Ang 323

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਜਾਵਤ ਹੈ ਮੁਰਲੀ ਸੁਨਿ ਹੋਤ ਸੁਰੀ ਅਸੁਰੀ ਸਭ ਬਉਰੀ ॥

kaanreh bajaavat hai muralee sun hot suree asuree sabh bauree ||

Hearing these Ragas, the heavenly damsels and the wives of demons all are getting fascinated

ਆਇ ਗਈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੁਨਿ ਪੈ ਤਰੁਨੀ ਹਰਨੀ ਜਿਮੁ ਦਉਰੀ ॥੩੦੨॥

aai giee birakhabhaan sutaa sun pai tarunee haranee jim dhauree ||302||

Hearing the voice of the flute, Radha, the daughter of Brishbhan is coming running like a doe.302.

ਜੋਰਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਿਯੋ ਹਰਿ ਕੋ ਕਰ ਨਾਥ ਸੁਨੋ ਹਮ ਭੂਖ ਲਗੀ ਹੈ ॥

jor pranaam kariyo har ko kar naath suno ham bhookh lagee hai ||

Radha said with folded hands, “O Lord! I am hungry

ਦੂਰ ਹੈ ਸਭ ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਘਰ ਖੇਲਨ ਕੀ ਸਭ ਸੁਧ ਭਗੀ ਹੈ ॥

dhoor hai sabh gopin ke ghar khelan kee sabh sudh bhagee hai ||

The milk has remained back in all the houses of the gopas and while playing, I forgot everything

ਡੋਲਤ ਸੰਗ ਲਗੇ ਤੁਮਰੇ ਹਮ ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਬੈ ਸੁਨਿ ਬਾਤ ਪਗੀ ਹੈ ॥

ddolat sa(n)g lage tumare ham kaanreh tabai sun baat pagee hai ||

“I am wandering alongwith you

ਜਾਹੁ ਕਹਿਯੋ ਮਥਰਾ ਗ੍ਰਿਹ ਬਿਪਨ ਸਤਿ ਕਹਿਯੋ ਨਹਿ ਬਾਤ ਠਗੀ ਹੈ ॥੩੦੩॥

jaahu kahiyo matharaa gireh bipan sat kahiyo neh baat Thagee hai ||303||

” When Krishna heard this, the told all to go into the houses of Brahmins in Mathura (and bring something to eat) I am speaking truth to you, there is not an iota of falsehood in it.”303.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥

kaanreh baach ||

Speech of Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਫੇਰਿ ਕਹੀ ਹਰਿ ਜੀ ਸਭ ਗੋਪਨ ਕੰਸ ਪੁਰੀ ਇਹ ਹੈ ਤਹ ਜਈਐ ॥

fer kahee har jee sabh gopan ka(n)s puree ieh hai teh jieeaai ||

ਜਗ ਕੋ ਮੰਡਲ ਬਿਪਨ ਕੋ ਗ੍ਰਿਹ ਪੂਛਤ ਪੂਛਤ ਢੂੰਢ ਸੁ ਲਈਐ ॥

jag ko ma(n)ddal bipan ko gireh poochhat poochhat ddoo(n)dd su lieeaai ||

Krishna said to all the gopas, “Go to Mathura, the city of Kansa and ask about the Brahmins, who perform Yajnas

ਅੰਜੁਲ ਜੋਰਿ ਸਭੈ ਪਰਿ ਪਾਇਨ ਤਉ ਫਿਰ ਕੈ ਬਿਨਤੀ ਇਹ ਕਈਐ ॥

a(n)jul jor sabhai par pain tau fir kai binatee ieh kieeaai ||

ਖਾਨ ਕੇ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਮਾਗਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਛੁਧਾਤੁਰ ਹੈ ਸੁ ਸੁਨਈਐ ॥੩੦੪॥

khaan ke kaaran bhojan maagat kaanreh chhudhaatur hai su sunieeaai ||304||

“Request them with folded hands and falling at their feet, that Krishna is hungry and is asking for food.”304.

