Ang 414

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਗਹੀ ਬਸੁਦੇਵ ਭਲੇ ਰਥ ਕੇ ਚਕ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਏ ॥

baan kamaan gahee basudhev bhale rath ke chak kaaT giraae ||

Vasudev with his bow and arrows cut down all the four wheels of the chariot

ਸਾਤਕਿ ਸੂਤ ਕੋ ਸੀਸ ਕਟਿਯੋ ਰਿਸਿ ਊਧਵ ਬਾਨ ਅਨੇਕ ਚਲਾਏ ॥

saatak soot ko sees kaTiyo ris uoodhav baan anek chalaae ||

Satyak chopped the head of his charioteer and Udhava also in his fury discharged many arrows

ਫਾਧਿ ਪਰਿਯੋ ਰਥ ਤੇ ਤਤਕਾਲ ਲਏ ਅਸਿ ਢਾਲ ਬਡੇ ਭਟ ਘਾਏ ॥੧੧੬੨॥

faadh pariyo rath te tatakaal le as ddaal badde bhaT ghaae ||1162||

The king Anag Singh jumped instantly out of his chariod and killed may warriors with the sword.1162.

ਠਾਢੋ ਹੁਤੋ ਭਟ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੋ ਸੋ ਅਣਗੇਸ ਜੂ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥

Thaaddo huto bhaT sree jadhubeer ko so anages joo nain nihaariyo ||

ਪਾਇਨ ਕੀ ਕਰਿ ਚੰਚਲਤਾ ਬਰ ਸੋ ਅਸਿ ਸਤ੍ਰ ਕੇ ਸੀਸ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥

pain kee kar cha(n)chalataa bar so as satr ke sees prahaariyo ||

The king Anag Singh saw the warriors of Krishna standing, he then speedily struck the blow of his sword on the head of the enemy

ਟੂਟਿ ਪਰਿਯੋ ਝਟਦੈ ਕਟਿਯੋ ਸਿਰ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਭਾਉ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

TooT pariyo jhaTadhai kaTiyo sir taa chhab ko kab bhaau uchaariyo ||

ਮਾਨਹੁ ਰਾਹੁ ਨਿਸਾਕਰ ਕੋ ਨਭਿ ਮੰਡਲ ਤੇ ਹਨਿ ਕੈ ਛਿਤਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥੧੧੬੩॥

maanahu raahu nisaakar ko nabh ma(n)ddal te han kai chhit ddaariyo ||1163||

The head of the enemy fell on the ground like Rahu killing and throwing down on the earth, the moon from the sky.1163.

ਕੂਦਿ ਚੜਿਯੋ ਅਰਿ ਕੇ ਰਥ ਊਪਰਿ ਸਾਰਥੀ ਕਉ ਬਧ ਕੈ ਤਬ ਹੀ ॥

koodh chaRiyo ar ke rath uoopar saarathee kau badh kai tab hee ||

ਧਨੁ ਬਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਬਰਛੀ ਅਰਿ ਕੇ ਕਰਿ ਸਸਤ੍ਰ ਲਏ ਸਬ ਹੀ ॥

dhan baan kirapaan gadhaa barachhee ar ke kar sasatr le sab hee ||

After killing the charioteer of the enemy, the king mounted on his chariot and carried his weapons bow and arrows, sword, mace and spear in his hands

ਰਥ ਆਪ ਹੀ ਹਾਕ ਹੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਧਿ ਜਾਦਵ ਸੈਨ ਪਰਿਯੋ ਜਬ ਹੀ ॥

rath aap hee haak hai sayaam kahai madh jaadhav sain pariyo jab hee ||

He himself began to drive his chariot within the Yadava army

ਇਕ ਮਾਰਿ ਲਏ ਇਕ ਭਾਜਿ ਗਏ ਇਕ ਠਾਢਿ ਭਏ ਤੇਊ ਨ ਦਬਹੀ ॥੧੧੬੪॥

eik maar le ik bhaaj ge ik Thaadd bhe teuoo na dhabahee ||1164||

With his blows someone was killed, someone fled away and someone being wonder-struck, kept standing.1164.

