Ang 63

ਵਹੈ ਕਾਲ ਘਾਯੰ ॥੩੩॥

vahai kaal ghaaya(n) ||33||

The chief of Kot Lehar was seized by death.33.

ਰਣੰ ਤਿਆਗਿ ਭਾਗੇ ॥

rana(n) tiaag bhaage ||

ਸਬੈ ਤ੍ਰਾਸ ਪਾਗੇ ॥

sabai traas paage ||

The hill-men fled from the battlefield, all were filled with fear.

ਭਈ ਜੀਤ ਮੇਰੀ ॥

bhiee jeet meree ||

ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਾਲ ਕੇਰੀ ॥੩੪॥

kirapaa kaal keree ||34||

I gained victory through the favour of the Eternal Lord (KAL).34.

ਰਣੰ ਜੀਤਿ ਆਏ ॥

rana(n) jeet aae ||

ਜਯੰ ਗੀਤ ਗਾਏ ॥

jaya(n) geet gaae ||

We returned after victory and sang songs of triumph.

ਧਨੰ ਧਾਰ ਬਰਖੇ ॥

dhana(n) dhaar barakhe ||

ਸਬੈ ਸੂਰ ਹਰਖੇ ॥੩੫॥

sabai soor harakhe ||35||

I showered wealth on the warriors, who were full of rejoicings.35.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜੁਧ ਜੀਤ ਆਏ ਜਬੈ ਟਿਕੈ ਨ ਤਿਨ ਪੁਰ ਪਾਂਵ ॥

judh jeet aae jabai Tikai na tin pur paa(n)v ||

When I returned after victory, I did not remain at Paonta.

ਕਾਹਲੂਰ ਮੈ ਬਾਂਧਿਯੋ ਆਨ ਆਨੰਦਪੁਰ ਗਾਂਵ ॥੩੬॥

kaahaloor mai baa(n)dhiyo aan aana(n)dhapur gaa(n)v ||36||

I came to Kahlur and established the village Anandpur.36.

ਜੇ ਜੇ ਨਰ ਤਹ ਨ ਭਿਰੇ ਦੀਨੇ ਨਗਰ ਨਿਕਾਰ ॥

je je nar teh na bhire dheene nagar nikaar ||

Those, who did not join the forces, were turned out from the town.

ਜੇ ਤਿਹ ਠਉਰ ਭਲੇ ਭਿਰੇ ਤਿਨੈ ਕਰੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰ ॥੩੭॥

je teh Thaur bhale bhire tinai karee pratipaar ||37||

And those who fought bravely were patronized by me 37.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਬਹੁਤ ਦਿਵਸ ਇਹ ਭਾਂਤਿ ਬਿਤਾਏ ॥

bahut dhivas ieh bhaa(n)t bitaae ||

ਸੰਤ ਉਬਾਰ ਦੁਸਟ ਸਭ ਘਾਏ ॥

sa(n)t ubaar dhusaT sabh ghaae ||

Many days passed in this way, the saints were protected and the wicked persons were killed.

ਟਾਂਗ ਟਾਂਗ ਕਰਿ ਹਨੇ ਨਿਦਾਨਾ ॥

Taa(n)g Taa(n)g kar hane nidhaanaa ||

ਕੂਕਰ ਜਿਮਿ ਤਿਨ ਤਜੇ ਪਰਾਨਾ ॥੩੮॥

kookar jim tin taje paraanaa ||38||

The tyrants were hanged ultimately killed, they breathed their last like dogs.38.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਭੰਗਾਣੀ ਜੁੱਧ ਬਰਨਨੰ ਨਾਮ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਮਸਤੁ ਸੁਭ ਮਸਤੁ ॥੮॥ਅਫਜੂ॥੩੨੦॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the bha(n)gaanee ju'dh baranana(n) naam asaTamo dhiaai samaapat masat subh masat ||8||afajoo||320||

End of the Eighth Chapter of BACHITTAR NATAK entitled ‘Description of the Battle of Bhangani.’8.320.

ਅਥ ਨਦਉਣ ਕਾ ਜੁੱਧ ਬਰਨਨੰ ॥

ath nadhaun kaa ju'dh baranana(n) ||

Here begins the Description of the Battle of Nadaun:

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਬਹੁਤ ਕਾਲ ਇਹ ਭਾਂਤਿ ਬਿਤਾਯੋ ॥

bahut kaal ieh bhaa(n)t bitaayo ||

ਮੀਆਂ ਖਾਨ ਜੰਮੂ ਕਹ ਆਯੋ ॥

meeaa(n) khaan ja(n)moo keh aayo ||

Much time passed in this way, Mian Khan came (from Delhi) to Jammu (for collection of revenue).