ਮਾਨ ਲਈ ਜੋਊ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਪਰਿ ਪਾਇਨ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇ ਚਲੇ ॥

maan liee jouoo kaanreh kahee par pain sees nivai chale ||

ਚਲਿ ਕੈ ਪੁਰ ਕੰਸ ਬਿਖੈ ਜੋ ਗਏ ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਿਪਨ ਕੇ ਸਭ ਗੋਪ ਭਲੇ ॥

chal kai pur ka(n)s bikhai jo ge gireh bipan ke sabh gop bhale ||

Gopas accepted the saying of Krishna and bowing their heads, they all went away and reached the houses of Brahmins

ਕਰਿ ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰੀ ਬਿਨਤੀ ਫੁਨਿ ਭੋਜਨ ਮਾਗਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਖਲੇ ॥

kar koT pranaam karee binatee fun bhojan maagat kaanreh khale ||

The gopas bowed before them and in the guise of Krishna, they asked for food

ਅਬ ਦੇਖਹੁ ਚਾਤੁਰਤਾ ਇਨ ਕੀ ਧਰਿ ਬਾਲਕ ਮੂਰਤਿ ਬਿਪ ਛਲੇ ॥੩੦੫॥

ab dhekhahu chaaturataa in kee dhar baalak moorat bip chhale ||305||

Now see their cleverness that they are cheating all the Brahmins in the guise of Krishna.305.

ਬਿਪ੍ਰ ਬਾਚ ॥

bipr baach ||

Speech of the Brahmins:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕੋਪ ਭਰੇ ਦਿਜ ਬੋਲ ਉਠੇ ਹਮ ਤੇ ਤੁਮ ਭੋਜਨ ਮਾਗਨ ਆਏ ॥

kop bhare dhij bol uThe ham te tum bhojan maagan aae ||

The Brahmins spoke in anger, “You people have come to ask us for food

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਡੋ ਸਠ ਅਉ ਮੁਸਲੀ ਹਮਹੂੰ ਤੁਮਹੂੰ ਸਠ ਸੇ ਲਖ ਪਾਏ ॥

kaanreh baddo saTh aau musalee hamahoo(n) tumahoo(n) saTh se lakh paae ||

Krishna and Balram are very foolish do you consider all of us as fools?

ਪੇਟ ਭਰੈ ਅਪਨੋ ਤਬ ਹੀ ਜਬ ਆਨਤ ਤੰਦੁਲ ਮਾਗਿ ਪਰਾਏ ॥

peT bharai apano tab hee jab aanat ta(n)dhul maag paraae ||

ਏਤੇ ਪੈ ਖਾਨ ਕੋ ਮਾਗਤ ਹੈ ਇਹ ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਅਤਿ ਬਿਪ ਰਿਸਾਏ ॥੩੦੬॥

ete pai khaan ko maagat hai ieh yau keh kai at bip risaae ||306||

“We merely fill our bellies by begging for rice, you have come to beg from us.” saying these words the Brahmins expressed their anger.306.

ਬਿਪਨ ਭੋਜਨ ਜਉ ਨ ਦਯੋ ਤਬ ਹੀ ਗ੍ਰਿਹ ਗੋਪ ਚਲੇ ਸੁ ਖਿਸਾਨੇ ॥

bipan bhojan jau na dhayo tab hee gireh gop chale su khisaane ||

ਕੰਸ ਪੁਰੀ ਤਜ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹ ਬਿਪਨ ਨਾਖਿ ਚਲੇ ਜਮੁਨਾ ਨਿਜਕਾਨੇ ॥

ka(n)s puree taj kai gireh bipan naakh chale jamunaa nijakaane ||

When the Brahmins did not give anything for eating, then getting embarrassed all the gopas left Mathura and came back to Krishna on the bank of Yamuna

