Ang 521

ਭਾਖਤ ਭੇ ਨ੍ਰਿਪ ਸੋ ਭਜੀਐ ਬਚ ਹੈ ਨ ਕੋਊ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੇ ਆਗੇ ॥੨੨੧੮॥

bhaakhat bhe nirap so bhajeeaai bach hai na kouoo birajanaath ke aage ||2218||

“No one will survive before Krishna, O king! we should run away.”2218.

ਭੀਰ ਪਰੀ ਜਬ ਭੂਪਤਿ ਪੈ ਤਬ ਆਪਨੇ ਜਾਨ ਕੈ ਈਸ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥

bheer paree jab bhoopat pai tab aapane jaan kai iees nihaariyo ||

ਸੰਤ ਸਹਾਇ ਕੋ ਜਾਇ ਭਿਰਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਸੋ ਚਿਤ ਬੀਚ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥

sa(n)t sahai ko jai bhiriyo biraj naik so chit beech bichaariyo ||

When the king found himself in calamitous state, he remembered Shiva and Shiva also felt that the king had come to fight with Krishna, the supporter of the saints

ਆਯੁਧ ਲੈ ਅਪਨੇ ਸਭ ਹੀ ਹਰਿ ਓਰ ਸੁ ਜੁਧ ਕੇ ਕਾਜ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥

aayudh lai apane sabh hee har or su judh ke kaaj sidhaariyo ||

He taking his weapons in his hands went towards Krishna for fighting

ਆਵਤ ਹੀ ਸੁ ਕਹੋ ਅਬ ਹਉ ਜਿਹ ਭਾਤਿ ਦੁਹੂ ਤਿਹ ਠਾ ਰਨ ਪਾਰਿਯੋ ॥੨੨੧੯॥

aavat hee su kaho ab hau jeh bhaat dhuhoo teh Thaa ran paariyo ||2219||

Now I relate how he waged a dreadful war.2219.

ਰੁਦ੍ਰ ਹ੍ਵੈ ਰੁਦ੍ਰ ਜਬੈ ਰਨ ਮੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਰਿਸਿ ਨਾਦ ਬਜਾਯੋ ॥

rudhr havai rudhr jabai ran mai kab sayaam bhanai ris naadh bajaayo ||

ਸੂਰ ਨ ਕਾਹੂੰ ਤੇ ਨੈਕੁ ਟਿਕਿਯੋ ਗਯੋ ਭਾਜ ਗਏ ਨ ਰਤੀ ਕੁ ਦ੍ਰਿੜਾਯੋ ॥

soor na kaahoo(n) te naik Tikiyo gayo bhaaj ge na ratee k dhiraRaayo ||

When in extreme anger, Shiva blew his war-arena, then none of the warriors could stay there even for a very short time

ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਦੁਹੂ ਸਤ੍ਰਨ ਸੰਗ ਲੈ ਰੋਖ ਹਲੀ ਸੁ ਸੋਊ ਡਰ ਪਾਯੋ ॥

satran ke dhuhoo satran sa(n)g lai rokh halee su souoo ddar paayo ||

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਬ ਹੀ ਸਿਵ ਆਇ ਕੈ ਜੁਧੁ ਮਚਾਯੋ ॥੨੨੨੦॥

sree birajanaath so sayaam bhanai tab hee siv aai kai judh machaayo ||2220||

The enemies from both sides became fearful, when Shiva began his fight with Krishna.2220.

ਜੇ ਸਭ ਘਾਇ ਚਲਾਵਤ ਭਯੋ ਸਿਵ ਤੇ ਸਭ ਹੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਬਚਾਏ ॥

je sabh ghai chalaavat bhayo siv te sabh hee birajanaath bachaae ||

ਤਉਨ ਸਮੈ ਸਿਵ ਕੋ ਆਪੁਨੇ ਸਭ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੇ ਤਕਿ ਘਾਇ ਲਗਾਏ ॥

taun samai siv ko aapune sabh sayaam bhane tak ghai lagaae ||

Krishna saved himself form the blows of Shiva and making Shiva as target, he wounded him

