Ang 811

ਖੰਡ ਭਏ ਜੁ ਅਖੰਡਲ ਤੇ ਨਹਿ ਜੀਤਿ ਫਿਰੇ ਬਸੁਧਾ ਨਵ ਖੰਡਾ ॥

kha(n)dd bhe ju akha(n)ddal te neh jeet fire basudhaa nav kha(n)ddaa ||

They had conquered the nine continents, which (previously) could not be won over by the warriors of the Continents themselves.

ਤੇ ਜੁਤ ਕੋਪ ਗਿਰੇਬਨਿ ਓਪ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਕੇ ਕੀਨੇ ਕੀਏ ਕਟਿ ਖੰਡਾ ॥੨੫॥

te jut kop gireban op kirapaan ke keene ke'ee kaT kha(n)ddaa ||25||

But they could not stand to face furious goddess Kali, and fell down cut into pieces.(25)

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

toTak chha(n)dh ||

Totak Chhand

ਜਬ ਹੀ ਕਰ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਹੀ ॥

jab hee kar laal kirapaan gahee ||

I cannot describe how gracefully goddess

ਨਹਿ ਮੋ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਹ ਜਾਤ ਕਹੀ ॥

neh mo te prabhaa teh jaat kahee ||

Kali brandished the sword in her hand,

ਤਿਹ ਤੇਜੁ ਲਖੇ ਭਟ ਯੌ ਭਟਕੇ ॥

teh tej lakhe bhaT yau bhaTake ||

The heroes took to their heels

ਮਨੋ ਸੂਰ ਚੜਿਯੋ ਉਡ ਸੇ ਸਟਕੇ ॥੨੬॥

mano soor chaRiyo udd se saTake ||26||

The way the stars hide themselves when the Sun becomes apparent.(26)

ਕੁਪਿ ਕਾਲਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਕਰੰ ਗਹਿ ਕੈ ॥

kup kaal kirapaan kara(n) geh kai ||

Holding the sword, and in flare, she jumped into the hordes of demons.

ਦਲ ਦੈਤਨ ਬੀਚ ਪਰੀ ਕਹਿ ਕੈ ॥

dhal dhaitan beech paree keh kai ||

Holding the sword, and in flare, she jumped into the hordes of demons.

ਘਟਿਕਾ ਇਕ ਬੀਚ ਸਭੋ ਹਨਿਹੌਂ ॥

ghaTikaa ik beech sabho hanihaua(n) ||

She proclaimed to exterminate all the champions in a single stroke,

ਤੁਮ ਤੇ ਨਹਿ ਏਕ ਬਲੀ ਗਨਿਹੌਂ ॥੨੭॥

tum te neh ek balee ganihaua(n) ||27||

And would leave none to become eminent combatants.(27)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਮੰਦਲ ਤੂਰ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਮੁਚੰਗਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਕੈ ਲਲਕਾਰਿ ਪਰੇ ॥

ma(n)dhal toor miradha(n)g mucha(n)gan kee dhun kai lalakaar pare ||

To the beats of Nigara, Mirdang, Muchang and other drums, the dauntless ones flung forward.

ਅਰੁ ਮਾਨ ਭਰੇ ਮਿਲਿ ਆਨਿ ਅਰੇ ਨ ਗੁਮਾਨ ਕੌ ਛਾਡਿ ਕੈ ਪੈਗੁ ਟਰੇ ॥

ar maan bhare mil aan are na gumaan kau chhaadd kai paig Tare ||

Filled with self-esteem and confidence, they did not take even one step back.

ਤਿਨ ਕੇ ਜਮ ਜਦਿਪ ਪ੍ਰਾਨ ਹਰੇ ਨ ਮੁਰੇ ਤਬ ਲੌ ਇਹ ਭਾਤਿ ਅਰੇ ॥

tin ke jam jadhip praan hare na mure tab lau ieh bhaat are ||

The angel of death tried to take their lives away, but they remained in the combats, undeterred.

ਜਸ ਕੋ ਕਰਿ ਕੈ ਨ ਚਲੇ ਡਰਿ ਕੈ ਲਰਿ ਕੈ ਮਰਿ ਕੈ ਭਵ ਸਿੰਧ ਤਰੇ ॥੨੮॥

jas ko kar kai na chale ddar kai lar kai mar kai bhav si(n)dh tare ||28||

They were fighting free of dread, and with glories ferried across (the temporal existence).(28)

ਜੇਨ ਮਿਟੇ ਬਿਕਟੇ ਭਟ ਕਾਹੂ ਸੋਂ ਬਾਸਵ ਸੌ ਕਬਹੂੰ ਨ ਪਛੇਲੇ ॥

jen miTe bikaTe bhaT kaahoo so(n) baasav sau kabahoo(n) na pachhele ||

The heroes who did not succumbed to death, and who could not be subjugated even by Indra, jumped into the fight,

ਤੇ ਗਰਜੇ ਜਬ ਹੀ ਰਨ ਮੈ ਗਨ ਭਾਜਿ ਚਲੇ ਬਿਨੁ ਆਪੁ ਅਕੇਲੇ ॥

te garaje jab hee ran mai gan bhaaj chale bin aap akele ||

Then, O Goddess Kali, without your help, all the brave (enemies) took to their heels.