ਬੋਲਿ ਉਠਿਯੋ ਮੁਸਲੀ ਕ੍ਰਿਸਨੰ ਸੰਗਿ ਅੰਨ੍ਰਯ ਬਿਨਾ ਜਬ ਆਵਤ ਜਾਨੇ ॥

bol uThiyo musalee kirasana(n) sa(n)g a(n)nray binaa jab aavat jaane ||

ਦੇਖਹੁ ਲੈਨ ਕੋ ਆਵਤ ਥੇ ਦਿਜ ਦੇਨ ਕੀ ਬੇਰ ਕੋ ਦੂਰ ਪਰਾਨੇ ॥੩੦੭॥

dhekhahu lain ko aavat the dhij dhen kee ber ko dhoor paraane ||307||

Seeing them coming without food, Krishna and Balram said, “The Brahmins come to us at the time of need, but run away when we ask for something.”307.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਬਡੇ ਹੈ ਕੁਮਤੀ ਅਉ ਕੁਜਤੀ ਕੂਰ ਕਾਇਰ ਹੈ ਬਡੇ ਹੈ ਕਮੂਤ ਅਉ ਕੁਜਾਤਿ ਬਡੇ ਜਗ ਮੈ ॥

badde hai kumatee aau kujatee koor kair hai badde hai kamoot aau kujaat badde jag mai ||

These Brahmins are morally vicious, cruel, coward, very mean and very inferior

ਬਡੇ ਚੋਰ ਚੂਹਰੇ ਚਪਾਤੀ ਲੀਏ ਤਜੈ ਪ੍ਰਾਨ ਕਰੈ ਅਤਿ ਜਾਰੀ ਬਟਪਾਰੀ ਅਉਰ ਮਗ ਮੈ ॥

badde chor choohare chapaatee le'ee tajai praan karai at jaaree baTapaaree aaur mag mai ||

These Brahmins, doing actions like thieves and scavengers, ever sacrifice their lives for bread they can act like impostors and plunderers on the paths

ਬੈਠੇ ਹੈ ਅਜਾਨ ਮਾਨੋ ਕਹੀਅਤ ਹੈ ਸਯਾਨੇ ਕਛੂ ਜਾਨੇ ਨ ਗਿਆਨ ਸਉ ਕੁਰੰਗ ਬਾਧੇ ਪਗ ਮੈ ॥

baiThe hai ajaan maano kaheeat hai sayaane kachhoo jaane na giaan sau kura(n)g baadhe pag mai ||

They sit down like ignorant people they are clever from within and

ਬਡੈ ਹੈ ਕੁਛੈਲ ਪੈ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਛੈਲ ਐਸੇ ਫਿਰਤ ਨਗਰ ਜੈਸੇ ਫਿਰੈ ਢੋਰ ਵਗ ਮੈ ॥੩੦੮॥

baddai hai kuchhail pai kahaavat hai chhail aaise firat nagar jaise firai ddor vag mai ||308||

Though they have very little knowledge, they run hither and thither with great speed like dear they are very ugly, but call themselves beautiful and roam in the city unobstructed like animals.308.

ਮੁਸਲੀ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਸੋ ॥

musalee baach kaanreh so ||

Speech of Balram addressed to Krishna

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਆਇਸੁ ਹੋਇ ਤਉ ਖੈਚ ਹਲਾ ਸੰਗ ਮੂਸਲ ਸੋ ਮਥੁਰਾ ਸਭ ਫਾਟੋ ॥

aais hoi tau khaich halaa sa(n)g moosal so mathuraa sabh faaTo ||

“O Krishna! If you say, then I can tear Mathura into two halves with the blow of my mace if you say, then I will catch the Brahmins

ਬਿਪਨ ਜਾਇ ਕਹੋ ਪਕਰੋ ਕਹੋ ਮਾਰਿ ਡਰੋ ਕਹੋ ਰੰਚਕ ਡਾਟੋ ॥

bipan jai kaho pakaro kaho maar ddaro kaho ra(n)chak ddaaTo ||

If you say, I will kill them and if you say, I will rebuke them a little and then release them

ਅਉਰ ਕਹੋ ਤੋ ਉਖਾਰਿ ਪੁਰੀ ਬਲੁ ਕੈ ਅਪੁਨੇ ਜਮੁਨਾ ਮਹਿ ਸਾਟੋ ॥

aaur kaho to ukhaar puree bal kai apune jamunaa meh saaTo ||

“If you say then I will uproot the whole city of Mathura with my power and throw it away in Yamuna