ਜੁਧੁ ਕੀਯੋ ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਦੁਹੂ ਜਿਹ ਕੋ ਸਭ ਹੀ ਸੁਰ ਦੇਖਨ ਆਏ ॥

judh keeyo bahu bhaat dhuhoo jeh ko sabh hee sur dhekhan aae ||

ਅੰਤਿ ਖਿਸਾਇ ਰਿਸਾਇ ਕ੍ਰਿਪਾਨਿਧਿ ਏਕ ਗਦਾ ਹੂੰ ਸੋ ਰੁਦ੍ਰ ਗਿਰਾਏ ॥੨੨੨੧॥

a(n)t khisai risai kirapaanidh ek gadhaa hoo(n) so rudhr giraae ||2221||

Both of them fought in different ways and the gods came there to see that war and ultimately, Krishna caused highly angry Shiva to fall down with the blow of his mace.2221.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਜਬ ਰੁਦ੍ਰਹਿ ਹਰਿ ਘਾਇ ਲਗਾਯੋ ॥

jab rudhreh har ghai lagaayo ||

ਬਿਸੁਧੋ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭੂਮਿ ਗਿਰਾਯੋ ॥

bisudho kar kar bhoom giraayo ||

In this way, when Krishna wounded Shiva and knocked him down on the earth,

ਸੰਕਿਤ ਭਯੋ ਨ ਫਿਰਿ ਧਨੁ ਤਾਨਿਯੋ ॥

sa(n)kit bhayo na fir dhan taaniyo ||

Who also became fearful and then he did not pull his bow

ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਸਹੀ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨਿਯੋ ॥੨੨੨੨॥

sree jadhubeer sahee prabh jaaniyo ||2222||

He recognised Krishna in his real form as the Lord (God).2222.

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORTHA

ਰੁਦ੍ਰ ਕੋਪ ਦਯੋ ਤ੍ਯਾਗ ਜਦੁਪਤਿ ਕੋ ਬਲੁ ਹੇਰ ਕੈ ॥

rudhr kop dhayo tayaag jadhupat ko bal her kai ||

ਪਾਇਨ ਲਾਗਿਯੋ ਆਇ ਰਹਿਯੋ ਚਰਨ ਗਹਿ ਹਰ ਦੋਊ ॥੨੨੨੩॥

pain laagiyo aai rahiyo charan geh har dhouoo ||2223||

Seeing the power of Krishna, Shiva forsook his anger, and fell at the feet of Krishna.2223.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਰੁਦ੍ਰ ਕੀ ਦੇਖਿ ਦਸਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁ ਆਪਹਿ ਜੁਧੁ ਕੋ ਭੂਪਤਿ ਆਯੋ ॥

rudhr kee dhekh dhasaa ieh bhaat su aapeh judh ko bhoopat aayo ||

Seeing this condition of Shiva, the king came himself for fighting

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਦਸ ਸੈ ਭੁਜ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਊਪਰ ਬਾਨਨ ਓਘ ਚਲਾਯੋ ॥

sayaam bhanai dhas sai bhuj sayaam ke uoopar baanan ogh chalaayo ||

He discharged showers of arrows with all his one thousand arms

ਓਘ ਜੋ ਆਵਤ ਬਾਨਨ ਕੋ ਸਭ ਹੀ ਹਰਿ ਮਾਰਗ ਮੈ ਨਿਵਰਾਯੋ ॥

ogh jo aavat baanan ko sabh hee har maarag mai nivaraayo ||

Krishna intercepted the coming arrows midway, making them passive

ਸਾਰੰਗ ਆਪੁਨ ਹਾਥ ਬਿਖੈ ਧਰਿ ਕੈ ਅਰਿ ਕੋ ਬਹੁ ਘਾਇਨ ਘਾਯੋ ॥੨੨੨੪॥

saara(n)g aapun haath bikhai dhar kai ar ko bahu ghain ghaayo ||2224||

He took his bow in his hand and wounded the enemy very badly.2224.

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਕ੍ਰੁਧਿਤ ਹੁਇ ਅਪਨੇ ਕਰ ਮੈ ਧਨ ਸਾਰੰਗ ਲੈ ਕੈ ॥

sree biraj naik krudhit hui apane kar mai dhan saara(n)g lai kai ||

ਜੁਧੁ ਮਚਾਵਤ ਭਯੋ ਦਸ ਸੈ ਭੁਜ ਸੋ ਅਤਿ ਓਜ ਅਖੰਡ ਜਨੈ ਕੈ ॥

judh machaavat bhayo dhas sai bhuj so at oj akha(n)dd janai kai ||

Getting infuriated and taking his bow and arrows in his hands, Krishna recognising the indestructible effulgence of Sahasrabahu, waged a terrible war with him

