Ang 367

ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਮਾਈ ਕਹਾ ਕਹੀਯੈ ਇਹ ਸਾਥ ਕਰੇ ਹਿਤਵਾ ਬਰ ਜੋਰੀ ॥

sayaam so maiee kahaa kaheeyai ieh saath kare hitavaa bar joree ||

“O my mother, what should I say? Krishna is forcibly exhibiting his love for her and is sending us to her

ਭੇਜਤ ਹੈ ਹਮ ਕੋ ਇਹ ਪੈ ਇਹ ਸੀ ਤਿਹ ਕੇ ਪਹਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਥੋਰੀ ॥੭੨੧॥

bhejat hai ham ko ieh pai ieh see teh ke peh gavaiaaran thoree ||721||

Is Krishna short of gopis like her?721.

ਭੇਜਤ ਹੈ ਇਹ ਪੈ ਹਮ ਕੋ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਰੂਪ ਕੋ ਮਾਨ ਕਰੈ ॥

bhejat hai ieh pai ham ko ieh gavaiaaran roop ko maan karai ||

“He sends us to her and she is egoistic about her beauty

ਇਹ ਜਾਨਤ ਵੈ ਘਟ ਹੈ ਹਮ ਤੇ ਤਿਹ ਤੇ ਹਠ ਬਾਧਿ ਰਹੀ ਨ ਟਰੈ ॥

eeh jaanat vai ghaT hai ham te teh te haTh baadh rahee na Tarai ||

She also knows that all other gopis do not equal her in beauty, therefore she is persistent in her attitude”

ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਪਿਖੋ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੀ ਮਤਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਕੋਪ ਤੇ ਪੈ ਨ ਡਰੈ ॥

kab sayaam pikho ieh gavaiaaran kee mat sayaam ke kop te pai na ddarai ||

ਤਿਹ ਸੋ ਬਲਿ ਜਾਉ ਕਹਾ ਕਹੀਯੈ ਤਿਹ ਲ੍ਯਾਵਹੁ ਯੋ ਮੁਖ ਤੇ ਉਚਰੈ ॥੭੨੨॥

teh so bal jaau kahaa kaheeyai teh layaavahu yo mukh te ucharai ||722||

The poet Shyam says that this gopi (Radha) does not fear even slightly from Krishna, he is a sacrifice on her boldness when she says that Krishna be brought before her.722.

ਸ੍ਯਾਮ ਕਰੈ ਸਖੀ ਅਉਰ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਤਬੈ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਭੂਲ ਪਛਾਨੈ ॥

sayaam karai sakhee aaur so preet tabai ieh gavaiaaran bhool pachhaanai ||

“Krishna loves someone else, this gopi has no comprehension about it

ਵਾ ਕੇ ਕੀਏ ਬਿਨੁ ਰੀ ਸਜਨੀ ਸੁ ਰਹੀ ਕਹਿ ਕੈ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਨਹੀ ਮਾਨੈ ॥

vaa ke ke'ee bin ree sajanee su rahee keh kai su kahiyo nahee maanai ||

Without any words from him, she continues to say this and is not submitting to his wishes

ਯਾ ਕੋ ਬਿਸਾਰ ਡਰੈ ਮਨ ਤੇ ਤਬ ਹੀ ਇਹ ਮਾਨਹਿ ਕੋ ਫਲੁ ਜਾਨੈ ॥

yaa ko bisaar ddarai man te tab hee ieh maaneh ko fal jaanai ||

“When Krishna will forget her, then she will know the reward of such persistence and in the end, feeling embarrassed, she will conciliate him

ਅੰਤ ਖਿਸਾਇ ਘਨੀ ਅਕੁਲਾਇ ਕਹਿਯੋ ਤਬ ਹੀ ਇਹ ਮਾਨੈ ਤੁ ਮਾਨੈ ॥੭੨੩॥

a(n)t khisai ghanee akulai kahiyo tab hee ieh maanai ta maanai ||723||

At that time, nothing can be said, whether he will accede to her request or not.”723.

