Ang 928

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਦੂਤ ਤਬੈ ਬੈਰਮ ਪਹਿ ਆਯੋ ॥

dhoot tabai bairam peh aayo ||

ਤਾ ਕੋ ਅਧਿਕ ਰੋਸ ਉਪਜਾਯੋ ॥

taa ko adhik ros upajaayo ||

The emissary came to Bairam and demonstrated his anger.

ਬੈਠਿਯੋ ਕਹਾ ਦੈਵ ਕੇ ਖੋਏ ॥

baiThiyo kahaa dhaiv ke khoe ||

ਤੋ ਪੈ ਕਰੇ ਆਰਬਿਨ ਢੋਏ ॥੪॥

to pai kare aarabin ddoe ||4||

‘You, the unlucky one, are sitting idle and the enemy is here with his guns.’(4)

ਬੈਰਮ ਅਧਿਕ ਬਚਨ ਸੁਨਿ ਡਰਿਯੋ ॥

bairam adhik bachan sun ddariyo ||

ਆਪੁ ਭਜਨ ਕੋ ਸਾਮੋ ਕਰਿਯੋ ॥

aap bhajan ko saamo kariyo ||

Bairam was scared and decided to run away,

ਤਦ ਚਲਿ ਤੀਰ ਪਠਾਨੀ ਆਈ ॥

tadh chal teer paThaanee aaiee ||

ਤਾ ਸੋ ਕਹਿਯੋ ਸੁ ਚਹੌ ਸੁਨਾਈ ॥੫॥

taa so kahiyo su chahau sunaiee ||5||

Then the Pathani came forward and said to him,(5)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਤੋਰ ਪਿਤਾ ਐਸੋ ਹੁਤੋ ਜਾ ਕੋ ਜਗ ਮੈ ਨਾਮ ॥

tor pitaa aaiso huto jaa ko jag mai naam ||

‘Your father was renowned all over the world,

ਤੂ ਕਾਤਰ ਐਸੋ ਭਯੋ ਛਾਡਿ ਚਲਿਯੋ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ॥੬॥

too kaatar aaiso bhayo chhaadd chaliyo sa(n)graam ||6||

‘But you are so coward that you are running away from fight.’(6)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਅਪਨੀ ਪਗਿਯਾ ਮੋ ਕਹ ਦੀਜੈ ॥

apanee pagiyaa mo keh dheejai ||

ਮੇਰੀ ਪਹਿਰ ਇਜਾਰਹਿ ਲੀਜੈ ॥

meree pahir ijaareh leejai ||

‘Give me your turban and take my shalwar, the trousers. ‘When I

ਜਬ ਮੈ ਸਸਤ੍ਰ ਤਿਹਾਰੋ ਧਰਿਹੌ ॥

jab mai sasatr tihaaro dharihau ||

ਟੂਕ ਟੂਕ ਬੈਰਿਨ ਕੇ ਕਰਿਹੌ ॥੭॥

Took Took bairin ke karihau ||7||

Wear your clothes, I will cut the enemy off’(7)

ਯੌ ਕਹਿ ਪਤਿਹਿ ਭੋਹਰੇ ਦੀਨੋ ॥

yau keh pateh bhohare dheeno ||

ਤਾ ਕੈ ਛੀਨਿ ਆਯੁਧਨ ਲੀਨੋ ॥

taa kai chheen aayudhan leeno ||

After declaring as such, she put her husband in the dungeon.

ਸਸਤ੍ਰ ਬਾਧਿ ਨਰ ਭੇਖ ਬਨਾਯੋ ॥

sasatr baadh nar bhekh banaayo ||

ਪਹਿਰਿ ਕਵਚ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਯੋ ॥੮॥

pahir kavach dhu(n)dhabhee bajaayo ||8||

She armed herself, disguised as a man and wearing arm our she beat the war-drums.(8)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਸੈਨ ਸਕਲ ਲੈ ਕੈ ਚੜੀ ਸੂਰਨ ਸਕਲ ਜਤਾਇ ॥

sain sakal lai kai chaRee sooran sakal jatai ||

With the army, she raised, she displayed her power and declared,

ਬੈਰਮ ਖਾ ਮੁਹਿ ਭ੍ਰਿਤ ਕੌ ਬੀਰਾ ਦਯੋ ਬੁਲਾਇ ॥੯॥

bairam khaa muh bhirat kau beeraa dhayo bulai ||9||

‘Bairam Khan has deputed me to fight for him.’(9)

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

Chaupaee

ਸੈਨਾ ਸਕਲ ਸੰਗ ਲੈ ਧਾਈ ॥

sainaa sakal sa(n)g lai dhaiee ||

ਬਾਧੇ ਗੋਲ ਸਾਮੁਹੇ ਆਈ ॥

baadhe gol saamuhe aaiee ||

She raided through her army and rounded the enemy forces.

