Ang 427

ਸਮਰ ਕੇ ਬੀਚ ਜਹਾ ਠਾਢੋ ਹੈ ਸਮਰ ਸਿੰਘ ਤਾਹੀ ਕੋ ਨਿਹਾਰਿ ਰੂਪ ਪਾਵਕ ਸੇ ਹ੍ਵੈ ਗਏ ॥

samar ke beech jahaa Thaaddo hai samar si(n)gh taahee ko nihaar roop paavak se havai ge ||

On seeing Samar Singh, standing in the battlefield, they blazed like fire

ਆਯੁਧ ਸੰਭਾਰਿ ਲੀਨੇ ਜੁਧ ਮੈ ਸਬੈ ਪ੍ਰਬੀਨੇ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕੇ ਬੀਰ ਚਾਰੋ ਓਰ ਹੂੰ ਤੇ ਆ ਖਏ ॥

aayudh sa(n)bhaar leene judh mai sabai prabeene sayaam joo ke beer chaaro or hoo(n) te aa khe ||

ਤਾਹੀ ਸਮੇ ਬਲਵਾਨ ਤਾਨ ਕੇ ਕਮਾਨ ਬਾਨ ਚਾਰੋ ਨ੍ਰਿਪ ਹਰਿ ਜੂ ਕੇ ਮਾਰਿ ਛਿਨ ਮੈ ਲਏ ॥੧੨੯੬॥

taahee same balavaan taan ke kamaan baan chaaro nirap har joo ke maar chhin mai le ||1296||

Holding their weapons, these skillful warriors of Krishna fell upon Samar Singh from all the four sides, at the same time, that mighty warrior pulled his bow and knocked down all the four warrior (kings) of Krishna in an instant.1296.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ॥

kaanreh joo baach ||

Speech of Krishna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜਬ ਚਾਰੋ ਈ ਬੀਰ ਹਨੇ ਰਨ ਮੈ ਤਬ ਅਉਰਨ ਸਿਉ ਹਰਿ ਯੌ ਉਚਰੈ ॥

jab chaaro iee beer hane ran mai tab aauran siau har yau ucharai ||

ਅਬ ਕੋ ਭਟ ਹੈ ਹਮਰੇ ਦਲ ਮੈ ਇਹ ਸਾਮੁਹੇ ਜਾਇ ਕੈ ਜੁਧ ਕਰੈ ॥

ab ko bhaT hai hamare dhal mai ieh saamuhe jai kai judh karai ||

When all the four warriors were killed in the war, then Krishna said to the other warriors, “Who is now so powerful to confront the enemy,

ਅਤਿ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਸੋ ਧਾਇ ਕੈ ਜਾਇ ਕੈ ਘਾਇ ਕਰੈ ਸੁ ਲਰੈ ਨ ਡਰੈ ॥

at hee balavaan so dhai kai jai kai ghai karai su larai na ddarai ||

ਸਬ ਸਿਉ ਇਮ ਸ੍ਯਾਮ ਪੁਕਾਰਿ ਕਹਿਯੋ ਕੋਊ ਹੈ ਅਰਿ ਕੋ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਨ ਕਰੈ ॥੧੨੯੭॥

sab siau im sayaam pukaar kahiyo kouoo hai ar ko bin praan karai ||1297||

“And falling upon this extremely mighty warrior Samar Sigh and kill him while fighting fearlessly with him?” Krishna said to all of them loudly, “Is there anyone who can make the enemy lifeless?”1297.

ਰਾਛਸ ਥੋ ਇਕ ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਓਰ ਸੋਊ ਚਲ ਕੈ ਅਰਿ ਓਰ ਪਧਾਰਿਯੋ ॥

raachhas tho ik sayaam kee or souoo chal kai ar or padhaariyo ||

There was one demon in the army of Krishna, who marched forward towards the enemy

ਕ੍ਰੂਰਧੁਜਾ ਤਿਹ ਨਾਮ ਕਹੈ ਜਗ ਸੋ ਤਿਹ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

kraooradhujaa teh naam kahai jag so teh so ieh bhaat uchaariyo ||

His name was Karurdhvaja, he said to Samar Singh on going near him,

ਮਾਰਤ ਹੋ ਰੇ ਸੰਭਾਰੁ ਅਬੈ ਕਹਿ ਯਾ ਬਤੀਯਾ ਧਨੁ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

maarat ho re sa(n)bhaar abai keh yaa bateeyaa dhan baan sa(n)bhaariyo ||

“I am going to kill you, therefore save yourself

ਤਾ ਸਮਰੇਸ ਕੋ ਬਾਨ ਹਨਿਯੋ ਰਹਿਯੋ ਠਉਰ ਮਨੋ ਕਈ ਦਿਵਸ ਕੋ ਮਾਰਿਯੋ ॥੧੨੯੮॥

taa samares ko baan haniyo rahiyo Thaur mano kiee dhivas ko maariyo ||1298||

” Saying this, he held out his bow and arrows and knocked down Samar Singh, who seemed to have lain dead for several days.1298.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰੂਰਧੁਜਾ ਰਨ ਮੈ ਹਨ੍ਯੋ ਸਮਰ ਸਿੰਘ ਕੋ ਕੋਪਿ ॥

kraooradhujaa ran mai hanayo samar si(n)gh ko kop ||

ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਕੇ ਬਧਨ ਕੋ ਬਹੁਰ ਰਹਿਓ ਪਗੁ ਰੋਪਿ ॥੧੨੯੯॥

sakat si(n)gh ke badhan ko bahur rahio pag rop ||1299||

In this way, Karurdhvaja killed Samar Singh in his fury in the battlefield and now he stabilized himself to kill Shakti Singh.1299.

