Ang 309

ਰੂਪ ਉਹੀ ਪਟ ਕੇ ਰੰਗ ਹੈ ਵਹ ਰੰਗ ਵਹੈ ਸਬ ਹੀ ਬਛਰਾ ਕੋ ॥

roop uhee paT ke ra(n)g hai veh ra(n)g vahai sab hee bachharaa ko ||

The same forms the same garments and exactly the same colour of the calves,

ਸਾਝਿ ਪਰੀ ਸੋ ਗਏ ਹਰਿ ਜੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕੋਈ ਲਖੈ ਇਤਨੋ ਬਲ ਕਾ ਕੋ ॥

saajh paree so ge har jee greh koiee lakhai itano bal kaa ko ||

When evening fell, Krishna returned to his home who is there to adjudge his power?

ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁ ਲਖੇ ਨ ਲਖੇ ਇਕ ਆਦਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਮਨੀ ਮਨ ਜਾ ਕੋ ॥

maat pitaa su lakhe na lakhe ik aadh ko naam manee man jaa ko ||

Brahma thought that the parents would, seeing all this,

ਬਾਤ ਇਹੀ ਸਮਝੀ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਹੈ ਅਬ ਖੇਲ ਸਮਾਪਤਿ ਵਾ ਕੋ ॥੧੭੯॥

baat ihee samajhee man mai ieh hai ab khel samaapat vaa ko ||179||

Understand the whole thing and the game of Krishna would now be finished.179.

ਚੂਮ ਲਯੋ ਜਸੁਦਾ ਸੁਤ ਕੋ ਸਿਰ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਜਾਇ ਉਠੇ ਮੁਰਲੀ ਤੋ ॥

choom layo jasudhaa sut ko sir kaanreh bajai uThe muralee to ||

When Krishna played on his flute, Yashoda kissed his head and

ਬਾਲ ਲਖੇ ਅਪੁਨੋ ਨ ਕਿਨੀ ਜਨ ਗੋ ਦਵਰੀ ਤਿਹ ਸੋ ਹਿਤ ਕੀਤੋ ॥

baal lakhe apuno na kinee jan go dhavaree teh so hit keeto ||

None other paid attention to his boy they all loved Krishna

ਹੋਤ ਕੁਲਾਹਲ ਪੈ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਨਹਿ ਹੋਤ ਇਤੇ ਸੁ ਕਹੂੰ ਕਿਮ ਬੀਤੋ ॥

hot kulaahal pai biraj mai neh hot ite su kahoo(n) kim beeto ||

Whatever tumult is there in Braja, such a tumult is not there at any other place it is not being known how the time is passing

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਸਨੇ ਹਰਿ ਗ੍ਵਾਰਨ ਲੇਹ ਬਲਾਇ ਬਧੁ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀਤੋ ॥੧੮੦॥

gaavat geet sane har gavaiaaran leh balai badh biraj keeto ||180||

Krishna began to sing songs with gopis alongwith the newly married women.180.

ਪ੍ਰਾਤ ਭਏ ਹਰਿ ਜੀ ਉਠ ਕੈ ਬਨ ਬੀਚ ਗਏ ਸੰਗ ਲੈ ਕਰ ਬਛੇ ॥

praat bhe har jee uTh kai ban beech ge sa(n)g lai kar bachhe ||

When the day dawned, Krishna again went to the forest taking the calves with him

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਫਿਰਾਵਤ ਹੈ ਛਟਕਾ ਗਹਿ ਗਵਾਰ ਸਭੈ ਕਰਿ ਹਛੇ ॥

gaavat geet firaavat hai chhaTakaa geh gavaar sabhai kar hachhe ||

He saw there all the gopa boys singing songs and twirling their clubs

ਖੇਲਤ ਖੇਲਤ ਨੰਦ ਕੋ ਨੰਦ ਸੁ ਆਪ ਹੀ ਤੇ ਗਿਰਿ ਕੋ ਉਠਿ ਗਛੇ ॥

khelat khelat na(n)dh ko na(n)dh su aap hee te gir ko uTh gachhe ||

Continuing the play, Krishna went towards the mountain

ਕੋਊ ਕਹੈ ਇਹ ਖੇਦ ਗਹੈ ਹਮ ਕੋਊ ਕਹੈ ਇਹ ਨਾਹਨਿ ਨਛੇ ॥੧੮੧॥

kouoo kahai ieh khedh gahai ham kouoo kahai ieh naahan nachhe ||181||

Someone said that Krishna was angry with them and someone said tht he was unwell.181.

ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ਸਨੈ ਹਰਿ ਗ੍ਵਾਰਨ ਲੈ ਅਪੁਨੇ ਸੰਗਿ ਪੈ ਸਭ ਗਾਈ ॥

hoi ikatr sanai har gavaiaaran lai apune sa(n)g pai sabh gaiee ||

Krishna moved on with the boys and the cows

ਦੇਖਿ ਤਿਨੈ ਗਿਰਿ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮਨ ਮੋਹਿ ਬਢਾਇ ਸਭੈ ਉਠਿ ਧਾਈ ॥

dhekh tinai gir ke sir te man moh baddai sabhai uTh dhaiee ||

Seeing them on the top of the mountain all ran towards them gopas also went towards them

ਗੋਪ ਗਏ ਤਿਨ ਪੈ ਚਲ ਕੈ ਜਬ ਜਾਤ ਪਿਖੀ ਤਿਨ ਨੈਨਨ ਮਾਈ ॥

gop ge tin pai chal kai jab jaat pikhee tin nainan maiee ||

Yashoda also saw this spectacle Krishna was standing there in anger without moving

ਰੋਹ ਭਰੇ ਸੁ ਖਰੇ ਨ ਟਰੇ ਸੁਤ ਨੰਦਹਿ ਕੇ ਕਹੁ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥੧੮੨॥

roh bhare su khare na Tare sut na(n)dheh ke kahu baat sunaiee ||182||

And all these people told many things to Krishna.182.

ਨੰਦ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਪ੍ਰਤਿ ॥

na(n)dh baach kaanreh prat ||

Speech of Nand addressed to Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕਿਉ ਸੁਤ ਗਊਅਨ ਲਿਆਇ ਇਹਾ ਇਹ ਤੈ ਹਮਰੋ ਸਭ ਹੀ ਦਧਿ ਖੋਯੋ ॥

kiau sut guooan liaai ihaa ieh tai hamaro sabh hee dhadh khoyo ||

“O son! why have you brought the cows here? In this way, the production of milk for us has declined

ਚੂੰਘ ਗਏ ਬਛਰਾ ਇਨ ਕੇ ਇਹ ਤੇ ਹਮਰੇ ਮਨ ਮੈ ਭ੍ਰਮ ਹੋਯੋ ॥

choo(n)gh ge bachharaa in ke ieh te hamare man mai bhram hoyo ||

All the calves have drunk their milk and this illusion persists in our mind”

ਕਾਨ੍ਰਹ ਫਰੇਬ ਕਰਿਯੋ ਤਿਨ ਸੋ ਮਨ ਮੋਹ ਮਹਾ ਤਿਨ ਕੇ ਜੁ ਕਰੋਯੋ ॥

kaanreh fareb kariyo tin so man moh mahaa tin ke ju karoyo ||

Krishna did not tell them anything and in this way, he increased their feeling of attachment

ਬਾਰਿ ਭਯੋ ਤਤ ਕ੍ਰੋਧ ਮਨੋ ਤਿਹ ਮੈ ਜਲ ਸੀਤਲ ਮੋਹ ਸਮੋਯੋ ॥੧੮੩॥

baar bhayo tat krodh mano teh mai jal seetal moh samoyo ||183||

Seeing the form of Krishna, the anger of all cooled down like water.183.