ਤੇ ਕੁਪਿ ਕਾਲਿ ਕਟੇ ਝਟ ਕੈ ਕਦਲੀ ਬਨ ਜ੍ਯੋਂ ਧਰਨੀ ਪਰ ਮੇਲੇ ॥

te kup kaal kaTe jhaT kai kadhalee ban jayo(n) dharanee par mele ||

Kali, herself, decapitated them like the banana trees are cropped, and they are thrown on the earth,

ਸ੍ਰੋਨ ਰੰਗੀਨ ਭਏ ਪਟ ਮਾਨਹੁ ਫਾਗੁ ਸਮੈ ਸਭ ਚਾਚਰਿ ਖੇਲੇ ॥੨੯॥

sron ra(n)geen bhe paT maanahu faag samai sabh chaachar khele ||29||

And their garments, drenched in blood, depicted the effect of Holi, the Festival of Colours.(29)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਚੜੀ ਚੰਡਿਕਾ ਚੰਡ ਹ੍ਵੈ ਤਪਤ ਤਾਬ੍ਰ ਸੇ ਨੈਨ ॥

chaRee cha(n)ddikaa cha(n)dd havai tapat taabr se nain ||

With eyes full of fire like copper

ਮਤ ਭਈ ਮਦਰਾ ਭਏ ਬਕਤ ਅਟਪਟੇ ਬੈਨ ॥੩੦॥

mat bhiee madharaa bhe bakat aTapaTe bain ||30||

Goddess Chandika raided, and inebriated spoke:(30)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਸਭ ਸਤ੍ਰਨ ਕੋ ਹਨਿਹੌ ਛਿਨ ਮੈ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਬਚ ਕੋਪ ਕੀਯੋ ਮਨ ਮੈ ॥

sabh satran ko hanihau chhin mai su kahiyo bach kop keeyo man mai ||

‘I will invalidate all the enemies in an instant,’ thus thinking she was filled with wrath,

ਤਰਵਾਰਿ ਸੰਭਾਰਿ ਮਹਾ ਬਲ ਧਾਰਿ ਧਵਾਇ ਕੈ ਸਿੰਘ ਧਸੀ ਰਨ ਮੈ ॥

taravaar sa(n)bhaar mahaa bal dhaar dhavai kai si(n)gh dhasee ran mai ||

Brandishing the sword, mounting the lion, she forced herself into the battlefield.

ਜਗ ਮਾਤ ਕੇ ਆਯੁਧੁ ਹਾਥਨ ਮੈ ਚਮਕੈ ਐਸੇ ਦੈਤਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥

jag maat ke aayudh haathan mai chamakai aaise dhaitan ke gan mai ||

The weapons of the Matriarch of the Universe sparkled in the flocks

ਲਪਕੈ ਝਪਕੈ ਬੜਵਾਨਲ ਕੀ ਦਮਕੈ ਮਨੋ ਬਾਰਿਧ ਕੇ ਬਨ ਮੈ ॥੩੧॥

lapakai jhapakai baRavaanal kee dhamakai mano baaridh ke ban mai ||31||

Of demons, like the sea-waves swinging in the sea.(31)

ਕੋਪ ਅਖੰਡ ਕੈ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਿਆਨ ਤੇ ਕਾਢਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਹੀ ॥

kop akha(n)dd kai cha(n)dd pracha(n)dd miaan te kaadd kirapaan gahee ||

Flying in rage, in fury, the goddess unsheathed the passionate sword.

ਦਲ ਦੇਵ ਔ ਦੈਤਨ ਕੀ ਪ੍ਰਤਿਨਾ ਲਖਿ ਤੇਗ ਛਟਾ ਛਬ ਰੀਝ ਰਹੀ ॥

dhal dhev aau dhaitan kee pratinaa lakh teg chhaTaa chhab reejh rahee ||

Both, the deities and demons were bewildered to see the grace of the sword.

ਸਿਰ ਚਿਛੁਰ ਕੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਪਰੀ ਨਹਿ ਮੋ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਹ ਜਾਤ ਕਹੀ ॥

sir chichhur ke ieh bhaat paree neh mo te prabhaa teh jaat kahee ||

It struck such a blow on the head of Devil Chakharshuk that I could not narrate.

