Ang 403

ਮਨੋ ਇੰਦ੍ਰ ਕੇ ਬਜ੍ਰ ਲਗੇ ਟੁਟ ਕੈ ਧਰਨੀ ਗਿਰ ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੁਮੇਰ ਪਰੇ ॥੧੦੫੧॥

mano i(n)dhr ke bajr lage TuT kai dharanee gir sira(n)g sumer pare ||1051||

He knocked down the elephants and horses with his arrows and they fell down by the Vajra of the Indra.1051.

ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਸਰਾਸਨ ਤੇ ਬਹੁ ਤੀਰ ਛੁਟੇ ਛੁਟ ਕੈ ਭਟ ਘਾਏ ॥

sree jadhubeer saraasan te bahu teer chhuTe chhuT kai bhaT ghaae ||

ਪੈਦਲ ਮਾਰਿ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਕਰਿ ਸਤ੍ਰ ਘਨੇ ਜਮਲੋਕਿ ਪਠਾਏ ॥

paidhal maar rathee birathee kar satr ghane jamalok paThaae ||

Many arrows were discharged from the bow of Krishna and many warriors were killed by them, the men on foot were killed, the charioteers were deprived of their chariots and many enemies were dispatched to the abode of Yama

ਭਾਜਿ ਅਨੇਕ ਗਏ ਰਨ ਤੇ ਜੋਊ ਲਾਜ ਭਰੇ ਹਰਿ ਪੈ ਪੁਨਿ ਆਏ ॥

bhaaj anek ge ran te jouoo laaj bhare har pai pun aae ||

ਤੇ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੇ ਹਾਥ ਲਗੇ ਗ੍ਰਿਹ ਕਉ ਫਿਰਿ ਜੀਵਤ ਜਾਨ ਨ ਪਾਏ ॥੧੦੫੨॥

te birajanaath ke haath lage gireh kau fir jeevat jaan na paae ||1052||

Many warriors ran away and those who felt shy while running they again fought with Krishna, but none could escape death at the hands of Krishna.1052.

ਕੋਪ ਭਰੇ ਰਨ ਮੈ ਭਟ ਯੌ ਚਹੂੰ ਓਰਨ ਤੇ ਲਲਕਾਰ ਪਰੇ ॥

kop bhare ran mai bhaT yau chahoo(n) oran te lalakaar pare ||

The warriors are getting enraged in the battlefield and the shouts are being heard from all the four sides

ਕਰਿ ਚਉਪ ਭਿਰੇ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਨੰਦ ਨੰਦਨ ਤੇ ਨ ਰਤੀ ਕੁ ਡਰੇ ॥

kar chaup bhire apane man mai na(n)dh na(n)dhan te na ratee k ddare ||

The fighters of the army of the enemy are fighting with great excitement and they are not fearing even a little from Krishna

ਤਬ ਹੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਛਿਨ ਮੈ ਉਨ ਕੇ ਅਭਿਮਾਨ ਹਰੇ ॥

tab hee birajanaath saraasan lai chhin mai un ke abhimaan hare ||

ਜੋਊ ਆਵਤ ਭੇ ਧਨ ਬਾਨ ਧਰੇ ਹਰਿ ਜੂ ਸਿਗਰੇ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਣ ਕਰੇ ॥੧੦੫੩॥

jouoo aavat bhe dhan baan dhare har joo sigare bin praan kare ||1053||

Taking his bow and arrows in his hands, Krishna is shattrering their pride in an instant and whosoever confronts him, Krishna killing him makes him lifeless.1053.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਸ੍ਰਉਨਤ ਤਰੰਗਨੀ ਉਠਤ ਕੋਪਿ ਬਲ ਬੀਰ ਮਾਰਿ ਮਾਰਿ ਤੀਰ ਰਿਪੁ ਖੰਡ ਕੀਏ ਰਨ ਮੈ ॥

sraunat tara(n)ganee uThat kop bal beer maar maar teer rip kha(n)dd ke'ee ran mai ||