ਕ੍ਰੂਰਧੁਜ ਬਾਚ ॥

kraooradhuj baach ||

Speech of Karurdhvaja

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਗਿਰਿ ਸੋ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤ ਕ੍ਰੂਰ ਧੁਜ ਆਹਵ ਮੈ ਕਹੈ ਕਬਿ ਰਾਮ ਸਤ੍ਰ ਬਧ ਕੋ ਚਹਤ ਹੈ ॥

gir so dhikhaiee dhet kraoor dhuj aahav mai kahai kab raam satr badh ko chahat hai ||

Karurdhvaja seems like a mountain in the battlefield

ਸੁਨਿ ਰੇ ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਮਾਰਿਯੋ ਜਿਉ ਸਮਰ ਸਿੰਘ ਤੈਸੇ ਹਉ ਹਨਿ ਹੋ ਤੂ ਹਮ ਸੋ ਖਹਤ ਹੈ ॥

sun re sakat si(n)gh maariyo jiau samar si(n)gh taise hau han ho too ham so khahat hai ||

The poet Ram says that he is ready to kill the enemies and is saying, "O Shakti Singh! The manner in which I have killed Samar Singh, I shall kill you in the same manner, because you are fighting with me

ਐਸੇ ਕਹਿ ਗਦਾ ਗਹਿ ਬੜੇ ਬ੍ਰਿਛ ਕੇ ਸਮਾਨ ਲੀਨ ਅਸਿ ਪਾਨਿ ਅਉਰ ਸਸਤ੍ਰਨਿ ਸਹਤ ਹੈ ॥

aaise keh gadhaa geh baRe birachh ke samaan leen as paan aaur sasatran sahat hai ||

Saying thus, taking his mace and sword in his hand, he is enduring the blows of the enemy like a tree

ਬਹੁਰੋ ਪੁਕਾਰਿ ਦੈਤ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ਨਿਹਾਰਿ ਨ੍ਰਿਪ ਤੋ ਮੈ ਕੋਊ ਘਰੀ ਪਲ ਜੀਵਨ ਰਹਤ ਹੈ ॥੧੩੦੦॥

bahuro pukaar dhait kahiyo hai nihaar nirap to mai kouoo gharee pal jeevan rahat hai ||1300||

The demon Karurdhvaja is again saying loudly to the king Shakti singh, “O King! the life-force is now within you for a very short time.”1300

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਸੁਨਿ ਅਰਿ ਸਬਦਿ ਬੋਲਿਯੋ ਕੋਪੁ ਬਢਾਇ ॥

sakat si(n)gh sun ar sabadh boliyo kop baddai ||

ਜਾਨਤ ਹੋ ਘਨ ਕ੍ਵਾਰ ਕੋ ਗਰਜਤ ਬਰਸਿ ਨ ਆਇ ॥੧੩੦੧॥

jaanat ho ghan kavaiaar ko garajat baras na aai ||1301||

On listening to the words of the enemy, Shakti Singh said in anger, “I know that the clouds of the month of Kavar thunder, but do not cause rain.”1301.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਯੌ ਸੁਨਿ ਕੈ ਤਿਹ ਬਾਤ ਨਿਸਾਚਰ ਜੀ ਅਪੁਨੇ ਅਤਿ ਕੋਪ ਭਰਿਓ ॥

yau sun kai teh baat nisaachar jee apune at kop bhario ||

ਅਸਿ ਲੈ ਤਿਹ ਸਾਮੁਹੇ ਆਇ ਅਰਿਯੋ ਸਕਤੇਸ ਬਲੀ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਡਰਿਓ ॥

as lai teh saamuhe aai ariyo sakates balee nahee naik ddario ||

Hearing this, the demon got highly infuriated and on this side Shakti Singh, also taking up his sword stood fearlessly and firmly before him

ਬਹੁ ਜੁਧ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਧਿਆਨ ਭਯੋ ਨਭਿ ਮੈ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਤੇ ਉਚਰਿਓ ॥

bahu judh kai a(n)tar dhiaan bhayo nabh mai pragaTiyo te uchario ||

After a great deal of fighting, that demon disappeared and manifesting himself in the sky, said this,

