Ang 492

ਸੁਧਿ ਲੈ ਤਬ ਭੂਪ ਡਰਾਤੁਰ ਹ੍ਵੈ ਤਜਿ ਸਸਤ੍ਰਨ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਪਾਇ ਪਰਿਯੋ ॥

sudh lai tab bhoop ddaraatur havai taj sasatran sayaam ke pai pariyo ||

Then the king controlling himself, in fear, abandoning his weapons, fell down at the feet of Krishna and said, “O Lord! do not kill me

ਬਧ ਮੋਰ ਕਰੋ ਨ ਅਬੈ ਪ੍ਰਭੁ ਜੂ ਨ ਲਹਿਓ ਤੁਮਰੋ ਬਲੁ ਭੂਲਿ ਪਰਿਯੋ ॥

badh mor karo na abai prabh joo na lahio tumaro bal bhool pariyo ||

I have not comprehended your power rightly,”

ਇਹ ਭਾਤਿ ਭਯੋ ਘਿਘਯਾਤ ਘਨੋ ਨ੍ਰਿਪ ਤ੍ਵੈ ਸਰਨਾਗਤਿ ਐਸੇ ਰਰਿਯੋ ॥

eeh bhaat bhayo ghighayaat ghano nirap tavai saranaagat aaise rariyo ||

In this way, coming under refuge, the king cried and seeing him in such a plight,

ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਇਹ ਭੂਪ ਕੀ ਦੇਖਿ ਦਸਾ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿ ਲਾਜਿ ਭਰਿਯੋ ॥੧੯੪੬॥

kab sayaam kahai ieh bhoop kee dhekh dhasaa karunaanidh laaj bhariyo ||1946||

Krishna was filled with mercy.1946.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ਹਲੀ ਸੋ ॥

kaanreh joo baach halee so ||

Speech of Krishna addressed to Balram:

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

toTak chha(n)dh ||

TOTAK STANZA

ਇਹ ਦੈ ਰੇ ਹਲੀ ਕਹਿਯੋ ਛੋਰ ਅਬੈ ॥

eeh dhai re halee kahiyo chhor abai ||

ਮਨ ਤੇ ਤਜਿ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀ ਬਾਤ ਸਬੈ ॥

man te taj krodh kee baat sabai ||

“O Balram! leave him now and remove the ire from you mind

ਕਹਿਓ ਕਿਉ ਹਮ ਸੋ ਇਹ ਜੂਝ ਚਹਿਯੋ ॥

kahio kiau ham so ieh joojh chahiyo ||

ਤਬ ਯੌ ਹਸਿ ਕੈ ਜਦੁਰਾਇ ਕਹਿਯੋ ॥੧੯੪੭॥

tab yau has kai jadhurai kahiyo ||1947||

” Then Balram said, “Why does he fight with us?” Then Krishna replied while smiling,1947

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORTHA

ਬਡੋ ਸਤ੍ਰ ਜੋ ਹੋਇ ਤਜਿ ਸਸਤ੍ਰਨ ਪਾਇਨ ਪਰੈ ॥

baddo satr jo hoi taj sasatran pain parai ||

ਨੈਕੁ ਨ ਕਰਿ ਚਿਤ ਰੋਹਿ ਬਡੇ ਨ ਬਧ ਤਾ ਕੋ ਕਰਤ ॥੧੯੪੮॥

naik na kar chit roh badde na badh taa ko karat ||1948||

“If a greater enemy, relinquishing his weapons, falls at your feet, then forsaking all the anger form the mind, the great people do not kill him.”1948.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DORHA

ਜਰਾਸੰਧਿ ਕੋ ਛੋਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕਹਿਯੋ ਕਹਾ ਸੁਨ ਲੇਹੁ ॥

jaraasa(n)dh ko chhor prabh kahiyo kahaa sun leh ||

ਜੋ ਬਤੀਯਾ ਤੁਹਿ ਸੋ ਕਹੋ ਤੁਮ ਤਿਨ ਮੈ ਚਿਤੁ ਦੇਹੁ ॥੧੯੪੯॥

jo bateeyaa tuh so kaho tum tin mai chit dheh ||1949||

Releasing Jarasandh, the Lord said, “O kind! Whatever I am telling you, listen it carefully.1949.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਨਿਆਇ ਸਦਾ ਕਰੀਓ ਦੁਖੁ ਦੈ ਕੇ ਅਨ੍ਯਾਇ ਨ ਅਨਾਥਹ ਦੀਜੋ ॥

re nirap niaai sadhaa kareeo dhukh dhai ke anayai na anaatheh dheejo ||

“O king! always do justice and never do any injustice with the helpless

ਅਉਰ ਜਿਤੇ ਜਨ ਹੈ ਤਿਨ ਦੈ ਕਛੁ ਕੈ ਕੈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਭ ਤੇ ਜਸੁ ਲੀਜੋ ॥