ਯੋ ਸੁਨ ਕੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਤਿਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੋ ਇਮ ਉਤਰ ਦੀਨੋ ॥

yo sun kai birakhabhaan sutaa teh gavaiaaran ko im utar dheeno ||

ਪ੍ਰੀਤ ਕਰੀ ਹਰਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਸੰਗ ਤਉ ਹਮ ਹੂੰ ਅਸ ਮਾਨ ਸੁ ਕੀਨੋ ॥

preet karee har cha(n)dhrabhagaa sa(n)g tau ham hoo(n) as maan su keeno ||

Hearing this, Radha replied to her, “Krishna is absorbed in love with Chandarbhaga, therefore, I have shown my disrespect for him

ਤਉ ਸਜਨੀ ਕਹਿਯੋ ਰੂਠ ਰਹੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਬਢਿਯੋ ਹਮਰੇ ਜਬ ਜੀ ਨੋ ॥

tau sajanee kahiyo rooTh rahee at krodh baddiyo hamare jab jee no ||

“On this, you have said so much, therefore my anger increased

ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਬਿਨੁ ਰੀ ਹਰਿ ਆਗੇ ਹੂੰ ਮੋ ਹੂ ਸੋ ਨੇਹੁ ਬਿਦਾ ਕਰ ਦੀਨੋ ॥੭੨੪॥

tere kahe bin ree har aage hoo(n) mo hoo so neh bidhaa kar dheeno ||724||

On your request, I loved Krishna an now he has abandoned his love with me.”724.

ਯੋ ਕਹਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਸੋ ਬਤੀਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਫਿਰਿ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ॥

yo keh gavaiaaran so bateeyaa kab sayaam kahai fir aaise kahiyo hai ||

ਜਾਹਿ ਰੀ ਕਾਹੇ ਕੋ ਬੈਠੀ ਹੈ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਤੇਰੋ ਕਹਿਯੋ ਅਤਿ ਹੀ ਮੈ ਸਹਿਯੋ ਹੈ ॥

jaeh ree kaahe ko baiThee hai gavaiaaran tero kahiyo at hee mai sahiyo hai ||

Saying thus to the gopi, Radha added, “O gopi! you may go, I have endured your words very much

ਬਾਤ ਕਹੀ ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਕੀ ਤੁਹਿ ਤਾ ਕੋ ਨ ਸੋ ਸਖੀ ਚਿਤ ਚਹਿਯੋ ਹੈ ॥

baat kahee at hee ras kee tuh taa ko na so sakhee chit chahiyo hai ||

“You have talked many things about the love-passion and pleasure, which I did not like in my mind

ਤਾਹੀ ਤੇ ਹਉ ਨ ਚਲੋ ਸਜਨੀ ਹਮ ਸੋ ਹਰਿ ਸੋ ਰਸ ਕਉਨ ਰਹਿਯੋ ਹੈ ॥੭੨੫॥

taahee te hau na chalo sajanee ham so har so ras kaun rahiyo hai ||725||

O friend! I therefore, shall not go to Krishna, because there is no love left now between me and Krishna.”725.

ਯੌ ਸੁਨਿ ਉਤਰ ਦੇਤ ਭਈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਕੇ ਹਿਤ ਕੇਰੋ ॥

yau sun utar dhet bhiee kab sayaam kahai har ke hit kero ||

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਭੇਜੇ ਤੇ ਯਾ ਪਹਿ ਆਇ ਕੈ ਕੈ ਕੈ ਮਨਾਵਨ ਕੋ ਅਤਿ ਝੇਰੋ ॥

kaanreh ke bheje te yaa peh aai kai kai kai manaavan ko at jhero ||

Hearing this reply of Radha, the gopi said, talking in the interest of Krishna, “It is a very great botheration to come repeatedly and persuade her at the bidding of Krishna

ਸ੍ਯਾਮ ਚਕੋਰ ਮਨੋ ਤ੍ਰਨ ਜੋ ਸੁਨ ਰੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹੈ ਮਨ ਮੇਰੋ ॥

sayaam chakor mano tran jo sun ree ieh bhaat kahai man mero ||

ਤਾਹੀ ਨਿਹਾਰਿ ਨਿਹਾਰਿ ਸੁਨੋ ਸਸਿ ਸੋ ਮੁਖ ਦੇਖਤ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਰੀ ਤੇਰੋ ॥੭੨੬॥

taahee nihaar nihaar suno sas so mukh dhekhat havai hai ree tero ||726||

“O Radha! my mind says that Krishna like a partridge is anxious to see your face like moon.”726.

