Ang 236

ਬਾਧ ਨਿਖੰਗ ਚਲੇ ਕਟਿ ਸੌ ਕਹਿ ਭ੍ਰਾਤ ਈਹਾ ਕਰਿਜੈ ਰਖਵਾਰੀ ॥੩੫੩॥

baadh nikha(n)g chale kaT sau keh bhraat ieehaa karijai rakhavaaree ||353||

He tied his quiver and left for bringing the golden deer, leaving behind Lakshman for Sita’s protection.353.

ਓਟ ਥਕਯੋ ਕਰਿ ਕੋਟਿ ਨਿਸਾਚਰ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਬੀਰ ਨਿਦਾਨ ਸੰਘਾਰਯੋ ॥

oT thakayo kar koT nisaachar sree raghubeer nidhaan sa(n)ghaarayo ||

The demon Marich tried to put Ram in uncertainty by running away at a high speed, but ultimately he was tired and Ram killed him.

ਹੇ ਲਹੁ ਬੀਰ ਉਬਾਰ ਲੈ ਮੋਕਹ ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਪੁਨਿ ਰਾਮ ਪੁਕਾਰਯੋ ॥

he lahu beer ubaar lai mokeh yau keh kai pun raam pukaarayo ||

But at the time of death he shouted loudly in the voice of Ram, “O Brother, save me.”

ਜਾਨਕੀ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਸੁਨਯੋ ਤਬ ਹੀ ਤਿਹ ਓਰ ਸੁਮਿੱਤ੍ਰ ਪਠਾਯੋ ॥

jaanakee bol kubol sunayo tab hee teh or sumi'tr paThaayo ||

When Sita heard this frightening cry, she sent the mighty Lakshman to that side,

ਰੇਖ ਕਮਾਨ ਕੀ ਕਾਢ ਮਹਾਬਲ ਜਾਤ ਭਏ ਇਤ ਰਾਵਨ ਆਯੋ ॥੩੫੪॥

rekh kamaan kee kaadd mahaabal jaat bhe it raavan aayo ||354||

Who before leaving drew a line there and then Ravana came in.354.

ਭੇਖ ਅਲੇਖ ਉਚਾਰ ਕੈ ਰਾਵਣ ਜਾਤ ਭਏ ਸੀਅ ਕੇ ਢਿਗ ਯੌ ॥

bhekh alekh uchaar kai raavan jaat bhe seea ke ddig yau ||

Wearing the garb of a Yogi and uttering the traditional invocation for alms, Ravan went near Sita,

ਅਵਿਲੋਕ ਧਨੀ ਧਨਵਾਨ ਬਡੋ ਤਿਹ ਜਾਇ ਮਿਲੈ ਮਗ ਮੋ ਠਗ ਜਯੋ ॥

avilok dhanee dhanavaan baddo teh jai milai mag mo Thag jayo ||

Like a thug visiting a wealthy person and said,

ਕਛੁ ਦੇਹੁ ਭਿਛਾ ਮ੍ਰਿਗ ਨੈਨ ਹਮੈ ਇਹ ਰੇਖ ਮਿਟਾਇ ਹਮੈ ਅਬ ਹੀ ॥

kachh dheh bhichhaa mirag nain hamai ieh rekh miTai hamai ab hee ||

“O doe-eyed, cross this line and give me some alms,”

ਬਿਨੁ ਰੇਖ ਭਈ ਅਵਿਲੋਕ ਲਈ ਹਰਿ ਸੀਅ ਉਡਯੋ ਨਭਿ ਕਉ ਤਬ ਹੀ ॥੩੫੫॥

bin rekh bhiee avilok liee har seea uddayo nabh kau tab hee ||355||

And when Ravan saw Sita crossing the line, he seized her and began to fly towards the sky.355.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਰਾਮ ਵਤਾਰ ਕਥਾ ਸੀਤਾ ਹਰਨ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ॥

eit sree bachitr naaTak raam vataar kathaa seetaa haran dhiaai samaapatam ||

End of the chapter entitled ‘Abduction of Sita’ in Ramavtar in BACHITTAR NATAK.

