Ang 239

ਵੇ ਜੁੱਧ ਜੀਤ ਤੇ ਜਾਹਿਗੇ ਕਹਾ ਦੋਇ ਤੇ ਦੀਨ ਨਰ ॥੩੭੭॥

ve ju'dh jeet te jaahige kahaa dhoi te dheen nar ||377||

The person about whom you are talking, both of them are very low and helpless men, how shall then they win the war?377.

ਕਹਿ ਹਾਰਯੋ ਕਪਿ ਕੋਟਿ ਦਈਤ ਪਤਿ ਏਕ ਨ ਮਾਨੀ ॥

keh haarayo kap koT dhieet pat ek na maanee ||

Angad, the monkey-chief, advice Ravana several times, but he did not accept his advice.

ਉਠਤ ਪਾਵ ਰੁਪਿਯੋ ਸਭਾ ਮਧਿ ਸੋ ਅਭਿਮਾਨੀ ॥

auThat paav rupiyo sabhaa madh so abhimaanee ||

When he got up, he firmly planted his foot in the assembly and challenged them to remove his foot (from the floor)

ਥਕੇ ਸਕਲ ਅਸੁਰਾਰ ਪਾਵ ਕਿਨਹੂੰ ਨ ਉਚੱਕਯੋ ॥

thake sakal asuraar paav kinahoo(n) na ucha'kayo ||

None of the demons could do that and accepted defeat

ਗਿਰੇ ਧਰਨ ਮੁਰਛਾਇ ਬਿਮਨ ਦਾਨਵ ਦਲ ਥੱਕਯੋ ॥

gire dharan murachhai biman dhaanav dhal tha'kayo ||

Many of them fell down unconscious because of their spent-up strength.

ਲੈ ਚਲਯੋ ਬਭੀਛਨ ਭ੍ਰਾਤ ਤਿਹ ਬਾਲ ਪੁਤ੍ਰ ਧੂਸਰ ਬਰਨ ॥

lai chalayo babheechhan bhraat teh baal putr dhoosar baran ||

That earthen-coloured Angad left the court of Ravana alongwith Vibhishan.

ਭਟ ਹਟਕ ਬਿਕਟ ਤਿਹ ਨਾ ਸਕੇ ਚਲਿ ਆਯੋ ਜਿਤ ਰਾਮ ਰਨ ॥੩੭੮॥

bhaT haTak bikaT teh naa sake chal aayo jit raam ran ||378||

When the demons tried to obstruct him, he routed and destroyed them and winning the battle in favour of Ram, he came to him.378.

ਕਹਿ ਬੁਲਯੋ ਲੰਕੇਸ ਤਾਹਿ ਪ੍ਰਭ ਰਾਜੀਵ ਲੋਚਨ ॥

keh bulayo la(n)kes taeh prabh raajeev lochan ||

Angad said on reaching, “O lotus-eyed Ram! the king of Lanka has called you for war.”

ਕੁਟਲ ਅਲਕ ਮੁਖ ਛਕੇ ਸਕਲ ਸੰਤਨ ਦੁਖ ਮੋਚਨ ॥

kuTal alak mukh chhake sakal sa(n)tan dhukh mochan ||

At that time some curly locks of hair were walking and looking at the beauty of his anguished face

ਕੁਪੈ ਸਰਬ ਕਪਿਰਾਜ ਬਿਜੈ ਪਹਲੀ ਰਣ ਚੱਖੀ ॥

kupai sarab kapiraaj bijai pahalee ran cha'khee ||

The monkeys who had been victorious over Ravana earlier, were highly enraged on listening to the word of Angad about Ravana.

ਫਿਰੈ ਲੰਕ ਗੜਿ ਘੇਰਿ ਦਿਸਾ ਦੱਛਣੀ ਪਰੱਖੀ ॥

firai la(n)k gaR gher dhisaa dha'chhanee para'khee ||

They marched towards the South in order to advance towards Lanka.

ਪ੍ਰਭ ਕਰੈ ਬਭੀਛਨ ਲੰਕਪਤਿ ਸੁਣੀ ਬਾਤਿ ਰਾਵਣ ਘਰਣਿ ॥

prabh karai babheechhan la(n)kapat sunee baat raavan gharan ||

When, on this side Mandodari, the wife of Ravana, learnt about the scheme of Ram for making Vibhishana the king of Lanka,

ਸੁੱਧਿ ਸੱਤ ਤੱਬਿ ਬਿਸਰਤ ਭਈ ਗਿਰੀ ਧਰਣ ਪਰ ਹੁਐ ਬਿਮਣ ॥੩੭੯॥

su'dh sa't ta'b bisarat bhiee giree dharan par huaai biman ||379||

She fell down unconscious on the earth.379.