ਰਾਧੇ ਬਾਚ ॥

raadhe baach ||

Speech of Radha:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੇਖਤ ਹੈ ਤੁ ਕਹਾ ਭਯੋ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਮੈ ਨ ਕਹਿਯੋ ਤਿਹ ਕੇ ਪਹਿ ਜੈਹੋ ॥

dhekhat hai ta kahaa bhayo gavaiaaran mai na kahiyo teh ke peh jaiho ||

“What should I do, if he is anxious? I have already said that I shall not go

ਕਾਹੇ ਕੇ ਕਾਜ ਉਰਾਹਨ ਰੀ ਸਹਿ ਹੋ ਅਪਨੋ ਪਤਿ ਦੇਖਿ ਅਘੈ ਹੋ ॥

kaahe ke kaaj uraahan ree seh ho apano pat dhekh aghai ho ||

For what I should endure the sarcasm? I shall remain pleased with my husband

ਸ੍ਯਾਮ ਰਚੇ ਸੰਗਿ ਅਉਰ ਤ੍ਰੀਯਾ ਤਿਹ ਕੇ ਪਹਿ ਜਾਇ ਕਹਾ ਜਸ ਪੈਹੋ ॥

sayaam rache sa(n)g aaur treeyaa teh ke peh jai kahaa jas paiho ||

“Krishna is roaming with other women, what approbation will I attain, if I go to him?

ਤਾ ਤੇ ਪਧਾਰਹੁ ਰੀ ਸਜਨੀ ਹਰਿ ਕੌ ਨਹਿ ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਦਿਖੈ ਹੋ ॥੭੨੭॥

taa te padhaarahu ree sajanee har kau neh jeevat roop dhikhai ho ||727||

Therefore, O friend! you may go, I shall not be seen by Krishna now in my life.”727.

ਅਥ ਮੈਨਪ੍ਰਭਾ ਕ੍ਰਿਸਨ ਜੀ ਪਾਸ ਫਿਰ ਆਈ ॥

ath mainaprabhaa kirasan jee paas fir aaiee ||

Now begins the description of the return of Mainprabha to Krishna

ਦੂਤੀ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੋ ॥

dhootee baach kaanreh joo so ||

Speech of the messenger addressed to Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਯੌ ਜਬ ਤਾਹਿ ਸੁਨੀ ਬਤੀਯਾ ਉਠ ਕੈ ਸੋਊ ਨੰਦ ਲਲਾ ਪਹਿ ਆਈ ॥

yau jab taeh sunee bateeyaa uTh kai souoo na(n)dh lalaa peh aaiee ||

ਆਇ ਕੈ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਪੈ ਹਰਿ ਜੂ ਨਹਿ ਮਾਨਤ ਮੂੜ ਮਨਾਈ ॥

aai kai aaise kahiyo har pai har joo neh maanat mooR manaiee ||

When Mainprabha heard all this talk, she got up and came to the son of Nand and said, “O Krishna! that fool was greatly persuaded, but still persists in not coming

ਕੈ ਤਜਿ ਵਾਹਿ ਰਚੌ ਇਨ ਸੋ ਨਹੀ ਆਪ ਹੂੰ ਜਾਇ ਕੈ ਲਿਆਉ ਮਨਾਈ ॥

kai taj vaeh rachau in so nahee aap hoo(n) jai kai liaau manaiee ||

“Now leave her and roam with these gopis, or you may go yourself and bring her after persuation

ਯੌ ਸੁਨਿ ਬਾਤ ਚਲਿਯੋ ਤਹ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਆਪ ਹੀ ਧਾਈ ॥੭੨੮॥

yau sun baat chaliyo teh ko kab sayaam kahai har aap hee dhaiee ||728||

” Hearing these words, the poet Shyam says that Krishna went himself towards her.728.