ਸੰਕਤ ਹੋ ਤੁਮ ਤੇ ਜਦੁਰਾਇ ਨ ਹਉ ਇਕਲੋ ਅਰਿ ਕੋ ਸਿਰ ਕਾਟੋ ॥੩੦੯॥

sa(n)kat ho tum te jadhurai na hau ikalo ar ko sir kaaTo ||309||

I have some fear from you, otherwise O Yadava king! I can destroy all the enemies alone.”309.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥

kaanreh baach ||

Speech of Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕ੍ਰੋਧ ਛਿਮਾਪਨ ਕੈ ਮੁਸਲੀ ਹਰਿ ਫੇਰਿ ਕਹੀ ਸੰਗ ਬਾਲਕ ਬਾਨੀ ॥

krodh chhimaapan kai musalee har fer kahee sa(n)g baalak baanee ||

ਬਿਪ ਗੁਰੂ ਸਭ ਹੀ ਜਗ ਕੇ ਸਮਝਾਇ ਕਹੀ ਇਹ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹਾਨੀ ॥

bip guroo sabh hee jag ke samajhai kahee ieh kaanreh kahaanee ||

“O Balram! One may be forgiven for anger,” saying this Krishan addressed the gopa boys, “The Brahmin is the Guru of the whole world

ਆਇਸੁ ਮਾਨਿ ਗਏ ਫਿਰ ਕੈ ਜੁ ਹੁਤੀ ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਸਹਿ ਕੀ ਰਜਧਾਨੀ ॥

aais maan ge fir kai ju hutee nirap ka(n)seh kee rajadhaanee ||

ਖੈਬੇ ਕੋ ਭੋਜਨ ਮਾਗਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹਿਯੋ ਨਹਿ ਬਿਪ ਮਨੀ ਅਭਿਮਾਨੀ ॥੩੧੦॥

khaibe ko bhojan maagat kaanreh kahiyo neh bip manee abhimaanee ||310||

(But it seems wonderful) that the gopas obeyed and went again to ask for food and reached the capital of the king, but even on naming Krishna, the proud Brahmin did not give anything.310.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਕੇ ਗ੍ਵਾਰਨ ਕੋ ਬਿਪਨ ਦੁਬਾਰ ਰਿਸਿ ਉਤਰ ਦਯੋ ਨ ਕਛੂ ਖੈਬੇ ਕੋ ਕਛੂ ਦਯੋ ॥

kaanreh joo ke gavaiaaran ko bipan dhubaar ris utar dhayo na kachhoo khaibe ko kachhoo dhayo ||

Getting angry again at the gopa boys of Krishna, the Brahmins replied, but did not give anything to eat

ਤਬ ਹੀ ਰਿਸਾਏ ਗੋਪ ਆਏ ਹਰਿ ਜੂ ਕੇ ਪਾਸ ਕਰਿ ਕੈ ਪ੍ਰਨਾਮ ਐਸੇ ਉਤਰ ਤਿਨੈ ਦਯੋ ॥

tab hee risaae gop aae har joo ke paas kar kai pranaam aaise utar tinai dhayo ||

Then they, being displeased, came back to Krishna and said on bowing their heads,

ਮੋਨ ਸਾਧਿ ਬੈਠਿ ਰਹੈ ਖੈਬੇ ਕੋ ਨ ਦੇਤ ਕਛੂ ਤਬੈ ਫਿਰਿ ਆਇ ਜਬੈ ਕ੍ਰੋਧ ਮਨ ਮੈ ਭਯੋ ॥

mon saadh baiTh rahai khaibe ko na dhet kachhoo tabai fir aai jabai krodh man mai bhayo ||

“The Brahmins, on seeing us, have kept silent and have not given anything to eat therefore we are enraged

ਅਤਿ ਹੀ ਛੁਧਾਤੁਰ ਭਏ ਹੈ ਹਮ ਦੀਨਾਨਾਥ ਕੀਜੀਐ ਉਪਾਵ ਨ ਤੋ ਬਲ ਤਨ ਕੋ ਗਯੋ ॥੩੧੧॥

at hee chhudhaatur bhe hai ham dheenaanaath keejeeaai upaav na to bal tan ko gayo ||311||

O the Lord of the lowly! we are extremely hungry, take some step for us the strength of our body has extremely declined.”311.