ਅਲਫ ਖਾਨ ਨਾਦੌਣ ਪਠਾਵਾ ॥

alaf khaan naadhauan paThaavaa ||

ਭੀਮਚੰਦ ਤਨ ਬੈਰ ਬਢਾਵਾ ॥੧॥

bheemacha(n)dh tan bair baddaavaa ||1||

He sent Alif Khan to Nadaun, who developed enmity towards Bhim Chand (the Chief of Kahlur).1.

ਜੁੱਧ ਕਾਜ ਨ੍ਰਿਪ ਹਮੈ ਬੁਲਾਯੋ ॥

ju'dh kaaj nirap hamai bulaayo ||

ਆਪਿ ਤਵਨ ਕੀ ਓਰ ਸਿਧਾਯੋ ॥

aap tavan kee or sidhaayo ||

Bhim Chnad called me for assistance and himself went to face (the enemy).

ਤਿਨ ਕਠ ਗੜ ਨਵਰਸ ਪਰ ਬਾਂਧਯੋ ॥

tin kaTh gaR navaras par baa(n)dhayo ||

ਤੀਰ ਤੁਫੰਗ ਨਰੇਸਨ ਸਾਧਯੋ ॥੨॥

teer tufa(n)g naresan saadhayo ||2||

Alif Khan prepared a wooden fort of the hill of Navras. The hill-chief also prepared their arrows and guns.2.

ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g chha(n)dh ||

BHUJANG STANZA

ਤਹਾ ਰਾਜ ਸਿੰਘੰ ਬਲੀ ਭੀਮਚੰਦੰ ॥

tahaa raaj si(n)gha(n) balee bheemacha(n)dha(n) ||

ਚੜਿਓ ਰਾਮ ਸਿੰਘੰ ਮਹਾ ਤੇਜ ਵੰਦੰ ॥

chaRio raam si(n)gha(n) mahaa tej va(n)dha(n) ||

With brave Bhim Chand, there were Raj Singh, illustrious Ram Singh,

ਸੁਖੰ ਦੇਵ ਗਾਜੀ ਜਸਾਰੋਟ ਰਾਜੰ ॥

sukha(n) dhev gaajee jasaaroT raaja(n) ||

ਚੜੇ ਕ੍ਰੁੱਧ ਕੀਨੇ ਕਰੇ ਸਰਬ ਕਾਜੰ ॥੩॥

chaRe kru'dh keene kare sarab kaaja(n) ||3||

And Sukhdev Gaji of Jasrot, were full of fury and managed their affairs with enthusiasm.3.

ਪ੍ਰਿਥੀਚੰਦ ਚਢਿਓ ਡਢੇ ਡਢਵਾਰੰ ॥

piratheecha(n)dh chaddio ddadde ddaddavaara(n) ||

ਚਲੇ ਸਿੱਧ ਹੁਐ ਕਾਰ ਰਾਜੰ ਸੁਧਾਰੰ ॥

chale si'dh huaai kaar raaja(n) sudhaara(n) ||

There came also the brave Prithi Chand of Dadhwar after having made arrangements regarding the affairs of his state.

ਕਰੀ ਢੂਕ ਢੋਅੰ ਕਿਰਪਾਲਚੰਦੰ ॥

karee ddook ddoa(n) kirapaalacha(n)dha(n) ||

ਹਟਾਏ ਸਬੈ ਮਾਰਿ ਕੈ ਬੀਰ ਬ੍ਰਿੰਦੰ ॥੪॥

haTaae sabai maar kai beer bira(n)dha(n) ||4||

Kirpal Chand (of Kanara) arrived with ammunition and drove back and killed many of the warriors (of Bhim Chand).4.

ਦੁਤੀਯ ਢੋਅ ਢੂਕੇ ਵਹੈ ਮਾਰਿ ਉਤਾਰੀ ॥

dhuteey ddoa ddooke vahai maar utaaree ||

ਖਰੇ ਦਾਂਤ ਪੀਸੈ ਛੁਭੈ ਛੱਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥

khare dhaa(n)t peesai chhubhai chha'tradhaaree ||

When for the second time, the forces of Bhim Chand advanced, they were beaten back downwards to the great sorrow of (the allies of Bhim Chand),

ਉਤੈ ਵੈ ਖਰੇ ਬੀਰ ਬੰਬੈ ਬਜਾਵੈਂ ॥

autai vai khare beer ba(n)bai bajaavai(n) ||

ਤਰੇ ਭੂਪ ਠਾਂਢੇ ਬਡੋ ਸੋਕੁ ਪਾਵੈਂ ॥੫॥

tare bhoop Thaa(n)dde baddo sok paavai(n) ||5||

The warriors on the hill sounded trumpets, while the chiefs below were filled with remorse.5.