ਅਉਰ ਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨਿ ਕੋਊ ਪਠੀ ਚਲਿ ਕੈ ਹਰਿ ਜੂ ਤਬ ਆਪ ਹੀ ਆਯੋ ॥

aaur na gavaiaarin kouoo paThee chal kai har joo tab aap hee aayo ||

Krishna did not send another gopi and came himself

ਤਾਹੀ ਕੋ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਤ ਹੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥

taahee ko roop nihaarat hee birakhabhaan sutaa man mai sukh paayo ||

Seeing him, Radha was extremely pleased

ਪਾਇ ਘਨੋ ਸੁਖ ਪੈ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਊਪਰਿ ਮਾਨ ਸੋ ਬੋਲ ਸੁਨਾਯੋ ॥

pai ghano sukh pai man mai at uoopar maan so bol sunaayo ||

Though she was greatly satisfied in her mind but still externally showing her pride,

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਹੂੰ ਸੋ ਕੇਲ ਕਰੋ ਇਹ ਠਉਰ ਕਹਾ ਤਜਿ ਲਾਜਹਿ ਆਯੋ ॥੭੨੯॥

cha(n)dhrabhagaa hoo(n) so kel karo ieh Thaur kahaa taj laajeh aayo ||729||

She said, “You keep yourself absorbed in amorous sport with Chandarbhaga, why have you come here forsaking your shyness?”729.

ਰਾਧੇ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੋ ॥

raadhe baach kaanreh joo so ||

Speech of Radha addressed to Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਰਾਸਹਿ ਕਿਉ ਤਜਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਚਲਿ ਕੈ ਹਮਰੇ ਪਹਿ ਕਿਉ ਕਹਿਯੋ ਆਯੋ ॥

raaseh kiau taj cha(n)dhrabhagaa chal kai hamare peh kiau kahiyo aayo ||

“O Krishna! why have you come here to me, leaving Chandarbhaga in the arena of amorous sport?

ਕਿਉ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੀ ਸਿਖ ਮਾਨ ਕੈ ਆਪਨ ਹੀ ਉਠ ਕੈ ਸਖੀ ਧਾਯੋ ॥

kiau ieh gavaiaaran kee sikh maan kai aapan hee uTh kai sakhee dhaayo ||

Why have you come yourself agreeing with these gopis (messengers)?

ਜਾਨਤ ਥੀ ਕਿ ਬਡੋ ਠਗੁ ਹੈ ਇਹ ਬਾਤਨ ਤੇ ਅਬ ਹੀ ਲਖਿ ਪਾਯੋ ॥

jaanat thee k baddo Thag hai ieh baatan te ab hee lakh paayo ||

“I knew you as a very great cheat and now it has become clear by your actions

ਕਿਉ ਹਮਰੇ ਪਹਿ ਆਏ ਕਹਿਯੋ ਹਮ ਤੋ ਤੁਮ ਕੋ ਨਹੀ ਬੋਲਿ ਪਠਾਯੋ ॥੭੩੦॥

kiau hamare peh aae kahiyo ham to tum ko nahee bol paThaayo ||730||

Why are you calling me? I have not called you.”730.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ਰਾਧੇ ਸੋ ॥

kaanreh joo baach raadhe so ||

Speech of Krishna addressed to Radha:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਯੌ ਸੁਨਿ ਉਤਰ ਦੇਤ ਭਯੋ ਨਹਿ ਰੀ ਤੁਹਿ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਬੋਲ ਪਠਾਯੋ ॥

yau sun utar dhet bhayo neh ree tuh gavaiaaran bol paThaayo ||

Listening to this answer, Krishna said, “All your gopi-friends are calling you there