ਮੋਹਿ ਬਢਿਯੋ ਤਿਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਨਹਿ ਛੋਡਿ ਸਕੈ ਅਪਨੇ ਸੁਤ ਕੋਊ ॥

moh baddiyo tin ke man mai neh chhodd sakai apane sut kouoo ||

The affection increased in the minds of all, because no one of them could abandon his son

ਗਊਅਨ ਛੋਡਿ ਸਕੈ ਬਛਰੇ ਇਤਨੋ ਮਨ ਮੋਹ ਕਰੈ ਤਬ ਸੋਊ ॥

guooan chhodd sakai bachhare itano man moh karai tab souoo ||

The affection of cows and calves could be forsaken

ਪੈ ਗਰੂਏ ਗ੍ਰਿਹਿ ਗੇ ਸੰਗਿ ਲੈ ਤਿਨ ਚਉਕਿ ਹਲੀ ਇਹਿ ਬਾਤ ਲਖੋਊ ॥

pai garooe gireh ge sa(n)g lai tin chauk halee ieh baat lakhouoo ||

In the way, gradually, remembering all these things all went to their homes

ਦੇਵ ਡਰੀ ਮਮਤਾ ਇਨ ਪੈ ਕਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਿਧੋ ਹਰਿ ਕੋ ਇਹ ਹੋਊ ॥੧੮੪॥

dhev ddaree mamataa in pai k charitr kidho har ko ieh houoo ||184||

Seeing all this Yashoda was also frightened and thought that possible this was some miracle of Krishna.184.

ਸਾਲ ਬਿਤੀਤ ਭਇਓ ਜਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜੀ ਬਨ ਬੀਚ ਗਏ ਦਿਨ ਕਉਨੈ ॥

saal biteet bhio jab hee har jee ban beech ge dhin kaunai ||

ਦੇਖਨ ਕਉਤਕ ਕੌ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸੀਘ੍ਰ ਭਯੋ ਤਿਹ ਕੋ ਉਠਿ ਗਉਨੈ ॥

dhekhan kautak kau chaturaanan seeghr bhayo teh ko uTh gaunai ||

After the lapse of several years, once Krishna went to the forest, Brahma also reached there in order to see his wonderful play

ਗ੍ਵਾਰ ਵਹੈ ਬਛੁਰੇ ਸੰਗਿ ਹੈ ਵਹ ਚਕ੍ਰਿਤ ਜਾਇ ਗਇਓ ਹੁਇ ਤਉਨੈ ॥

gavaiaar vahai bachhure sa(n)g hai veh chakirat jai gio hui taunai ||

He was astonished to see the same gopa children and calves that he had stolen

ਦੇਖਿ ਤਿਨੈ ਡਰ ਕੈ ਪਰਿ ਪਾਇਨ ਆਇ ਕੈ ਆਨੰਦ ਦੁੰਦਭਿ ਛਉਨੈ ॥੧੮੫॥

dhekh tinai ddar kai par pain aai kai aana(n)dh dhu(n)dhabh chhaunai ||185||

Seeing all this, Brahma fell at the feet of Krishna, in fear and in bliss he began to play musical instruments denting rejoicings.185.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਪ੍ਰਤਿ ॥

brahamaa baach kaanreh joo prat ||

Speech of Brahma addressed to Krishna:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਹੇ ਕਰੁਣਾ ਨਿਧਿ ਹੇ ਜਗ ਕੇ ਪਤਿ ਅਚੁਤ ਹੇ ਬਿਨਤੀ ਸੁਨ ਲੀਜੈ ॥

he karunaa nidh he jag ke pat achut he binatee sun leejai ||

“O Lord of the world! Treasure of Mercy! Immortal Lord! Listen to my request

ਚੂਕ ਭਈ ਹਮ ਤੇ ਤੁਮਰੀ ਤਿਹ ਤੇ ਅਪਰਾਧ ਛਿਮਾਪਨ ਕੀਜੈ ॥

chook bhiee ham te tumaree teh te aparaadh chhimaapan keejai ||

I have erred, kindly forgive me for this fault”

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਇਹ ਬਾਤ ਛਿਮੀ ਹਮ ਨ ਬਿਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਾਡਿ ਕੈ ਪੀਜੈ ॥

kaanreh kahee ieh baat chhimee ham na bikh a(n)mirat chhaadd kai peejai ||

Krishna said, “I have forgiven, but abandoning the nectary, the poison should not be taken

ਲਿਆਉ ਕਹਿਓਨ ਲਿਆਇ ਹੋਂ ਜਾਹ ਸਿਤਾਬ ਅਈਯੋ ਨਹੀ ਢੀਲ ਕਰੀਜੈ ॥੧੮੬॥

liaau kahion liaai ho(n) jaeh sitaab ieeyo nahee ddeel kareejai ||186||

Go and bring all the men and animals without delay.”186.