ਮਦੋਦਰੀ ਬਾਚ ॥

madhodharee baach ||

The Speech of Mandodari :

ਉਟੰਙਣ ਛੰਦ ॥

auTa(n)n(g)n chha(n)dh ||

UTANGAN STANZA

ਸੂਰਬੀਰਾ ਸਜੇ ਘੋਰ ਬਾਜੇ ਬਜੇ ਭਾਜ ਕੰਤਾ ਸੁਣੇ ਰਾਮ ਆਏ ॥

soorabeeraa saje ghor baaje baje bhaaj ka(n)taa sune raam aae ||

The warriors are decorating themselves and the horrible battle-drums are resounding, O my husband! You may flee for your safety because Ram has arrived

ਬਾਲ ਮਾਰਯੋ ਬਲੀ ਸਿੰਧ ਪਾਟਯੋ ਜਿਨੈ ਤਾਹਿ ਸੌ ਬੈਰਿ ਕੈਸੇ ਰਚਾਏ ॥

baal maarayo balee si(n)dh paaTayo jinai taeh sau bair kaise rachaae ||

He who has killed Bali, who has splitted the sea and created the passage, why have you created enmity with him?

ਬਯਾਧ ਜੀਤਯੋ ਜਿਨੈ ਜੰਭ ਮਾਰਯੋ ਉਨੈ ਰਾਮ ਅਉਤਾਰ ਸੋਈ ਸੁਹਾਏ ॥

bayaadh jeetayo jinai ja(n)bh maarayo unai raam aautaar soiee suhaae ||

He, who has killed Byadh and Jambasur, it is the same power, which has manifested itself as Ram

ਦੇ ਮਿਲੋ ਜਾਨਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਸਿਆਨ ਕੀ ਚਾਮ ਕੇ ਦਾਮ ਕਾਹੇ ਚਲਾਏ ॥੩੮੦॥

dhe milo jaanakee baat hai siaan kee chaam ke dhaam kaahe chalaae ||380||

Return Sita to him and see him, this is the only wise thing, do not try to introduce the coins of leather.380.

ਰਾਵਣ ਬਾਚ ॥

raavan baach ||

Speech of Ravana :

ਬਯੂਹ ਸੈਨਾ ਸਜੋ ਘੋਰ ਬਾਜੇ ਬਜੋ ਕੋਟਿ ਜੋਧਾ ਗਜੋ ਆਨ ਨੇਰੇ ॥

bayooh sainaa sajo ghor baaje bajo koT jodhaa gajo aan nere ||

Even if there is siege of army on all the four sides and there may be the resonance of horrible sound of war-drums and millions of warriors may roar near me

ਸਾਜ ਸੰਜੋਅ ਸੰਬੂਹ ਸੈਨਾ ਸਭੈ ਆਜ ਮਾਰੋ ਤਰੈ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਤੇਰੇ ॥

saaj sa(n)joa sa(n)booh sainaa sabhai aaj maaro tarai dhirasaT tere ||

Even then I shall, on wearing my armours, destroy them within your sight

ਇੰਦ੍ਰ ਜੀਤੋ ਕਰੋ ਜੱਛ ਰੀਤੋ ਧਨੰ ਨਾਰਿ ਸੀਤਾ ਬਰੰ ਜੀਤ ਜੁੱਧੈ ॥

ei(n)dhr jeeto karo ja'chh reeto dhana(n) naar seetaa bara(n) jeet ju'dhai ||

I shall conquer Indra and loot all she treasure of Yaksha and after winning the war, I shall wed Sita.

ਸੁਰਗ ਪਾਤਾਲ ਆਕਾਸ ਜੁਆਲਾ ਜਰੈ ਬਾਚਿ ਹੈ ਰਾਮ ਕਾ ਮੋਰ ਕ੍ਰੂੱਧੈ ॥੩੮੧॥

surag paataal aakaas juaalaa jarai baach hai raam kaa mor kraoo'dhai ||381||

If with the fire of my fury, when the sky, netherworld and heaven burn, then how Ram will remain safe before me?381.