aaur jite jan hai tin dhai kachh kai kai kirapaa sabh te jas leejo ||

Earn praise by giving something in charity

ਬਿਪਨ ਸੇਵ ਸਦਾ ਕਰੀਯੋ ਦਗ ਬਾਜਨ ਜੀਵਤ ਜਾਨ ਨ ਦੀਜੋ ॥

bipan sev sadhaa kareeyo dhag baajan jeevat jaan na dheejo ||

“Serve the Brahmins, do not let the deceivers to remain alive and

ਔ ਹਮ ਸੋ ਸੰਗ ਛਤ੍ਰਨਿ ਕੇ ਕਬਹੂ ਰਿਸ ਮਾਡ ਕੈ ਜੁਧ ਨ ਕੀਜੋ ॥੧੯੫੦॥

aau ham so sa(n)g chhatran ke kabahoo ris maadd kai judh na keejo ||1950||

Never indulge in war with Kshatriyas like us.”1950.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜਰਾਸੰਧਿ ਸਿਰ ਨਾਇ ਕੈ ਧਾਮਿ ਗਯੋ ਪਛੁਤਾਇ ॥

jaraasa(n)dh sir nai kai dhaam gayo pachhutai ||

ਇਤ ਗ੍ਰਿਹਿ ਆਏ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਹਰਖਿ ਹੀਏ ਹੁਲਸਾਇ ॥੧੯੫੧॥

eit gireh aae sayaam joo harakh he'ee hulasai ||1951||

Jarasandh, bowing down his head and repenting, went away to his home and on this side, Krishna, getting pleased, came to his home.1951.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਜਰਾਸੰਧਿ ਪਕਰ ਕੈ ਛੋਰਬੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the kirasanaavataare jaraasa(n)dh pakar kai chhorabo dhiaai samaapata(n) ||

End of the chapter entitled “Arresting and releasing Jarasandh” in Krishnavatara in Bachittar Natak.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਸੁਨਤ ਜੀਤ ਫੂਲੇ ਸਭ ਆਵਹਿ ॥

sunat jeet foole sabh aaveh ||

ਨ੍ਰਿਪ ਛੋਰਿਯੋ ਸੁਨਿ ਸੀਸੁ ਢੁਰਾਵਹਿ ॥

nirap chhoriyo sun sees dduraaveh ||

All had been puffed up on hearing the news of victory, but they had become sorrowful on knowing that the king Jarasandh had been released

ਯਾ ਤੇ ਹਿਯਾਉ ਸਭਨ ਕਾ ਡਰਿਯੋ ॥

yaa te hiyaau sabhan kaa ddariyo ||

ਕਹਤ ਸ੍ਯਾਮ ਘਟਿ ਕਾਰਜ ਕਰਿਯੋ ॥੧੯੫੨॥

kahat sayaam ghaT kaaraj kariyo ||1952||

By this the mind of all had become fearful and all were saying that Krishna had not done the right thing.1952.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕਾਜ ਕੀਯੋ ਲਰਕਾ ਹੂੰ ਕੋ ਸ੍ਯਾਮ ਜੀ ਐਸੋ ਬਲੀ ਤੁਮਰੇ ਕਰ ਆਯੋ ॥

kaaj keeyo larakaa hoo(n) ko sayaam jee aaiso balee tumare kar aayo ||

All of them said, “Krishna has done the child’s job by releasing such a powerful one from his custody

ਛੋਰਿ ਦਯੋ ਕਰ ਕੈ ਕਰੁਨਾ ਤਿਨ ਕਾਢਿ ਦਯੋ ਪੁਰ ਤੇ ਫਲੁ ਪਾਯੋ ॥

chhor dhayo kar kai karunaa tin kaadd dhayo pur te fal paayo ||

He was released earlier and the reward that we got for that was that we had to abandon our city

ਐਸੇ ਅਜਾਨ ਨ ਕਾਮ ਕਰੈ ਜੋ ਕੀਯੋ ਹਰਿ ਤੈ ਕਹਿਯੋ ਸੀਸੁ ਢੁਰਾਯੋ ॥

aaise ajaan na kaam karai jo keeyo har tai kahiyo sees dduraayo ||

All of them nodded negatively in affliction at Krishna’s childlike act

ਛਾਡਿ ਦਯੋ ਨਹੀ ਜੀਤ ਅਬੈ ਅਰਿ ਅਉਰ ਚਮੂੰ ਬਹੁ ਲੈਨ ਪਠਾਯੋ ॥੧੯੫੩॥

chhaadd dhayo nahee jeet abai ar aaur chamoo(n) bahu lain paThaayo ||1953||

After conquering him, he has been left off now, in reality we understand that he has been sent to bring more army.1953.

ਏਕ ਕਹੈ ਮਥੁਰਾ ਕੋ ਚਲੋ ਇਕ ਫੇਰਿ ਕਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਲੈ ਦਲ ਐਹੈ ॥

ek kahai mathuraa ko chalo ik fer kahai nirap lai dhal aaihai ||

Someone said that it would be getter to go back to Matura

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਹ ਕੇ ਤਬ ਸੰਗਿ ਕਹੋ ਭਟ ਕਉਨ ਸੋ ਜੂਝ ਮਚੈਹੋ ॥

sayaam kahai teh ke tab sa(n)g kaho bhaT kaun so joojh machaiho ||

Someone said that the king would come again with his army for war and then who will die in the battlefield?

