Ang 496

ਸ੍ਯਾਮ ਇਤੇ ਛਪਿ ਆਵਤ ਭਯੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਨ ਕਾਰਨ ਛੈ ਕੈ ॥੧੯੮੫॥

sayaam ite chhap aavat bhayo kab sayaam bhanai tin kaaran chhai kai ||1985||

The kettledrums, charionets, and small drums were being played with such intensity that the ear-drums seemed to be getting torn.1985.

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਜੋਊ ਬੇਦ ਕੇ ਬੀਚ ਲਿਖੀ ਬਿਧਿ ਬ੍ਯਾਹ ਕੀ ਸੋ ਦੁਹੂੰ ਕੀਨੀ ॥

sayaam bhanai jouoo bedh ke beech likhee bidh bayaeh kee so dhuhoo(n) keenee ||

ਮੰਤ੍ਰਨ ਸੋ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਨ ਕੈ ਭੂਅ ਫੇਰਨ ਕੀ ਸੁ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੈ ਲੀਨੀ ॥

ma(n)tran so abhima(n)tran kai bhooa feran kee su pavitr kai leenee ||

The marriage of both was soleminsed according to Vedic rites and there were performed the matrimonial rites of moving round the sacred fire with the chanting of mantras

ਅਉਰ ਜਿਤੇ ਦਿਜ ਸ੍ਰੇਸਟ ਹੁਤੇ ਤਿਨ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਦਛਨਾ ਤਿਨ ਦੀਨੀ ॥

aaur jite dhij sresaT hute tin ko at hee dhachhanaa tin dheenee ||

Enormous gifts were given to the eminent Brahmins

ਬੇਦੀ ਰਚੀ ਭਲੀ ਭਾਤਹ ਸੋ ਜਦੁਬੀਰ ਬਿਨਾ ਸਭ ਲਾਗਤ ਹੀਨੀ ॥੧੯੮੬॥

bedhee rachee bhalee bhaateh so jadhubeer binaa sabh laagat heenee ||1986||

A charming altar was erected, but nothing seemed appropriate without Krishna.1986.

ਤਉ ਹੀ ਲਉ ਲੈ ਕਿਹ ਸੰਗਿ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇਵੀ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕੇ ਕਾਜ ਸਿਧਾਰੇ ॥

tau hee lau lai keh sa(n)g purohit dhevee kee poojaa ke kaaj sidhaare ||

Then taking the priest alongwith themselves all went to worship the goddess

ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਚੜਵਾਇ ਤਬੈ ਤਿਹ ਪਾਛੇ ਚਲੇ ਤਿਹ ਕੇ ਭਟ ਭਾਰੇ ॥

saya(n)dhan pai chaRavai tabai teh paachhe chale teh ke bhaT bhaare ||

Many warriors followed them on their chariots

ਯਾ ਬਿਧਿ ਦੇਖਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਘਨੋ ਮੁਖ ਤੇ ਰੁਕਮੈ ਇਹ ਬੈਨ ਉਚਾਰੇ ॥

yaa bidh dhekh prataap ghano mukh te rukamai ieh bain uchaare ||

ਰਾਖੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪਤਿ ਮੋਰ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਧੰਨ੍ਯ ਕਹਿਯੋ ਅਬ ਭਾਗ ਹਮਾਰੇ ॥੧੯੮੭॥

raakhee prabhoo pat mor bhalee bidh dha(n)nay kahiyo ab bhaag hamaare ||1987||

Seeing such an atmosphere, Rukmi, the brother of Rukmani said this, “O Lord! I am very fortunate that you have protected my honour.”1987.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਜਬ ਰੁਕਮਿਨੀ ਤਿਹ ਮੰਦਿਰ ਗਈ ॥