ਮਦੋਦਰੀ ਬਾਚ ॥

madhodharee baach ||

Speech of Mandodari :

ਤਾਰਕਾ ਜਾਤ ਹੀ ਘਾਤ ਕੀਨੀ ਜਿਨੈ ਅਉਰ ਸੁਬਾਹ ਮਾਰੀਚ ਮਾਰੇ ॥

taarakaa jaat hee ghaat keenee jinai aaur subaeh maareech maare ||

He who has killed Taraka, Subahu and Marich,

ਬਯਾਧ ਬੱਧਯੋ ਖਰੰਦੂਖਣੰ ਖੇਤ ਥੈ ਏਕ ਹੀ ਬਾਣ ਸੋਂ ਬਾਲ ਮਾਰੇ ॥

bayaadh ba'dhayo khara(n)dhookhana(n) khet thai ek hee baan so(n) baal maare ||

And also killed Viradh and Khar-Dushan, and killed Bali with one arrow

ਧੁਮ੍ਰ ਅੱਛਾਦ ਅਉ ਜਾਬੁਮਾਲੀ ਬਲੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀਣੰ ਕਰਯੋ ਜੁੱਧ ਜੈ ਕੈ ॥

dhumr a'chhaadh aau jaabumaalee balee praan heena(n) karayo ju'dh jai kai ||

He who has destroyed Dhumraksha and Jambumali in the war,

ਮਾਰਿਹੈਂ ਤੋਹਿ ਯੌ ਸਯਾਰ ਕੇ ਸਿੰਘ ਜਯੋ ਲੇਹਿਗੇ ਲੰਕ ਕੋ ਡੰਕ ਦੈ ਕੈ ॥੩੮੨॥

maarihai(n) toh yau sayaar ke si(n)gh jayo lehige la(n)k ko dda(n)k dhai kai ||382||

He will conquer you by challenging you and kill you like a lion killing a jackal.382.

ਰਾਵਣ ਬਾਚ ॥

raavan baach ||

Speech of Ravana :

ਚਉਰ ਚੰਦ੍ਰੰ ਕਰੰ ਛੱਤ੍ਰ ਸੂਰੰ ਧਰੰ ਬੇਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਰੰ ਦੁਆਰ ਮੇਰੇ ॥

chaur cha(n)dhra(n) kara(n) chha'tr soora(n) dhara(n) bedh brahamaa rara(n) dhuaar mere ||

The moon waves the fly-whisk over my head, the sun catches hold of my canopy and Brahma recites Vedas at my gate

ਪਾਕ ਪਾਵਕ ਕਰੰ ਨੀਰ ਬਰਣੰ ਭਰੰ ਜੱਛ ਬਿੱਦਿਆਧਰੰ ਕੀਨ ਚੇਰੇ ॥

paak paavak kara(n) neer barana(n) bhara(n) ja'chh bi'dhiaadhara(n) keen chere ||

The god of fire prepares my food, the god Varuna brings water for me and the Yakshas teach various sciences

ਅਰਬ ਖਰਬੰ ਪੁਰੰ ਚਰਬ ਸਰਬੰ ਕਰੇ ਦੇਖੁ ਕੈਸੇ ਕਰੌ ਬੀਰ ਖੇਤੰ ॥

arab kharaba(n) pura(n) charab saraba(n) kare dhekh kaise karau beer kheta(n) ||

I have enjoyed the comforts of millions of heavens, you may see how I kill the warriors

ਚਿੰਕ ਹੈ ਚਾਵਡਾ ਫਿੰਕ ਹੈ ਫਿੱਕਰੀ ਨਾਚ ਹੈ ਬੀਰ ਬੈਤਾਲ ਪ੍ਰੇਤੰ ॥੩੮੩॥

chi(n)k hai chaavaddaa fi(n)k hai fi'karee naach hai beer baitaal preta(n) ||383||

I shall wage such a horrible war that the vultures will become happy, the vampires will roam and the ghosts and fiends will dance.383.

ਮਦੋਦਰੀ ਬਾਚ ॥

madhodharee baach ||

Speech of Mandodari :

ਤਾਸ ਨੇਜੇ ਢੁਲੈ ਘੋਰ ਬਾਜੇ ਬਜੈ ਰਾਮ ਲੀਨੇ ਦਲੈ ਆਨ ਢੂਕੇ ॥

taas neje ddulai ghor baaje bajai raam leene dhalai aan ddooke ||

Look there, the swinging lances are visible, the terrible instruments are resounding and Ram has arrived with his mighty forces

ਬਾਨਰੀ ਪੂਤ ਚਿੰਕਾਰ ਅਪਾਰੰ ਕਰੰ ਮਾਰ ਮਾਰੰ ਚਹੂੰ ਓਰ ਕੂਕੇ ॥

baanaree poot chi(n)kaar apaara(n) kara(n) maar maara(n) chahoo(n) or kooke ||

The sound of “kill, kill” is emanating form the army of monkeys from all the four sides