ਅਉਰ ਕਦਾਚ ਕੋਊ ਹਠ ਠਾਨ ਕੈ ਜਉ ਲਰਿ ਹੈ ਤਊ ਜੀਤ ਨ ਐ ਹੈ ॥

aaur kadhaach kouoo haTh Thaan kai jau lar hai tuoo jeet na aai hai ||

And even if one fought with him, he would not be able to win

ਤਾ ਤੇ ਨ ਧਾਇ ਧਸੋ ਪੁਰ ਮੈ ਬਿਧਨਾ ਜੋਊ ਲੇਖ ਲਿਖਿਓ ਸੋਊ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ॥੧੯੫੪॥

taa te na dhai dhaso pur mai bidhanaa jouoo lekh likhio souoo havai hai ||1954||

Therefore we may not go back to the city immediately, whatever God wills, will come to pass and let us see what happens.1954.

ਛਾਡਿਬੋ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਸੁਨ ਕੈ ਸਭ ਹੀ ਮਨਿ ਜਾਦਵ ਤ੍ਰਾਸ ਭਰੇ ॥

chhaaddibo bhoopat ko sun kai sabh hee man jaadhav traas bhare ||

The release of the king made all the Yadavas fearful

ਨਿਧਿ ਨੀਰ ਕੇ ਭੀਤਰ ਜਾਇ ਬਸੇ ਮੁਖ ਤੇ ਸਭ ਐਸੇ ਚਲੇ ਸੁ ਰਰੇ ॥

nidh neer ke bheetar jai base mukh te sabh aaise chale su rare ||

And all of them talking about various things went to reside on the sea-coast

ਕਿਨਹੂੰ ਨਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਪੁਨੇ ਪੁਰ ਕੀ ਪੁਨਿ ਓਰਿ ਕਉ ਪਾਇ ਧਰੇ ॥

kinahoo(n) neh sayaam kahai apune pur kee pun or kau pai dhare ||

And none of them advanced his feet towards the city (Matura)

ਅਤਿ ਹੀ ਹੈ ਡਰੇ ਬਲਵੰਤ ਖਰੇ ਬਿਨੁ ਆਯੁਧ ਹੀ ਸਭ ਮਾਰਿ ਮਰੇ ॥੧੯੫੫॥

at hee hai ddare balava(n)t khare bin aayudh hee sabh maar mare ||1955||

All the warriors, beaten up without weapons, were standing there, extremely frightened.1955.

ਸਿੰਧੁ ਪੈ ਜਾਇ ਖਰੇ ਭਏ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਸਿੰਧੁ ਹੂੰ ਤੇ ਸੁ ਕਛੂ ਕਰ ਚਾਹਿਯੋ ॥

si(n)dh pai jai khare bhe sayaam joo si(n)dh hoo(n) te su kachhoo kar chaahiyo ||

Krishna went and stood by the seaside and he addressed the sea to do something

ਛੋਰੁ ਕਹਿਯੋ ਭੂਅ ਛੋਰਿ ਦਈ ਤਨ ਕੈ ਧਨੁ ਕੋ ਜਿਹ ਲਉ ਸਰ ਬਾਹਿਯੋ ॥

chhor kahiyo bhooa chhor dhiee tan kai dhan ko jeh lau sar baahiyo ||

When the sea was asked to vacate the earth, while fitting the arrow in the bow,

ਕੰਚਨ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ ਕੈ ਦੀਏ ਤ੍ਯਾਰ ਭਲੇ ਕਿਨਹੂੰ ਤਿਨ ਕਉਨ ਅਚਾਹਿਯੋ ॥

ka(n)chan ke gireh kai dhe'ee tayaar bhale kinahoo(n) tin kaun achaahiyo ||

He left the earth and without the desire of anybody he prepared the golden mansions

ਐਸੇ ਕਹੈ ਸਭ ਹੀ ਅਪਨੇ ਮਨਿ ਤੈ ਪ੍ਰਭ ਜੂ ਸਭ ਕੋ ਦੁਖ ਦਾਹਿਯੋ ॥੧੯੫੬॥

aaise kahai sabh hee apane man tai prabh joo sabh ko dhukh dhaahiyo ||1956||

Seeing this all said in their minds that Krishna has removed the sufferings of all.1956.

ਜੋ ਸਨਕਾਦਿਕ ਕੈ ਰਹੇ ਸੇਵ ਘਨੀ ਤਿਨ ਕੇ ਹਰਿ ਹਾਥਿ ਨ ਆਏ ॥

jo sanakaadhik kai rahe sev ghanee tin ke har haath na aae ||

Those who served Sanak, Sanandan etc., the Lord could not be realised by them