ਅਬ ਤੋਹਿ ਸੰਘਾਰਿਤ ਹੋ ਪਲ ਮੈ ਧਨੁ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਪਾਨਿ ਧਰਿਓ ॥੧੩੦੨॥

ab toh sa(n)ghaarit ho pal mai dhan baan sa(n)bhaar kai paan dhario ||1302||

“O Shakti Singh! now I am going to kill you” saying thus, he held up his bow and arrows.1302.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਬਾਨਨ ਕੀ ਬਰਖਾ ਕਰਤ ਨਭ ਤੇ ਉਤਰਿਯੋ ਕ੍ਰੂਰ ॥

baanan kee barakhaa karat nabh te utariyo kraoor ||

ਪੁਨਿ ਆਯੋ ਰਨ ਭੂਮਿ ਮੈ ਅਧਿਕ ਲਰਿਯੋ ਬਰ ਸੂਰ ॥੧੩੦੩॥

pun aayo ran bhoom mai adhik lariyo bar soor ||1303||

Showering his arrows, Karurdhvaja descended from the sky and entering the battlefield again that mighty warrior fought more terribly.1303.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੀਰਨ ਮਾਰ ਕੈ ਦੈਤ ਬਲੀ ਅਪਨੇ ਚਿਤ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਹਰਖਿਓ ਹੈ ॥

beeran maar kai dhait balee apane chit mai at hee harakhio hai ||

ਹੀ ਤਜਿ ਸੰਕ ਨਿਸੰਕ ਭਯੋ ਸਕਤੇਸ ਸੰਘਾਰਬੇ ਕੋ ਸਰਖਿਓ ਹੈ ॥

hee taj sa(n)k nisa(n)k bhayo sakates sa(n)ghaarabe ko sarakhio hai ||

Killing the warriors that powerful demon was extremely pleased and with a firm mind marched forward in order to kill Shakti Singh

ਜਿਉ ਚਪਲਾ ਚਮਕੈ ਦਮਕੈ ਬਰਿ ਚਾਪ ਲੀਯੋ ਕਰ ਮੈ ਕਰਖਿਓ ਹੈ ॥

jiau chapalaa chamakai dhamakai bar chaap leeyo kar mai karakhio hai ||

Like the flash of lightning, the bow in his hand became mercurial and its twang was audible

ਮੇਘ ਪਰੇ ਬਰ ਬੂੰਦਨ ਜਿਉ ਸਰ ਜਾਲ ਕਰਾਲਨਿ ਤਿਉ ਬਰਖਿਓ ਹੈ ॥੧੩੦੩॥

megh pare bar boo(n)dhan jiau sar jaal karaalan tiau barakhio hai ||1303||

Just as the rain-drops come from the clouds, in the same manner there was shower of arrows.1304.

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORTHA

ਪਗ ਨ ਟਰਿਓ ਬਰ ਬੀਰ ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਧੁਜ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ॥

pag na Tario bar beer sakat si(n)gh dhuj kraoor te ||

ਅਚਲ ਰਹਿਓ ਰਨ ਧੀਰ ਜਿਉ ਅੰਗਦ ਰਾਵਨ ਸਭਾ ॥੧੩੦੫॥

achal rahio ran dheer jiau a(n)gadh raavan sabhaa ||1305||

Shakti Singh did not retrace even one step in his fight with Karurdhvaja and the manner in which Angad stood firmly in the court of Ravana, in the same manner, he also remained firm.1305.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਭਾਜਤ ਨਾਹਿਨ ਆਹਵ ਤੇ ਸਕਤੇਸ ਮਹਾ ਬਲਵੰਤ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

bhaajat naahin aahav te sakates mahaa balava(n)t sa(n)bhaario ||

ਜਾਲ ਜਿਤੋ ਅਰਿ ਕੇ ਸਰ ਕੋ ਤਬ ਹੀ ਅਗਨਾਯੁਧ ਸਾਥ ਪ੍ਰਜਾਰਿਯੋ ॥

jaal jito ar ke sar ko tab hee aganaayudh saath prajaariyo ||

The mighty warrior Shakti Singh did not run away from the battlefield and the snare of the arrows created by the enemy was intercepted by him with his fire-shafts

ਪਾਨਿ ਲਯੋ ਧਨੁ ਬਾਨ ਰਿਸਾਇ ਕੈ ਕ੍ਰੂਰਧੁਜਾ ਸਿਰ ਕਾਟਿ ਉਤਾਰਿਯੋ ॥

paan layo dhan baan risai kai kraooradhujaa sir kaaT utaariyo ||

In his rage, he took up his bow and arrows and knocked down the head of Karurdhvaja

ਐਸੇ ਹਨ੍ਯੋ ਰਿਪੁ ਜਿਉ ਮਘਵਾ ਬਲ ਕੈ ਬ੍ਰਿਤਰਾਸੁਰ ਦੈਤ ਸੰਘਾਰਿਯੋ ॥੧੩੦੬॥

aaise hanayo rip jiau maghavaa bal kai birataraasur dhait sa(n)ghaariyo ||1306||

He killed the demon like the killing of Vritasura by Indra.1306.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਜਬ ਕ੍ਰੂਰਧੁਜ ਮਾਰਿਯੋ ਭੂਮਿ ਗਿਰਾਇ ॥

sakat si(n)gh jab kraooradhuj maariyo bhoom girai ||