ਆਪਨ ਹੀ ਰਥ ਹਾਕਤ ਹੈ ਅਰੁ ਆਪਨ ਹੀ ਸਰ ਜਾਲ ਚਲਾਵੈ ॥

aapan hee rath haakat hai ar aapan hee sar jaal chalaavai ||

Now he himself is driving the chariot and showering his arrows

ਆਪਨ ਹੀ ਰਿਪੁ ਘਾਇ ਬਚਾਵਤ ਆਪਨ ਹੀ ਅਰਿ ਘਾਇ ਲਗਾਵੈ ॥

aapan hee rip ghai bachaavat aapan hee ar ghai lagaavai ||

He himself is safe from the blows of the enemy and is himself inflicting blows on the enemy

ਏਕਨ ਕੇ ਧਨੁ ਬਾਨ ਕਟੇ ਭਟ ਏਕਨ ਕੇ ਰਥ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥

ekan ke dhan baan kaTe bhaT ekan ke rath kaaT giraavai ||

He has chopped the bow of some warrior and has shattered someone’s chariot

ਦਾਮਨਿ ਜਿਉ ਦਮਕੈ ਘਟ ਮੈ ਕਰ ਮੈ ਕਰਵਾਰਹਿ ਤਿਉ ਚਮਕਾਵੈ ॥੧੧੬੫॥

dhaaman jiau dhamakai ghaT mai kar mai karavaareh tiau chamakaavai ||1165||

The sword in his hand is shining like the flash of lightning amongst the coulds.1165.

ਮਾਰਿ ਕੈ ਬੀਰ ਘਨੇ ਰਨ ਮੈ ਬਹੁ ਕੋਪ ਕੈ ਦਾਤਨ ਓਠ ਚਬਾਵੈ ॥

maar kai beer ghane ran mai bahu kop kai dhaatan oTh chabaavai ||

The king Anag Singh, after killing many warriors in the battlefield, is cutting his lips with his teeth

ਆਵਤ ਜੋ ਇਹ ਕੇ ਅਰਿ ਊਪਰਿ ਬਾਨਨ ਸਿਉ ਤਿਹ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥

aavat jo ieh ke ar uoopar baanan siau teh kaaT giraavai ||

Whosoever falls upon him, he chops and throws him down

ਧਾਇ ਪਰੈ ਰਿਪੁ ਕੇ ਦਲ ਮੈ ਦਲ ਕੈ ਮਲ ਕੈ ਬਹੁਰੋ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ॥

dhai parai rip ke dhal mai dhal kai mal kai bahuro fir aavai ||

He has fallen upon the enemy’s army and is destroying it

ਜੁਧੁ ਕਰੈ ਨ ਡਰੈ ਹਰਿ ਸੋ ਅਰਿ ਕੇ ਰਥ ਕੋ ਬਲਿ ਓਰਿ ਚਲਾਵੈ ॥੧੧੬੬॥

judh karai na ddarai har so ar ke rath ko bal or chalaavai ||1166||

He does not have any fear of Krishna, while fighting and with great effort is driving his chariot towards Balram.1166.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜਬ ਰਿਪੁ ਰਨ ਕੀਨੋ ਘਨੋ ਬਢਿਯੋ ਕ੍ਰਿਸਨ ਤਬ ਤੇਹੁ ॥

jab rip ran keeno ghano baddiyo kirasan tab teh ||

ਜਾਦਵ ਪ੍ਰਤਿ ਹਰਿ ਯੌ ਕਹਿਯੋ ਦੁਬਿਧਾ ਕਰਿ ਹਨਿ ਲੇਹੁ ॥੧੧੬੭॥

jaadhav prat har yau kahiyo dhubidhaa kar han leh ||1167||

When the enemy waged the dreadful war, Krishna marched towards him and said to the Yadavas, “Kill him by fighting with him from both sides.”1167.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸਾਤਕਿ ਕਾਟਿ ਦਯੋ ਤਿਨ ਕੋ ਰਥ ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਬੈ ਹਯ ਕਾਟਿ ਕੈ ਡਾਰਿਯੋ ॥

saatak kaaT dhayo tin ko rath kaanreh tabai hay kaaT kai ddaariyo ||

Satyak shattered his chariot and Krishna also began killing violently

ਸੂਤ ਕੋ ਸੀਸ ਕਟਿਯੋ ਮੁਸਲੀ ਬਰਮਾਕ੍ਰਿਤ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤੰਗ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥

soot ko sees kaTiyo musalee baramaakirat a(n)g prata(n)g prahaariyo ||

Balram chopped the head of his charioteer and struck blows on the limbs protected by armour

