Ang 226

ਨਾਕ ਕਟੀ ਨਿਰਲਾਜ ਨਿਸਾਚਰ ਨਾਹ ਨਿਪਾਤਤ ਨੇਹੁ ਨ ਮਾਨਯੋ ॥੨੫੯॥

naak kaTee niralaaj nisaachar naeh nipaatat neh na maanayo ||259||

The trust and rightful acts have flown away from the world and authentically there remains only the impiety. This demoness has put the clan to disgrace and she does not feel sorrow on the death of her husband.”259.

ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਬਾਚ ॥

sumitraa baach ||

Speech of Sumitra, Addressed to Lakshman :

ਦਾਸ ਕੋ ਭਾਵ ਧਰੇ ਰਹੀਯੋ ਸੁਤ ਮਾਤ ਸਰੂਪ ਸੀਆ ਪਹਿਚਾਨੋ ॥

dhaas ko bhaav dhare raheeyo sut maat saroop seeaa pahichaano ||

ਤਾਤ ਕੀ ਤੁੱਲਿ ਸੀਆਪਤਿ ਕੱਉ ਕਰਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਸਹੀ ਕਰਿ ਮਾਨੋ ॥

taat kee tu'l seeaapat ka'au kar kai ieh baat sahee kar maano ||

“O son! always live like a servant (with your brother) and consider Sita as your mother and her husband Ram as your father and always keep these rightful facts in your mind.

ਜੇਤਕ ਕਾਨਨ ਕੇ ਦੁਖ ਹੈ ਸਭ ਸੋ ਸੁਖ ਕੈ ਤਨ ਪੈ ਅਨਮਾਨੋ ॥

jetak kaanan ke dhukh hai sabh so sukh kai tan pai anamaano ||

ਰਾਮ ਕੇ ਪਾਇ ਗਹੇ ਰਹੀਯੋ ਬਨ ਕੈ ਘਰ ਕੋ ਘਰ ਕੈ ਬਨੁ ਜਾਨੋ ॥੨੬੦॥

raam ke pai gahe raheeyo ban kai ghar ko ghar kai ban jaano ||260||

“Endure all the troubles of the forest as comfort-like. Think always of the feet of Ram and consider the forest as home and the home as forest.”260.

ਰਾਜੀਵ ਲੋਚਨ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਚਲੇ ਬਨ ਕੱਉ ਸੰਗਿ ਭ੍ਰਾਤਿ ਸੁਹਾਯੋ ॥

raajeev lochan raam kumaar chale ban ka'au sa(n)g bhraat suhaayo ||

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਨਿਛੱਤ੍ਰ ਸਚੀਪਤ ਚੱਉਕੇ ਚਕੇ ਮਨ ਮੋਦ ਬਢਾਯੋ ॥

dhev adhev nichha'tr sacheepat cha'auke chake man modh baddaayo ||

The lotus-eyed Ram moved alongwith his brother to the forest, on seeing this the gods were startled and the demons wondered,

ਆਨਨ ਬਿੰਬ ਪਰਯੋ ਬਸੁਧਾ ਪਰ ਫੈਲਿ ਰਹਿਯੋ ਫਿਰਿ ਹਾਥਿ ਨ ਆਯੋ ॥

aanan bi(n)b parayo basudhaa par fail rahiyo fir haath na aayo ||

ਬੀਚ ਅਕਾਸ ਨਿਵਾਸ ਕੀਯੋ ਤਿਨ ਤਾਹੀ ਤੇ ਨਾਮ ਮਯੰਕ ਕਹਾਯੋ ॥੨੬੧॥

beech akaas nivaas keeyo tin taahee te naam maya(n)k kahaayo ||261||

And visualizing the end of demons Indra felt highly pleased, the moon also being pleased began to spread his reflection on the earth and being a resident within the sky, he became famous with the name of “Mayank.’261.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਪਿਤ ਆਗਿਆ ਤੇ ਬਨ ਚਲੇ ਤਜਿ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ॥

pit aagiaa te ban chale taj greh raam kumaar ||

ਸੰਗ ਸੀਆ ਮ੍ਰਿਗ ਲੋਚਨੀ ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਪਾਰ ॥੨੬੨॥

sa(n)g seeaa mirag lochanee jaa kee prabhaa apaar ||262||

With the permission of his father Ram left his home and with him went the doe-eyed Sita infinite glory.262.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਬਨਬਾਸ ਦੀਬੋ ॥

eit sree raam banabaas dheebo ||

End of the description of Exile of Ram.

ਅਥ ਬਨਬਾਸ ਕਥਨੰ ॥

ath banabaas kathana(n) ||

Now begins the description of the Exile:

ਸੀਤਾ ਅਨੁਮਾਨ ਬਾਚ ॥

seetaa anumaan baach ||

Speect about the charm of Sita:

ਬਿਜੈ ਛੰਦ ॥

bijai chha(n)dh ||

BIJAI STANZA

ਚੰਦ ਕੀ ਅੰਸ ਚਕੋਰਨ ਕੈ ਕਰਿ ਮੋਰਨ ਬਿੱਦੁਲਤਾ ਅਨਮਾਨੀ ॥

cha(n)dh kee a(n)s chakoran kai kar moran bi'dhulataa anamaanee ||

She was looking like moon to chakors and lightning in clouds to the peacocks.

ਮੱਤ ਗਇੰਦਨ ਇੰਦ੍ਰ ਬਧੂ ਭੁਨਸਾਰ ਛਟਾ ਰਵਿ ਕੀ ਜੀਅ ਜਾਨੀ ॥

ma't gi(n)dhan i(n)dhr badhoo bhunasaar chhaTaa rav kee jeea jaanee ||

She appeared as power-incarnate and the beauty of the sun at dawn to the intoxicated elephants.

ਦੇਵਨ ਦੋਖਨ ਕੀ ਹਰਤਾ ਅਰ ਦੇਵਨ ਕਾਲ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਰ ਮਾਨੀ ॥

dhevan dhokhan kee harataa ar dhevan kaal kirayaa kar maanee ||

To the gods she seemed like the destroyer of sufferings and the performer of the religious activities of all kinds.

ਦੇਸਨ ਸਿੰਧ ਦਿਸੇਸਨ ਬ੍ਰਿੰਧ ਜੋਗੇਸਨ ਗੰਗ ਕੈ ਰੰਗ ਪਛਾਨੀ ॥੨੬੩॥

dhesan si(n)dh dhisesan bira(n)dh jogesan ga(n)g kai ra(n)g pachhaanee ||263||

She appeared as the ocean to the earth, all-pervading to all the directions and pure like Ganges to the Yogis.263.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਉਤ ਰਘੁਬਰ ਬਨ ਕੋ ਚਲੇ ਸੀਅ ਸਹਿਤ ਤਜਿ ਗ੍ਰੇਹ ॥

aut raghubar ban ko chale seea sahit taj greh ||

On that side leaving home alongwith Sita, Ram went to the foest,

ਇਤੈ ਦਸਾ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਭਈ ਸਕਲ ਸਾਧ ਸੁਨਿ ਲੇਹ ॥੨੬੪॥

eitai dhasaa jeh bidh bhiee sakal saadh sun leh ||264||

And on this side in Ayodhyapuri whatever happened, the saints may listen to that.264.