Ang 349

ਮਨਿ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਨਹਿ ਚੰਦ ਕੀ ਚਾਦਨੀ ਜੋਬਨ ਵਾਰਨ ਮੈ ॥੫੪੭॥

man yau upajee upamaa neh cha(n)dh kee chaadhanee joban vaaran mai ||547||

It seems that on seeing them, the moon is sacrificing the youth of his moonshine.547.

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਬਾਚ ਰਾਧੇ ਪ੍ਰਤਿ ॥

cha(n)dhrabhagaa baach raadhe prat ||

Speech of Chandarbhaga addressed to Radha:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਤੀਯਾ ਫੁਨਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਮੁਖ ਤੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੋ ॥

bateeyaa fun cha(n)dhrabhagaa mukh te ieh bhaat kahee birakhabhaan sutaa so ||

ਆਵਹੁ ਖੇਲ ਕਰੇ ਹਰਿ ਸੋ ਹਮ ਨਾਹਕ ਖੇਲ ਕਰੋ ਤੁਮ ਕਾ ਸੋ ॥

aavahu khel kare har so ham naahak khel karo tum kaa so ||

Chandarbhaga said this to Radha, “With whom you are absorbed in amorous play fruitlessly! come, let us play with Krishna

ਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਉਪਜੀ ਹੈ ਜੋਊ ਅਪਨੇ ਮਨੂਆ ਸੋ ॥

taa kee prabhaa kab sayaam kahai upajee hai jouoo apane manooaa so ||

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਜੋਤਿ ਤਰਈਯਨ ਕੀ ਛਪਗੀ ਦੁਤਿ ਰਾਧਿਕਾ ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਸੋ ॥੫੪੮॥

gavaiaarin jot tarieeyan kee chhapagee dhut raadhikaa cha(n)dhrakalaa so ||548||

Describing the beauty of the spectacle, the poet has said that in the light of the supernatural power of Radha, the light of the earthen-lamp like gopis concealed itself.548.

ਰਾਧੇ ਬਾਚ ॥

raadhe baach ||

Speech of Radha:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸੁਨਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਕੀ ਸਭੈ ਬਤੀਯਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਤਬ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ॥

sun cha(n)dhrabhagaa kee sabhai bateeyaa birakhabhaan sutaa tab aaise kahiyo hai ||

ਯਾਹੀ ਕੇ ਹੇਤ ਸੁਨੋ ਸਜਨੀ ਹਮ ਲੋਕਨ ਕੋ ਉਪਹਾਸ ਸਹਿਯੋ ਹੈ ॥

yaahee ke het suno sajanee ham lokan ko upahaas sahiyo hai ||

Hearing the words of chandarbhaga, Radha said to her, “O friend! for this objective, I have endured the ridicules of the people

ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਸੁਨਿ ਰਾਸ ਕਥਾ ਤਬ ਹੀ ਮਨ ਮੈ ਹਮ ਧ੍ਯਾਨ ਗਹਿਯੋ ਹੈ ॥

sraunan mai sun raas kathaa tab hee man mai ham dhayaan gahiyo hai ||

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਖੀਆ ਪਿਖ ਕੈ ਹਮਰੇ ਮਨ ਕੋ ਤਨ ਮੋਹਿ ਰਹਿਯੋ ਹੈ ॥੫੪੯॥

sayaam kahai akheeaa pikh kai hamare man ko tan moh rahiyo hai ||549||

On listening about the amorous play, my attention is diverted to this side and seeing Krishna with my own eyes, my mind has been fascinated.549.

ਤਬ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਸਜਨੀ ਹਮਰੀ ਬਤੀਆ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥

tab cha(n)dhrabhagaa ieh bhaat kahiyo sajanee hamaree bateeaa sun leejai ||

ਦੇਖਹੁ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਜਿਹ ਕੇ ਮੁਖ ਕੇ ਪਿਖਏ ਫੁਨਿ ਜੀਜੈ ॥

dhekhahu sayaam biraajat hai jeh ke mukh ke pikhe fun jeejai ||

Then Chanderbjhaga said, “O friend! listen to me and see, Krishna is seated there and we all are alive on seeing him

ਜਾ ਕੇ ਕਰੇ ਮਿਤ ਹੋਇ ਖੁਸੀ ਸੁਨੀਐ ਉਠ ਕੈ ਸੋਊ ਕਾਜ ਕਰੀਜੈ ॥

jaa ke kare mit hoi khusee suneeaai uTh kai souoo kaaj kareejai ||

ਤਾਹੀ ਤੇ ਰਾਧੇ ਕਹੋ ਤੁਮ ਸੋ ਅਬ ਚਾਰ ਭਈ ਤੁ ਬਿਚਾਰ ਨ ਕੀਜੈ ॥੫੫੦॥

taahee te raadhe kaho tum so ab chaar bhiee ta bichaar na keejai ||550||

The work, bydoing which the friend is pleased, that work should be done, therefore, O Radha! I am saying to you that now when you have adopted this path, do not have other thoughts in your mind”.550.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥

kabiyo baach ||

Speech of the poet:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਭੇਟਨ ਪਾਇ ਚਲੀ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਫੁਨਿ ਕੈਸੇ ॥

kaanreh ke bheTan pai chalee bateeyaa sun cha(n)dhrabhagaa fun kaise ||

ਮਾਨਹੁ ਨਾਗ ਸੁਤਾ ਇਹ ਸੁੰਦਰਿ ਤਿਆਗਿ ਚਲੀ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪਤ੍ਰ ਧਰੈ ਸੇ ॥

maanahu naag sutaa ieh su(n)dhar tiaag chalee gireh patr dharai se ||

Radha started on listening to the words of Chandarbhaga for the attainment of Krishna and she appeared like a Naga-damsel leaving her home

ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਮੰਦਰਿ ਤੇ ਨਿਕਸੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਐਸੇ ॥

gavaiaaran ma(n)dhar te nikasee kab sayaam kahai upamaa teh aaise ||

ਮਾਨਹੁ ਸ੍ਯਾਮ ਘਨੈ ਤਜਿ ਕੈ ਪ੍ਰਗਟੀ ਹੈ ਸੋਊ ਬਿਜਲੀ ਦੁਤਿ ਜੈਸੇ ॥੫੫੧॥

maanahu sayaam ghanai taj kai pragaTee hai souoo bijalee dhut jaise ||551||

Giving the simile of the gopis coming out of the temple, the poet has said that they look like the manifestation of the creepers of lightning, leaving the clouds.551.

ਰਾਸਹਿ ਕੀ ਰਚਨਾ ਭਗਵਾਨ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਬਚਿਤ੍ਰ ਕਰੀ ਹੈ ॥

raaseh kee rachanaa bhagavaan kahai kab sayaam bachitr karee hai ||

Lord Krishna has created the arena of amorous play in a wonderful way

ਰਾਜਤ ਹੈ ਤਰਏ ਜਮੁਨਾ ਅਤਿ ਹੀ ਤਹ ਚਾਦਨੀ ਚੰਦ ਕਰੀ ਹੈ ॥

raajat hai tare jamunaa at hee teh chaadhanee cha(n)dh karee hai ||

Down below, Yamuna is flowing with currents like moonshine

ਸੇਤ ਪਟੈ ਸੰਗ ਰਾਜਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਬਿ ਨੇ ਸੁ ਕਰੀ ਹੈ ॥

set paTai sa(n)g raajat gavaiaarin taa kee prabhaa kab ne su karee hai ||

ਮਾਨਹੁ ਰਾਸ ਬਗੀਚਨ ਮੈ ਇਹ ਫੂਲਨ ਕੀ ਫੁਲਵਾਰਿ ਜਰੀ ਹੈ ॥੫੫੨॥

maanahu raas bageechan mai ieh foolan kee fulavaar jaree hai ||552||

The gopis look splendid in white garments and they appear like a flower-garden in the forest of amorous play.552.

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਹੂੰ ਕੋ ਮਾਨਿ ਕਹਿਯੋ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਹਰਿ ਪਾਇਨ ਲਾਗੀ ॥

cha(n)dhrabhagaa hoo(n) ko maan kahiyo birakhabhaan sutaa har pain laagee ||

Obeying Chandarbhaga, Radha touched the feet of Krishna

ਮੈਨ ਸੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤਿ ਪੇਖਿ ਕੈ ਤਾਹੀ ਕੇ ਦੇਖਿਬੇ ਕੋ ਅਨੁਰਾਗੀ ॥

main see su(n)dhar moorat pekh kai taahee ke dhekhibe ko anuraagee ||

She merged like a charming portrait in Krishna on seeing him

ਸੋਵਤ ਥੀ ਜਨੁ ਲਾਜ ਕੀ ਨੀਦ ਮੈ ਲਾਜ ਕੀ ਨੀਦ ਤਜੀ ਅਬ ਜਾਗੀ ॥

sovat thee jan laaj kee needh mai laaj kee needh tajee ab jaagee ||

Till now she had been absorbed in the sleep of shyness, but that shyness also abandoned sleep and awoke

ਜਾ ਕੋ ਮੁਨੀ ਨਹਿ ਅੰਤੁ ਲਹੈ ਇਹ ਤਾਹੀ ਸੋ ਖੇਲ ਕਰੈ ਬਡਭਾਗੀ ॥੫੫੩॥

jaa ko munee neh a(n)t lahai ieh taahee so khel karai baddabhaagee ||553||

He, whose mystery has not been comprehended by the sages, the fortunate Radhika is absorbed in playing with him.553.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ਰਾਧਾ ਸੋ ॥

kaanreh baach raadhaa so ||

Speech of Krishna addressed to Radha:

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰਿਸਨ ਰਾਧਿਕਾ ਸੰਗ ਕਹਿਯੋ ਅਤਿ ਹੀ ਬਿਹਸਿ ਕੈ ਬਾਤ ॥

kirasan raadhikaa sa(n)g kahiyo at hee bihas kai baat ||

ਖੇਲਹੁ ਗਾਵਹੁ ਪ੍ਰੇਮ ਸੋ ਸੁਨਿ ਸਮ ਕੰਚਨ ਗਾਤ ॥੫੫੪॥

khelahu gaavahu prem so sun sam ka(n)chan gaat ||554||

Krishna said smilingly to Radha, “O dear of the body of gold! You keep on playing smilingly.”554.