ਅਥ ਸੀਤਾ ਖੋਜਬੋ ਕਥਨੰ ॥

ath seetaa khojabo kathana(n) ||

Now begin the description about the search for Sita :

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

toTak chha(n)dh ||

TOTAK STANZA

ਰਘੁਨਾਥ ਹਰੀ ਸੀਅ ਹੇਰ ਮਨੰ ॥

raghunaath haree seea her mana(n) ||

ਗਹਿ ਬਾਨ ਸਿਲਾ ਸਿਤ ਸੱਜਿ ਧਨੰ ॥

geh baan silaa sit sa'j dhana(n) ||

When Ram visualized in his mind about the abduction of Sita, he caught hold of his bow and arrows in his hand and sat down on a white rock.

ਚਹੂੰ ਓਰ ਸੁਧਾਰ ਨਿਹਾਰ ਫਿਰੇ ॥

chahoo(n) or sudhaar nihaar fire ||

ਛਿਤ ਊਪਰ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਰਾਜ ਗਿਰੇ ॥੩੫੬॥

chhit uoopar sree raghuraaj gire ||356||

He saw once again on all the four sides, but ultimately he fell down on the earth in disappontment.356.

ਲਘੁ ਬੀਰ ਉਠਾਇ ਸੁ ਅੰਕ ਭਰੇ ॥

lagh beer uThai su a(n)k bhare ||

ਮੁਖ ਪੋਛ ਤਬੈ ਬਚਨਾ ਉਚਰੇ ॥

mukh pochh tabai bachanaa uchare ||

His younger brother clasped him and raised him and said while cleansing his face :

ਕਸ ਅਧੀਰ ਪਰੇ ਪ੍ਰਭ ਧੀਰ ਧਰੋ ॥

kas adheer pare prabh dheer dharo ||

ਸੀਅ ਜਾਇ ਕਹਾ ਤਿਹ ਸੋਧ ਕਰੋ ॥੩੫੭॥

seea jai kahaa teh sodh karo ||357||

“O my Lord! Do not be impatient, keep your composure. Ruminate on the fact where Sita has gone.?”357.

ਉਠ ਠਾਢਿ ਭਏ ਫਿਰਿ ਭੂਮ ਗਿਰੇ ॥

auTh Thaadd bhe fir bhoom gire ||

ਪਹਰੇਕਕ ਲਉ ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਨ ਫਿਰੇ ॥

paharekak lau fir praan fire ||

Ram got up but again swooned and came to consciousness again after some time.

ਤਨ ਚੇਤ ਸੁਚੇਤ ਉਠੇ ਹਰਿ ਯੌਂ ॥

tan chet suchet uThe har yaua(n) ||

ਰਣ ਮੰਡਲ ਮੱਧਿ ਗਿਰਯੋ ਭਟ ਜਯੋਂ ॥੩੫੮॥

ran ma(n)ddal ma'dh girayo bhaT jayo(n) ||358||

He got up from the earth like a warrior slowly regaining consciousness in the battlefield.358.

ਛਹੂੰ ਓਰ ਪੁਕਾਰ ਬਕਾਰ ਥਕੇ ॥

chhahoo(n) or pukaar bakaar thake ||

ਲਘੁ ਭ੍ਰਾਤ ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਝਥੇ ॥

lagh bhraat bahu bhaat jhathe ||

He grew tired on shouting on all the four sides and experienced great anguish alongwith his younger brother.

ਉਠ ਕੈ ਪੁਨ ਪ੍ਰਾਤ ਇਸਨਾਨ ਗਏ ॥

auTh kai pun praat isanaan ge ||

ਜਲ ਜੰਤ ਸਭੈ ਜਰਿ ਛਾਰਿ ਭਏ ॥੩੫੯॥

jal ja(n)t sabhai jar chhaar bhe ||359||

He went to take bath early in the morning and with the impact of the heat of his agony, all the creatures in the water were burnt down and reduced to ashes.359.

ਬਿਰਹੀ ਜਿਹ ਓਰ ਸੁ ਦਿਸਟ ਧਰੈ ॥

birahee jeh or su dhisaT dharai ||

ਫਲ ਫੂਲ ਪਲਾਸ ਅਕਾਸ ਜਰੈ ॥

fal fool palaas akaas jarai ||

The direction to which Ram saw in his state separation from his beloved, all the flowers and fruit as well us the trees of Palas and the sky burnt with the heat of his vision.