ਤਬੈ ਭੀਮਚੰਦੰ ਕੀਯੋ ਕੋਪ ਆਪੰ ॥

tabai bheemacha(n)dha(n) keeyo kop aapa(n) ||

ਹਨੂਮਾਨ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਕੋ ਮੁਖ ਜਾਪੰ ॥

hanoomaan ke ma(n)tr ko mukh jaapa(n) ||

Then Bhim Chand was filled with great ire and began to recite the incantations of Hanuman.

ਸਬੈ ਬੀਰ ਬੋਲੈ ਹਮੈ ਭੀ ਬੁਲਾਯੰ ॥

sabai beer bolai hamai bhee bulaaya(n) ||

ਤਬੈ ਢੋਅ ਕੈ ਕੈ ਸੁ ਨੀਕੈ ਸਿਧਾਯੰ ॥੬॥

tabai ddoa kai kai su neekai sidhaaya(n) ||6||

He called all his warriors and also called me. Then all assembled and advanced for attack.6.

ਸਬੈ ਕੋਪ ਕੈ ਕੈ ਮਹਾ ਬੀਰ ਢੂਕੈ ॥

sabai kop kai kai mahaa beer ddookai ||

ਚਲੇ ਬਾਰਿਬੇ ਬਾਰ ਕੋ ਜਿਉ ਭਭੂਕੈ ॥

chale baaribe baar ko jiau bhabhookai ||

All the great warriors marched forward with great ire like a flame over a fence of dry weeds.

ਤਹਾ ਬਿਝੁੜਿਆਲੰ ਹਠਿਓ ਬੀਰ ਦਿਆਲੰ ॥

tahaa bijhuRiaala(n) haThio beer dhiaala(n) ||

ਉਠਿਓ ਸੈਨ ਲੈ ਸੰਗਿ ਸਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰ ॥੭॥

auThio sain lai sa(n)g saaree kirapaala(n) ||7||

Then on the other side, the valiant Raja Dayal of Bijharwal advanced with Raja Kirpal, along with all his army.7.

ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ॥

madhubhaar chha(n)dh ||

MADHUBHAAR STANZA

ਕੱੁਪਿਓ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥

ka'upio kirapaal ||

ਨੱਚੇ ਮਰਾਲ ॥

na'che maraal ||

Kirpal Chand was in great fury. The horses danced.

ਬੱਜੇ ਬਜੰਤ ॥

ba'je baja(n)t ||

ਕ੍ਰੂਰੰ ਅਨੰਤ ॥੮॥

kraoora(n) ana(n)t ||8||

And the pipes were played which presented a dreadful scene.8.

ਜੱਝੰਤ ਜੁਆਣ ॥

ja'jha(n)t juaan ||

ਬਾਹੈ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ॥

baahai kirapaan ||

The warriors foutht and struck their swords.

ਜੀਅ ਧਾਰ ਕ੍ਰੋਧ ॥

jeea dhaar krodh ||

ਛੱਡੇ ਸਰੋਘ ॥੯॥

chha'dde sarogh ||9||

With rage, they showered volley of arrows.9.

ਲੱੁਝੈ ਨਿਦਾਨ ॥

la'ujhai nidhaan ||

ਤੱਜੰਤ ਪ੍ਰਾਣ ॥

ta'ja(n)t praan ||

The fighting soldiers fell in the field and breathed their last.

ਗਿਰ ਪਰਤ ਭੂਮਿ ॥

gir parat bhoom ||

ਜਣੁ ਮੇਘ ਝੂਮ ॥੧੦॥

jan megh jhoom ||10||

They fell. Like thundering clouds on the earth.10.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥

rasaaval chha(n)dh ||

RASAVAL STANZA

ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕੋਪਿਯੰ ॥

kirapaal kopiya(n) ||

ਹਠੀ ਪਾਵ ਰੋਪਿਯੰ ॥

haThee paav ropiya(n) ||

Kirpal Chand, in great anger, stood firmly in the field.

ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ ॥

sarogha(n) chalaae ||

ਬਡੇ ਬੀਰ ਘਾਏ ॥੧੧॥

badde beer ghaae ||11||

With his volley of arrows, he killed great warriors.11.

ਹਣੇ ਛੱਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥

hane chha'tradhaaree ||

ਲਿਟੇ ਭੂਪ ਭਾਰੀ ॥

liTe bhoop bhaaree ||

He killed the chief, who lay dead on the ground.

ਮਹਾਂ ਨਾਦ ਬਾਜੇ ॥

mahaa(n) naadh baaje ||