ਬੈਰਮ ਖਾ ਇਕ ਭ੍ਰਿਤ ਪਠਾਯੋ ॥

bairam khaa ik bhirat paThaayo ||

ਮੋ ਕਹ ਜੀਤਿ ਤਬ ਆਗੇ ਜਾਯੋ ॥੧੦॥

mo keh jeet tab aage jaayo ||10||

And (she disguised as) Bairam Khan senta massager, ‘First win me before you proceed further.’(10)

ਯੌ ਸੁਨਿ ਸੂਰ ਸਕਲ ਰਿਸ ਭਰੇ ॥

yau sun soor sakal ris bhare ||

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੈ ਆਯੁਧੁ ਧਰੇ ॥

bhaat bhaat kai aayudh dhare ||

Hearing this, all the soldiers flew into the rage,

ਤਾ ਕੋ ਘੇਰਿ ਦਸੌ ਦਿਸਿ ਆਏ ॥

taa ko gher dhasau dhis aae ||

ਤਾਨਿ ਕਮਾਨਨ ਬਾਨ ਚਲਾਏ ॥੧੧॥

taan kamaanan baan chalaae ||11||

And they encircled with arrows in their bows.(11)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਅਸਿ ਫਾਸੀ ਧਰਿ ਸਿਪਰ ਲੈ ਗੁਰਜ ਗੁਫਨ ਲੈ ਹਾਥ ॥

as faasee dhar sipar lai guraj gufan lai haath ||

ਗਿਰਿ ਗਿਰਿ ਗੇ ਜੋਧਾ ਧਰਨਿ ਬਿਧੈ ਬਰਛਿਯਨ ਸਾਥ ॥੧੨॥

gir gir ge jodhaa dharan bidhai barachhiyan saath ||12||

ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g chha(n)dh ||

Bhujang Chhand

ਲਏ ਹਾਥ ਸੈਥੀ ਅਰਬ ਖਰਬ ਧਾਏ ॥

le haath saithee arab kharab dhaae ||

ਬੰਧੇ ਗੋਲ ਹਾਠੇ ਹਠੀ ਖੇਤ ਆਏ ॥

ba(n)dhe gol haaThe haThee khet aae ||

The spears in the hands, they came and rounded the enemy.

ਮਹਾ ਕੋਪ ਕੈ ਬਾਲ ਕੇ ਤੀਰ ਢੂਕੇ ॥

mahaa kop kai baal ke teer ddooke ||

ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰਿ ਕੂਕੇ ॥੧੩॥

dhuhoo(n) or te maar hee maar kooke ||13||

In fury they showered arrows on the lady, and the killing spread in every direction.(13)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਛੋਰਿ ਨਿਸਾਸਨ ਕੇ ਫਰਰੇ ਭਟ ਢੋਲ ਢਮਾਕਨ ਦੈ ਕਰਿ ਢੂਕੇ ॥

chhor nisaasan ke farare bhaT ddol ddamaakan dhai kar ddooke ||

Waving the flags, they followed the drum beats.

ਢਾਲਨ ਕੌ ਗਹਿ ਕੈ ਕਰ ਭੀਤਰ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰਿ ਦਸੌ ਦਿਸਿ ਕੂਕੇ ॥

ddaalan kau geh kai kar bheetar maar hee maar dhasau dhis kooke ||

Bolding shields they shouted, ‘Kill them, kill them.’

ਵਾਰ ਅਪਾਰ ਬਹੇ ਕਈ ਬਾਰ ਗਏ ਛੁਟਿ ਕੰਚਨ ਕੋਟਿ ਕਨੂਕੇ ॥

vaar apaar bahe kiee baar ge chhuT ka(n)chan koT kanooke ||

Raids after raids, produced fire sparks,

ਲੋਹ ਲੁਹਾਰ ਗੜੈ ਜਨੁ ਜਾਰਿ ਉਠੈ ਇਕ ਬਾਰਿ ਤ੍ਰਿਨਾਰਿ ਭਭੂਕੇ ॥੧੪॥

loh luhaar gaRai jan jaar uThai ik baar tiranaar bhabhooke ||14||

Like the ones produced at the battering (of hot iron) at the ironsmith.(14)

ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g chha(n)dh ||

Bhujang Chhand

ਗੁਰਿਏ ਖੇਲ ਮਹਮੰਦਿਲੇ ਜਾਕ ਧਾਏ ॥

gurie khel mahama(n)dhile jaak dhaae ||