ਰਿਪੁ ਮਾਰਿ ਕੈ ਫਾਰਿ ਪਹਾਰ ਸੇ ਬੈਰੀ ਪਤਾਰ ਲਗੇ ਤਰਵਾਰਿ ਬਹੀ ॥੩੨॥

rip maar kai faar pahaar se bairee pataar lage taravaar bahee ||32||

The sword, slaying the enemies, flew up the mountains and, slaying the enemies, reached supernal region.(32)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਤੁਪਕ ਤਬਰ ਬਰਛੀ ਬਿਸਿਖ ਅਸਿ ਅਨੇਕ ਝਮਕਾਹਿ ॥

tupak tabar barachhee bisikh as anek jhamakaeh ||

The gun, the axe, the bow and the sword were sparkling,

ਧੁਜਾ ਪਤਾਕਾ ਫਰਹਰੈ ਭਾਨ ਨ ਹੇਰੇ ਜਾਹਿ ॥੩੩॥

dhujaa pataakaa faraharai bhaan na here jaeh ||33||

And small banners were waving in such intensity that the Sun had become invisible.(33)

ਰਨ ਮਾਰੂ ਬਾਜੈ ਘਨੇ ਗਗਨ ਗੀਧ ਮੰਡਰਾਹਿ ॥

ran maaroo baajai ghane gagan geedh ma(n)ddaraeh ||

Thundering and fatalist trumpets blew and the vultures started to hover in the sky.

ਚਟਪਟ ਦੈ ਜੋਧਾ ਬਿਕਟ ਝਟਪਟ ਕਟਿ ਕਟਿ ਜਾਹਿ ॥੩੪॥

chaTapaT dhai jodhaa bikaT jhaTapaT kaT kaT jaeh ||34||

(Supposedly) indestructible braves began to topple over in a flash.(34)

ਅਨਿਕ ਤੂਰ ਭੇਰੀ ਪ੍ਰਣਵ ਗੋਮੁਖ ਅਨਿਕ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ॥

anik toor bheree pranav gomukh anik miradha(n)g ||

Bhairi, Bhravan, Mirdang, Sankh, Vajas, Murlis, Murjs, Muchangs,

ਸੰਖ ਬੇਨੁ ਬੀਨਾ ਬਜੀ ਮੁਰਲੀ ਮੁਰਜ ਮੁਚੰਗ ॥੩੫॥

sa(n)kh ben beenaa bajee muralee muraj mucha(n)g ||35||

The musical instrument of various types commenced to blow. 35

ਨਾਦ ਨਫੀਰੀ ਕਾਨਰੇ ਦੁੰਦਭ ਬਜੇ ਅਨੇਕ ॥

naadh nafeeree kaanare dhu(n)dhabh baje anek ||

Listening to Nafiris and Dundlis the warriors started to fight

ਸੁਨਿ ਮਾਰੂ ਕਾਤਰ ਭਿਰੇ ਰਨ ਤਜਿ ਫਿਰਿਯੋ ਨ ਏਕ ॥੩੬॥

sun maaroo kaatar bhire ran taj firiyo na ek ||36||

Among themselves and none could escape.(36)

ਕਿਚਪਚਾਇ ਜੋਧਾ ਮੰਡਹਿ ਲਰਹਿ ਸਨੰਮੁਖ ਆਨ ॥

kichapachai jodhaa ma(n)ddeh lareh sana(n)mukh aan ||

Gnashing their teeth, the enemies came face to face.

ਧੁਕਿ ਧੁਕਿ ਪਰੈ ਕਬੰਧ ਭੂਅ ਸੁਰ ਪੁਰ ਕਰੈ ਪਯਾਨ ॥੩੭॥

dhuk dhuk parai kaba(n)dh bhooa sur pur karai payaan ||37||

The (decapitated) heads sprung up, rolled down, and (the souls) departed for the heavens.(37)

ਰਨ ਫਿਕਰਤ ਜੰਬੁਕ ਫਿਰਹਿ ਆਸਿਖ ਅਚਵਤ ਪ੍ਰੇਤ ॥

ran fikarat ja(n)buk fireh aasikh achavat pret ||

The jackals came to roam in the battlefield and the ghosts went around licking the blood.

ਗੀਧ ਮਾਸ ਲੈ ਲੈ ਉਡਹਿ ਸੁਭਟ ਨ ਛਾਡਹਿ ਖੇਤ ॥੩੮॥

geedh maas lai lai uddeh subhaT na chhaaddeh khet ||38||

The vultures pounced down and flew away tearing the flesh. (In spite of all that) the heroes did not abandon the fields.(38)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਨਿਸ ਨਨਾਦ ਡਹ ਡਹ ਡਾਮਰ ਦੈ ਦੈ ਦਮਾਮਨ ਕੌ ਨਿਜਕਾਨੇ ॥

nis nanaadh ddeh ddeh ddaamar dhai dhai dhamaaman kau nijakaane ||

The ones who were protagonists of the tabor’s noises and the beats of the drums,

ਭੂਰ ਦਈਤਨ ਕੋ ਦਲ ਦਾਰੁਨ ਦੀਹ ਹੁਤੇ ਕਰਿ ਏਕ ਨ ਜਾਨੇ ॥

bhoor dhieetan ko dhal dhaarun dheeh hute kar ek na jaane ||

Who had looked down upon the enemies, were the conquerors of the