ਬਾਨ ਅਕ੍ਰੂਰ ਹਨ੍ਯੋ ਉਰ ਮੈ ਤਿਹ ਜੋਰ ਲਗਿਯੋ ਨਹਿ ਨੈਕੁ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

baan akraoor hanayo ur mai teh jor lagiyo neh naik sa(n)bhaariyo ||

The arrow of Akrur hit him so fiercely that he could not control himself

ਮੂਰਛ ਹ੍ਵੈ ਰਨਭੂਮਿ ਗਿਰਿਯੋ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਊਧਵ ਸੀਸ ਉਤਾਰਿਯੋ ॥੧੧੬੮॥

moorachh havai ranabhoom giriyo as lai kar uoodhav sees utaariyo ||1168||

He fell unconscious in the battlefield and Udhava chopped his head with his sword.1168.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਅਣਗ ਸਿੰਘ ਜਬ ਮਾਰਯੋ ਖਟ ਸੁਭਟਨ ਮਿਲਿ ਠਉਰ ॥

anag si(n)gh jab maarayo khaT subhaTan mil Thaur ||

ਜਰਾਸੰਧਿ ਕੀ ਸੈਨ ਤੇ ਚਲੇ ਚਤ੍ਰ ਨ੍ਰਿਪ ਅਉਰ ॥੧੧੬੯॥

jaraasa(n)dh kee sain te chale chatr nirap aaur ||1169||

When the six warriors together killed Anag Singh, then four kings of the army of Jarasandh marched forward.1169.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਅਮਿਤੇਸ ਬਲੀ ਅਚਲੇਸ ਮਹਾ ਅਨਘੇਸਹਿ ਲੈ ਅਸੁਰੇਸ ਸਿਧਾਏ ॥

amites balee achales mahaa anagheseh lai asures sidhaae ||

The four kings Amitesh, Achilesh, Aghnesh and Asuresh Singh marched forward

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਬਡੇ ਬਰਛੇ ਪਰਸੇ ਸੁ ਗਦਾ ਗਹਿ ਆਏ ॥

baan kamaan kirapaan badde barachhe parase su gadhaa geh aae ||

They were holding bows, arrows, swords, spears, maces and axes,

ਰੋਸ ਕੈ ਬੀਰ ਨਿਸੰਕ ਭਿਰੇ ਭਟ ਕੇ ਨ ਟਿਕੇ ਭਟ ਓਘ ਪਰਾਏ ॥

ros kai beer nisa(n)k bhire bhaT ke na Tike bhaT ogh paraae ||

ਆਇ ਘਿਰਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਕਉ ਮਧੁ ਦੂਖਨ ਕਉ ਬਹੁ ਬਾਨ ਲਗਾਏ ॥੧੧੭੦॥

aai ghiriyo birajabhookhan kau madh dhookhan kau bahu baan lagaae ||1170||

They fought furiously and fearlessly, considering everyone alien to them and surrounding Krishna, they began to shower arrows upon him.1170.

ਘਾਇਨ ਕਉ ਸਹਿ ਕੈ ਬ੍ਰਿਜ ਰਾਜ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਸਰ ਲੇਤ ਭਯੋ ॥

ghain kau seh kai biraj raaj saraasan lai sar let bhayo ||

ਅਸੁਰੇਸਹਿ ਕੋ ਸਿਰ ਕਾਟਿ ਦਯੋ ਅਮਿਤੇਸ ਕੀ ਦੇਹ ਬਿਦਾਰਿ ਛਯੋ ॥

asureseh ko sir kaaT dhayo amites kee dheh bidhaar chhayo ||

Enduring the anguish of his wounds, Krishna held up his bow and arrows and cutting the head of Asuresh, he slashed the body of Amitesh