By discharging arrows, the enemies are being chopped into bits in the battlefield and the streams of blood are flowing

ਬਾਜ ਗਜ ਮਾਰੇ ਰਥੀ ਬ੍ਰਿਥੀ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ਕੇਤੇ ਪੈਦਲ ਬਿਦਾਰੇ ਸਿੰਘ ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਗ ਬਨ ਮੈ ॥

baaj gaj maare rathee birathee kar ddaare kete paidhal bidhaare si(n)gh jaise mirag ban mai ||

The elephants and horses have been killed, the charioteers have been deprived of their chariots and the men on foot have been killed just as a lion kills the deer in the forest

ਜੈਸੇ ਸਿਵ ਕੋਪ ਕੈ ਜਗਤ ਜੀਵ ਮਾਰਿ ਪ੍ਰਲੈ ਤੈਸੇ ਹਰਿ ਅਰਿ ਯੌ ਸੰਘਾਰੇ ਆਈ ਮਨ ਮੈ ॥

jaise siv kop kai jagat jeev maar pralai taise har ar yau sa(n)ghaare aaiee man mai ||

Just as Shiva destroys the beings at the time of dissolution, in the same manner Krishna has destroyed the enemies

ਏਕ ਮਾਰਿ ਡਾਰੇ ਏਕ ਘਾਇ ਛਿਤਿ ਪਾਰੇ ਏਕ ਤ੍ਰਸੇ ਏਕ ਹਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਤਾਕਤ ਨ ਤਨ ਮੈ ॥੧੦੫੪॥

ek maar ddaare ek ghai chhit paare ek trase ek haare jaa ke taakat na tan mai ||1054||

Many have been killed, many are lying wounded on the ground an dmany are lying powerless and frightened.1054.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਹੁਰੋ ਘਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਘਨ ਸੁਰ ਕੈ ਬਰਖਿਯੋ ਸਰ ਬੂੰਦਨ ਜਿਉ ਮਗਵਾ ॥

bahuro ghan sayaam ghan sur kai barakhiyo sar boo(n)dhan jiau magavaa ||

ਚਤੁਰੰਗ ਚਮੂੰ ਹਨਿ ਸ੍ਰਉਨ ਬਹਿਯੋ ਸੁ ਭਇਓ ਰਨ ਈਗਰ ਕੇ ਰੰਗਵਾ ॥

chatura(n)g chamoo(n) han sraun bahiyo su bhio ran ieegar ke ra(n)gavaa ||

Krishna is thundering like clouds and his arrows are being showered like the drops of water, with the flowing of the blood of all the four divisions of the army, the battlefield has become red

ਕਹੂੰ ਮੁੰਡ ਝਰੇ ਰਥ ਪੁੰਜ ਢਰੇ ਗਜ ਸੁੰਡ ਪਰੇ ਕਹੂੰ ਹੈ ਤੰਗਵਾ ॥

kahoo(n) mu(n)dd jhare rath pu(n)j ddare gaj su(n)dd pare kahoo(n) hai ta(n)gavaa ||

Somewhere the skulls are lying, somewhere there are heaps of chariots and somewhere there are the trunks of the elephants

ਜਦੁਬੀਰ ਜੁ ਕੋਪ ਕੈ ਤੀਰ ਹਨੇ ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਗਿਰੇ ਸੁ ਕਹੂੰ ਅੰਗਵਾ ॥੧੦੫੫॥

jadhubeer ju kop kai teer hane kahoo(n) beer gire su kahoo(n) a(n)gavaa ||1055||

In great fury, Krishna caused the rain of arrows, somewhere the warriors have fallen and somewhere their limbs are lying scattered.1