ਅਉਰ ਹਨੇ ਬਲਵੰਡ ਘਨੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਅਤਿ ਪਉਰਖ ਕੈ ਕੈ ॥

aaur hane balava(n)dd ghane kab sayaam bhanai at paurakh kai kai ||

ਛੋਰਿ ਦਯੋ ਤਿਹ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਰਨ ਮੈ ਤਿਹ ਕੀ ਸੁ ਭੁਜਾ ਫੁਨ ਦ੍ਵੈ ਕੈ ॥੨੨੨੫॥

chhor dhayo teh bhoopat ko ran mai teh kee su bhujaa fun dhavai kai ||2225||

He killed many powerful warriors with his strength and chopped all the arms of the king except two and then released him.2225.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਾਹ ਸਹੰਸ੍ਰ ਕਹੋ ਤੁਮ ਹੀ ਅਬ ਲਉ ਜਗ ਮੈ ਨਰ ਕਾਹੂ ਕੀ ਹੋਈ ॥

baeh saha(n)sr kaho tum hee ab lau jag mai nar kaahoo kee hoiee ||

“O Sahasrabahu! no one had been in such a pitiable plight as you till today

ਅਉਰ ਕਹੋ ਕਿਹ ਭੂਪ ਇਤੀ ਅਪਨੇ ਗ੍ਰਿਹ ਬੀਚ ਸੰਪਤਿ ਸਮੋਈ ॥

aaur kaho keh bhoop itee apane gireh beech sa(n)pat samoiee ||

Tell me, O king! why have you amassed so much wealth in your house?

ਏਤੇ ਪੈ ਸੰਤ ਸੁਨੋ ਹਿਤ ਕੈ ਸਿਵ ਸੋ ਛਰੀਯਾ ਪੁਨਿ ਰਾਖਤ ਹੋਈ ॥

ete pai sa(n)t suno hit kai siv so chhareeyaa pun raakhat hoiee ||

ਤਾ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਬਰੁ ਯਾ ਬਿਧਿ ਈਸ ਦਯੋ ਜਗਦੀਸ ਕੀਓ ਭਯੋ ਸੋਈ ॥੨੨੨੬॥

taa nirap ko bar yaa bidh iees dhayo jagadhees keeo bhayo soiee ||2226||

“Being in such a state, why one keeps the powerful Shiva as his protector?” Though he was surely bestowed with a boon by Shiva, but only that thing happens, which is agreeable to Lord-God.2226.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਜਬ ਤਿਹ ਮਾਤਿ ਬਾਤ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥

jab teh maat baat sun paiee ||

ਨ੍ਰਿਪ ਹਾਰਿਯੋ ਜੀਤਿਯੋ ਜਦੁਰਾਈ ॥

nirap haariyo jeetiyo jadhuraiee ||

ਸਭ ਤਜਿ ਬਸਤ੍ਰ ਨਗਨ ਹੁਇ ਆਈ ॥

sabh taj basatr nagan hui aaiee ||

ਆਇ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਦਈ ਦਿਖਾਈ ॥੨੨੨੭॥

aai sayaam ko dhiee dhikhaiee ||2227||

When the mother of king came to know that he has been defeated, and Krishna had been defeated, and Krishna had been victorious, then she stood naked before Krishna.2227.

ਤਬ ਪ੍ਰਭੁ ਦ੍ਰਿਗ ਨੀਚੇ ਹੁਇ ਰਹਿਯੋ ॥

tab prabh dhirag neeche hui rahiyo ||

ਨੈਕ ਨ ਜੂਝਬ ਚਿਤ ਮੋ ਚਹਿਯੋ ॥

naik na joojhab chit mo chahiyo ||

Then the Lord bowed down his eyes and decided in his mind not to fight any more

ਭੂਪਤਿ ਸਮੈ ਭਜਨ ਕੋ ਪਾਯੋ ॥

bhoopat samai bhajan ko paayo ||

ਭਾਜਿ ਗਯੋ ਨਹਿ ਜੁਧ ਮਚਾਯੋ ॥੨੨੨੮॥

bhaaj gayo neh judh machaayo ||2228||

During this period the king got the time to run away and he fled away, leaving the war-arena.2228.

ਨ੍ਰਿਪ ਬਾਚ ਬੀਰਨ ਸੋ ॥

nirap baach beeran so ||

Speech of the king addressed to the warriors:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਿਪਤ ਹੁਇ ਬਹੁ ਘਾਇਨ ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਬੀਰਨ ਮੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

bipat hui bahu ghain so nirap beeran mai ieh bhaat uchaariyo ||