ਲੈ ਬਛਰੈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤਬ ਹੀ ਛਿਨ ਮੈ ਚਲ ਕੈ ਹਰਿ ਜੀ ਪਹਿ ਆਯੋ ॥

lai bachharai brahamaa tab hee chhin mai chal kai har jee peh aayo ||

Brahma brought all the calves and gopas in an instant

ਕਾਨ੍ਰਹ ਮਿਲੇ ਜਬ ਹੀ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰ ਤਬੈ ਮਨ ਮੈ ਤਿਨ ਹੰਰ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥

kaanreh mile jab hee sabh gavaiaar tabai man mai tin ha(n)r sukh paayo ||

When all the gopa boys met Krishna, all were greatly pleased

ਲੋਪ ਭਯੋ ਸੰਗਿ ਕੇ ਬਛਰੇ ਤਬ ਭੇਦ ਕਿਨੀ ਲਖਿ ਜਾਨ ਨ ਪਾਯੋ ॥

lop bhayo sa(n)g ke bachhare tab bhedh kinee lakh jaan na paayo ||

With this, al the calves made by the maya of Krishna, disappeared, but none could know this mystery

ਬਾਲ ਬੁਝੀ ਨ ਕਿਨੀ ਉਠਿ ਬੋਲਿ ਸੁ ਲਿਆਉ ਵਹੈ ਹਮ ਜੋ ਮਿਲਿ ਖਾਯੋ ॥੧੮੭॥

baal bujhee na kinee uTh bol su liaau vahai ham jo mil khaayo ||187||

Whatever you have brought, we all may eat it together.”187.

ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ਕਿਧੋ ਬ੍ਰਿਜ ਬਾਲਕ ਅੰਨ ਅਚਿਯੋ ਸਭਨੋ ਜੁ ਪੁਰਾਨੋ ॥

hoi ikatr kidho biraj baalak a(n)n achiyo sabhano ju puraano ||

The boys of Braja gathered together all the old food and began to eat it

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਮ ਨਾਗ ਹਨ੍ਯੋ ਹਰਿ ਕੋ ਇਹ ਖੇਲ ਕਿਨੀ ਨਹਿ ਜਾਨੋ ॥

kaanreh kahee ham naag hanayo har ko ieh khel kinee neh jaano ||

Krishna said, “I have killed the Naga (serpent), but none could know about this play

ਹੋਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਹਾ ਮਨ ਮੈ ਗਰੜਾਧੁਜ ਕੋ ਕਰਿ ਰਛਕ ਮਾਨੋ ॥

hoi prasa(n)n mahaa man mai garaRaadhuj ko kar rachhak maano ||

They were all pleased considering the garuda (blue jay) as their protector

ਦਾਨ ਦਯੋ ਹਮ ਕੋ ਜੀਅ ਕੋ ਇਹ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਪਹਿ ਜਾਇ ਬਖਾਨੋ ॥੧੮੮॥

dhaan dhayo ham ko jeea ko ieh maat pitaa peh jai bakhaano ||188||

And Krishna said, “You may tell this at your home that Lord has protected our life.”188.

ਇਤਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਛਰੇ ਆਨ ਪਾਇ ਪਰਾ ॥

eit brahamaa bachhare aan pai paraa ||

End of the description of “Coming of Brahma alongwith the calves and falling at the feet of Krishna.”

ਅਥ ਧੇਨਕ ਦੈਤ ਬਧ ਕਥਨੰ ॥

ath dhenak dhait badh kathana(n) ||

Now begins the description of the killing of the demon named Dhenuka

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਾਰਹ ਸਾਲ ਬਿਤੀਤ ਭਏ ਤੁ ਲਗੇ ਤਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਚਰਾਵਨ ਗਾਈ ॥

baareh saal biteet bhe ta lage tab kaanreh charaavan gaiee ||

Krishna went to graze the cows till the age of twelve