ਅਨਘੇਸ ਕੋ ਕਾਟਿ ਦੁਖੰਡ ਕੀਯੋ ਮ੍ਰਿਤ ਹ੍ਵੈ ਰਥ ਤੇ ਗਿਰਿ ਭੂਮਿ ਪਯੋ ॥

anaghes ko kaaT dhukha(n)dd keeyo mirat havai rath te gir bhoom payo ||

Aghnesh was cut into two parts, he fell upon the ground from his chariot,

ਅਚਲੇਸ ਜੂ ਬਾਨਨ ਕੋ ਸਹਿ ਕੈ ਫਿਰਿ ਠਾਢਿ ਰਹਿਯੋ ਨਹਿ ਭਾਜਿ ਗਯੋ ॥੧੧੭੧॥

achales joo baanan ko seh kai fir Thaadd rahiyo neh bhaaj gayo ||1171||

But Achlesh stood there enduring the shower of arrows and did not run away.1171.

ਕੋਪ ਕੈ ਬੋਲਤ ਯੌ ਹਰਿ ਕੋ ਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਆਦਿ ਤੈ ਬੀਰ ਖਪਾਏ ॥

kop kai bolat yau har ko ran si(n)gh te aadh tai beer khapaae ||

He spoke to Krishna in anger, “You have killed many of our brave fighters

ਤੋ ਤੇ ਕਹੀ ਗਜ ਸਿੰਘ ਹਨ੍ਯੋ ਅਣਗੇਸ ਜੂ ਤੈ ਛਲ ਸਾਥ ਗਿਰਾਏ ॥

to te kahee gaj si(n)gh hanayo anages joo tai chhal saath giraae ||

You killed Gaj Singh and also killed Anag Singh by deception

ਜਾਨਤ ਹੌ ਅਮਿਤੇਸ ਬਲੀ ਧਨ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾਰ ਕੈ ਬੀਰ ਕਹਾਏ ॥

jaanat hau amites balee dhan si(n)gh sa(n)ghaar kai beer kahaae ||

ਸੋ ਤਬ ਲਉ ਗਜ ਗਾਜਤ ਹੈ ਜਬ ਲਉ ਬਨ ਮੈ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਨ ਆਏ ॥੧੧੭੨॥

so tab lau gaj gaajat hai jab lau ban mai miragaraaj na aae ||1172||

You know that Amitesh Singh was also a mighty warrior and killing Dhan Singh, you are calling yourself a hero, but the elephant roars only in the forest, when the lion does not turn up.”1172.

ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਬਤੀਯਾ ਹਰਿ ਸੋ ਅਭਿਮਾਨ ਭਰੇ ਧਨੁ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

yau keh kai bateeyaa har so abhimaan bhare dhan baan sa(n)bhaariyo ||

ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਸਰਾਸਨ ਤਾਨਿ ਮਹਾ ਸਰ ਤੀਛਨ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਮਾਰਿਯੋ ॥

kaan pramaan saraasan taan mahaa sar teechhan sayaam ko maariyo ||

Saying this, he proudly held up his bow and arrows and pulling his bow upto his ear, he discharged his sharp arrow on Krishna

ਲਾਗ ਗਯੋ ਹਰਿ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਹਰਿ ਜੂ ਨਹਿ ਆਵਤ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥

laag gayo har ke ur mai har joo neh aavat nain nihaariyo ||

ਮੂਰਛਤ ਹ੍ਵੈ ਰਥ ਮਾਝਿ ਗਿਰੇ ਤਜਿ ਕੈ ਰਨ ਲੈ ਪ੍ਰਭ ਸੂਤ ਪਧਾਰਿਯੋ ॥੧੧੭੩॥

moorachhat havai rath maajh gire taj kai ran lai prabh soot padhaariyo ||1173||

Krishna did not see the coming arrow, therefore it hit him in the chest, therefore he became unconscious and fell down in his chariot and his charioteer drove off his chariot.1173.

ਏਕ ਮਹੂਰਤ ਬੀਤਿ ਗਯੋ ਤਬ ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਜਦੁਬੀਰ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

ek mahoorat beet gayo tab saya(n)dhan pai jadhubeer sa(n)bhaariyo ||