ਕਰ ਸੌ ਧਰ ਜਉਨ ਛੁਅੰਤ ਭਈ ॥

kar sau dhar jaun chhua(n)t bhiee ||

ਕਚ ਬਾਸਨ ਜਯੋਂ ਪਕ ਫੂਟ ਗਈ ॥੩੬੦॥

kach baasan jayo(n) pak fooT giee ||360||

Whenever he touched the earth with his hands, the earth cracked like a brittle vessel with his touch.360.

ਜਿਹ ਭੂਮ ਥਲੀ ਪਰ ਰਾਮ ਫਿਰੇ ॥

jeh bhoom thalee par raam fire ||

ਦਵ ਜਯੋਂ ਜਲ ਪਾਤ ਪਲਾਸ ਗਿਰੇ ॥

dhav jayo(n) jal paat palaas gire ||

The ground on which Ram rested, the Palas trees (on that ground) were burnt down and reduced to ashes like the grass.

ਟੁਟ ਆਸੂ ਆਰਣ ਨੈਨ ਝਰੀ ॥

TuT aasoo aaran nain jharee ||

ਮਨੋ ਤਾਤ ਤਵਾ ਪਰ ਬੂੰਦ ਪਰੀ ॥੩੬੧॥

mano taat tavaa par boo(n)dh paree ||361||

The continuous flow of his tears evaporated on falling down on the earth like the drops of water falling on the got plate.361.

ਤਨ ਰਾਘਵ ਭੇਟ ਸਮੀਰ ਜਰੀ ॥

tan raaghav bheT sameer jaree ||

ਤਜ ਧੀਰ ਸਰੋਵਰ ਸਾਝ ਦੁਰੀ ॥

taj dheer sarovar saajh dhuree ||

Even the cold mind burnt when it touched his body and controlling its coolness and forsaking its patience, it merged into the pool of water

ਨਹਿ ਤੱਤ੍ਰ ਥਲੀ ਸਤ ਪੱਤ੍ਰ ਰਹੇ ॥

neh ta'tr thalee sat pa'tr rahe ||

ਜਲ ਜੰਤ ਪਰਤ੍ਰਿਨ ਪਤ੍ਰ ਦਹੇ ॥੩੬੨॥

jal ja(n)t paratiran patr dhahe ||362||

Even there the leaves of lotus could not survive and the creatures of water, grass, leaves etc. all were reduced to ashes with the geat of the state of separation of Ram.362.

ਇਤ ਢੂੰਢ ਬਨੇ ਰਘੁਨਾਥ ਫਿਰੇ ॥

eit ddoo(n)dd bane raghunaath fire ||

ਉਤ ਰਾਵਨ ਆਨ ਜਟਾਯੁ ਘਿਰੇ ॥

aut raavan aan jaTaay ghire ||

On this side Ram was roaming in the forest in search of Sita, on the other side Ravana was surrounded by Jatayu.

ਰਣ ਛੋਰ ਹਠੀ ਪਗ ਦੁਐ ਨ ਭਜਯੋ ॥

ran chhor haThee pag dhuaai na bhajayo ||

ਉਡ ਪੱਛ ਗਏ ਪੈ ਨ ਪੱਛ ਤਜਯੋ ॥੩੬੩॥

audd pa'chh ge pai na pa'chh tajayo ||363||

The persistent Jatayu did not yield in its fierce fighting even though its wings were chopped.363.

ਗੀਤਾ ਮਾਲਤੀ ਛੰਦ ॥

geetaa maalatee chha(n)dh ||

GEETA MALTI STANZA

ਪਛਰਾਜ ਰਾਵਨ ਮਾਰਿ ਕੈ ਰਘੁਰਾਜ ਸੀਤਹਿ ਲੈ ਗਯੋ ॥

pachharaaj raavan maar kai raghuraaj seeteh lai gayo ||

Ravana took away Sita after killing Jatayu,

ਨਭਿ ਓਰ ਖੋਰ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਸੁ ਜਟਾਉ ਸੀਅ ਸੰਦੇਸ ਦਯੋ ॥

nabh or khor nihaar kai su jaTaau seea sa(n)dhes dhayo ||

This message was communicated by Jatayu, when Ram saw towards the sky.

ਤਬ ਜਾਨ ਰਾਮ ਗਏ ਬਲੀ ਸੀਅ ਸੱਤ ਰਾਵਨ ਹੀ ਹਰੀ ॥

tab jaan raam ge balee seea sa't raavan hee haree ||

On meeting Jatayu Ram came to know for certain that Ravana had abducted Sita.