ਕ੍ਰਿਸਨ ਬਾਤ ਸੁਨਿ ਰਾਧਿਕਾ ਅਤਿ ਹੀ ਬਿਹਸਿ ਕੈ ਚੀਤ ॥

kirasan baat sun raadhikaa at hee bihas kai cheet ||

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਗਾਵਨ ਲਗੀ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੋ ਮਿਲਿ ਗੀਤ ॥੫੫੫॥

raas bikhai gaavan lagee gavaiaarin so mil geet ||555||

Hearing the words of Krishna, Radha, smilingly in her mind, began to sing alongwith the gopis in the amorous play.555.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਅਰੁ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਮਿਲ ਕੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸੰਗ ਗਾਵੈ ॥

cha(n)dhrabhagaa ar cha(n)dhramukhee mil kai birakhabhaan sutaa sa(n)g gaavai ||

ਸੋਰਠਿ ਸਾਰੰਗ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਬਿਲਾਵਲ ਭੀਤਰ ਤਾਨ ਬਸਾਵੈ ॥

soraTh saara(n)g sudh malaar bilaaval bheetar taan basaavai ||

Chandarbhaga and Chandarmukhi began to sing alongwith Radha and raised the tunes of Sorath, Sarang, Shuddh Malhar and Bilawal

ਰੀਝ ਰਹੀ ਬ੍ਰਿਜ ਹੂੰ ਕੀ ਤ੍ਰੀਯਾ ਸੋਊ ਰੀਝ ਰਹੈ ਧੁਨਿ ਜੋ ਸੁਨਿ ਪਾਵੈ ॥

reejh rahee biraj hoo(n) kee treeyaa souoo reejh rahai dhun jo sun paavai ||

The women of Braja were allured and whosoever listened to that tune, he was fascinated

ਸੋ ਸੁਨ ਕੈ ਇਨ ਪੈ ਹਿਤ ਕੈ ਬਨ ਤਿਆਗਿ ਮ੍ਰਿਗੀ ਮ੍ਰਿਗ ਅਉ ਚਲਿ ਆਵੈ ॥੫੫੬॥

so sun kai in pai hit kai ban tiaag miragee mirag aau chal aavai ||556||

Listening to that voice, even the deer and does of the forest moved towards this side.556.

ਤਿਨ ਸੇਾਂਧੁਰ ਮਾਗ ਦਈ ਸਿਰ ਪੈ ਰਸ ਸੋ ਤਿਨ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨੁ ਭੀਨੋ ॥

tin seaa(n)dhur maag dhiee sir pai ras so tin ko at hee man bheeno ||

The gopis filled their partings of the hair on the head with vermilion and their mind was filled with pleasure

ਬੇਸਰ ਆਡ ਸੁ ਕੰਠਸਿਰੀ ਅਰੁ ਮੋਤਿਸਿਰੀ ਹੂੰ ਕੋ ਸਾਜ ਨਵੀਨੋ ॥

besar aadd su ka(n)Thasiree ar motisiree hoo(n) ko saaj naveeno ||

They bedecked themselves with the nose-ornaments, necklaces and wreaths of pearls

ਭੂਖਨ ਅੰਗ ਸਭੈ ਸਜਿ ਸੁੰਦਰਿ ਆਖਨ ਭੀਤਰ ਕਾਜਰ ਦੀਨੋ ॥

bhookhan a(n)g sabhai saj su(n)dhar aakhan bheetar kaajar dheeno ||

The gopis, adorning all their limbs with ornaments, applied antimony to their eyes

ਤਾਹੀ ਸੁ ਤੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਚਿਤ ਚੁਰਾਇ ਕੈ ਲੀਨੋ ॥੫੫੭॥

taahee su te kab sayaam kahai bhagavaan ko chit churai kai leeno ||557||

The poet Shyam says that in this way, they stole the mind of Lord Krishna.557.

ਚੰਦ ਕੀ ਚਾਦਨੀ ਮੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਬੈ ਹਰਿ ਖੇਲਨਿ ਰਾਸ ਲਗਿਯੋ ਹੈ ॥

cha(n)dh kee chaadhanee mai kab sayaam jabai har khelan raas lagiyo hai ||

When Krishna began to play in moonshine, the face of Radhika appeared to him like the moon

ਰਾਧੇ ਕੋ ਆਨਨ ਸੁੰਦਰ ਪੇਖਿ ਕੈ ਚਾਦ ਸੋ ਤਾਹੀ ਕੇ ਬੀਚ ਪਗਿਯੋ ਹੈ ॥

raadhe ko aanan su(n)dhar pekh kai chaadh so taahee ke beech pagiyo hai ||

She store the heart of Krishna