ਬਹੁ ਜੂਝਿ ਪਰੇ ਛਿਤ ਪੈ ਭਟ ਯੌ ਅਰਿ ਕੈ ਬਰ ਕੈ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲਰਿ ਕੈ ॥

bahu joojh pare chhit pai bhaT yau ar kai bar kai har siau lar kai ||

The warriors, having fought bravely with Krishna, are lying on the ground

ਧਨੁ ਬਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਗਹਿ ਪਾਨਿ ਗਿਰੇ ਰਨ ਬੀਚ ਇਤੀ ਕਰਿ ਕੈ ॥

dhan baan kirapaan gadhaa geh paan gire ran beech itee kar kai ||

Holding their bows, arrows, swords, maces etc., the warriors have expired fighting till the end

ਤਿਹ ਮਾਸ ਗਿਰਾਸ ਮਵਾਸ ਉਦਾਸ ਹੁਇ ਗੀਧ ਸੁ ਮੋਨ ਰਹੀ ਧਰਿ ਕੈ ॥

teh maas giraas mavaas udhaas hui geedh su mon rahee dhar kai ||

The vultures are sitting sadly and silently while devouring their flesh

ਸੁ ਮਨੋ ਬੁਟੀਆ ਬਰ ਬੀਰਨ ਕੀ ਨ ਪਚੀ ਉਰ ਮੈ ਬਰਿ ਕੈ ਫਰਿਕੈ ॥੧੦੫੬॥

s mano buTeeaa bar beeran kee na pachee ur mai bar kai farikai ||1056||

It seems that the pieves of the flesh of these warriors are not being digested by these vultures.1056.

ਅਸਿ ਕੋਪਿ ਹਲਾਯੁਧ ਪਾਨਿ ਲੀਯੋ ਸੁ ਧਸਿਯੋ ਦਲ ਮੈ ਅਤਿ ਰੋਸ ਭਰਿਯੋ ॥

as kop halaayudh paan leeyo su dhasiyo dhal mai at ros bhariyo ||

Balram in great rage took his weapons in his hand and penetrated into the ranks of the enemy

ਬਹੁ ਬੀਰ ਹਨੇ ਰਨ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਪ੍ਰਤਨਾਪਤਿ ਤੇ ਨ ਰਤੀ ਕੁ ਡਰਿਯੋ ॥

bahu beer hane ran bhoom bikhai pratanaapat te na ratee k ddariyo ||

Without any fear of the general of the enemy’s army, he killed many warriors

ਗਜ ਬਾਜ ਰਥੀ ਅਰੁ ਪਤਿ ਚਮੂੰ ਹਨਿ ਕੈ ਉਨ ਬੀਰਨ ਤੇਜ ਹਰਿਯੋ ॥

gaj baaj rathee ar pat chamoo(n) han kai un beeran tej hariyo ||

He made lifeless the elephants, horses and charioteers by killing them

ਜਿਮ ਤਾਤ ਧਰਾ ਸੁਰਪਤਿ ਲਰਿਯੋ ਹਰਿ ਭ੍ਰਾਤ ਬਲੀ ਇਮ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ॥੧੦੫੭॥

jim taat dharaa surapat lariyo har bhraat balee im judh kariyo ||1057||

Just as Indra wages a war, in the same manner Balram, the powerful brother of Krishna waged the war.1057.

ਜੁਧ ਜੁਰੇ ਜਦੁਰਾਇ ਸਖਾ ਕਿਧੋ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੇ ਦੁਰਜੋਧਨ ਸੋਹੈ ॥

judh jure jadhurai sakhaa kidho krodh bhare dhurajodhan sohai ||

ਭੀਰ ਪਰੇ ਰਨਿ ਰਾਵਨ ਸੋ ਸੁਤ ਰਾਵਨ ਕੋ ਤਿਹ ਕੀ ਸਮ ਕੋ ਹੈ ॥

bheer pare ran raavan so sut raavan ko teh kee sam ko hai ||

Balram, the brother of Krishna is waging the war like Duryodhana filled with anger or like Meghnad, the son of Ravana in the Ram-Ravana war