ਭੀਮ ਭੇਰੀ ਬਜੈ ਜੰਗ ਜੋਧਾ ਗਜੈ ਬਾਨ ਚਾਪੈ ਚਲੈ ਨਾਹਿ ਜਉ ਲੌ ॥

bheem bheree bajai ja(n)g jodhaa gajai baan chaapai chalai naeh jau lau ||

O Ravana! till the time the war-drums resound and the thundering warriors discharge their arrows

ਬਾਤ ਕੋ ਮਾਨੀਐ ਘਾਤੁ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ਰਾਵਰੀ ਦੇਹ ਕੀ ਸਾਤ ਤਉ ਲੌ ॥੩੮੪॥

baat ko maaneeaai ghaat pahichaaneeaai raavaree dheh kee saat tau lau ||384||

Recognising the opportunity before that, accept my saying for the protection of your body (and leave the idea of war).384.

ਘਾਟ ਘਾਟੈ ਰੁਕੌ ਬਾਟ ਬਾਟੈ ਤੁਪੋ ਐਂਠ ਬੈਠੇ ਕਹਾ ਰਾਮ ਆਏ ॥

ghaaT ghaaTai rukau baaT baaTai tupo aai(n)Th baiThe kahaa raam aae ||

Obstruct the movement of the armies on the sea-shore and other routes, because now ram has arrived,

ਖੋਰ ਹਰਾਮ ਹਰੀਫ ਕੀ ਆਂਖ ਤੈ ਚਾਮ ਕੇ ਜਾਤ ਕੈਸੇ ਚਲਾਏ ॥

khor haraam hareef kee aa(n)kh tai chaam ke jaat kaise chalaae ||

Do all the work by removing the veil of heresy form your eyes and do not become self-willed.

ਹੋਇਗੋ ਖੁਆਰ ਬਿਸੀਆਰ ਖਾਨਾ ਤੁਰਾ ਬਾਨਰੀ ਪੂਤ ਜਉ ਲੌ ਨ ਗਜਿ ਹੈ ॥

hoigo khuaar biseeaar khaanaa turaa baanaree poot jau lau na gaj hai ||

If you remain in distress, your family will be destroyed you can feel yourself protected till the army of monkeys does not begin its violent thunderings

ਲੰਕ ਕੋ ਛਾਡਿ ਕੈ ਕੋਟਿ ਕੇ ਫਾਧ ਕੈ ਆਸੁਰੀ ਪੂਤ ਲੈ ਘਾਸਿ ਭਜਿ ਹੈ ॥੩੮੫॥

la(n)k ko chhaadd kai koT ke faadh kai aasuree poot lai ghaas bhaj hai ||385||

After that all the son demos will flee, after jumping over the walls of th citadel and pressing the blades of grass in their mouths.385.

ਰਾਵਣ ਬਾਚ ॥

raavan baach ||

Speech of Ravana :

ਬਾਵਰੀ ਰਾਡ ਕਿਆ ਭਾਡਿ ਬਾਤੈ ਬਕੈ ਰੰਕ ਸੇ ਰਾਮ ਕਾ ਛੋਡ ਰਾਸਾ ॥

baavaree raadd kiaa bhaadd baatai bakai ra(n)k se raam kaa chhodd raasaa ||

O foolish prostitute! why do you prattle Stop the praises of Ram

ਕਾਢਹੋ ਬਾਸਿ ਦੈ ਬਾਨ ਬਾਜੀਗਰੀ ਦੇਖਿਹੋ ਆਜ ਤਾ ਕੋ ਤਮਾਸਾ ॥

kaaddaho baas dhai baan baajeegaree dhekhiho aaj taa ko tamaasaa ||

He will only discharge very small arrows like incense-stick towards me, I shall see this sport today.

ਬੀਸ ਬਾਹੇ ਧਰੰ ਸੀਸ ਦਸਯੰ ਸਿਰੰ ਸੈਣ ਸੰਬੂਹ ਹੈ ਸੰਗਿ ਮੇਰੇ ॥

bees baahe dhara(n) sees dhasaya(n) sira(n) sain sa(n)booh hai sa(n)g mere ||

I have twenty arms and ten heads and all the forces are with me

ਭਾਜ ਜੈ ਹੈ ਕਹਾ ਬਾਟਿ ਪੈਹੈਂ ਊਹਾ ਮਾਰਿਹੌ ਬਾਜ ਜੈਸੇ ਬਟੇਰੇ ॥੩੮੬॥

bhaaj jai hai kahaa baaT paihai(n) uoohaa maarihau baaj jaise baTere ||386||

Ram will not even get passage for running away, wherever I shall find him, I shall kill him there like a flacon killing a quil.386.