jab rukaminee teh ma(n)dhir giee ||

ਦੁਖ ਸੰਗਿ ਬਿਹਬਲ ਅਤਿ ਹੀ ਭਈ ॥

dhukh sa(n)g bihabal at hee bhiee ||

When Rukmani went into the temple, she became greatly agitated with affliction

ਤਿਨਿ ਇਵ ਰੋਇ ਸਿਵਾ ਸੰਗਿ ਰਰਿਓ ॥

tin iv roi sivaa sa(n)g rario ||

ਤੁਹਿ ਤੇ ਮੋਹਿ ਇਹੀ ਬਰੁ ਸਰਿਓ ॥੧੯੮੮॥

tuh te moh ihee bar sario ||1988||

She beseeched Chandi weepingly if this match was necessary for her.1988.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੂਰਿ ਦਈ ਸਖੀਆ ਕਰਿ ਕੈ ਕਰਿ ਲੀਨ ਛੁਰੀ ਕਹਿਓ ਘਾਤ ਕਰੈ ਹਉ ॥

dhoor dhiee sakheeaa kar kai kar leen chhuree kahio ghaat karai hau ||

Keeping her friends away from her, she took the small dagger in her hand and said, “I shall commit suicide

ਮੈ ਬਹੁ ਸੇਵ ਸਿਵਾ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਹ ਤੇ ਸਭ ਹੌ ਸੁ ਇਹੈ ਫਲੁ ਪੈ ਹਉ ॥

mai bahu sev sivaa kee karee teh te sabh hau su ihai fal pai hau ||

I have served Chandi greatly and for that service, I have got this reward

ਪ੍ਰਾਨਨ ਧਾਮਿ ਪਠੋ ਜਮ ਕੇ ਇਹ ਦੇਹੁਰੇ ਊਪਰ ਪਾਪ ਚੜੈ ਹਉ ॥

praanan dhaam paTho jam ke ieh dhehure uoopar paap chaRai hau ||

ਕੈ ਇਹ ਕੋ ਰਿਝਵਾਇ ਅਬੈ ਬਰਿਬੋ ਹਰਿ ਕੋ ਇਹ ਤੇ ਬਰੁ ਪੈ ਹਉ ॥੧੯੮੯॥

kai ieh ko rijhavai abai baribo har ko ieh te bar pai hau ||1989||

“I shall die and this place will become polluted by my death, otherwise I shall please her now and get the boon of marrying Krishna from her.”1989.

ਦੇਵੀ ਜੂ ਬਾਚ ਰੁਕਮਿਨੀ ਸੋ ॥

dhevee joo baach rukaminee so ||

Speech of the goddess:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੇਖਿ ਦਸਾ ਤਿਹ ਕੀ ਜਗ ਮਾਤ ਪ੍ਰਤਛ ਹ੍ਵੈ ਤਾਹਿ ਕਹਿਓ ਹਸਿ ਐਸੇ ॥

dhekh dhasaa teh kee jag maat pratachh havai taeh kahio has aaise ||

ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਬਾਮ ਤੈ ਆਪਨੇ ਚਿਤ ਕਰੋ ਦੁਚਿਤਾ ਫੁਨਿ ਰੰਚ ਨ ਕੈਸੇ ॥

sayaam kee baam tai aapane chit karo dhuchitaa fun ra(n)ch na kaise ||

Seeing her in such a plight, the mother of the world was pleased and said to her, “You are the wife of Krishna, you should have no duality about this, even slightly

ਜੋ ਸਿਸੁਪਾਲ ਕੇ ਹੈ ਚਿਤ ਮੈ ਨਹਿ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਸੋਊ ਤਿਹ ਕੀ ਸੁ ਰੁਚੈ ਸੇ ॥

jo sisupaal ke hai chit mai neh havai hai souoo teh kee su ruchai se ||

ਹੁਇ ਹੈ ਅਵਸਿ ਸੋਊ ਸੁਨਿ ਰੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤੁਮਰੇ ਜੀ ਜੈਸੇ ॥੧੯੯੦॥

hui hai avas souoo sun ree kab sayaam kahai tumare jee jaise ||1990||

“Whatever there is in the mind of Shishupal, that will never occur and whatever is in your mind, that will definitely happen.”1990.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਯੌ ਬਰੁ ਲੈ ਕੇ ਸਿਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਲੀ ਹੁਇ ਚਿਤ ॥

yau bar lai ke sivaa te prasa(n)n chalee hui chit ||

After getting this boon from Chandika, and being pleased, she mounted on her chariot

ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਚੜਿ ਮਨ ਬਿਖੈ ਚਹਿ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਪਤਿ ਮਿਤ ॥੧੯੯੧॥

saya(n)dhan pai chaR man bikhai cheh sree jadhupat mit ||1991||

And went back considering Krishna as a friend in her mind.1991.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਚੜੀ ਜਾਤ ਹੁਤੀ ਸੋਊ ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਬਿਖੈ ਕਰਿ ਕੈ ॥

chaRee jaat hutee souoo saya(n)dhan pai biraj naik dhirasaT bikhai kar kai ||

ਅਰੁ ਸਤ੍ਰਨ ਸੈਨ ਨਿਹਾਰਿ ਘਨੀ ਤਿਹ ਤੇ ਨਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਡਰਿ ਕੈ ॥

ar satran sain nihaar ghanee teh te nahee sayaam bhanai ddar kai ||

Abiding Krishna in her mind, she mounted on her chariot and went back and seeing the large army of the enemies she did not utter the name of Krishna from her mouth

ਪ੍ਰਭ ਆਇ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਮਧਿ ਬਿਖੈ ਇਹ ਲੇਤ ਹੋ ਰੇ ਇਮ ਉਚਰਿ ਕੈ ॥

prabh aai pario teh madh bikhai ieh let ho re im uchar kai ||

ਬਲੁ ਧਾਰਿ ਲਈ ਰਥ ਭੀਤਰ ਡਾਰਿ ਮੁਰਾਰਿ ਤਬੈ ਬਹੀਯਾ ਧਰਿ ਕੈ ॥੧੯੯੨॥

bal dhaar liee rath bheetar ddaar muraar tabai baheeyaa dhar kai ||1992||

At the same time, Krishna reached there and he shouted the name of Rukmani and catching her by her arm, he put her in his chariot with this strength.1992.

ਡਾਰਿ ਰੁਕਮਿਨੀ ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਸਭ ਸੂਰਨ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥

ddaar rukaminee saya(n)dhan pai sabh sooran so ieh bhaat sunaiee ||

ਜਾਤ ਹੋ ਰੇ ਇਹ ਕੋ ਅਬ ਲੈ ਇਹ ਕੈ ਰੁਕਮੈ ਅਬ ਦੇਖਤ ਭਾਈ ॥

jaat ho re ieh ko ab lai ieh kai rukamai ab dhekhat bhaiee ||

Taking Rukmani in his chariot, Krishna said within, the hearing of all the warriors, “I am taking her away even within the sight of Rukmi,

ਪਉਰਖ ਹੈ ਜਿਹ ਸੂਰ ਬਿਖੈ ਸੋਊ ਯਾਹਿ ਛਡਾਇਨ ਮਾਡਿ ਲਰਾਈ ॥

paurakh hai jeh soor bikhai souoo yaeh chhaddain maadd laraiee ||

“And anyone who has the audacity, he may now rescue her by fighting with me

ਆਜ ਸਭੋ ਮਰਿ ਹੋਂ ਟਰਿ ਨਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਮੁਹਿ ਰਾਮ ਦੁਹਾਈ ॥੧੯੯੩॥

aaj sabho mar ho(n) Tar nahee sayaam bhanai muh raam dhuhaiee ||1993||

I shall kill all today, but shall not swerve from this task.”1993.

ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਕੈ ਤਿਹ ਕੀ ਸਭ ਆਇ ਪਰੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਬਢੈ ਕੈ ॥

yau bateeyaa sun kai teh kee sabh aai pare at krodh baddai kai ||

ਰੋਸ ਭਰੇ ਭਟ ਠੋਕਿ ਭੁਜਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਤ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥

ros bhare bhaT Thok bhujaa kab sayaam kahai at krodhat havai kai ||

Hearing these words of Krishna, all of them got infuriated and patting their arms, in great anger, fell upon him

ਭੇਰਿ ਘਨੀ ਸਹਨਾਇ ਸਿੰਗੇ ਰਨ ਦੁੰਦਭਿ ਅਉ ਅਤਿ ਤਾਲ ਬਜੈ ਕੈ ॥

bher ghanee sahanai si(n)ge ran dhu(n)dhabh aau at taal bajai kai ||

All of them attacked Krishna playing their clarionets, kettledrums, small drums and war-trumpets

ਸੋ ਜਦੁਬੀਰ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਛਿਨ ਬੀਚ ਦਏ ਜਮਲੋਕਿ ਪਠੈ ਕੈ ॥੧੯੯੪॥

so jadhubeer saraasan lai chhin beech dhe jamalok paThai kai ||1994||

And Krishna taking his bow and arrows in his hands, despatched all of them to the abode of Yama in an instant.1994.

ਜੋ ਭਟ ਕਾਹੂੰ ਤੇ ਨੈਕੁ ਡਰੇ ਨਹਿ ਸੋ ਰਿਸ ਕੈ ਤਿਹ ਸਾਮੁਹੇ ਆਏ ॥

jo bhaT kaahoo(n) te naik ddare neh so ris kai teh saamuhe aae ||

ਗਾਲ ਬਜਾਇ ਬਜਾਇ ਕੈ ਦੁੰਦਭਿ ਜਿਉ ਘਨ ਸਾਵਨ ਕੇ ਘਹਰਾਏ ॥

gaal bajai bajai kai dhu(n)dhabh jiau ghan saavan ke ghaharaae ||

The warriors fearing none and playing on their drums and chanting war-songs came before Krishna like the clouds of Sawan

ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਬਾਨ ਛੁਟੇ ਨ ਟਿਕੇ ਪਲ ਏਕ ਤਹਾ ਠਹਰਾਏ ॥

sree jadhubeer ke baan chhuTe na Tike pal ek tahaa Thaharaae ||

When Krishna discharged his arrows, they could not stay before him even for an instant

ਏਕ ਪਰੇ ਹੀ ਕਰਾਹਤ ਬੀਰ ਬਲੀ ਇਕ ਅੰਤ ਕੇ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਏ ॥੧੯੯੫॥

ek pare hee karaahat beer balee ik a(n)t ke dhaam sidhaae ||1995||

Someone is groaning, while lying on the earth and someone is reaching the abode of Yama after dying.1995.

ਐਸੀ ਨਿਹਾਰਿ ਦਸਾ ਦਲ ਕੀ ਸਿਸੁਪਾਲ ਤਬੈ ਰਿਸ ਆਪਹਿ ਆਯੋ ॥

aaisee nihaar dhasaa dhal kee sisupaal tabai ris aapeh aayo ||

ਆਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਐਸੋ ਕਹਿਓ ਨ ਜਰਾਸੰਧਿ ਹਉ ਜੋਊ ਤੋਹਿ ਭਗਾਯੋ ॥

aai kai sayaam so aaiso kahio na jaraasa(n)dh hau jouoo toh bhagaayo ||

Seeing such a plight of the army, Shishupal himself came forward in great fury and said to Krishna, “Do not consider me Jarasandh, whom you caused to run away,”

ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਕਹਿ ਕੈ ਕਸ ਕੈ ਧਨੁ ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਲਉ ਬਾਨ ਚਲਾਯੋ ॥

yau bateeyaa keh kai kas kai dhan kaan pramaan lau baan chalaayo ||