ਭੀਖਮ ਸੋ ਮਰਬੇ ਕਹੁ ਹੈ ਲਰਿਬੇ ਕਹੁ ਰਾਮ ਬਲੀ ਬਰਿ ਜੋ ਹੈ ॥

bheekham so marabe kahu hai laribe kahu raam balee bar jo hai ||

It appears that the hero is going to kill Bhishama and Balram may be equal in strength to Ram

ਅੰਗਦ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂ ਜਮੁ ਹੈ ਕਿ ਭਰਿਯੋ ਬਲਿਭਦ੍ਰ ਭਯਾਨਕ ਰੋਹੈ ॥੧੦੫੮॥

a(n)gadh hai k hanoo jam hai k bhariyo balibhadhr bhayaanak rohai ||1058||

The dreadful Balbhadra appears in his fury like Angad or Hanumar.1058.

ਦ੍ਰਿੜ ਕੈ ਬਲਿ ਕੋਪਿ ਹਲਾਯੁਧ ਲੈ ਅਰਿ ਕੇ ਦਲ ਭੀਤਰ ਧਾਇ ਗਯੋ ॥

dhiraR kai bal kop halaayudh lai ar ke dhal bheetar dhai gayo ||

Highly infuriated, Balram fell upon the army of the enemy

ਗਜ ਬਾਜ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਕਰਿ ਕੈ ਬਹੁ ਪੈਦਲ ਕੋ ਦਲੁ ਕੋਪਿ ਛਯੋ ॥

gaj baaj rathee birathee kar kai bahu paidhal ko dhal kop chhayo ||

Many elephants, horses, charioteers, soldiers on foot etc. have come under the shade of his fury

ਕਲਿ ਨਾਰਦ ਭੂਤ ਪਿਸਾਚ ਘਨੇ ਸਿਵ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਰਨ ਦੇਖਿ ਨਯੋ ॥

kal naaradh bhoot pisaach ghane siv reejh rahiyo ran dhekh nayo ||

Seeing this war Narada, ghosts, fiends and Shiva etc. are getting pleased

ਅਰਿ ਯੌ ਸਟਕੇ ਮ੍ਰਿਗ ਕੇ ਗਨ ਜ੍ਯੋ ਮੁਸਲੀਧਰਿ ਮਾਨਹੁ ਸਿੰਘ ਭਯੋ ॥੧੦੫੯॥

ar yau saTake mirag ke gan jayo musaleedhar maanahu si(n)gh bhayo ||1059||

The enemy’s army appears like a deer and Balram like a lion.1059.

ਇਕ ਓਰਿ ਹਲਾਯੁਧ ਜੁਧ ਕਰੈ ਇਕ ਓਰਿ ਗੋਬਿੰਦਹ ਖਗ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥

eik or halaayudh judh karai ik or gobi(n)dheh khag sa(n)bhaariyo ||

On the side Balram is waging the war and on the other side Krishna has taken up the sword

ਬਾਜ ਰਥੀ ਗਜਪਤਿ ਹਨੇ ਅਤਿ ਰੋਸ ਭਰੇ ਦਲ ਕੋ ਲਲਕਾਰਿਯੋ ॥

baaj rathee gajapat hane at ros bhare dhal ko lalakaariyo ||

After killing the horses, the charioteers and the lords of the elephants, he, in great fury, has challenged the army

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਗਦਾ ਗਹਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਸੈਥਨ ਸਿਉ ਅਰਿ ਪੁੰਜ ਬਿਡਾਰਿਯੋ ॥

baan kamaan gadhaa geh sree har saithan siau ar pu(n)j biddaariyo ||

He was chopped into bits the gathering of the enemies with his weapons including bow and arrows, mace etc.

