarab baama(n) ||

ਕਹੇ ਏਮ ਸੀਤਾ ਪੁਨਰ ਬੈਨ ਰਾਮੰ ॥

kahe em seetaa punar bain raama(n) ||

After sometimes all the women heard that Sita was pregnant, then Sita said to Ram :

ਫਿਰਯੋ ਬਾਗ ਬਾਗੰ ਬਿਦਾ ਨਾਥ ਦੀਜੈ ॥

firayo baag baaga(n) bidhaa naath dheejai ||

ਸੁਨੋ ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੇ ਇਹੈ ਕਾਜ ਕੀਜੈ ॥੭੨੧॥

suno praan piaare ihai kaaj keejai ||721||

“I have wandered enough in this forest, O my lord, bid me farewell.721.

ਦੀਯੌ ਰਾਮ ਸੰਗੰ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਕੁਮਾਰੰ ॥

dheeyau raam sa(n)ga(n) sumitraa kumaara(n) ||

ਦਈ ਜਾਨਕੀ ਸੰਗ ਤਾ ਕੇ ਸੁਧਾਰੰ ॥

dhiee jaanakee sa(n)g taa ke sudhaara(n) ||

Ram sent Sita alongwith Lakshman

ਜਹਾ ਘੋਰ ਸਾਲੰ ਤਮਾਲੰ ਬਿਕ੍ਰਾਲੰ ॥

jahaa ghor saala(n) tamaala(n) bikraala(n) ||

ਤਹਾ ਸੀਅ ਕੋ ਛੋਰ ਆਇਯੋ ਉਤਾਲੰ ॥੭੨੨॥

tahaa seea ko chhor aaiyo utaala(n) ||722||

Lakshman left her in the Vihar forest, where there were lawful trees of saal and tamaal.722.

ਬਨੰ ਨਿਰਜਨੰ ਦੇਖ ਕੈ ਕੈ ਅਪਾਰੰ ॥

bana(n) nirajana(n) dhekh kai kai apaara(n) ||

ਬਨੰਬਾਸ ਜਾਨਯੋ ਦਯੋ ਰਾਵਣਾਰੰ ॥

bana(n)baas jaanayo dhayo raavanaara(n) ||

Finding herself in a desolate forest, Sita understood that Ram had exiled her

ਰੁਰੋਦੰ ਸੁਰ ਉੱਚੰ ਪਪਾਤੰਤ ਪ੍ਰਾਨੰ ॥

rurodha(n) sur u'cha(n) papaata(n)t praana(n) ||

ਰਣੰ ਜੇਮ ਵੀਰੰ ਲਗੇ ਮਰਮ ਬਾਨੰ ॥੭੨੩॥

rana(n) jem veera(n) lage maram baana(n) ||723||

There she began to weep in a fatal sound in a loud voice like a warrior being shot by an arrow on the secret parts.723.

ਸੁਨੀ ਬਾਲਮੀਕੰ ਸ੍ਰੁਤੰ ਦੀਨ ਬਾਨੀ ॥

sunee baalameeka(n) sruta(n) dheen baanee ||

ਚਲਯੋ ਕਉਕ ਚਿੱਤੰ ਤਜੀ ਮੋਨ ਧਾਨੀ ॥

chalayo kauk chi'ta(n) tajee mon dhaanee ||

The sage Valmiki heard this voice and forsaking his silence and shouting in wonder went towards Sita

ਸੀਆ ਸੰਗਿ ਲੀਨੇ ਗਯੋ ਧਾਮ ਆਪੰ ॥

seeaa sa(n)g leene gayo dhaam aapa(n) ||

ਮਨੋ ਬੱਚ ਕਰਮੰ ਦੁਰਗਾ ਜਾਪ ਜਾਪੰ ॥੭੨੪॥

mano ba'ch karama(n) dhuragaa jaap jaapa(n) ||724||

He returned to his home alongwith Sita repeating the name of Sruga with mind, speech and action.724.