ਮਾਰੁਤ ਹ੍ਵੈ ਘਨ ਸ੍ਯਾਮ ਕਿਧੋ ਉਮਡਿਯੋ ਦਲ ਪਾਵਸ ਮੇਘ ਨਿਵਾਰਿਯੋ ॥੧੦੬੦॥

maarut havai ghan sayaam kidho umaddiyo dhal paavas megh nivaariyo ||1060||

He is killing the enemies like the clouds scattered into bits by the wing in the rainy season.1060.

ਸ੍ਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਦਾ ਰਿਪੁ ਘਾਲ ਕਰਾਲ ਬਿਸਾਲ ਸਬੈ ਧਨੁ ਲੀਨੋ ॥

sree na(n)dh laal sadhaa rip ghaal karaal bisaal sabai dhan leeno ||

ਇਉ ਸਰ ਜਾਲ ਚਲੇ ਤਿਹ ਕਾਲ ਤਬੈ ਅਰਿ ਸਾਲ ਰਿਸੈ ਇਹ ਕੀਨੋ ॥

eiau sar jaal chale teh kaal tabai ar saal risai ieh keeno ||

When Krishna, the destroyer ever of the enemies, took his dreadful bow in his hand, the clusters of arrows emanated from it and the heart of the enemies got highly enraged

ਘਾਇਨ ਸੰਗਿ ਗਿਰੀ ਚਤੁਰੰਗ ਚਮੂੰ ਸਭ ਕੋ ਤਨ ਸ੍ਰਉਨਤ ਭੀਨੋ ॥

ghain sa(n)g giree chatura(n)g chamoo(n) sabh ko tan sraunat bheeno ||

All the four divisions of the army fell down wounded and the bodies were steeped in blood

ਮਾਨਹੁ ਪੰਦ੍ਰਸਵੋ ਬਿਧ ਨੇ ਸੁ ਰਚਿਯੋ ਰੰਗ ਆਰੁਨ ਲੋਕ ਨਵੀਨੋ ॥੧੦੬੧॥

maanahu pa(n)dhrasavo bidh ne su rachiyo ra(n)g aarun lok naveeno ||1061||

It seemed that the Providence has created this world in red colour.1061.

ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਦੂਖਨ ਦੈਤਨ ਕੇ ਰਿਪੁ ਸਾਥ ਰਿਸੈ ਅਤਿ ਮਾਨ ਭਰਿਯੋ ॥

birajabhookhan dhookhan dhaitan ke rip saath risai at maan bhariyo ||

ਸੁ ਧਵਾਇ ਤਹਾ ਰਥ ਜਾਇ ਪਰਿਯੋ ਲਖਿ ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਨ ਨੈਕੁ ਡਰਿਯੋ ॥

s dhavai tahaa rath jai pariyo lakh dhaanav sain na naik ddariyo ||

Krishna, the tormentor of the demons, in great rage and pride moved forward his chariot and fell upon the enemy fearlessly,

ਧਨੁ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰਿ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਹਰਿ ਕੇਹਰਿ ਕੀ ਬਿਧਿ ਜਿਉ ਬਿਚਰਿਯੋ ॥

dhan baan sa(n)bhaar ayodhan mai har kehar kee bidh jiau bichariyo ||

ਭੁਜ ਦੰਡ ਅਦੰਡਨ ਖੰਡਨ ਕੈ ਰਿਸ ਕੈ ਦਲ ਖੰਡਨਿ ਖੰਡ ਕਰਿਯੋ ॥੧੦੬੨॥

bhuj dha(n)dd adha(n)ddan kha(n)ddan kai ris kai dhal kha(n)ddan kha(n)dd kariyo ||1062||

Holding his bow and arrows, he moved like a lion in the battlefield and with the strength of his arms, furiously began to shop the forces of the enemy.1062.

ਮਧੁਸੂਦਨ ਬੀਚ ਅਯੋਧਨ ਕੇ ਬਹੁਰੋ ਕਰ ਮੈ ਧਨੁ ਬਾਨ ਲਯੋ ॥

madhusoodhan beech ayodhan ke bahuro kar mai dhan baan layo ||